༄༅།། ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་

སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་

པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་

ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་

རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་

རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་

བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།

གླེགས་བམ་བཅོ་བརྒྱད་པ།

ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་དང༌།

ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན། ༢༠༡༩
The Official Biography of His Holiness the Dalai Lama Norbulingka Institute

དཔར་ཐེངས་དང་པོ། དེབ་གྲངས་ལྔ་ཚན་ ༥༠༠
First Edition:500 copies.

ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་ཡིག་ཐོག་བཀའ་འཁྲོལ་མེད་པར་དེབ་འདི་ཆ་ཚང་ངམ། ཆ་ཤས་ཙམ་ཡང་ཐབས་རྣམ་ཅི་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱིན་ཡིག་སོགས་སྐད་ཡིག་འདྲ་མིན་གང་གི་ཐོག་ཏུའང་ཕབ་བསྒྱུར་དང་དཔར་སྐྲུན་ཞུ་འགྲེམས་མི་ཆོག
Copyright © 2019 Norbulingka Institute. All rights reserved, including the right to reproduce or translate this book or portions thereof in any form whatsoever.
For information and permission, please contact The Director, Norbulingka Institute

ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་དང༌།
ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་དཔར་སྐྲུན་དང་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས།
Editorial Team: Kalon Trisur Kalsang Yeshi, Namgyal Dorjee, Sherab Gyamso, Yeshi Gawa, Karma Dorjee, Lakshay, Gendun, Sonam Tsering, Kalsang Tsultrim

Published by:
Norbulingka Institute
PO Sidhpur-176057 Dharamsala
Distt. Kangra, HP India
Tel:+91 1892 246502 / 246405
E-mail:info@norbulingka.org

ISBN: 978-81-94011-03-3

Printed at Archana Ph: 011 26810747 / 48
www.archanapress.com

༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་རླབས་ཆེན་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མཛད་པར་ཐུགས་སྣང་ལྡན་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་རེ་འདོད་སྐོང་ཕྱིར། ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་གནང་བའི་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོའི་པོད་ཕྲེང་རྣམས། ཀུན་གྱིས་གཟིགས་བདེའི་སླད་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གསུང་འབུམ་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཁང་ནས་འཕྲུལ་དེབ་ཏུ་བསྒྲིགས་པ་ཡིན་ལ། ཡིག་གཟུགས་རྙིང་པ་ནས་ Unicode ལ་སྒྱུར་སྐབས་ཆད་ལྷག་ནོར་འཁྲུལ་རེ་ཟུང་བྱུང་ཡོད་སྲིད་པས། རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནོར་འཁྲུལ་ཡོ་བསྲང་གི་དགོངས་ཚུལ་ལྷུག་པོར་གསུང་བའི་རེ་བ་ཞུ།

དཔེ་སྐྲུན་གསལ་བཤད།

དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པ་འདིའི་ནང་སྤྱི་འགྲོས་ལྟར་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་མི་སྣ་མང་པོ་ཞིག་གི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ལམ་དུ་བཀོད་པའི་དེབ་ཕྲེང་མུ་ཏིག་གི་ཕྲེང་བ་བསྟར་ལ་བརྒྱུས་པ་ལྟར་བྱུང་དང་འབྱུང་འགྱུར་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཡོན་ཞིག་ཡིན། རང་རེ་གངས་ལྗོངས་པར་མཚོན་ན་ྋརྒྱལ་མཆོག་བཅུ་བཞི་པའི་མཛད་རྣམ་འགོད་སྒྲིག་ཞུ་རྒྱུ་ནི་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་གནས་ལུགས་ཤིག་དང༌། དེ་ཡང་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གང་ལའང་མེད་པའི་ལྷ་སྐལ་དུ་རྒྱལ་བློན་སེམས་དཔའ་དུ་མ་དང༌། སྡོམ་བརྩོན་ངུར་སྨྲིག་འཛིན་པས་གསེར་འཁོར་ཕྱག་མཚན་དུ་བཞེས་པ་རིམ་པར་བྱུང་བ་དང༌། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་དོན་གྱི་སླད་དུ་མཚན་ནས་སྨོས་ན་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་ངག་དབང་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་སྲིད་གསུམ་དབང་སྒྱུར་མཚུངས་པ་མེད་པའི་སྡེ་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་བོད་འབངས་གཉན་འཕྲང་ཅན་གྱི་དུས་སྐབས་འདིར་བོད་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དགེ་ཕན་བླ་མཐོར་སྤེལ་སླད་ཐུགས་བསྐྱེད་ལྟར་དུས་དང་འཚམས་པར་ཁ་ལྗོངས་པད་མའི་འདབ་མ་དགོད་པའི་ལྟེ་གནས་སུ། མཚན་དཔེའི་གེ་སར་གྱི་ཕྲ་ཚོམ་དགོད་པ་དང༌། ཚུལ་འདི་ཉིད་བདག་ཅག་བོད་འབངས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཡོལ་གོར་ཐོབ་པ་ནི། བོད་ཀྱི་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་བདེ་རྩ་སླར་གསོ་ཐུབ་པའི་སྡོང་པོའི་རྩ་བ་ཚུགས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལོས་ཡིན།

གང་གི་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་པ་བསྟན་དང་འགྲོ་བའི་བདེ་རྩ་གཅིག་ཉིད་དུ་འཕྱན་པའི་ཁྲོད་ནས། གླིང་འདིར་ཞི་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་བདོ་ཞིང༌། ཁ་ལྗོངས་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་དགེ་ཕན་བླ་མཐོར་སྤེལ་བའི་འཕྲིན་ལས་ནི་ཟེགས་མ་རེ་ཡང་བརྗོད་ནུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་འགོངས་པ་རྒྱལ་དང་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་མངོན་འཕགས་ཀྱི་མཛད་པའི་གཤིས་སུ་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན།

འོན་ཏང༌། གང་གི་མཚན་མཛད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་ཐུན་མོང་གདུལ་བྱའི་བློ་འཚམས་གང་ནུས་འགོད་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་དཀར་ལེགས་ཚོགས་གསེར་གྱི་ཆོས་སྡོང་ཆེན་པོ་མཐོར་འདེགས་དང་ལྷན། ལྔ་རིག་ནོར་བུའི་ཕྲ་རྒྱན་འགོད་པའི་དགའ་སྟོན་དེ་ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་གི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ཟོང་ལས་བསྐྲུན་རྒྱུའི་སྐལ་བར་ཐོབ་པ་དེ་ནི། དེ་བས་ལྷག་པའི་མངོན་འཕགས་ཀྱི་ཁྱད་ནོར་མེད་པའི་རྨད་བྱུང་གི་བགྱི་ཁུར་ཞིག་ཡིན་པ་སྨོས་ཅི་དགོས།

མཛད་རྣམ་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་མཐོང་རྒྱ་དང་ཐོས་རྒྱ་མཛངས་པའི་འབྲི་རྩོམ་ཞུ་རྒྱུའི་མྱོང་བྱང་དང༌། དཔྱད་འཇོག་གི་རྣམ་དཔྱོད་ལས་བལྟམས་པའི་ཁྱད་ཡོན་ནི་ཤིག་ལ་རུས་མེད་ཀྱི་དཔེ་ལྟར་གྱུར་པ་དང༌། ཡང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ཡུལ་དུས་གནས་སྐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་བདོ་བའི་ཁོར་ཡུག་གི་རྐྱེན་པས་མགོན་པོ་གང་ཉིད་སྐུ་ཆུང་སྲིད་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་ྋཞབས་སོར་འཁོད་མ་ཐག་པར་རྒྱུ་ཆ་ལག་སོན་དཀའ་བའི་གནས་བབ་ཀྱང་བྱུང༌། དེ་ལྟའི་ངལ་ཚེགས་ལ་གདོང་ལེན་གྱིས་སོ་མེད་རྐན་འགྲས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ནས་ད་ལམ་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་ (ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༥ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣༡ ཡན་གྱི་མཛད་རྣམ) རླབས་འཕྲེང་དོན་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཅན་འདི་དཔར་སྐྲུན་ཐུབ་ཙམ་བྱུང་བ་ནི་བློ་སྤོབས་མངོན་མཐོའི་ཆ་རྐྱེན་དམ་པར་སྨན་པ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་བྱུང༌།

འབྲི་རྩོམ་ཞུ་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་མང་པོ་བྱུང་བ་དང་ྋརྒྱལ་བའི་མཛད་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཞིབ་ཚགས་གང་ཐུབ་ཀྱི་ལས་དབང་གིས་ད་ལམ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད་ཚུལ་ནས། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་བར་གླེགས་བམ་གཅིག་དང༌། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་འདི་ཉིད་སྐུ་ཆུང་སྲིད་ནས་བཙན་བྱོལ་གཞུང་དབུ་ཚུགས་ཏེ་བོད་ཕྲུག་སློབ་གྲྭ་བུ་གསོ་ཁང་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པའི་བར་གླེགས་བམ་ལྔ། ༡༩༦༠ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༧ ནས་ ༡༩༦༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༣ བར་གླེགས་བམ་གཉིས། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ཚུལ་དང་གྲོས་ཆོད་སྔ་རྗེས་ཇི་ལྟར་འཇོག་གནང་མཛད་པའི་སྐོར་གླེགས་བམ་གཅིག ༡༩༦༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༤ ནས་ ༡༩༨༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༦ བར་གླེགས་བམ་ལྔ། ༡༩༨༡ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢ ནས་ ༡༩༩༥ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣༡ བར་གླེགས་བམ་བཅུ་བཅས་ཁྱོན་ད་བར་གླེགས་བམ་ཉེར་བཞི་རྩོམ་སྒྲིག་དཔར་སྐྲུན་ཞུས་ཡོད།

ད་དུང་བློ་ཤེད་མེད་ཀྱང་ཁ་ཕོ་ཆེ་བའི་དཔེ་ལྟར། ད་ཡོད་རགས་ཟིན་ཁག་དང༌། འབྱུང་འགྱུར་འབྲི་རྩོམ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས་འོས་འཚམས་ཕྱོགས་སྒྲིག་གིས་དཔར་སྐྲུན་ཞུ་རྒྱུའི་ལས་ཁུར་ལ་བརྩོན་བཞིན་པ་ཡིན།

ཐེངས་འདིར་ང་ཚོས་རྒྱུ་ཆ་ཁྱོན་བསྡོམས་ ༡༦༧ ལ་ལྟ་ཞིབ་བྱས་པ་དང༌། ད་ལྟའི་འབྲི་རྩོམ་ཟིན་པ་རྣམས་མི་རེ་ངོ་རེས་ལྟ་ཀློག་དང༌། སྣོན་འཕྲི་ལན་མང་ཞུས་ཁར་མཁས་དབང་གཞན་ལའང་གཟིགས་དཔྱད་དུ་ཕུལ་ཏེ། མདོར་ན་མིང་ཚིག་གི་དག་ཆ་ཚུན་ལའང་གྲོས་བསྡུར་དགོས་རིགས་གང་ཐུབ་ཞུས་ཁུལ་ཡིན།

དེབ་གཟུགས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ཡང༌། འཛད་གྲོན་ལ་དགོས་མེད་གཙིགས་སུ་མ་བྱས་པར་ཤོག་བུ་དང༌། རྒྱབ་ཤ་སོགས་གང་ལེགས་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་འབད་བརྩོན་ཞུས་ཏེ་སྤུས་ཚད་ཧ་ཅང་མཐོ་བའི་དེབ་གྲངས་བརྒྱ་དང༌། དེ་འོག་དེབ་གྲངས་བཞི་བརྒྱ་བཅས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས་ཡོད།

མཐའ་དོན། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་གི་ལས་བྱེད་དང༌། ལས་མི་འགོ་དམངས་ཡོངས་ཀྱིས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལས་གཉེར་བྱས་པའི་སྙིང་པོར་མཛད་རྣམས་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་ལས་ཁུར་རྒྱུན་མཐུད་བླང་ཐུབ་པ་བྱུང་བས་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་འདི་ཕྱི་དགེ་བའི་སྐྱབས་འཇུག་གི་རྒྱ་ལས་མ་འགོངས་པ་ཞེས་གསོལ་འདེབས་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། མཛད་དེབ་འདི་དག་ལ་སྐྱོན་དང་ནོར་འཁྲུལ་མང་པོ་ཡོད་པ་གདོན་མི་ཟ་བས་དམ་པ་བཟོད་པའི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན། ཐུགས་མི་ཁྲེལ་བའི་ངང་ནས་དགོངས་འཆར་བཀའ་སློབ་ལྷུག་པོར་འཇོ་བ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་ངེས་སྟོན་པ་བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས།

དམིགས་བསལ་གསལ་བཤད།

མཛད་རྣམ་གྱི་དཔེ་སྐྲུན་གསལ་བཤད་དེང་ཕན་དཔར་སྐྲུན་ཟིན་ཁག་ཏུ་ཡོད་པར་ཅུང་ཟད་སྣོན་འཕྲི་དགོས་རིགས་ཕུད་འདོན་ཐེངས་སོ་སོར་འགོད་འགྲེམས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ད་ལམ་འདིར་ཆེད་དུ་ཞུ་རྒྱུ་གཞན་ཞིག་ལ། གླེགས་བམ་འདིར་ཕྱི་རྒྱལ་དང་རྒྱ་གར་བའི་མིང་འདོན་ཞུས་པ་རྣམས་རྒྱུ་ཆ་ལག་སོན་བྱུང་ཁག་ལ་བོད་ཡིག་ཏུ་སྒྲ་གདངས་ཡོད་པ་ཙམ་ལས་དབྱིན་ཇི་དང་ཧིན་རྡུའི་ཡི་གེར་མེད་སྟབས། དྲ་རྒྱ་སོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་འཚོལ་ཞིབ་གང་ཡོང་ཞུས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། ཞིབ་འཇུག་གི་ཁྲོད་དུ་དབྱིན་སྐད་སོགས་ཀྱི་ནང་མཚན་དངོས་འབྲི་སྲོལ་རྙེད་སོན་མ་བྱུང་བ་རྣམས་རང་སོར་འཇོག་རྒྱུ་ལས་ཞུ་ཐབས་གཞན་མ་བྱུང་བར་བཟོད་གསོལ་ཞུ་རྒྱུ།

མཛད་རྣམ་ནི་ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཐུགས་བསྐྱེད་དང་འབྲེལ་བའི་མཛད་འཕྲིན་ཐང་མར་བརྡལ་བའི་བཀའ་དྲིན་ལས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། ཆབ་སྲིད་དང་བཅས་པ་འདས་པའི་རང་རེའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རབས་ནང་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་མཛད་རྗེས་ཀྱི་བསྡོམས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་གོར་མ་ཆག

མགོན་པོ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ང་ཚོའི་དུས་རབས་ནང་བྱུང་མེད་ན། བོད་ཅེས་མིང་གི་ལྷག་མ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རྒྱུར་གདོན་མི་ཟ་ཞིང༌། དེས་ན་མཛད་རྣམ་ལྗགས་ཀློག་གནང་མཁན་ཚོས་ཚུལ་འདི་ཉིད་མཁྱེན་བརྟས་དགོས་པ་ཅིས་ཀྱང་གལ་ཆེ་ཞེས་ཞོར་འཕྲོས་ཀྱི་སྐུལ་གླེང་དང་བཅས་ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་ངེས་སྟོན་པ་བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༠ ལ།

མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་ཞབས་ཞུ་བ་ཐུན་མོང་གི་གསལ་བཤད།

སྙིགས་དུས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་རིགས་གསུམ་གཅིག་བསྡུས་ལྷ་གཅིག་ྋརྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་མཛད་པའི་ཆ་ཤས་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བོད་ཡིག་ཐོག་བརྩམས་བསྒྲིགས་དཔར་ཐོན་དང་པོ་ཡིན་ཞིང༌། མུ་མཐུད་གླེགས་བམ་རིམ་འཐོན་ཡོང་རྒྱུ་བཅས་ལ་ལྟ་ཀློག་གནང་མཁན་བོད་མི་གཞོན་སྐྱེས་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་བའང་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོང་རྒྱུར་བརྟེན། དེ་རྣམས་ལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་རྩ་བའི་སྤྲུལ་གཞི་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་སྙིང་བསྡུས་ཤིག་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བའི་ནང་སྔོན་འགྲོའི་ལོ་རྒྱུས་སུ་ངོ་སྤྲོད་བྱ་དགོས་པ་ཤིན་ཏུ་གནད་ཆེ་བར་མངོན།

དེའི་ཕྱིར་གླེགས་བམ་དང་པོའི་ནང་མཛད་རྣམ་འདྀའི་མཆོད་བརྗོད་དང༌། སྔོན་གླེང་དུ་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ་རིམ་བྱོན་གྱིས་གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི་མཛད་པ་སྣ་ཚོགས་བཞེས་ཚུལ་མདོ་ཙམ་བཅས། རླབས་འཕྲེང་དང་པོ་ནས་གསུམ་པ་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ཡང༌། འོ་སྐོལ་གྱི་འདྲེན་མཆོག་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་སྤྲུལ་གཞི་འཕགས་མཆོག་མིག་མི་འཛུམ་གྱིས་ཐོག་མར་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པ་ནས། གང་གི་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཞིང་བོད་ཁ་བ་གངས་ཅན་གྱི་སྣོད་བཅུད་ཆགས་རབས་དང༌། བོད་ཡུལ་དུ་འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དུ་བྱོན་ནས་འགྲོ་དོན་མཛད་པའི་སྐོར་སོགས་ངོ་སྤྲོད་སྙིང་བསྡུས་དང༌། ལྷག་པར་ྋརྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པའི་མཛད་པའི་སྐོར་ཅུང་ཟད་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུས་ཡོད་ཅིང༌། ཞར་བྱུང་དུ། སྐབས་འབྲེལ་དགོས་ངེས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་དང༌། མི་སྣ་ངོ་སྤྲོད། དཔྱད་གཞི། ཚིག་མཛོད་ནང་གསལ་ཁ་མེད་པའི་མིང་ཚིག་རིགས་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་སོགས་ཚན་པ་ཞེ་གཉིས་ཙམ་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་ཆེད་འགོད་བྱས་ཡོད། ད་དུང་གླེགས་བམ་འདིའི་ནང་བབ་འབྲེལ་གྱི་སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༨ དང༌། ཁྱོན་བསྡོམས་ཤོག་ངོས་ ༦༧༢ བཅས་ཡོད།

འདི་དག་ནི་སྔར་ཡོད་ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་འཁྲུངས་རབས་དང༌། ཆོས་འབྱུང༌། རྒྱལ་རབས། ཕྱིས་ཐོན་བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས་སོགས་ལས་བཏུས་པ་གང་ཞིག་ལ། སཱར་ ཅཱལ་སེ་ འབེལ་ (Sir Charles Bell) དང༌། ཧྱིའུ་ རི་ཅར་ཌ་སན་ (Hugh Richardson) གྱིས་བརྩམས་བྲིས་ལ་སོགས་པའི་དབྱིན་ཡིག་དང༌། དེ་མིན་འབྲེལ་ཡོད་རྒྱ་བོད་སོག་གསུམ་དང་ཨུ་རུ་སུ་བཅས་པའི་ཡིག་ཆ་གསར་རྙིང་ཁག་ལ་ཉམས་ཞིབ་བགྱིས་པ་ལས་གསར་རྙེད་དོན་གནད་ཁག་དང༌། བོད་ཡུལ་ཆགས་རབས་སོགས་ལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་དགོངས་ཚུལ་གྱིས་མཚོན་པའི་དངོས་དོན་གསར་རྟོགས་བྱུང་བ་ཁག་ཀྱང་བསྣན་ཡོད་པས། དེ་དོན་ཚང་མས་དམིགས་བསལ་དོ་སྣང་དང་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱང་གནང་དགོས་ཞུ་རྒྱུ།

གླེགས་བམ་གཉིས་པ་ནི། ྋརྒྱལ་དབང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་མཛད་རྣམ་དངོས་གཞི་འདི་ནས་དབུ་འཛུགས་བྱས་ཤིང༌། རླབས་འཕྲེང་བཞི་པ་ནས་བདུན་པ་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད་པ་དང༌། བརྗོད་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་རྩད་གཅོད་ཞུས་པ་ནས། མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་གདན་དྲངས་པ་དང༌། ཡོངས་འཛིན་བགྲེས་གཞོན་བསྐོ་གཞག དགེ་བསྙེན་གྱི་བསླབ་སྡོམ་འབུལ་བཞེས། གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ། ཡི་གེ་གསན་སྦྱོང་གནང་ཚུལ་སོགས་གཙོར་བཟུང་ཐོག སྐབས་དེའི་བོད་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྱུར་འགྲོས་དང་ཡུལ་གོམས་རིག་གནས་དག་ཀྱང་ཅུང་ཞིབ་པར་འགོད་ཐབས་བྱས་ཡོད། དགོས་ངེས་ཀྱི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་མི་སྣ་དང་དགོན་སྡེ་ངོ་སྤྲོད་སོགས་སྡེ་ཚན་མི་འདྲ་བ་བཞི་བཅུ་ཐམ་པ། སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༢ ཤོག་ངོས་ ༥༤༤ བཅས་ཡོད།

གླེགས་བམ་གསུམ་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་གཅིག་པའི་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཡོད་པ་དང༌། ནང་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ༡༩༤༢ ལོར་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་རབ་བྱུང་སྡོམ་བཞེས་དང༌། སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཐེངས་དང་པོ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ་ནས་བོད་རྒྱའི་དབར་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ཟེར་བར་མིང་རྟགས་བཀོད་པའི་བར་གཙོར་བཟུང་ཐོག་ཆུ་རྟ་ལོའི་ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་ཞུ་སྒོ་དུས་སྟོན་ཁག་སྟེ། ཡུལ་གོམས་རིག་གནས་སོགས་ཀྱང་སྐབས་འབྲེལ་བབ་བསྟུན་གྱིས་གསལ་སྟོན་གང་ཐུབ་བྱས་ཡོད། ཞར་བྱུང་དུ། གླེགས་བམ་གཞན་དག་དང་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་ཚིག་མཛོད་སོགས་སུ་ཁ་གསལ་མེད་པའི་བརྡ་ཆད་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་དང༌། འདྲེན་རྟགས་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་དོན་འགྲེལ་བཤད། ཕྱི་རྒྱལ་སྐད་ཡིག་གི་མིང་ཚིག་བོད་ཡིག་ཐོག་སྒྲ་སྒྱུར་དག་ཆ་འགྲོ་ལུགས་སོགས་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་ཆེད་འགོད་དང༌། སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༡ ཤོག་ངོས་ ༦༠༢ བཅས་མཆིས།

གླེགས་བམ་བཞི་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བཅུ་གཉིས་པ་ནས་བཅུ་བཞི་པའི་བར་ཏེ། རླབས་འཕྲེང་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ༡༩༥༡ ལོར་ྋགོང་ས་མཆོག་གྲོ་མོ་ནས་རྒྱལ་ས་ལྷ་ལྡན་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་ནས། ལེགས་བཅོས་ལས་ཁུངས་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་དང༌། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར། གསེར་ཁྲི་འདེགས་འབུལ་དང་འབྲེལ་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་སྩལ་བའི་བར་གྱི་མཛད་པ་ཁག་ཞིབ་བརྗོད་ཐོག སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དག་ཀྱང་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད། གཞན་ཡང༌། དུས་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་དངོས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་མྱོང་བའི་དགོན་སྡེ་གྲགས་ཅན་རིགས་དང༌། གལ་ཆེའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་གཅིག་སྟེ་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་བཅོ་བརྒྱད་བཅས་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་ནས་ཆེད་དུ་ངོ་སྤྲོད་ཞུས་ཡོད། སྐུ་པར་གྲངས་ ༢༩ དང༌། ཁྱོན་བསྡོམས་ཤོག་ངོས་ ༦༡༨ བཅས་ཡོད།

གླེགས་བམ་ལྔ་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བཅོ་ལྔ་པ་ནས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་པ་དང༌། ནང་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལ་ཟབ་དཀྱེལ་ཆེ་བཞེས་ཀྱིས་གསན་སྦྱོང་དང༌། གདན་ས་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་གྲྭ་སྐོར་དམ་འཇོག ལྷ་རམས་དམ་བཞེས་ཀྱི་མཛད་སྒོ། རྒྱ་དམར་གྱིས་བཙན་འཛུལ་ཉེན་ཁའི་འོག་ྋགོང་ས་མཆོག་རང་ས་ལྷོ་ཁའི་ཕྱོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང༌། དེ་ནས་རྒྱ་གར་དུ་རེ་ཞིག་བཙན་བྱོལ་ལ་ཆིབས་བསྒྱུར་མི་གནང་ཀ་མེད་བྱུང་བ་སོགས་ཀྱིས་གཙོས་སྐབས་དེའི་བོད་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་ཁག་དང༌། བོད་མི་མང་ནས་རྒྱ་རྒོལ་གསུམ་བཅུ་སྒེར་ལངས་ཐོག་མར་ཇི་ལྟར་བརྩམས་པའི་བྱུང་རྐྱེན་དང་བརྒྱུད་རིམ་བཅས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དངོས་སོགས་ཞིབ་འགོད་བྱས་ཡོད།

གདན་ས་ཆེན་པོ་གསུམ་དང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ། དེ་མིན་སྐབས་དེའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་འགའི་ངོ་སྤྲོད་སོགས་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་ཉེར་དྲུག་བཅས་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་ཆེད་འགོད་དང༌། སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༩ ཤོག་ངོས་ ༦༥༢ ཡོད།

གླེགས་བམ་དྲུག་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བཅུ་དགུ་པ་ནས་ཉེར་གཉིས་པའི་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། ༡༩༥༩ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་མ་སུ་རི་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་བོད་རྒྱ་ཞི་གྲོས་བསྐྱར་མཐུད་ཡོང་ཐབས་སུ་བོད་དོན་སྲིད་བྱུས་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས་པ་ནས། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་དང༌། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་གཞིས་ཆགས་ཐུབ་ཐབས། སློབ་གྲྭ་གསར་འཛུགས། བོད་ཕྲུག་བུ་གསོ་ཁང་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པའི་བར་གྱི་མཛད་པ་རྣམས་ཞིབ་གསལ་གྱི་ལམ་ནས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་ ༡༩༥༠ ལོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་ཕུལ་བའི་སྙན་ཞུ་དང༌། ༡༩༥༩ ལོར་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བསྐྱར་སྐུལ་ཞུ་གཏུག་སྙན་ཞུ་སོགས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་རྗེས་ཐེངས་དང་པོར་གནས་གཟིགས་སུ་ཕེབས་པའི་གནས་ཆེན་ཁག་གི་ངོ་སྤྲོད་སོགས་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་སོ་གསུམ་ཙམ་ཆེད་འགོད་བྱས་ཡོད། སྐུ་པར་ ༡༡ དང༌། ཤོག་ངོས་ ༦༥༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བདུན་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་ཉེར་གསུམ་ནས་ཉེར་དྲུག་བར་ཏེ་རླངས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། ༡༩༦༠ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༦ ཉིན་བུ་གསོ་ཁང་ཆ་ཚང་གནས་སྤོ་ཐུབ་པ་ནས་བཟུང་རྒྱལ་ཁབ་འདྲ་མིན་ནང་བོད་ཀྱི་བུ་ཚབ་དང་སློབ་ཕྲུག་གཏོང་གནང་མཛད་ཅིང༌། བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་གཏན་འཇགས་རྒྱ་བསྐྱེད་ཡོང་བའི་འབད་བརྩོན་བསྐྱངས་སྐོར་དང༌། ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་གྱི་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་གསར་བཏོད་ཀྱིས་མཚོན། བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་ཟུར་འཛུགས་དང༌། གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་མཇལ་བཅར་གསུང་འཕྲོས་སོགས་མཛད་པ་རྣམས་ཞིབ་གསལ་གྱི་ལམ་ནས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་རྡོར་གདན་དུ་ཆོལ་གསུམ་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ནས་ཕུལ་བའི་མནའ་གན་མཐུ་མོ་ཆེ་དང༌། མང་གཙོ་དབུ་བརྙེས་སྐབས་ས་དབང་ཟུར་ཁང་ནས་ཚོགས་འདུ་སྒོ་དབྱེའི་གསུང་བཤད་སོགས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དགུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༣༡ ཡོད།

གླེགས་བམ་བརྒྱད་པ་ནི་རླབས་འཕྲེང་ཉེར་བདུན་ནས་སུམ་ཅུ་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་ཁག་གཅིག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང༌། ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མི་མང་ཞེས་པའི་རང་རྣམ་དཔར་ཐོན་བྱུང་བ། མ་སུ་རིའི་བུ་ཁྱིམ་གསར་འཛུགས་དང་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས་པ། རིས་མེད་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་གི་ཚོགས་ཆེན་དང་པོ་དང་ཤེས་རིག་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དང་པོར་དབུ་བཞུགས་ཀྱིས་མཚོན། རྒྱ་གར་དཔོན་རིགས་ཁག་མཇལ་འཕྲད་དང་སྦག་ས་ཆོས་སྒར་མཐོ་སློབ་ཏུ་བསྒྱུར་དགོས་པའི་ལམ་སྟོན་བར་གྱི་མཛད་པ་རྣམས་ཞིབ་གསལ་གྱིས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་སུད་སིར་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་མུ་མཐུད་གཏོང་རྒྱུའི་ཐུགས་འདོད་ཡོད་སྐོར་འཁོད་པའི་བཀའ་ཡིག་དང༌། བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་ཁག་གཅིག་ལ་ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་སྐོར་གྱི་བཀའ་སློབ་སོགས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དང༌། གནད་ཡོད་མི་སྣ་འགའ་ངོ་སྤྲོད་སོགས་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་བཅོ་ལྔ་ཆེད་འགོད་བྱས་ཡོད། ཤོག་ངོས་ ༥༣༧ ཡོད།

གླེགས་བམ་དགུ་པ་ནི་རླབས་འཕྲེང་སོ་གཅིག་པ་སྟེ་རླབས་འཕྲེང་གཅིག་གིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། རྒྱ་དམར་གུང་ཁྲན་གྱིས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་རྗེས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ཚུལ་དང༌། གྲོས་ཆོད་སྔ་རྗེས་ཇི་ལྟར་འཇོག་གནང་མཛད་པའི་སྐོར་ཞིབ་གསལ་གྱིས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་བཀའ་ཟུར་ས་འདུ་རིན་ཆེན་མཆོག་ལ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་གནང་ཕྱོགས་སྐོར་བཅར་འདྲི་ཞུས་པའི་བཀའ་ལན། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དོན་མཁས་པའི་ལྷན་ཚོགས་ངོ་སྤྲོད། ༡༩༥༩ དང་ ༡༩༦༠ སོ་སོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དོན་མཁས་པའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་སྙན་ཐོའི་བརྗོད་བྱ་ཟུར་འདོན་བཅས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཞི་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༣༩ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་པ་ནི་ ༡༩༦༤ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༤ ནས་ ༡༩༦༧ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༢ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་སོ་གཉིས་པ་ནས་སོ་ལྔ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅུ་གཉིས་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༡༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་གཅིག་པ་ནི་ ༡༩༦༧ ཟླ ༩ ཚེས་ ༢༣ ནས་ ༡༩༧༢ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་སོ་དྲུག་པ་ནས་བཞི་བཅུ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དྲུག་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༤༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་གཉིས་པ་ནི་ ༡༩༧༢ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༣ ནས་ ༡༩༧༥ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༠ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་གཅིག་པ་ནས་ཞེ་གསུམ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༣༢ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་གསུམ་པ་ནི་ ༡༩༧༥ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༡ ནས་ ༡༩༧༨ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༦ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་བཞི་པ་ནས་ཞེ་བདུན་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༣༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་བཞི་པ་ནི་ ༡༩༧༨ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༧ ནས་ ༡༩༨༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༦ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་བརྒྱད་པ་ནས་ལྔ་བཅུ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དྲུག་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༣༢ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅོ་ལྔ་པ་ནི་ ༡༩༨༡ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢ ནས་ ༡༩༨༣ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༣ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ང་གཅིག་པ་དང་ང་གཉིས་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བདུན་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༣༨ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་དྲུག་པ་ནི་ ༡༩༨༣ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ནས་ ༡༩༨༥ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༣ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ང་གསུམ་པ་དང་ང་བཞི་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་ལྔ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༩༦ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་བདུན་པ་ནི་ ༡༩༨༥ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༨ ནས་ ༡༩༨༦ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༣༡ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ང་ལྔ་པ་ནས་ང་བདུན་པ་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཞི་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༡༤ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅོ་བརྒྱད་པ་ནི་ ༡༩༨༦ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༣ ནས་ ༡༩༨༨ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༤ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ང་བརྒྱད་པ་དང་ང་དགུ་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བདུན་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༥༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་དགུ་པ་ནི་ ༡༩༨༨ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢ ནས་ ༡༩༨༩ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༢༠ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླངས་འཕྲེང་དྲུག་ཅུ་པ་དང་རེ་གཅིག་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དགུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༩༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་ཉི་ཤུ་པ་ནི་ ༡༩༨༩ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢ ནས་ ༡༩༩༡ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༦ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་རེ་གཉིས་པ་དང་རེ་གསུམ་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅོ་ལྔ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༧༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་ཉེར་གཅིག་པ་ནི་ ༡༩༩༡ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༧ ནས་ ༡༩༩༢ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༤ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་རེ་བཞི་པ་ནས་རེ་དྲུག་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དྲུག་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༧༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་ཉེར་གཉིས་པ་ནི་ ༡༩༩༢ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༧ ནས་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༥ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་རེ་བདུན་པ་དང་རེ་བརྒྱད་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་ལྔ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༢༦ ཡོད།

གླེགས་བམ་ཉེར་གསུམ་པ་ནི་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡ ནས་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༧ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་རེ་དགུ་པ་དང་བདུན་ཅུ་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དྲུག་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༢༨ ཡོད།

གླེགས་བམ་ཉེར་བཞི་པ་ནི་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣༡ ནས་ ༡༩༩༥ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣༡ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་དོན་གཅིག་པ་ནས་དོན་བཞི་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༧༢ ཡོད།

འདི་དག་ནི། ྋགོང་ས་མཆོག་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་རང་རྣམ་‘ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང༌། ངོས་ཀྱི་མི་མང་’དང༌། ཁེ་སྨད་བསོད་ནམས་དབང་འདུས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་ངོས་འཛིན་གདན་ཞུུས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་‘རང་མྱོང་མ་བཅོས་ལྷུག་པོར་བཀོད་པའི་བདེན་གཏམ་རྣ་བའི་བདུད་རྩི་’ཞེས་པ། དེ་བཞིན་ཡང་སྲིད་རྩད་གཅོད་གདན་ཞུའི་ཁོངས་ཡོད་རྩེ་དྲུང་ལས་ཚན་མཁྱེན་རབ་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྤུན་གཡོག་བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་དངོས་མཐོང་དངོས་མྱོང་གླེང་བཤད་སྒྲ་བཅུག་དང༌། ཟིན་ཐོ་ཁག མཛད་རྣམ་འབྲེལ་ཡོད་གནས་ཚུལ་འཚོལ་ཞིབ་དོགས་གཅོད་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཆ་གསར་བསྒྲུབས་ཁག་དང༌། གལ་ཆེའི་གནད་དོན་བློ་དོགས་ཆོད་མིན་རིགས་བཀའ་འཁྲོལ་སྔོན་ཐོབ་ལྟར་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་སྐབས་མཚམས་དགོངས་སྐོར་བཀའ་སློབ་ཞུས་སྩལ་ཁག ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་བཀའ་རྩོམ་མཛད་པའི་ྋརྒྱལ་བའི་ཡོངས་འཛིན་ཆེ་བ་གླིང་ཁྲི་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་‘ནོར་བུའི་དོ་ཤལ་’ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ྋརྒྱལ་བའི་ཡོངས་འཛིན་ཆུང་བ་ཁྲི་བྱང་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཆོག་གི་རང་རྣམ་‘འཕྲུལ་སྣང་སྒྱུ་མའི་ཟློས་གར།’འབྲས་སྤྱི་བློན་ཆེན་སཱར་འབའ་སིལ་ཇེའེ་འགུའུལ་ཌ (Sir Basil J. Gould) ཡིས་བྲིས་པའི་དབྱིན་དེབ་Discovery, Recognition and Enthronement of the 14th Dalai Lama‘ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་ཡང་སྲིད་ངེས་རྙེད་དང་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་’ཞེས་པ་དང༌། ཧེན་རིག་ ཧར་རར་ (Heinrich Harrer) གྱིས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་སྐུའི་གཅེན་པོ་ལྟག་མཚེར་རིན་པོ་ཆེ་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་ནོར་བུ་མཆོག་གི་གསུང་རྩོམ་དབྱིན་དེབ་Tibet is My Country‘བོད་ནི་ངོས་ཀྱི་ལུང་པ་ཡིན་’ཞེས་པ། སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་‘མི་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ།’ ཧྱིའུ་ཨིའི་རི་ཅར་ཌ་སན་ (Hugh Richardson ) གྱིས་བརྩམས་པའི་དབྱིན་དེབ་Tibet and Its History‘བོད་དང༌། དེའི་རྒྱལ་རབས་’ཞེས་པ། དེ་མིན་དེབ་འདིའི་མཇུག་ཏུ་འཁོད་པའི་རྒྱུ་ཆ་འབྱུང་ཁུངས་བོད་དབྱིན་ཡིག་ཆ་དེ་དག་ལ་གཞི་བཅོལ་གྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་ཞུས་པ་ཡིན།

མཛད་རྣམ་འདིའི་བརྗོད་བྱ་འབྲི་སྟངས་སམ། རྩོམ་གཤིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་བཀའ་སློབ་ནང༌། སྔར་ལམ་བོད་གཞུང་གི་ཡིག་ཆ་འབྲི་སྲོལ་གཞི་རྩར་བཟུང་ནས། སྤྱིར་བཏང་བོད་ཡིག་ཤེས་མཁན་ཚང་མས་ཀློག་བདེ་ལ། གོ་དོན་རྟོགས་སླ་བ་ཞིག་འབྲི་བ་ལས། གོ་དཀའ་བའི་སྙན་ངག་གི་རྒྱན་སྤྲོས་རྒྱས་བཤད་དང༌། འཆར་ཅན་མཛད་སྒོ་སོགས་སྔར་ལམ་ཡིག་བརྗོད་ལེབ་བཤུ་བྱེད་པ། དེ་བཞིན་རབ་བཏགས་ཚིག་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་མས་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་སྒྲིབ་པ་དེ་རིགས་མིན་པར། དངོས་བྱུང་ལོ་རྒྱུས་ལྷུག་པོར་འགོད་པ་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཁག་ཏུ་སྒྱུར་སྐབས་དཀའ་རྙོག་ཆུང་ཐབས་སོགས་དེང་རབས་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས་ལའང་བསམ་ཞིབ་བྱ་དགོས་ཞེས་ལམ་སྟོན་མཛད་པ་དེ་དོན་སྙིང་བཅངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འབྲི་རྩོམ་ཞུུས་པ་ཡིན།

མཛད་རྣམ་འདིའི་ནང་རླབས་འཕྲེང་དང་ས་བཅད་དབྱེ་བའི་འགོ་བརྗོད་དང༌། བརྗོད་གཞི་དབྱེ་བའི་དུམ་མཚམས་འཕྲེང་འབེབས་ (paragraph) མང་བ་དང༌། དཔྱད་ཞིབ་བདེ་བའི་གཤམ་མཆན་ཡང་ཤོག་ངོས་སོ་སོར་འཁོད་པ། དབྱིན་ཡིག་གིས་མཚོན་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཁག་ཏུ་འགོད་སྲོལ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བ་འདྲེན་རྟགས་ཉིས་གཤིབས་‘‘ ’’དང༌། གཅིག་རྐྱང་‘ ’། གྲུ་རྟགས།[ ]དང་གུག་རྟགས་ ( ) ། བརྗོད་ཚིག་བསྡུས་རྟགས་ ་་་་་་ དང་ཤོག་གྲངས་བསྡུས་རྟགས ་་་ ། འབྲེལ་ཡོད་ཚིག་དོན་འདྲ་མིན་དབྱེ་མཚམས་སེག་རྟགས་ / འདི་ལྟར་འཁོད་པ་སོགས་དེང་རབས་སྲོལ་གསར་དངོས་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་པ་དོད་པའི་ཐོག བོད་རང་གི་སྔར་ལུགས་ཤོག་ལྡེབས་རྒྱབ་མདུན་བསྡུས་ཡིག་ བ དང་ ན འགོད་སྲོལ་ཡང་བཀོད་ཡོད།

གང་ལྟར་ཡང་མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་དང༌། རྩོམ་ཞིབ། རྩོམ་བཅོས། ཡིག་ཆ་འཚོལ་སྒྲུབ་དང༌། ཕྱོགས་སྒྲིག གློག་ཀླད་ལས་རིགས་ལ་སོགས་པའི་ཞུ་བྱ་འགན་ཡོད་སོ་སོ་དང༌། སློབ་སྟོན་པ་བཅས་ཚང་མས་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་དོན་མཐུན་རྒྱ་མཚོར་ཞུགས་པ་ཇི་བཞིན་གྱི་ཁུར་འགན་མཉམ་ལེན་ཞུུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། འཕགས་མཆོག་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོའི་འཁྲུངས་རབས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་གྱུར་པ་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི། ད་གཟོད་གླེགས་བམ་ཉེར་བཞི་བརྩམས་གྲུབ་དཔར་འགྲེམས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཞིང༌། དེ་ལྟ་ནའང་ས་ཕག་ (༡༩༥༩) ལོ་ཕན་གྱི་བོད་གཞུུང་གི་ཡིག་ཆ་དགོས་ངེས་ཁག་དང༌། ལྷག་པར་ྋརྒྱལ་བའི་མཛད་རྣམ་འདི་རྩོམ་སྒྲིག་ཞུ་བྱར་མེད་དུ་མི་རུང་བ་རྩེ་འགག་གི་འགག་དེབ་ཅེས་པ་ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་ཉིན་རེའི་མཛད་ཐོ་གསལ་འཁོད་དེབ་ཆེན་རྣམས་འདི་གར་མེད་སྟབས། རྒྱུས་མངའ་ཅན་རྒན་གྲས་དང་བགྲེས་སོང་གི་དྲན་གསོའི་ངག་ལམ་གསུང་འཕྲོས་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཟླ་ཚེས་དང༌། དོན་ལ་ནོར་འཁྲུལ། མཛད་སྒོ་འཚེམས་ལུས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་སྐྱོན་ཆ་ཡོད་སྲིད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་རྒྱ་དཀར་ནག་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཐོག་འབྲེལ་ཡོད་ལོ་རྒྱུས་ཇི་འཁོད་འཚོལ་སྒྲུབ་དང༌། ལྟ་ཞིབ་བྱ་སྒོར་ནུས་པས་མ་ལྡང་པ་དང༌། ལས་ཁུར་ཞུ་བ་པོ་བདག་ཅག་གི་ཤེས་ཚད་དང་ཉམས་མྱོང་དམན་པའི་སྐྱོན་ཆའང་མཆིས་ངེས་པས། མ་འོངས་པར་ཁ་སྐོང་དང༌། ཞིབ་བཅོས་ཞུ་དགོས་ལ་སྨན་པའི་ཆེད་དུ། མཁྱེན་ལྡན་ཁག་ནས་དགེ་འདོན་སྐྱོན་སེལ་གྱི་དགོངས་འཆར་ཟོལ་མེད་ལྷུག་པོར་སྩོལ་གནང་ཞུ་རྒྱུ།

མཐའ་དོན། བོད་ཕྱི་ནང་གི་མཁས་པ་རྣམ་པས་ད་ལམ་གསར་དུ་དཔར་ཐོན་ྋརྒྱལ་བའི་མཛད་རྣམ་འདི་ཐོག་ད་དུང་བོད་ཡིག་སྨོས་ཅི། རྒྱ་ཡིག་དང་དབྱིན་ཡིག་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཁག་ནས་ཀྱང་འབྲེལ་ཡོད་ཡིག་ཆ་ཞིབ་གསལ་རྙེད་འཐོན་ཡོང་ངེས་དེ་དག་ལས་བརྗོད་སྣོན་དང་འབྲེལ། མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་དང༌། སྙན་ངག་གི་ཚིག་བརྗོད་ཟབ་ལ་བརྗིད་ཆགས་པས་བརྒྱན་པ་མཛད་བརྒྱ་དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་དང༌། སློབ་དཔོན་རྟ་དབྱངས་ཀྱིས་མཛད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྙན་ངག་ཆེན་མོ་ལྟ་བུའི་ཚིགས་བཅད་དང༌། ཚིག་ལྷུག་འབྲི་སྲོལ་བཟང་པོའི་སྲོལ་རྒྱུན་དམ་འཛིན་གྱི་ཐོག་ནས། དེང་རབས་ཀྱི་ཚད་མའི་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པ། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་རླབས་ཆེ་དབྱར་གྱི་ཆུ་གཏེར་ལྟར་རྒྱས་བཞིན་པའི་རྣམ་ཐར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་གླེགས་བམ་མང་པོ་བརྩམ་པར་བྱ་བ་ལ་དངོས་སུ་ཞུགས་ཏེ། མཁས་པའི་མཁྱེན་སྟོབས་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ནུས་རྩལ་འགྲན་པར་འཕྲལ་ནས་མྱུར་དུ་འབད་པར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་བཅོས་མིན་རེ་བའི་ཐལ་མོ་སྦྱོར་བཞིན་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས་སོ།།

མཛད་རྣམ་ཞབས་ཞུ་བ།

མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་གླེགས་བམ་དང་པོ་ནས་ཉེར་བཞི་པ་བར་གྱི་སློབ་སྟོན་པ་དང་བཅས་པའི་ཞབས་ཞུ་བ་ཇི་ཡོད་ངོ་སྤྲོད།

ཀ༽ ཐོག་མར་བཀའ་ཤག་ནས་ ༡༩༨༤ ལོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་འཆར་ཕུལ་ཕྱག་རྟགས་ཐོན་པ་དེའི་ནང༌། མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་ཞུ་བྱའི་སྔོན་འགྲོ་རྒྱུ་ཆ་གསོག་སྒྲུབ་དང༌། ལས་དོན་འཐུས་ཚང་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་བཀོད་བྱུས་སློབ་སྟོན་དང་སྟངས་འཛིན་འགན་ཡོད་ཚོགས་ཆུང་འཛུགས་པ། རྒྱུན་དུ་སྐུལ་ལྕག་དང༌། ལྟ་རྟོག གྲོས་འདོན་བྱ་རྒྱུའི་འགན་འཁུར་བ་སོགས་བསྐོ་བཞག་ཐོག རྒྱུ་ཆ་གསོག་སྒྲུབ་ཟིན་མཚམས་རྩ་བའི་མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་འཛུགས་དགོས་ཞེས་སོགས་འཁོད་ཡོད་ཅིང༌། འོན་ཀྱང་དངོས་དོན་ཞུ་སྒོ་ལག་བསྟར་སྐབས་འཆར་གཞི་དོན་ལ་གནས་དང་མ་གནས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དངོས་བྱུང་རྩ་བཟུང་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་བ་ལ། རྟ་ར་བ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཉིད་ (བཀའ་བློན་ཕྱག་རོགས་ཀྱི་གནས་རིམ་ཅན་སྐུ་སྒེར་དྲུང་གཙོ། བོད་དུ་སྐུ་སྒེར་ནང་མ་ཁང་གི་མཁན་ཆུང་མདོ་སྔགས་མཐར་ཕྱིན) དང༌། རྡོ་འབུམ་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་འཕེལ་རྒྱས་ (སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་ཟུར་པ། ལྡི་ལི་བོད་ཁང་གི་འགན་འཛིན) སྣར་སྐྱིད་ངག་དབང་དོན་གྲུབ་ (བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་སྐབས་དང་པོའི་ཚོགས་དྲུང་དང་པོ་དང་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་གཅིག་ལྕོགས་ཟུར་པ། བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། ལྷ་ས་གཉེར་ཚང་བ) རྒྱ་མཚོ་བཀྲ་ཤིས་བྱམས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ (སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་གི་བོད་དྲུང་ཟུར་པ། བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། རྩེ་མགྲོན) བཅས་དང༌།

ཁ༽ བཀའ་ཤག་གི་འཆར་གསལ་མིན་པའི་ལས་ཁུར་ཞུ་བ་པོ་རིམ་པར་བྱུང་བ་དང༌། ལོ་དུས་གང་ནས་གང་བར། ལྷ་སྡིངས་བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ་ ༡༩༨༥ ནས་ ༡༩༨༨ བར། (བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། ཡིག་ཚང་གཉེར་པ) དང༌། ལྷའུ་རྟ་ར་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་ ༡༩༨༨ ནས་ ༡༩༩༩ བར། (བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། རྩེ་མགྲོན) ཐོན་ཟུར་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ ༡༩༩༣ ནས་ ༡༩༩༩ བར། (བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། ཚོ་བྱང་སྤྱི་ཁྱབ་གཞོན་པ) པདྨ་རིག་འཛིན་ ༡༩༩༤ ནས ༢༠༡༡ བར། (ཤེས་རིག་ལྷན་ཁང་གི་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཛིན་ཟུར་པ) གཉལ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ ༡༩༩༤ ནས་ ༢༠༠༣ བར། ཨ་མཆོག་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་མཁྱེན་རབ་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ ༡༩༩༦ ནས་ ༢༠༠༠ བར། (དགའ་ལྡན་ཤར་རྩེ་མཁན་ཟུར། དྷ་ས་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ཟུར་པ) དགའ་བྲང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ ༢༠༠༠ ནས་ ༢༠༠༨ བར། (འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་གི་སྡེ་ཚན་འགན་འཛིན་ཟུར་པ) བཅས་སོ།།

གོང་གསལ་མཛད་རྣམ་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་མ་བསྐྱངས་བར་རང་རང་ལས་བགོས་གཞིར་བཟུང་ཞབས་ཞུར་ཁུར་འགན་ལེན་མཁན་རྣམས་ཡིན། ཟླ་སྒྲིལ་ཟིན་པ་ནས་ལས་བྱེད་འཕར་སྣོན་དང་འཕོ་འགྱུར་རིམ་སོང་ལ་བརྟེན། སྐབས་འབྲེལ་ལས་བྱེད་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་རྒྱུ་སྐབས་དོན་དང༌།

དེ་ཡང་སྔོན་དུ་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནོར་གླིང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་བསྐྱངས་ཚུལ་ཅུང་ཟད་གླེང་ན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པཽའི་གསང་གསུམ་མཛད་འཕྲིན་གྱི་ཟེགས་མ་རེའང་བསྟན་འགྲོ་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་འཛམ་གླིང་རྫས་མཚོན་གྱི་དུས་འདིར་མི་རྣམས་ཞི་བས་འཚོ་བའི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་རིང་དུ་བྲལ་ཞིང༌། འདོད་སྡང་རྣམ་གཡེང་གི་དབང་དུ་ནར་མར་འཕྱན་ཏེ་སེམས་རྒྱུད་བདེ་སྐྱིད་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་སྙིགས་ལྔའི་རང་མདངས་ཆེས་ཆེར་བདོ་བའི་གནས་སྐབས་ཤིག་དང༌། དེས་ན་སྙིགས་དུས་འདིར་དུས་གསུམ་ྋརྒྱལ་བའི་ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་གང་ཉིད་གླིང་འདིའི་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོའི་ངོ་བོར་ཟློས་ཤིང་མངའ་གསོལ་བ་དང༌། གང་གི་ཐུགས་བསྐྱེད་འཕྲིན་ལས་མངོན་པར་མཐོ་བའི་བསིལ་ཟེར་བྱེ་བའི་འཕྲོ་འདུ་ལས་འཛམ་གླིང་ས་ཆེན་པོ་འདིར་འཚེ་མེད་ཞི་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་བརྡལ་བའི་མཛད་པ་བླ་ན་མཐོ་ཞིང༌། བོད་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་བདེ་རྩར་ྋརྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་མཛད་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་པས་ཀྱང་དོ་ཟླ་མེད་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་འཕྲིན་ཇི་བསྐྱངས་བཅས་ཡིག་ལམ་དུ་འགོད་རྒྱུ་ནི་ད་སྐབས་རང་རེའི་མི་རབས་འདིར་འཁྲི་བའི་ལས་འགན་གྱི་གཙོ་གནད་ཅིག་ཆགས་ཡོད།

དེར་བརྟེན་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༤ ནས་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ཟུར་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་དེ་ལྟར་ཡང༌། སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་དུ་ཞབས་ཞུའི་ཚན་པ་མང་བའི་མངོན་ཚུལ་དང༌། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་འདི་ཉིད་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་བདག་གཉེར་བྱེད་པའི་ལྟེ་གནས་ཤིག་ཡིན་སྟབས། ལས་དོན་ངོ་བོ་འབྲེལ་ཆགས་ཀྱི་ཚུལ་ནས་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནོར་གླིང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་བསྐྱང་རྒྱུ་འོས་འཚམས་སུ་གཟིགས་ཤིང༌། དེ་དོན་བཀའ་འབྲེལ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༠ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་ནས་སྡེ་ཚན་འདི་ཉིད་ནོར་གླིང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་བསྐྱངས། འདི་གར་འབྲེལ་ཡོད་རྣམས་ཤེས་ཚད་མྱོང་རྒྱུས་གང་ཐད་ནས་མགོན་པོ་གང་གི་གསང་གསུམ་ལས་འཕྲོས་པའི་འབྲི་རྩོམ་ཞབས་ཞུར་བརྩོན་རྒྱུ་ནམ་མཁའི་པད་མོའི་མཆེད་ཟླར་འགྲན་པའི་ཚུལ་ཙམ་ཡིན་པ་ནི་ཞུ་ཅི་དགོས། འོན་ཀྱང༌། ད་སྐབས་འདིར་མཁས་མྱོང་ཅན་མང་པོ་ཞིག་ཞིང་གཤེགས་དང༌། འཚོ་བཞུགས་ཡོད་པ་དག་ཀྱང་རང་རང་ལེགས་བྱང་གི་མཛད་ཁུར་བཞེས་མུས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་མཛད་བརྟས་མ་གྱུར་པའི་གནས་བབ་ཆགས་མུས་ལ་སུས་ཀྱང་བསྙོན་དུ་མེད།

འོན་ཀྱང༌། སྤྱིར་བྱེས་ཁྲོད་དུ་རིག་གཞུང་གི་སྡེ་ཁག་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་དག་གི་ནང་ནས་འདི་གར་དམིགས་བསལ་བོང་བ་གསེར་གཟིགས་བསྐྱངས་པའི་བཀའ་དྲིན་ནི་གཞལ་དཀའི་གནས་སུ་མཆིས་ཞེས་ལག་སོར་པད་འདབ་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་བཀོད་དེ་སྤྲོ་དགས་དྲངས་པའི་ངང་ཚུལ་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། གཞན་ཡང་མགོན་པོ་གང་གི་མཚན་ཙམ་བརྗོད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཞལ་དུ་མེད་ན། མཛད་པའི་རྣམ་གྲངས་རང་བློས་གང་ལྕོགས་རགས་རིམ་ཀུ་ཤའི་རྩེ་མོ་ཙམ་ལས་འགོད་ནུས་བྲལ་ཡང་དེའི་བསོད་ནམས་ནི་སྟོང་གསུམ་རིན་ཆེན་གྱི་ཕུང་པོ་སྤུངས་པའི་རི་རབ་ལས་ཀྱང་ཆེས་མཐོ་བ་ཞིག་འབྱུང་བ་སྨོས་ཅི་དགོས། དོན་དེའི་ཕྱིར་ན་ཚུལ་འདི་ཉིད་བདག་ཅག་སྐལ་བཟང་གི་ཡོལ་གོར་བལྟམས་པར་དགའ་དད་སྤྲོ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བཀའ་དོན་ཐོད་བཅིངས་ཞུ་རྒྱུའི་ཡིད་དམ་འཆའ་བ་ལགས་པ་བཅས་འཕྲོས་དོན་ཙམ་དང༌། སྐབས་འབྲེལ་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་སྙིང་བསྡུས་ཤིག་འགོད་པ་ལ།

༡༽ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་མུ་མཐུད།

༢༽ཞེ་བོ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས། (ཁྲིམས་ཞིབ་པ་དང་བཀའ་བློན་ཟུར་པ) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༨།༨།༣༠ བར།

༣༽སྣར་སྐྱིད་ངག་དབང་དོན་གྲུབ། (བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་དང་པོའི་ཚོགས་དྲུང་དང་པོ་དང་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་གཅིག་ལྕོགས་ཟུར་པ) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༤།༣།༢ བར།

༤༽པདྨ་རིག་འཛིན། (ཤེས་རིག་ལྷན་ཁང་གི་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཛིན་ཟུར་པ) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༡༡།༡།༢༣ བར།

༥༽གཉལ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན། ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༣།༤ བར།

༦༽དགའ་བྲང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན། ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༨།༡༠།༣༠བར།

༧༽ཤེལ་གླིང་ཚེ་དབང་རྣམ་རྒྱལ། ༢༠༠༠།༥།༡ ནས་ ༢༠༠༡།༦།༣༠ བར།

༨༽མཛེས་བཅུ་ཚང་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར) ༢༠༠༢།༤།༢༥ ནས་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༠ བར།

༩༽ཞོ་ར་བསྟན་པ་དར་རྒྱས། ༢༠༠༢།༤ ནས་ ༢༠༠༥།༨།༡ བར།

༡༠༽གྲགས་པ་བསྟན་དར། ༢༠༠༣།༡༠།༡ ནས་ ༢༠༠༦ བར།

༡༡༽བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ། (གཞུང་ཞབས་འདེམས་ལྷན་དང་འོས་བསྡུ་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་གཙོ་ཟུར་པ) ༢༠༠༥།༤།༡ ནས་ ༢༠༡༨།༥།༡༥ བར།

༡༢༽རྣམ་སྤེལ་ཚང་བློ་བཟང་སྦྱིན་པ། (སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཟུར) ༢༠༠༧།༤།༡ ནས་༢༠༠༩།༤།༢ བར།

༡༣༽ཨ་ཚོཊ་བསྟན་འཛིན་འཇམ་དབྱངས། ༢༠༠༨།༡༡།༥ནས་༢༠༡༠།༡༢།༡ བར།

༡༤༽ཁྲི་ཀ་དཀོན་མཆོག་བཀྲ་ཤིས། ༢༠༠༣།༡༠།༡། ནས་ ༢༠༠༩།༡།༢༧ བར།

༡༥༽ཁ་སྒང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ། ༢༠༠༩།༡།༢༨ ནས་མུ་མཐུད།

༡༦༽འབའ་པ་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་དགའ་བ། ༢༠༠༩།༨།༡༧ནས་༢༠༡༦།༦།༩ བར།

༡༧༽རེབ་གོང་ལེགས་བཤད། ༢༠༡༠།༡༢།༡ ནས་མུ་མཐུད།

༡༨༽གུ་གེ་ཤང་རྩེ་བ་ཀརྨ་རྡོ་རྗེ། ༢༠༡༡།༡།༢༣ ནས་མུ་མཐུད།

༡༩༽ཆོས་རྫོང་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོ། ༢༠༡༢།༥།༥ ནས་ ༢༠༡༣།༤།༡༣ བར།

༢༠༽ཨ་རིག་བཀའ་བཅུ་མའི་དགེ་འདུན། ༢༠༡༣།༤།༢༥ ནས་མུ་མཐུད།

༢༡༽མཁར་སྟེང་འབར་རོ་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང༌། ༢༠༡༣།༩།༡ ནས་མུ་མཐུད།

༢༢༽བྱ་གཞུང་སྐལ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས། ༢༠༡༤།༤།༡༡ ནས་མུ་མཐུད།

༢༣༽འཇམ་དཔལ་ཆོས་བཟང༌། (གཞུང་ཞབས་འདེམས་ལྷན་དང་འོས་བསྡུ་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་གཙོ་ཟུར་པ) ༢༠༡༥།༡།༢ ནས་མུ་མཐུད།

༢༤༽སོ་རུ་ཚེ་རིང༌། ༢༠༡༨།༡༠།༢༢ ནས་མུ་མཐུད།

༢༥༽འབྲི་རུ་བསྟན་འཛིན་དབང་མོ། ༢༠༡༨།༡༠།༡༥ ནས་མུ་མཐུད།

རླབས་འཕྲེང་ང་བརྒྱད་པ།

གནས་ཆེན་དང་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་ཁག་གཅིག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་མཚོན་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་ཚབ་ྋཀུན་གཟིགས་རིན་པོ་ཆེར་མཇལ་འཕྲད་སྙན་བཅར་དང་རིམ་ལྔའི་བགྲོ་གླེང༌། བཀའ་དབང་དང༌། བརྡ་སྤྲོད་སྐོར་བགྲོ་གླེང་སོགས་ཀྱི་སྐོར།

ས་བཅད་དང་པོ།

མཇལ་ཁ་བཀའ་སློབ་དང་ཀ་ལི་ཀ་ཏར་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༽སྲི་ཞུ་བའི་དམིགས་བསལ་ཚོགས་བཅར་བ་དང་སྨན་རྩིས་སློབ་ཐོན་པར་མཇལ་ཁ་སྩལ་བ།

༡༩༨༦ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༣ ཉིན་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་བོད་ནས་གཉེན་འཕྲད་དང༌། བྲོས་བྱོལ་ཡོང་མཁན་མི་གྲངས་ ༤༨ སྐོར་མཇལ་ཁ་དང་སོ་སོར་གནད་འདྲིའི་ཐོག བར་ལམ་བོད་ནང་འཚོ་བ་དང༌། རིག་གནས་ཕྲན་བུ་ལེགས་སུ་སོང་བ་ཡག་པོ་རེད། འོན་ཏེ་གཞི་རྩའི་བོད་དང་རྒྱ་ཐ་དད་ཡིན་ལ། རྒྱ་མིས་དཔོན་པོ་དང༌། བོད་པ་བྲན་གཡོག་བྱེད་དགོས་དོན་འོས་མིན་ལ་བརྟེན་སྔར་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་རྒྱ་རྒྱ་ཡུལ་ན་སྐྱིད། བོད་བོད་ཡུལ་ན་སྐྱིད་གསུངས་པ་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པས་སེམས་ཤུགས་མ་ཉམས་པ་བྱེད་དགོས་ལུགས་བཀའ་སློབ་དང༌། ཕྱག་སྲུང༌། བྱིན་རྟེན། སྐུ་དཔར་བཅས་སྩལ།

དུས་མཚུངས་བཀའ་ཤག་བཀའ་འབྲེལ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༦ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༣༠ ཉིན་ནས་བཞུགས་སྒར་དུ་དྲིལ་བསྒྲགས་ལས་ཁུངས་དང༌། ལས་བྱེད་བདག་གཉེར་ཁང་ཟུང་སྦྲེལ་གྱིས་འགན་ཁུར་གྲ་སྒྲིག་ཞུས་ཏེ་ཆབ་སྲིད་སྙན་སྒྲོན་ལྟེ་བར་བྱེད་པའི་གྲོས་བསྡུར་དང༌། དོགས་གཅོད། བསམ་འཆར་འདོན་པ་བཅས་བཀའ་ཤག་དབུ་བཞུགས་ཀྱིས་དབུས་དང་ཕྱོགས་མཐའི་སྲི་ཞུ་བ་དང༌། བོད་མི་དམངས་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ་ཞུགས་པའི་ཚོགས་འདུ་རྒྱ་ཆེ་ཞིག་བདུན་ཕྲག་གཅིག་རིང་སྐོང་འཚོགས་གནང་བའི་མཇུག་སྡོམ་སྙན་བཅར་ཞུས།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཚོགས་འདུར་བཅར་འབྱོར་ཕྱོགས་མཐའི་སྲི་ཞུ་བ་གཞིས་འགོ་བདེ་དོན། བཟོ་འགོ། བཟོ་གཞིས་བཅས་མི་གྲངས་ ༣༣ ཐོན་མཇལ་ལ་དམིགས་བསལ་མཇལ་ཁ་སྩལ་ཐོག ད་རེས་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ནས་བློ་གྲོས་གསར་རྙེད་དང༌། ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཕྱོགས་དགེ་མཚན་ཇི་བྱུང་བཀའ་རྩད་དང༌། བར་སྐབས་ཞབས་བཅགས་མ་ཐུབ་པའི་གཞིས་ཆགས་འགའ་ཞིག་གི་གཞིས་འགོར་དམིགས་བཀར་འགྱུར་ལྡོག་དང༌། དཀའ་ངལ་ཇི་ཡོད་སོགས་བཀའ་རྩད་བསྐྱངས་ཏེ་ཁུངས་སོ་སོས་གནས་སྙན་གསོལ་བ་དང༌། མཇུག་ཏུ་དེང་སྐབས་བོད་ནང་རྒྱ་མིས་སྲིད་ཇུས་འགྱུར་ལྡོག་བཏང་སྟེ་འཚོ་བ་དང༌། རིག་གནས་གང་འཚམས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་གི་ཡོད་གཤིས། རང་རེ་གཞི་རྐང་གཞན་ཡུལ་དུ་གནས་ཀྱང༌། རང་དབང་ཡོད་པར་བརྟེན་བོད་གནས་ལས་ལེགས་པ་མ་བྱུང་རུང༌། རྗེས་སུ་མ་ལུས་པ་ཞིག་ངེས་པར་དགོས་གནད་ལ་ཚང་མས་རིག་བསྒྲིམས་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོས་ལུགས་སྩལ།

དེ་བཞིན་རྣམ་གྲྭ་བསྟན་འཛིན་བཟང་པོ་སོགས་མི་གྲངས་ ༡༥ དུས་འཁོར་སོགས་འདོན་ཆོག་རྒྱུགས་སྤྲོད་ཟིན་པའི་མཇལ་བཅར་ཐོག་ཁུངས་སོ་སོར་དཔེ་ཆ་འཛིན་ཡུན་ག་ཚོད་སོང་མིན་བཀའ་རྩད་དང་འབྲེལ་གྲྭ་ཚང་འདི་ཉིད་ལ་སྔགས་ཀྱི་འདོན་ཆོག་ཡག་པོ་ཡོད་པ་མ་ཟད། བར་ལམ་མཚན་ཉིད་ཀྱང་སློབ་གཉེར་ཡོད་པས་གོ་རྟོགས་གཏིང་ཟབ་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཕན་ཁྱད་ཡོད། དེ་དག་བྱ་རྒྱུ་མང་པོ་དང༌། དཀའ་ངལ་ཕྲན་བུ་ཡོད་རུང༌། དོན་སྙིང་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་དཀའ་ངལ་འདུག་བསམ་པ་བྱེད་མི་རུང༌། མུ་མཐུད་ཧུར་བསྐྱེད་བྱེད་དགོས་སྐོར་ལམ་སྟོན་དང༌། ཕྱག་སྲུང་སྐུ་དཔར་བཅས་སྩལ།

གཞན་ཡང་བོད་གཞུང་དབུས་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་སློབ་གཉེར་བ་ལོ་ལྔ་སློབ་སྦྱོང་ཐོན་པ་བསྟན་འཛིན་ནོར་བུ་སོགས་མི་གྲངས་ ༢༦ དང༌། སློབ་དགེ་པ་སངས་ཡོན་ཏན། སློབ་དགེ་བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ། སློབ་དགེ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོ་བཅས་མཇལ་བཅར་ཐོག་སློབ་སྦྱོང་ཐོན་པར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་དང༌། སླད་ལག་ལེན་དུ་འགེལ་སྐབས་སྨན་པ་ཞེས་པ་ནད་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བ་ལ་ཕན་ཐོགས་པ་ཞིག་གཟབ་ནན་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་གཞི་རྩ་ནང་ཆོས་དང་ཁུངས་འབྲེལ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཚན་རིག་དང་མཐུན་ཆ་ཡང་ཡོད་པ། མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་བཅས་རེད། བོད་སྨན་གསོ་རིག་རྨང་གཞིའི་ཐོག་དེང་དུས་ཀྱི་ཕྱི་ལུགས་དང༌། རྒྱ་དཀར་ནག ཁ་ཆེ་སོགས་ཀྱི་གསོ་རིག་ཉམས་མྱོང་ཕན་ཆ་རིམ་པས་བླངས་ཐུབ་པ་སོགས་དགོས་གལ། ཁྱེད་ཚོ་སྤྱི་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ནས་ཁ་མ་བྲལ་བ་བྱེད་ཐུབ་ན་སྤྱི་སྒེར་གཉིས་ཀར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་ལུགས་སོགས་བཀའ་སློབ་སྩལ་སྙིང༌།

‘‘ད་ཆ་ང་ཚོས་རིམ་པས་རིམ་པས་ང་རང་ཚོའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྨན་གྱི་རིག་གཞུང་ལག་ཤེས་ཡོད་པ་དེའི་ཐོག་ལ་ངེས་པར་དུ་དེང་སང་ཚན་རིག་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དེ་ཚོའི་ཐོག་ནས་ཉམས་མྱོང་འདྲ་བསགས། གནད་དོན་མང་པོ་ཞིག་དང་གཏུགས་ཏེ་བརྟག་དཔྱད་བྱས། དེ་དང་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་ང་ཚོས་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་ཡོང་ས་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘རྒྱ་གར་ནང་ཨ་ཡུར་ཝེ་དྷ་ཟེར་བའི་སྔར་གྱི་སྨན་བཅོས་བྱེད་སྟངས་ཤིག་དང༌། རྒྱ་མི་ལའང་སྔ་དུས་སྨན་བཅོས་ལག་ལེན་དང༌། དེ་བཞིན་ཁ་ཆེ་ལའང་ཡུ་ན་ནི་ཟེར་བའི་སྨན་བཅོས་ལག་ལེན་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཚོའི་གྲས་ང་ཚོས་རིམ་པས་ཤེས་ཐུབ་པ་དགོས།

དེ་ཡང་མི་རེ་ངོ་རེ་ཚང་མས་ཤེས་དགོས་ཟེར་བ་མིན། རྩ་བའི་སྨན་བཅོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཤད་ན་སྔ་དུས་ཀྱི་སྨན་བཅོས་དང༌། དེང་སང་གི་གསར་གཏོད་སོགས་གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་འདྲ་མི་འདྲ་དང༌། ཉམས་མྱོང་འདྲ་མི་འདྲ་ཡོད་ཚང་མ་ལས་ལེགས་ཆ་གང་ཡོད་ལེན་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་དཔལ་དང་རྒྱན་རེད།’’ ཅེས་དང༌། ཡང༌། ‘‘ནད་པར་བལྟ་དུས་ཧོལ་རྒྱུག་མ་བྱས་པར་ཞིབ་ཚགས་པོ་དང༌། བབ་ལྷིང་བྱེད་དགོས། ནད་པ་ཚོ་ལུས་ན་ཚས་གདུངས། ཛ་དྲག་འུ་ཐུག་ཏུ་གྱུར་ནས་ཨེམ་རྗེར་གཏུགས་སུ་ཡོང་བའི་སྐབས་ལ་ཨེམ་རྗེའི་ངོས་ནས་སྣང་ཆུང་ལྷོད་ཡངས་དང་ཧོལ་རྒྱུག་བྱས་པ་ཡིན་ན་དངོས་གནས་སྡིག་པ་ཡོང་རྒྱུ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ནང་རི་སར་ཇི་ཟེར་བ་བཞིན་རིག་གཞུང་ཁག་ལ་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་རྒྱུའི་ལས་དོན་འདི་གྲས་སྤྱིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་ནས་འཆར་གཞི་བཏིང༌། ལག་ལེན་བཀལ་ན་གང་བྱས་ཀྱང་རླབས་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད། སྒེར་པ་སོ་སོའི་ངོས་ནས་བྱེད་མི་ཆོག་པ་མ་རེད་དེ་གང་ཅིའི་ཆ་རྐྱེན་སོགས་ཁག་པོ་རེད། སྨན་རྩིས་ཁང་སྤྱི་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་འདིའི་འོག་བསྡད་དེ་ལས་ཀ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྐད་ཆ་བཤད་པ་ཡིན་ནའང་ལོ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་གི་རིང་སྤྱི་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་འདིའི་ནང་བསྡད་པ་དང༌། ག་ཚད་མེད་ཟེར་ནའང་རང་ཉིད་ལ་སྒྲིག་འཛུགས་འདི་དྲིན་ཆེན་པོ་ཆགས་བསྡད་ཡོད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ད་ཆ་སློབ་སྦྱོང་ཐོན་པའི་དུས་སུ་ཡིན་ནའང་སྒྲིག་འཛུགས་འདི་དང་ཁ་མ་བྲལ་བའི་ཐོག་ནས་ལས་ཀ་བྱས་ན་ཡག་པོ་མ་རེད་དམ།’’1jམཆན། ཞེས་སོགས་འཕྲལ་ཕུགས་དགེ་བའི་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་སྩལ་མཇུག་ཕྱག་སྲུང་བྱིན་རྟེན་དང༌། སྐུ་དཔར་ལྷན་སྒྲོན་བཅས་མཛད།

མཛད་གསེང་དུ་ར་སྟོད་ཆུ་དབར་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཚ་རྒྱུད་སྟོད་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་ལྡན་དང༌། དགེ་སློང་བསྟན་འཛིན་རྣམ་གྲོལ་གཉིས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་སྔོན་བཏབ་བཞིན་སྒྲོལ་མ་ཙི་མ་ཎིའི་བཀའ་དབང་སྩལ་རྒྱུའི་སྒྲུབ་ཆོག་དང༌། ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་ ༢ ནས་ཆོས་ཞུ་བ་གོང་གསལ་གཉིས་དང༌། སེར་སྨད་རི་འབུར་སྤྲུལ་སྐུ་གཙོས་མི་གྲངས་ ༡༠ ལ་སྟག་ཕུའི་དག་སྣང་གི་དབང་ཆོག་གི་སྟེང་ནས་སྒྲོལ་མ་ཙི་མ་ཎིའི་ཐུན་མོང་གཏོར་དབང་དང༌། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དབང་བཞི་ལུས་དཀྱིལ་གྱི་དབང་བཅས་ལེགས་པར་བཀའ་དྲིན་སྩལ།

རྒྱུད་སྟོད་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་ལྡན་ནས་གསོལ་འདེབས་མལ་དང༌། བསྟན་འཛིན་རྣམ་གྲོལ་ནས་གཏང་རག་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས་པར་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་སྩལ། མཇུག་ཏུ་འཇིམ་བཟོ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེས་གསོལ་བཏབ་ངོར་སྒྲོལ་བསྟོད་ཕྱག་འཚལ་ཉེར་གཅིག་གི་ལྗགས་ལུང་སྩལ་བ་དང༌། སྒྲོལ་མའི་ཚོགས་མཆོད་འབུལ་གཤོམ་བསྐྱངས། བྲག་གཡབ་ར་སྟོད་ཆུ་དབར་དགོན་དུ་དད་རྟེན་ཐུབ་དབང་ཞལ་ཐང་དཔར་མ་མཚན་རྟགས་ཅན་གཅིག་བཅས་སྩལ་བ་མ་ཟད། ས་སྐྱ་བཤད་གྲྭའི་མཁན་པོ་ངག་དབང་ཀུན་དགའ་དབང་ཕྱུག་གདན་ཞུ་གནང་སྟེ་ཚད་མ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་གསན་བཞེས་བསྐྱངས།

ཡང་དྷ་ས་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་ལྷ་བྲིས་སློབ་ཐོན་ཚེ་རིང་རྡོ་རྗེ་ཅན་མི་དགུ་དང༌། ཤིང་བརྐོས་བསོད་ནམས་ཆོས་འཕེལ་ཅན་མི་གསུམ་སློབ་ཐོན་བཅས་རང་ཁུངས་སོ་སོར་བསྐྱོད་ཐོན་མཇལ་བཅར་ཐོག་དོ་བདག་སོ་སོའི་བྲིས་བརྐོས་ལག་རྩལ་སྤྱན་བསྟར་ཞུས་པར་དགྱེས་མཉེས་དང་འབྲེལ་ཕྱིན་ཆད་ལག་རྩལ་སྤུས་གང་དག་ཡོང་བར་བརྩོན་ལེན་བྱེད་གལ་ལམ་སྟོན་དང༌། དྷ་ས་བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲྭར་ཕྱོགས་མཐའ་གཞིས་ཁག་ནས་སྔོན་འགྲོའི་དགེ་འོས་སློབ་སྦྱོང་དུ་འབྱོར་ནས་རང་ཁུངས་སོ་སོར་ཕྱིར་ལོག་སྐྱོད་མཁན་མི་གྲངས་ ༣༨ མཇལ་བཅར་ལ་བྱིན་སྲུང་དང༌། ཁྱོད་ཚོ་སློབ་དགེ་བྱེད་བློ་ཡོད་པ་ཡག་པོ་རེད། སློབ་འཁྲིད་བྱེད་སྐབས་སྐད་འཁོར་བཏང་བ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ཕན་སེམས་བཅངས་ཏེ་བྱེད་གལ་ཆེ་ལུགས་ལམ་སྟོན་མཛད།

༢༽ཀ་ལི་ཀ་ཏར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ།

༡༩༨༦ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༧ སྔ་དྲོ་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཆོས་གཞིས་ཁག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སླད་བཞུགས་སྒར་ནས་ཆིབས་འཁོར་ཐོག་འཇའ་མུ་དང༌། དེ་ནས་གནམ་གྲུ་ཐོག་ལྡི་ལིར་ཕེབས་ཞབས་བཀོད་དེ། རྒྱ་གར་རླུང་འཕྲིན་ལས་ཁང་གི་བོད་སྐད་ཤོད་མཁན་ཕྲེང་རིང་ཚེ་རིང་གཡང་འཛོམས་སོགས་བོད་རིགས་མི་དྲུག་མཇལ་བཅར་དང༌། སྟོན་པའི་ལྷ་བབས་དུས་ཆེན་དང༌། རྣམ་ཀུན་རླུང་འཕྲིན་ཐོག་གཏོང་རྒྱུར། ༡༽ བློ་སྦྱོང་གླང་ཐང་ཚིག་བརྒྱད་མའི་བཤད་ལུང༌། ༢༽ ཐུབ་རྣམས་སྡིག་པ་ཆུ་ཡིས་མི་འཁྲུ་ཞིང༌།། ཞེས་སོགས་ལས་འཕྲོས་ཏེ་ཆང་གི་ཉེས་དམིགས་སོགས། ༣༽ དེང་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་འཛམ་གླིང་འདིར་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་འཚེ་མེད་ཞི་བདེར་ཕན་པ་དང༌། ལྟ་བ་རྟེན་འབྱུང་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་དགེ་མཚན་སྐོར། ༤༽ སློབ་དཔོན་དབྱིན་གཉེན་གྱིས། སྟོན་པའི་དམ་ཆོས་རྣམ་གཉིས་ཏེ།། ཞེས་སོགས་ལས་འཕྲོས་ཏེ་བསྟན་པ་བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ཀྱིས་འཛིན་དགོས་པའི་སྐོར། ༥༽ འཕགས་བསྟོད་ཀྱི་ལྗགས་ལུང༌། ༦༽ ཆོས་ལུགས་ཚང་མ་མཐུན་སྒྲིལ་ཡག་པོ་དགོས་པའི་སྐོར་གསུང་དཔར་སྒྲ་འཇུག་ཞུས་ཐོག བོད་སྐད་རླུང་འཕྲིན་དེ་དག་ལ་བོད་ནས་རེ་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས་སྔར་ལས་གཟབ་ནན་བྱེད་དགོས་ལམ་སྟོན་དང༌། རྒྱ་གར་གཞུང་གྲོས་ཚོགས་ཁང་གི་སྲིད་བློན་བཞུགས་གནས་སུ་ཕེབས་ཏེ་སྐར་མ་ ༢༠ རིང་སྲིད་བློན་ལ་མཇལ་འཕྲད་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༩ སྔ་དྲོ་ལྡི་ལི་ནས་ཀ་ཏ་གནམ་ཐང་དུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་ས་གནས་ཀྱི་ནང་སྲིད་དྲུང་ཆེ་གཞོན་པ་ཕེབས་བསུར་བཅར་བ་དང༌། ཀ་ཏར་ཆེད་དུ་གདན་ཞུ་མཁན་གཙོ་བོ་རྒྱ་གར་བ་ཚོང་པའི་བུད་མེད་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་དང༌། དྲུང་ཆེ་སོགས་ནས་ཕེབས་བསུ་དང་བཅས་ཏེ་ཀ་ཏ་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་མཇལ་འཕྲད་བསྐྱངས།

ཀ་ཏར་བཞུགས་རྒྱུན་རིང་རོའོ་ཊི་རི་ཀ་ (Rotirica) ཚོགས་པ་ནས་ཉིན་དགུང་གསོལ་སྟོན་འབུལ་བཞེས་དང་འབྲེལ་ཚོགས་མི་མི་གྲངས་ ༣༠༠ སྐོར་ལ་མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་ལས་འཕྲོས་ཏེ་གཞན་ཕན་གྱི་བྱ་གཞག་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་དང་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱི་གསུང་བཤད། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་པའི་ཚོགས་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་བཞིན་མི་གྲངས་ ༢༠༠ སྐོར་ལ་ཆོས་ལུགས་ཚང་མ་མཐུན་བསྒྲིལ་གྱིས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་ཡོང་ཐབས་དང༌། ནང་ཆོས་དང་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་སྒོམ་གྱི་ཉམས་མྱོང་ལེགས་ཆ་བླངས་འོས་སོགས་གསུང་བཤད་དང་བཀའ་འདྲི་བཀའ་ལན་བསྐྱངས།

ཧིན་རྡུའི་ཆོས་ལུགས་པའི་ལྷ་ཁང་དུ་གཟིགས་སྐོར་དང་འབྲེལ་སློབ་ཁང་དུ་གྲྭ་སློབ་བརྒྱ་སྐོར་ཞིག་ཡོད་པར་འདིར་སླར་ཡང་ཐེངས་གཅིག་ཕེབས་ཐུབ་པ་དང༌། དེར་ཡོད་བགྲེས་པ་རྣམས་ནས་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་སྟེ་གྲུབ་འབྲས་ཡོད་པ་བཞིན་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ནས་ཀྱང་ལྷག་བསམ་སྟོབས་བསྐྱེད་དགོས་ལ། སྤྱིར་རབ་བྱུང་བ་རྣམས་རང་ཉིད་ལ་ཞེན་ཆགས་མ་ཡིན་པར་གཞན་ཕན་རྒྱ་གང་ཆེ་བསྒྲུབ་དགོས་པ་དང༌། སྒྲུབ་ཐུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཡོད་པ་ཡིན་ལུགས། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ལས་བརྩམས་པའི་བཀའ་སློབ་སྙིང་བསྡུས་བཅས་སྩལ། ཀ་ཏ་རྒྱ་གར་ཚོང་པའི་བུད་མེད་ཚོགས་པས་གྲ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་ཚོགས་ཁང་དུ་ནང་ཆོས་དང་ཚན་རིག་འབྲེལ་བའི་སྐོར་སོགས་གསུང་བཤད་སྩལ།

ཀ་ཏ་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་རྒྱ་གར་བ་ (Smt Snehalata Bairi) རྒན་རྒོན་བཟའ་མི་གཉིས་ཀྱིས་གསར་བཞེངས་ནང་པའི་ལྷ་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་ལྟར་ལྷ་ཁང་དུ་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྣང་བརྙན་གྱི་སྤྱན་སྔར་སྣང་གསལ་དང༌། བདུག་སྤོས་ཞལ་དབྱེ། སྙན་ཤལ་མེ་ཏོག་སྒྲོན་འབུལ་མཛད་དེ་ཞལ་འདོན་རྒྱུན་ཕྱག་དང༌། ཤེར་སྙིང༌། འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད། ཡན་ལག་བདུན་པ། དེར་ནི་རིང་འབད་མ་བཅས་བསྐྱངས། རྒྱ་གར་བ་ཕོ་མོ་མི་གྲངས་ ༢༠༠ སྐོར་འདུས་འཛོམས་ལ་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བ་རྟེན་འབྱུང་དང༌། སྤྱོད་པ་འཚེ་མེད་སྐོར་དང༌། སྐྱབས་གསུམ་ངོ་སྤྲོད་བཅས་མཛད་ཐོག་སཾསྐྲྀཏའི་ཐོག་ནས་སྐྱབས་འགྲོའི་ལྗགས་ལུང་སྩལ། མར་ལམ་ཀ་ཏ་མཧཱ་བུདྡྷའི་ལྷ་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་རྟེན་གཙོར་སྙན་ཤལ་འབུལ་གནང་རྗེས་ཞལ་འདོན་རྒྱུན་ཕྱག་དང་བསྟན་འབར་མ་བཅས་གསུངས། མཧཱ་བུདྡྷའི་དགེ་སློང་དང་ཚོགས་མི་ ༡༠༠ སྐོར་ལ་ནང་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་སྤྱོད་དང༌། སྟོན་པའི་མཛད་ཚུལ་སྙིང་བསྡུས་སྩལ། དེ་ནས་ཀ་ཏར་གནས་སྡོད་དང༌། ཕྱོགས་མཐའ་ནས་སུད་ཀྲར་ཚོང་འཁོས་སུ་འབྱོར་བསྡད་བོད་མི་ ༥༠༠ སྐོར་ལ་བཀའ་སློབ་དང༌། སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་དང༌། རིགས་གསུམ་མགོན་པོ། སྒྲོལ་མ། རྟ་མགྲིན་སོགས་ཀྱི་མཚན་སྔགས་ལྗགས་ལུང་སྩལ།

ཨེ་ཤ་ཡའི་ཚོགས་པའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་ཤིང༌། ཚོགས་ཁང་དུ་མི་འབོར་ ༧༠༠ ལྷག་ཙམ་ཡོད་པའི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ནང་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བ་རྟེན་འབྱུང་དང༌། སྤྱོད་པ་འཚེ་བ་མེད་ལས་དྲངས་ཏེ་དེང་དུས་ཚན་རིག་དང་མཐུན་ཆ་ཡོད་པའི་འབྲེལ་ལམ་ཡོང་བཞིན་ཡོད་ལུགས་སོགས་གསུང་བཤད་སྩལ་ཏེ་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་བྷང་ལོར་གནམ་ཐང་དུ་ཕེབས་འབྱོར་ལ་ས་གནས་རྒྱ་གར་གྱི་གནད་ཡོད་དཔོན་རིགས་དང༌། གདན་ས་སེ་ར་བྱེས་སྨད་དང༌། རྒྱུད་སྨད། རྫོང་ཆོས་བཅས་ཀྱི་མཁན་པོ། ལྷོ་ཕྱོགས་གཞིས་སྒར་ཁག་གི་གཞིས་འགོ་བཅས་ཕེབས་བསུ་དང་བཅས་བྷང་ལོར་ཨ་ཤོ་ཀ་མགྲོན་ཁང་དུ་ཕེབས་ཞབས་བཀོད།

གོང་གསལ་ཀ་ལི་ཀ་ཏ་གནམ་ཐང་དང་ཡས་མས་ཕེབས་བཞུད་སྐབས་ལན་མང་གསར་འགོད་པ་མཇལ་བཅར་བཀའ་འདྲི་བཀའ་ལན་སྩལ་བ་མང་པོ་བྱུང་བའི་ཁྲོད་ནས་གསར་འགོད་པ་སའུ་ཏིག་བྷི་སྭི་ཝ་སེ་ (Soutik Biswas) ལགས་དང་ལྷན་དུ་བཅར་འདྲི་དང་ལེན་གནང་བ་ཁག་ཚེས་ ༢༣ ཉིན་ (The Telegraph, Calcutta) ཞེས་པའི་གསར་ཤོག་ཐོག་ཐོན་གསལ།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཉིད་ནས་རེས་གཟའ་ཕུར་བུའི་ཉིན་མོར་བསྐྱངས་པའི་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་སུ། ཤྲི་ལངྒ་དང༌། བལ་ཡུལ་ (Gorkhaland) པན་འཇབ་ (Punjab) བཅས་ཀྱི་རྙོག་གྲ་བར་འདུམ་གྱི་ལམ་ནས་སེལ་རྒྱུའི་ཐུགས་འདོད་ཡོད་སྐོར་གསུངས་སོང༌། འོན་ཀྱང༌། སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་ཁྲལ་གཙོ་བོ་ནི། བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་དཀའ་སྡུག་མུ་མཐུད་གནས་ཡོད་པས། དེའི་ཐོག་ག་རེ་གནང་གི་ཡོད་དམ། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་འབྲས་བུ་དམིགས་བསལ་ཅན་ཐོན་རྒྱུ་མེད་པར་སོང་གང་ཉིད་སྐུ་ཐང་མཉེལ་བ་དང༌། འུ་ཐུག་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག་གམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། མ་རེད། མ་རེད། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་མིང་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་ངའི་ལས་འགན་གཙོ་བོ་ནི། བོད་མིའི་དཀའ་རྙོག་སེལ་རྒྱུ་དེ་རེད། ངོས་རང་རྒྱུན་དུ་གནད་དོན་མི་འདྲ་བའི་ཐོག་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད། ངོས་རང་ནང་པའི་དགེ་སློང་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དོན། ལྷག་པར་འགྲོ་བ་མིས་གཙོས་སྲོག་ཆགས་གྲོག་འབུར་ཚུན་གྱི་དོན་ལ་སེམས་ཁུར་བླངས་དགོས་པ་དེ་ཡིན། སེམས་ནང་རང་ཉིད་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་མི་ཚང་མ་གཅིག་གྱུར་གྱི་འདུ་ཤེས་འཛིན་དགོས་རྒྱུའི་ཚོར་བ་དེ་རྟག་པར་ཡོང་གི་འདུག རང་ངོས་ནས་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག གཞན་ལའང་རྙོག་གྲ་སེལ་ཐབས་སྐུལ་མ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

གསར་འགོད་པས། ད་ལྟའི་སྐབས་རྒྱ་ནག་མཉམ་དུ་འབྲེལ་ལམ་གྱི་གནས་སྟངས་ཇི་ཡིན་དང༌། ༡༩༨༥ ལོའི་ནང་འབྲེལ་ལམ་ཧ་ཅང་བཟང་དུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང༌། དེ་རྗེས་ཕྱོགས་བསྐྱོད་གནང་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་མེད་པ་ཆགས་པ་རེད། འདི་སྐོར་འགྱུར་བ་གསར་པའི་རིགས་བྱུང་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རང་ངོས་ནས་བྱས་ན། གནས་སྟངས་སྔ་ལོ་དང་གཅིག་པ་ཡིན་པ་ལས་འགྱུར་བ་བྱུང་མེད།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་ནག་མཉམ་དུ་འབྲེལ་ལམ་བྱེད་ཕྱོགས་ཐད་ལ་འགོག་རྐྱེན་གསར་པའི་རིགས་འཕྲད་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། བོད་ནང་གཏོང་འཆར་བྱས་པའི་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་འགོག་རྐྱེན་འཕྲད་པ་རེད།

གསར་འགོད་པས། དེ་ནམ་བྱུང་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ལོ་འདིའི་འགོ་སྟོད་ཙམ་དུ་བྱུང་བ་རེད། ང་ཚོས་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པ་གཅིག་བོད་ནང་གཏོང་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་བསྒྲིགས་པ་རེད། འདི་ནི་དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་ཆེད་དུ་ཡིན་པའི་ཁུལ་རེད། འོན་ཀྱང༌། སྐབས་དེར་ཁོ་ཚོའི་འགྲིམས་འགྲུལ་ཡིག་ཆར་དཀའ་ངལ་འཕྲད་དེ་འགྲོ་ཐུབ་མེད།

གསར་འགོད་པས། དེ་རྗེས་རྒྱ་ནག་ཏུ་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པ་རིམ་གཏོང་བྱ་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་བཀོད་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། བཀོད་བསྒྲིགས་བྱས་མེད།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་ནག་མཉམ་དུ་ཞི་འགྲིགས་ཡོང་བར་གཞི་རིམ་གྱི་དགོས་འདུན་ཁག་བཏོན་གནང་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། སྐབས་འདིར་ཤོད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད། འདི་ནི་ཞི་འགྲིགས་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་རན་འཚམས་ཤིག་ཀྱང་མ་རེད། ཉིད་ནས་ཤེས་གསལ་བཞིན། བོད་དེ་རྒྱ་མིས་བཙན་བཟུང་བྱས་ཡོད་སྟབས། བོད་ཐོག་རྒྱའི་སྲིད་བྱུས་འཛིན་སྟངས་ནི་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ནང་གི་གནས་སྟངས་ལ་རག་ལས་ཡོད། ཏིང་ཤའོ་ཕིང་གིས་གཟབ་གཟབ་བྱས་ནས་འཕོ་འགྱུར་ཞིག་བཏང་ཡོད་རུང༌། གནས་སྟངས་ག་རེ་ཡོང་གྲབས་ཡོད་མེད་རྩ་བ་ནས་ཤེས་ཀྱི་མ་རེད།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་སྲིད་གནས་སྟངས་དེ་ཧ་ཅང་བརྟན་བརླིང་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རེད། ངའི་གྲོགས་པོ་འགའ་ཤས་ལ་བསམ་ཚུལ་གཅིག་པ་ཡོད་རེད། འགའ་ཤས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་ཏུ་དྲག་པོའི་དམག་གིས་དབང་སྒྱུར་བྱེད་པའི་ཉེན་འཚབ་ཡོད་པ་དང༌། གནས་སྟངས་ཧ་ཅང་ཟིང་ཚ་པོ་ཡིན་པར་བརྗོད་ཀྱི་འདུག འགའ་ཤས་ཀྱིས་ད་ཆ་གནས་སྟངས་དྲག་ཏུ་འགྲོ་བའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་ནག་གི་གནས་སྟངས་ཐོག་བསམ་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་འཛིན་མཁན་ཡོད། གནས་སྟངས་བརྟན་བརླིང་མེད་པར་བརྗོད་ཆོག བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་ཆ་བཞག་ན། ད་ལྟའི་སྐབས་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་རན་འཚམས་ཤིག་མ་རེད། རྒྱ་གཞུང་མཉམ་དུ་བགྲོ་གླེང་མུ་མཐུད་བྱ་འདོད་ཡོད། ང་ཚོས་ཀྱང་རྒྱ་མིས་དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་བསམ་ཚུལ་འདོན་རྒྱུ་ཡིན། འདས་པའི་ལོ་འགའ་ཤས་ནང་ང་ཚོས་དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་ཆེད་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པ་ཁ་ཤས་བཏང་བ་རེད། དེའི་རིང་བོད་ནང་གནད་དོན་འགའ་ཤས་ཐོག་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་རྣམ་པ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད། དཔལ་འབྱོར་གནས་སྟངས་དང་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་གནས་སྟངས་ཀྱང་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཐོག་བརྩིས་མཐོང་དང་ངོས་འཛིན་ཡང་ཡོད་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཆགས་ཡོད། འགྱུར་བ་བཟང་པོ་ཞིག་ཕྱིན་པའི་གནས་སྟངས་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད།

གསར་འགོད་པས། འོ་ན། བོད་ཐོག་རྒྱའི་སྟངས་འཛིན་བྱེད་མི་ཐུབ་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་རེད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། མ་རེད། དེ་དངོས་གནས་མ་རེད། དེང་སྐབས་རྒྱ་ནག་ནང་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་རང་དབང་ཆེ་ཙམ་ཡོད་པ་རེད། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རྒྱའི་དབང་འཛིན་པ་ཚོས་རང་དབང་ཆེ་ཙམ་སྤྲད་དེ་གུ་ཡངས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ཤིག་འཛིན་བཞིན་ཡོད། ཕྱོགས་གཞན་ནས། ཆབ་སྲིད་ཐོག་དམ་བསྒྲགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བཞིན་ཡོད། རྒྱུན་དུ་ཁོ་པས་ནག་ཅན་མི་སྣར་དམ་བསྒྲགས་བྱེད་ཁུལ་གྱིས་ཆབ་སྲིད་ལ་དོ་སྣང་ཡོད་མཁན་མི་སྣ་འཛིན་བཟུང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གནས་སྟངས་ཧ་ཅང་ཉེན་འཚབ་ཆེ་བ་ཞིག་ནི། རྒྱ་མི་འབོར་ཆེན་བོད་དུ་སྤོ་བཞུད་བྱེད་པའི་སྲིད་བྱུས་དེ་རེད། བོད་པའི་ས་ཆ་འགའ་ཤས་ནང་རྒྱ་མི་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། བོད་མི་ཚོ་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཤིག་ཏུ་འགྱུར་བཞིན་ཡོད། ༡༩༨༢ ལོར་ས་གནས་རྒྱ་མིའི་གསར་ཤོག་ཅིག་ནང་ངོས་རང་སྐྱེ་སའི་ཁུལ་དུ་བོད་མིའི་གྲངས་འབོར་སྟོང་ཕྲག་བདུན་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་དང༌། རྒྱ་མིའི་གྲངས་འབོར་ས་ཡ་གཉིས་དང་ཕྱེད་ལྷག་ཡོད་ཚུལ་བརྗོད་འདུག བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཁུལ་དུ་དེ་འདྲའི་གནས་སྟངས་ད་བར་བྱུང་མེད། འོན་ཀྱང༌། རྒྱ་མི་ཇེ་མང་ཇེ་མང་དུ་འབྱོར་བཞིན་པ་འདི་ནི་ཧ་ཅང་བློ་འཚབ་ཅན་ཞིག་རེད།

གསར་འགོད་པས། ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་གྱི་གནས་སྟངས་ཐོག་གང་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་ཚུལ་ཇི་ཡོད་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་ནི་རྙོག་གྲ་ཚ་པོ་ཞིག་རེད། དངོས་གནས་བྱས་ན། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་བཅད་ཐིག་དེར་རྒྱ་མིས་ཁས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་མེད། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་གི་ལོ་རྒྱུས་རིང་པོ་དེར་བལྟས་པ་ཡིན་ན། རྒྱ་མིས་ག་དུས་ཡིན་རུང་རྒྱ་བསྐྱེད་གཏོང་ཐབས་བྱས་ཡོད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང༌། བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་དེ་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་དབར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ལ་ཐུག་བསྡད་པའང་རེད། དེར་བརྟེན་བོད་དེ་ཞི་བའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཏུ་བསྒྱུར་མ་ཐུབ་པ་དེའི་རིང་རྒྱ་གར་ལ་དཀའ་ངལ་དེ་འཕྲད་བསྡད་ཀྱི་རེད།

གསར་འགོད་པས། འོན་ཀྱང༌། རྒྱ་གར་གྱིས་བོད་དེ་རྒྱལ་ཁབ་ཐ་དད་ཅིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་མེད། དེ་དང་དུས་མཚུངས་ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེ་རྡ་རམ་ས་ལར་གང་ཉིད་ཀྱི་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་ཞིག་ཡོད། རྒྱ་གར་གྱིས་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་ལངས་ཕྱོགས་དེ་བཞིན་ནང་འགལ་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་མི་གནང་ངམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། འདི་ནི་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་གྱི་སྲིད་བྱུས་ཤིག་ཡིན་པར་རྒྱ་གར་གྱི་ཆབ་སྲིད་མི་སྣ་དང་མཁས་དབང་ཚོས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རང་ངོས་ལའང་སྲིད་བྱུས་འདི་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་ཞིག་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ཡོང་གི་འདུག འོན་ཀྱང༌། དེ་དང་དུས་མཚུངས་གཞུང་གི་ངོས་ནས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་འགྲོ་དགོས་པ་ཡིན། དེ་འདྲ་སོང་ཙང༌། རྒྱ་གར་གྱི་ཆབ་སྲིད་ཁོར་ཡུག་ནང་དྲང་བདེན་ལ་རིན་ཐང་ཕྲན་བུ་ལས་མེད། དབང་ཆའི་ཤུགས་རྐྱེན་ནི་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་རེད།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཉིད་ནས་མ་ཁེ་སེ་རིང་ལུགས་དེ་ནང་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྲོ་ཐུབ་རྒྱུའི་ཐུགས་སྣང་ཆེན་པོ་ཡོད། འདི་གཉིས་མཉམ་དུ་ཇི་ལྟར་འགྲོ་ཐུབ་བམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངོས་རང་ད་བར་མ་ཁེ་སེ་རིང་ལུགས་ལ་དོ་སྣང་ཞིག་བྱུང༌། ལྟ་གྲུབ་འདི་གཞི་བཟུང་བྱས་ན། འཛམ་བུ་གླིང་གི་ངལ་རྩོལ་མི་མང་ཚང་མར་གནས་བབས་གཅིག་མཚུངས་ལྟ་བུའི་བསམ་བློ་འཁོར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། ངལ་རྩོལ་མི་མང་གི་ཁྲོད་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་ཀྱི་ཚོར་བ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད།

གསར་འགོད་པས། མ་ཁེ་སེ་དང་ནང་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འདུས་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཡོང་སྲིད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རེད། ངོས་རང་ལ་དེ་འདྲའི་ཚོར་བ་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག མ་ཁེ་སེ་ནང་ཕན་གནོད་ཀྱི་ཆ་གཉིས་ཀ་ལྡན་ཡོད། མི་མང་གི་དོན་དུ་དཀའ་སྡུག་ཆེན་པོ་མྱངས་ཡོད། ངོས་ནས་དེ་སྔ་བརྗོད་ཟིན་པ་ལྟར་ཁོང་ཚོར་བློ་ཁོག་རྙེད་ས་ནི་སྡང་འཛིན་གྱི་བློ་ལས་ཡོང་གི་ཡོད། (རེས་གཟའ་ཕུར་བུའི་ཉིན་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་གསར་འགོད་པར་མ་ཁེ་སེ་ལྟ་གྲུབ་ལ་ཞེ་སྡང་གི་བློ་ཕྲན་བུ་ཡོད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་ནི་གྲལ་རིམ་འཐབ་རྩོད་དང༌། གྲལ་རིམ་གྱི་དགྲ་བོ་རྩ་མེད་བཟོ་ཐབས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད།) ཁོ་ཚོའི་བྱམས་སེམས་ཀྱི་བློ་སྦྱོང་སྟངས་དེས་ལྡེང་གི་མེད་པ་རེད། དེས་མཐར་རང་ཉིད་གུད་པར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། མའོ་ཙེ་ཏུང་ལྟ་བུ་རེད། མའོ་ནི་ར་འཇེན་རྡ་ར་པ་ར་ས་ཏཱ་ (Rajendra Prasad) འམ་གྷན་དི་ནང་བཞིན་མ་རེད། ཁོ་ཚོར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡོད་པའི་ཐོག་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བསམ་བློ་ཡོད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང༌། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཤུགས་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་མི་བཟང་པོ་ཞིག་བྱས་ནས་བསྡད་པ་རེད། ཁོ་ཚོ་ནི་མཐའ་གཉིས་སུ་མ་ལྷུང་བར་སྤྱི་སྙོམ་གྱི་ལངས་ཕྱོགས་ཤིག་བཟུང་ནས་བསྡད་པ་རེད། དེང་སྐབས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོས་སོ་སོའི་དམིགས་ཡུལ་བཟང་པོ་གང་ཡིན་འགྲུབ་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། ཁོ་ཚོ་མཐར་རང་གི་དམིགས་ཡུལ་འགྲུབ་ཐུབ་མི་ཡོང་སྙམ་པའི་སེམས་ཁྲལ་ཡོད། དེ་ཚོ་ཆ་སྙོམ་པོ་དང་སྒྲིག་རང་འཁུར་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་འགའ་ཤས་ནང་མ་ཁེ་སེ་དང༌། ནང་ཆོས་གཉིས་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་རྟེན་ལྟ་བུ་བྱས་ནས་འགྲོ་གི་ཡོད་པའི་ཚོར་བ་ཡོང་བསྡད་ཀྱི་འདུག ཅེས་གསུངས།

རྒྱ་ནག་ནང་གནས་སྟངས་ངེས་བརྟན་མེད་ཅིང་དམག་མིས་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་སྲིད་པ་རེད། གསར་འགོད་པ་ཏུ་ཤར་པཎྜི་ཏ་ (Tooshar Pandit) ལགས་དང་བཅར་འདྲི་དང་ལེན་གནང་བ་ཁག ༡༩༨༦ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༧།༡༣ ཉིན་ (Sunday) ཞེས་པའི་དུས་དེབ་ནང་ཐོན་གསལ།

གསར་འགོད་པས། ནང་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཤྲི་ལངྒའི་ (Sri Lanka) ནང་དྲག་སྤྱོད་མུ་མཐུད་འགྲོ་བཞིན་པ་དེར་གང་ཉིད་ནས་མོས་མཐུན་གནང་ངམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། འདི་ནི་ཧ་ཅང་སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ནང་མ་ཤེས་རྨོངས་པའི་དབང་གིས་ཆོས་ལུགས་བེད་སྤྱོད་ལོག་པར་བཏང་རྐྱེན་མི་ཕན་ཚུན་འགལ་ཟླར་གྱུར་ཏེ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པ་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་གནས་སྟངས་ད་ལྟའི་ཆར་ཤི་རི་ལངྒའི་ནང་བྱུང་བཞིན་པ་ནི་སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་རེད།

གསར་འགོད་པས། དེ་ལྟ་བུའི་དྲག་སྤྱོད་འགྲིགས་པ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་གནང་ངམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་རྩ་བ་ནས་འགྲིགས་པ་ཞིག་མ་རེད།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཉིད་ནང་པའི་ཆོས་པ་ཞིག་དང༌། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཅིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཤྲི་ལངྒའི་ནང་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་ལས་ངན་ཚབས་ཆེན་བསགས་པ་འདི་དག་མེད་པར་བཟོ་ཐབས་ཤིག་མེད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ཡོད་པ་རེད། གནས་ཚུལ་དེ་རིགས་མཚམས་འཇོག་ངེས་པར་ཡོང་ཐབས་ཞུ་འདོད་ཡོད། རང་ངོས་ནས་གསང་བའི་སྒོ་ནས་དེ་ལྟར་ཡོང་ཐབས་ཐེངས་ཁ་ཤས་བྱས་པ་ཡིན། གནས་ཚུལ་ཞི་འཇགས་ཆེད་ངོས་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་ནས་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་འདོད་ཡོད།

གསར་འགོད་པས། གང་ཉིད་ནས་གསང་པའི་སྒོ་ནས་ཞི་འཇགས་ཡོང་ཐབས་རྒྱ་གར་དང་ཤྲི་ལངྒ་སོ་སོར་གསུང་འཕྲིན་གནང་ཨེ་ཡོད་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། བློ་འཚབ་ཡོད་ཚུལ་མང་ཚོགས་ལ་གསལ་བསྒྲགས་ཐེངས་གཉིས་བྱས་པ་ཡིན། ཤི་རི་ལངྒའི་ངོ་འདྲིས་ཚོར་དགོས་གལ་ནམ་བྱུང་སྐབས་ཚུར་བརྡ་ལན་སྤྲོད་རྒྱུའི་མངགས་བྱ་བྱས་པ་ཡིན།

གསར་འགོད་པས། ཁོ་ཚོས། སྐུ་ཉིད་ལ་སྙན་སེང་ག་རེ་ཞུས་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རྙོག་གྲ་ཧ་ཅང་ཚ་པོ་རེད། བོད་པ་བཙན་བྱོལ་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་གནས་ཚུལ་རྒྱུས་ལོན་ཆེད་ཤྲི་ལངྒར་འགྲོ་རྒྱུ་དེའང་དཀའ་ངལ་ཞིག་རེད།

གསར་འགོད་པས། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཐོག་ནས་གང་ཉིད་ཤྲི་ལངྒའི་ནང་ཕེབས་ཐུབ་བམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངས་ཧ་མི་གོ (བཞད་མོ)

གསར་འགོད་པས། འོན་ཀྱང༌། གོ་སྐབས་ཐོབ་པ་ཡིན་ན་ཕེབས་རྩིས་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་སྔ་ཤྲི་ལངྒར་ལྟ་སྐོར་དུ་འགྲོ་འདོད་བྱུང༌། འོན་ཀྱང༌། ཕར་ཕྱོགས་ཤྲི་ལངྒའི་གཞུང་གིས་དུས་ཚོད་ངེས་མེད་རིང་ཕྱིས་འགྱངས་བྱས་པ་རེད།

གསར་འགོད་པས། དེ་ནི་ཕེབས་རྒྱུའི་ཆོག་མཆན་ཕུལ་འདོད་མེད་པའི་གོ་དོན་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་རེད་བསམ་གྱི་མེད། ཁོ་ཚོར་དཀའ་ངལ་མེད་དམ་སྙམ།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཉིད་བོད་དུ་ཕེབས་འདུན་ཡོད་སྐོར་དུས་ཡུན་གང་འཚམས་རིང་གོ་ཐོས་བྱུང༌། བོད་དུ་མགྱོགས་པོ་ཕེབས་རྩིས་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ༡༩༨༣ འགོ་སྟོད་ཙམ་ལ་མང་ཚོགས་ཀྱིས་རེ་བ་གང་བཏོན་མིན་དངོས་སུ་ཤེས་རྟོགས་ཆེད་བོད་ལ་འགྲོ་རྒྱུའི་བསམ་བློ་འཁོར་བ་རེད། དེ་ནས་བཟུང་གནས་སྟངས་སྡུག་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། ཇི་སྲིད་གནས་སྟངས་དྲག་ཏུ་མ་ཕྱིན་བར་དེ་སྲིད་ངོས་རང་བོད་ལ་འགྲོ་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་མེད། ད་ལྟའི་ཆར། ༡༩༧༩ ལོའི་གནས་སྟངས་དང་བསྡུར་ན་དྲག་ཏུ་ཕྱིན་ཏེ་མུ་གེས་ཤི་བའི་གནས་སྟངས་དེ་རྩ་བ་ནས་བསྡད་མེད། ཤེས་ཡོན་དང༌། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཁག་ལའང་རང་དབང་ཕྲན་བུ་ཡོད། བོད་ལ་འགྲོ་ཐུབ་རེ་ཡོད་ནའང༌། ད་ལྟའི་སྐབས་རང་ཉིད་བོད་དུ་ཕྱིན་པས་དོན་དག་འགྲུབ་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་མ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ད་ལྟ་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུའི་བྲེལ་བ་མེད། ལོ་ཤས་རྗེས་གནས་སྟངས་གསལ་པོ་ཆགས་པ་དང་སྟབས་བསྟུན་ག་རེ་བྱེད་དགོས་མིན་ཐད་ལ་དེ་དུས་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།

གསར་འགོད་པས། རྒྱུ་མཚན་ཇི་ཡིན་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ལ། བོད་ནི་རྒྱ་མིའི་བཙན་བཟུང་འོག་ཏུ་ཡོད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང༌། རྒྱ་ནག་ལ་གནས་ཚུལ་གང་བྱུང་བ་དེའི་བཟློག་ཏུ་མེད་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་བོད་ལ་ཡོང་ངེས་ཡིན། རྒྱ་ནག་ནང་སྣང་བ་ལྟར་གྱི་བརྟན་བརླིང་གི་གནས་སྟངས་དེ་ཡོད་པ་མ་རེད། ངའི་གྲོགས་པོ་ཚོའི་ཁྲོད་ནས་རྒྱ་ནག་སྐོར་ལ་རྒྱུས་མངའ་ཡོད་མཁན་ཚོས་རྒྱ་ནག་ནང་གནས་སྟངས་བརྟན་བརླིང་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དྲག་པོའི་དམག་མིས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པའི་དབང་དུ་བཏང་ནའང་དེ་ལ་ཧང་སང་དགོས་དོན་ཡོད་པ་མ་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག ཤོག་ཁག་བཞི་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཚོས་ད་དུང་ཡང་ཆ་ཚང་དབང་དུ་བསྡུ་ཐུབ་མེད་པའི་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཤོད་མཁན་བྱུང༌། བརྟན་བརླིང་མེད་པའི་གནས་སྟངས་འདི་འདྲའི་འོག་གལ་སྲིད་ད་ལྟའི་སྲིད་གཞུང་མཉམ་སྐད་ཆ་བྱས་པ་ཡིན་ན། སྲིད་གཞུང་རྗེས་མས་དེར་ཆ་འཇོག་བྱེད་པའི་ངེས་པ་མེད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང༌། ང་བོད་དུ་ཕྱིན་པ་དེས་དོན་དག་གང་ཡང་འགྲུབ་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད་ཅེས་བརྗོད་རྒྱུ་ཡིན། ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུའི་བྲེལ་བ་ཅི་ཡང་མེད། གཅིག་བྱས་ན། ལོ་ཁ་ཤས་རྗེས་གནས་ཚུལ་གསལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། ངས་ག་རེ་བྱེད་དགོས་མིན་ཐག་གཅོད་ཡོང་གི་རེད།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་བསྐྱར་གསོ་ཡོང་ཐབས་བྱེད་བཞིན་པར་བརྟེན། ད་ལྟའི་ཆར་སྐུ་ཉིད་བོད་དུ་ཕེབས་རྒྱུར་རྒྱ་གར་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་གནོན་ཤུགས་འདྲ་ཨེ་ཡོད་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། མེད། རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་གནོན་ཤུགས་གང་ཡང་མེད།

གསར་འགོད་པས། ༡༩༦༢ ལོར་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་དབར་དམག་འཁྲུག་ཤོར་བ་རེད། གང་ཉིད་རྒྱ་གར་དུ་བཞུགས་ཡོད་པ་སོང་ཙང་དེར་ཤུགས་རྐྱེན་ཇི་ཙམ་ཐེབས་ཡོད་པར་དགོངས་ཀྱི་འདུག་གམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་ནི་རྐྱེན་རྩ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་པར་བསམ་གྱི་མེད། གལ་སྲིད་ངེས་མེད་ང་རྒྱ་གར་དུ་སླེབས་མེད་ནའང༌། ས་མཚམས་སྐོར་གྱི་རྙོག་གྲ་དེ་ཡོང་རྒྱུ་རང་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། རྒྱ་གར་དང་བོད་གཉིས་ནས་ས་མཚམས་ཐོག་ཐུན་མོང་གིས་བཞག་པའི་བཅད་ཐིག་དེར་རྒྱ་ནག་གིས་ངོས་ལེན་རྩ་བ་ནས་བྱས་མེད།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་གར་གྱིས་བོད་ཐོག་རྒྱའི་བདག་དབང་ངོས་ལེན་བྱས་པ་དེར་རྒྱ་གར་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ལ་དོ་ཕོག་ཅིག་བཏང་བར་དགོངས་ཀྱི་འདུག་གམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངས་བྱས་ན། རྒྱ་གར་གྱིས་ལས་ཀ་འགྲིགས་པ་ཞིག་བྱས་མེད་པར་བསམ་གྱི་འདུག བོད་ནི་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་ས་མཚམས་དང༌། བདེ་འཇགས་ལ་འབྲེལ་བ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་རེད་ཅེས་ཁ་གསལ་པོ་བྱས་ནས་བརྗོད་འདོད་བྱུང༌། རྒྱ་མི་བོད་དུ་མ་སླེབས་གོང་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་ནི་འཛམ་གླིང་ནང་ཉེན་ཁ་ཆུང་ཤོས་ཀྱི་ས་མཚམས་ཤིག་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཆོག བོད་ཕྱོགས་ནས་རྒྱ་གར་ལ་ཉེན་ཁ་མེད་སྟབས་ས་མཚམས་སུ་རྒྱ་གར་དམག་མི་གཅིག་ཀྱང་བཞག་དགོས་ཀྱི་མེད། ད་ཆ་ས་མཚམས་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་དམག་མི་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་འཇོག་དགོས་ཀྱི་ཡོད།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་མིས་བོད་བཙན་བཟུང་བྱས་པར་གང་ཉིད་ལ་ཐུགས་ཚོར་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་གཤིས། ཨུ་རུ་སུའི་དམག་མི་ཨ་ཧཕེ་གྷ་ནི་སི་ཐན་ནང་ངམ། ཡང་ན། བི་ཏི་ནམ་གྱི་དམག་མི་ཀམ་སྤུ་ཅི་ཡ་ནང་འཛུལ་ཞུགས་བྱས་པར་གང་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་ཚུལ་ཇི་ཡོད་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རྐྱེན་ངན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་རེད། འོན་ཀྱང༌། དེ་ནི་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་དང་མི་འདྲ། ཡུལ་གྲུ་དེ་གཉིས་ཀའི་མི་འགའ་རེས་ཕྱིའི་དམག་ཤུགས་སྐད་བཏང་ཡོད། ཡིན་ནའང༌། བོད་ནང་གི་བོད་མི་སུ་གཅིག་གིས་རྒྱ་མི་བོད་དུ་སྡོད་རྒྱུའི་འདོད་པ་བྱེད་ཀྱི་མེད།

གསར་འགོད་པས། དུས་གཅིག་རིང་ཨ་རིས་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་དེ་ཆགས་པ་རེད། ད་ལྟའི་ཆར་བོད་དོན་ཐོག་ལ་ཨ་རིའི་ལངས་ཕྱོགས་ཇི་ཡིན་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དྲི་བ་འདི་ལ་ལན་མ་རྒྱབ་གོང༌། གསལ་པོ་ཞུ་རྒྱུ་ཞིག་ལ། ཨ་རིའི་མི་མང་གིས་ང་ཚོར་ད་དུང་ཡང་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་དེ་ཙམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། ཨ་རིའི་འཛིན་སྐྱོང་གིས་དེ་ཙམ་བྱེད་ཀྱི་མེད། ང་ཚོ་ས་ཡ་དྲུག་རེད། རྒྱ་མི་ས་ཡ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་ཡོད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང༌། ཨ་རིའི་སྲིད་གཞུང་གིས་སོ་སོའི་འཕྲལ་གྱི་ཁེ་ཕན་ཆེད་ལག་བསྟར་བྱེད་བདེ་བའི་སྲིད་བྱུས་ཤིག་འཛིན་པ་དེ་མངོན་གསལ་དོད་པོ་རེད། འོན་ཀྱང༌། བོད་མི་ཚོའི་སེམས་ནང་རྨ་ཁ་ཞིག་ཏན་ཏན་བཟོས་ཡོད་པ་རེད།

གསར་འགོད་པས། ཨ་རིས་སྐུ་ཉིད་ལ་སྣང་ཆུང་ཞུས་པ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རེད། ཏོག་ཙམ་དངོས་གནས་རེད། ༡༩༦༠ འགོ་སྟོད་དང༌། ༡༩༥༠ ལོ་མཇུག་ཙམ་དུ་ཨ་རིས་བོད་དོན་ལ་སེམས་ཁུར་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བླངས་ཡོད། དེའང་ཡག་པོ་གཅིག་མ་རེད། གསར་འགོད་པས། འགྲེལ་བཤད་རྒྱས་ཙམ་ཞིག་གནང་སྐྱོང་ཡོང་བ་ཞེས་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རེད། བོད་ནང་བོད་པའི་འཇབ་དམག་ངོ་རྒོལ་བའི་ཐོག་ལ་ཨ་རིའི་གསང་བའི་ལས་ཁུངས་ནས་ཐེ་གཏོགས་བྱས་ཡོད། ངོས་རང་ལ་དེའི་སྐོར་དུས་ཚོད་ཧ་ཅང་རིང་པོ་སོང་བའི་རྗེས་སུ་གཞི་ནས་ཧ་གོ་བ་རེད། གནས་ཚུལ་གཞན་ཞིག་གསལ་པོ་བཟོ་རྒྱུར། ཨ་རིའི་དབུས་གསང་བའི་ལས་ཁུངས་སམ། ཕྱི་ལོགས་བོད་མིའི་གྱེན་ལངས་སམ། ངོས་རང་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཡོང་དགོས་པའི་གནད་དོན་ཐད་ལ་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད་ཅེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། གང་ཡིན་ཟེར་ན། མང་པོ་ཞིག་གིས་ངོས་རང་བྲོས་བྱོལ་དུ་འགྲོ་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་དེ་ཨ་རིའི་གསང་བའི་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་བྱས་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད།

གསར་འགོད་པས། བོད་དེ་རང་དབང་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཆགས་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཇི་འདྲ་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ང་ཚོས་རྒྱུན་དུ་རེ་བ་བཟང་ས་ནས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། མཐར་བདེན་པའི་འབྲས་བཟང་ཐོག་ཏུ་སྨིན་ངེས་ཡིན།

གསར་འགོད་པས། བོད་དེ་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལྟ་སྐོར་བ་ཚོའི་ཆེད་སྒོ་མོ་ཕྱེ་ཡོད་པ་རེད། འདི་སྐོར་དགོངས་ཚུལ་ཇི་ཡོད་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེར་དགའ་བསུ་ཞུ་གི་ཡོད། ད་ཆ་འཛམ་གླིང་མི་མང་གིས་བོད་དང་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་སྐོར་ལ་མང་ཙམ་ཤེས་ཐུབ་ཀྱི་རེད། རྒྱ་མིས་དེང་དུས་འཛམ་གླིང་ཐོག་ནང་ཆོས་ལ་ས་ཆ་ཡོད་པ་མ་རེད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། འདི་ནི་ལྐུགས་རྟགས་དང་རྣམ་རྟོག་ཆེས་དྲགས་པ་རེད། འོན་ཀྱང༌། བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་དུ་ཡོང་མི་ཚོར་འགོག་རྐྱེན་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་ནང་ཆོས་ནི་ཆོས་མེད་ཀླ་ཀློའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དུའང་དར་ཁྱབ་བྱུང་ཡོད་པ་མཐོང་ཐུབ།

གསར་འགོད་པས། གང་ཉིད་བཙན་བྱོལ་ནང་བཞུགས་རྒྱུན་རིང་ཐུགས་དྲན་གསོ་ཤོས་དེ་ག་རེ་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དང་པོར་གནམ་གཤིས་སྐོར་ཡིན། རྡ་རམ་ས་ལའི་གནམ་གཤིས་དང་མི་འདྲ་བར་ལྷ་སའི་གནམ་གཤིས་དེ་འཕྲོད་པོ་ཞེ་དྲགས་ཡོད། རྡ་རམ་ས་ལའི་གནམ་གཤིས་ནི་དབྱར་ཁ་ཧ་ཅང་ཚ་དྲོད་ཆེ་ཞིང༌། དགུན་ཁ་ཧ་ཅང་གྲང་མོ་ཡོད། དབྱར་དུས་ཆར་པ་ཧ་ཅང་ཆེ།

གསར་འགོད་པས། དེ་མིན་གནད་དོན་གཞན་གང་ཡོད་གསུངས་རོགས་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། གཡག་དང་བ་ཕྱུགས་གཉིས་འདྲེས་པ་ལས་མཛོ་མོའི་འོ་མ་དེ་དྲོ་བ་ཧ་ཅང་ཆེ། ལ་དྭགས་དང་ས་གནས་གཞན་ནས་བྱུང་བའི་རྩམ་པའི་རིགས་སྤུས་ཀ་ཞན་ཙམ་ཡོད། ན་ཐོད་ལ་དང༌། སྒང་ཏོག ཀ་ལིང་སྤོང་ནས་ཤིང་ཏོག་སོགས་ཧ་ཅང་མང་པོ་འབྱོར་གྱི་ཡོད།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཉིད་རྗེས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་གཞན་ཞིག་ཕེབས་ཀྱི་རེད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། སྐབས་དེའི་གནས་སྟངས་ཇི་ཡིན་ལ་རག་ལས་ཀྱི་རེད། རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཞིག་གིས་ཇི་སྲིད་འགྲོ་བ་གནས་ཀྱི་བར་ང་རང་ཡང་གནས་ཏེ་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པར་ཤོག ཅེས་པའི་སྨོན་ལམ་དེ་ཉིན་ལྟར་འདོན་གྱི་ཡོད། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་མཚན་དེ་བཏགས་རུང་མ་བཏགས་རུང་སྒྲིག་འཛུགས་དེ་ཏན་ཏན་གནས་ཀྱི་རེད།

གསར་འགོད་པས། དམར་པོའི་རིང་ལུགས་དེ་བོད་པར་ཕན་ཐོགས་དགེ་མཚན་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ན། གང་ཉིད་མ་ཁེ་སེ་ལྟ་གྲུབ་ལག་བསྟར་གནང་རྩིས་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། མ་ཁེ་སེ་རིང་ལུགས་དང༌། ངས་བཤད་པའི་ནང་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཀྱི་དབར་མི་མཐུན་པ་གང་ཡང་ཡོད་ཀྱི་མ་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད། དངོས་འབྲེལ་བྱས་ན། ལོ་གང་འཚམས་རིང་ནང་ཆོས་དང་མ་ཁེ་སེ་ལྟ་གྲུབ་གཉིས་མཉམ་མཐུན་ཡོང་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་ཡིན། ཕྱི་དངོས་པོའི་ཐོག་ལ་རྩ་ཆེར་འཛིན་པའི་མ་ཁེ་སེ་རིང་ལུགས་ཐོག་ནང་ཆོས་ནས་ཆོག་ཤེས་བྱེད་སྟངས་སྐོར་ལ་སྣོན་པ་ཞིག་རྒྱབ་པ་ཡིན་ན། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཤིག་གི་འགྲོ་སྟངས་ལ་ཧ་ཅང་རན་ཤོས་དེ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

སྲིད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོར་ཡོངས་བསྔགས་ཤིང༌།།

ཁམས་གསུམ་སྙན་པ་རིང་མོས་ཉེར་བཅིངས་པ།།

ཀ་ལི་ཀ་ཏར་འབོད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ།།

ཞབས་ཟུང་རེ་ཁ་བསྒྱུར་བའི་ཆོ་ག་བརྩམས།།

ཡུལ་དེར་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོར་བཞེངས་རྣམས་ཀྱང༌།།

མོས་གུས་སྙིམ་པ་བྲང་ལ་ཟུམ་བྱས་ཤིང༌།།

མགོན་གང་ཞབས་རྡུལ་སྤྱི་བོར་བླངས་པའི་ཚུལ།།

རིག་བྱེད་གཏམ་གྱིས་བརྗོད་པའི་སྐབས་མ་དམིགས།།

གནའ་དེང་ཤེས་བྱ་ཡངས་པའི་གནམ་འཕང་ནི།།

གཅོད་པའི་རྣམ་དཔྱོད་གཤོག་རླབས་རབ་རྒྱས་ཕྱིར།།

རབ་འབྲིང་ཐ་མའི་སྐྱེ་བོའི་མོས་ཁམས་སུ།།

གང་འདོད་ལེགས་བཤད་གཏམ་གྱི་རོལ་མོ་འཁྲོལ།།

ཡིད་འོང་པད་འདབ་གྲོལ་བའི་སྐྱེད་ཚལ་དུ།།

རྐང་དྲུག་གཤོག་འགྱུར་རོལ་བའི་དགའ་སྟོན་བཞིན།།

གང་སྐུ་བསམ་འཕེལ་ཡིད་བཞིན་དབང་གི་རྒྱལ།།

མཐའ་དག་དད་གསུམ་སྙིམ་པར་ལེན་ལ་བྲེལ།།

1 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘སློབ་སྦྱོང་སྐོར་བཀའ་སློབ།’ པོད་དང་པོ། ཤོག་ངོས་ ༤༣༡ ནས་ ༤༣༤ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུ།

ས་བཅད་གཉིས་པ།

གཞིས་སྒར་ཁག་དང་གདན་ས་གསུམ་དུ་ཕེབས་བཞུད་ཀྱིས་རྫོགས་རིམ་རིམ་ལྔ་གསལ་སྒྲོན་གྱི་བགྲོ་གླེང༌།

༡༽ལྷོ་ཕྱོགས་གཞིས་སྒར་ཁག་གཅིག་དང་སེ་ར་བྱེས་སོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༨༦ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༢༤ སྔ་དྲོ་བྷེང་ལོར་ཁུལ་ཡོད་བོད་མི་རྣམས་ནས་གུས་བསྟར་ཕེབས་སྐྱེལ་དང་བཅས་ཀོ་ལེ་སྒལ་ (Kollegal) ས་གནས་མ་ཟིན་ཙམ་གྱི་ཕེབས་ལམ་དུ་རྫོགས་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ཀོ་ལི་སྒལ་དོན་ལྡན་གླིང་གཞིས་འགོ་མཉམ་དྲུང་སོགས་ནས་ཕེབས་བསུ་ཞུས། ཕེབས་ལམ་དུ་ཀོ་ལེ་སྒལ་ས་གནས་རྒྱ་གར་སློབ་གྲྭ་ཁག་གཅིག་ནས་ཕེབས་བསུ་གྲལ་བསྟར་བསྒྲིགས་ཏེ་སློབ་དགེ་ནས་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ་སྒྲོན་འབུལ་ཞུས་ཏེ་ཀོ་ལི་སྒལ་ཕོ་བྲང་གཟིམ་ཆུང་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་གཞིས་འགོ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང་མཉམ་དྲུང་དང་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་བཅས་ནས་མཇལ་དར་ཕུལ།

ཀོ་ལེ་སྒལ་དུ་མང་ཚོགས་ལ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བཀའ་དབང་སྩལ་རྒྱུའི་སྟ་གོན་གྱི་སྒྲུབ་ཆོག་དང་འབྲེལ་ཆོས་ཞུ་བ་རྫོགས་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། རྟ་སྣ་སྤྲུལ་སྐུ། བག་ཡོད་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་སློབ་ཕྲུག་དང་བཅས་མི་གྲངས་ ༢༠༠༠ བརྒལ་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དཔལ་མོ་ལུགས་ཀྱི་བཀའ་དབང་སྟ་གོན་གྱི་སྔོན་འགྲོ་གསུང་བཤད་དང་བཅས་རིམ་བཞིན་སྩལ། མཛད་གསེང་དུ་རྟ་སྣ་དགོན་ཐེག་མཆོག་ནོར་བུ་ཆོས་གླིང་གསར་བཞེངས་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་རབ་གནས་ཆེད་གདན་ཞུས་བཞིན་མལ་སོ་བདུན་མ་འདོན་བསྐུལ་དང་འབྲེལ་རྟེན་གསུམ་བཏེགས། གསོལ་འབྲས་འབུལ་བཞེས་གྲུབ་མཚམས་རབ་གནས་ཤིས་བརྗོད་བསྐྱངས། དེ་ནས་བག་ཡོད་དགོན་པར་གདན་ཞུས་བཞིན་ཕྱག་ནས་འཐོར་འབུལ་མཛད།

ཀོ་ལེ་སྒལ་རྒྱ་གར་དངུལ་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་བཞིན་དངུལ་ཁང་གི་གནས་ལུགས་ཡིག་ཐོག་སྙན་སྒྲོན་ཞུས། དེའི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་བོད་མིའི་མཉམ་འབྲེལ་དྲུད་འཐེན་འཁོར་ལོ་བཟོ་བཅོས་བདག་གཉེར་ཁང་དང༌། བོད་མིས་འཛིན་སྐྱོང་སྨན་ཁང༌། སྨན་ཁང་ནད་པ་དང་བཅས་པར་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས། རྫོགས་ཆེན་དགོན་པ་གསར་བཞེངས་ལ་བླ་མ་དགེ་འདུན་རྣམས་ནས་བཀྲ་ཤིས་བརྩེགས་པ་སོགས་མལ་དང་བཅས་འདོན་བསྐུལ་དང་བར་ཆད་ལམ་སེལ་དང་ཞབས་བརྟན་སྨོན་ལམ་བཅས་གསུང་རིང་དགེ་འདུན་གསར་ཞུགས་སུ་མིང་ཐོ་བསྡུ་བཀོད་ཟིན་པའི་བྱིས་པ་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་ཕྱག་དབང་སྩལ། རྟེན་དང་བརྟེན་པར་རབ་གནས་བསྐྱངས།

དེ་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་དབུ་ཚུགས། རྫོགས་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ནས་གསོལ་འདེབས་མལ་བཏེག་འབུལ། དབང་གི་རིམ་པ་རྣམས་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་དང༌། གང་བློ་མ་དང༌། མ་སྨད་བསོད་ནམས། ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས། བཛྲ་གུ་རུ། དམིགས་བརྩེ་མ། སྒྲོལ་མའི་གཟུངས་སྔགས་བཅས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་སྩལ་ཏེ། བླ་མཆོད་ཚོགས་འབུལ་བསྐྱངས་གྲུབ་བསྟུན་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་དང་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ནས་བོད་ཧིན་རྒྱལ་གླུ་བཏང༌། བཀའ་བློན་ཕྱག་རོགས་ཞེ་བོ་བློ་དར་ནས་བཀའ་ཤག་གི་གསུང་བཤད། མཇུག་ཏུ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ།

བོད་ཕྲུག་སློབ་གྲྭར་གདན་ཞུས་ཀྱིས་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ནས་ལུས་རྩལ་དང༌། བོད་གཞས་འཁྲབ་སྟོན་གཟིགས་འབུལ། སློབ་སྤྱི་རྒྱ་གར་བས་སློབ་གྲྭའི་ལས་དོན་སྙན་སྒྲོན། བཀའ་བློན་བཀྲས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་དགེ་བྱེད་ནས་སློབ་སྐུལ་གསུང་བཤད། མཇུག་ཏུ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་བསྐྱངས་ཐོག་དགེ་སློབ་རྣམས་ལ་གནང་སྐྱེས་ཧིན་སྒོར་བདུན་སྟོང་ཐམ་པ་སྩལ་ཏེ་བོད་མིའི་རུམ་འཐག་ལས་གྲར་གཟིགས་སྐོར་དང་ཀོ་ལི་སྒལ་སྨན་ཁང་ལ་མཐུན་རྐྱེན་ཧིན་སྒོར་ཆིག་ཁྲི་ཐམ་པ་གསོལ་རས་སྩལ་ཏེ་ཧོན་སུར་རབ་རྒྱས་གླིང་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་དུ་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་གནང་མཛད།

ཧོན་སུར་རབ་རྒྱས་གླིང་གཞིས་སྒར་ཁོངས་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་དང༌། གཞིས་ཆགས་ཀྱི་འགོ་ལས་མང་ཚོགས་ཡོངས་ནས་ལོ་མང་གསོལ་འདེབས་ཡང་ཡང་ཞུས་འབྲས་ལྟར་ྋགོང་ས་མཆོག་དངོས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་སྐབས་མལ་སོར་གྲོང་ཁྱེར་ཐོན་མཚམས་སུ་རྫོང་དཔོན་གཞོན་པ་དང༌། སྐོར་སྲུང་བའི་དཔོན་རིགས་གཙོས་ས་གནས་ཞི་དྲག་དཔོན་རིགས་ཁག སེ་ར་བྱེས་སྨད་མཁན་པོ་དང༌། རྒྱུད་སྨད་མཁན་པོ། སྦེལ་ཀོབ་གཞིས་ཆགས་གསར་རྙིང་དང༌། ཧོན་སུར་རབ་རྒྱས་གླིང་གཞིས་འགོ་སོགས་ཕེབས་བསུར་བཅར་ཏེ་ཧོན་སུར་གྲོང་ཁྱེར་ཐོན་མཚམས་རྫོང་ཆོས་མཁན་པོ་དང༌། ཧོན་སུར་གཞིས་སྒར་གཞུང་མང་ལས་བྱེད་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་མཇལ་དར་དང༌། རིམ་བཞིན་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་རྣམས་གུས་བསྟར་ཕེབས་བསུའི་དབུས་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་མཁན་བླ་དགེ་འདུན་བཅས་ནས་སྤྱན་རྒྱ་སྤོས་སྣེས་གདན་དྲངས་ཏེ་གྲྭ་ཚང་གི་འདུ་ཁང་ཆེན་མོར་ཕེབས་སྒྲིག་སྔོན་ཡོད་ལྟར་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་ཧོན་སུར་གཞིས་འགོ་དང༌། རྒྱུད་སྨད་མཁན་པོ་ནས་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས། རྟེན་འབྲེལ་མཛད་སྒོ་གྲུབ་པ་དང་ཕོ་བྲང་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཕེབས་བཞུགས་མཛད།

ཚེས་ ༢༨ ཉིན་སྔ་དྲོ་རྒྱུད་སྨད་མཁན་བླ་དགེ་བསྐོས་བཅས་ནས་སྤོས་སྣེས་སྔུན་བསུས་ཏེ་འདུ་ཁང་གི་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་ཉིད། རྒྱུད་གྲྭར་གསར་ཞུགས་བོད་འབྱོར་བ་རྣམས་ལ་ཆེད་དམིགས། ཆོས་ཞུ་བ་རྒྱུད་གྲྭ་མཁན་བླ་དགེ་འདུན་རྣམས་དང༌། རྫོང་ཆོས་དགེ་འདུན། སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་བཅས་པར་སྲད་རྒྱུད་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མའི་བཀའ་འཁྲིད་སྔོན་འགྲོ་གསུང་བཤད་དང༌། རྒྱལ་མཆོག་བསྐལ་བཟང་གི་གསུང་གི་སྟེང་ནས་ལྟ་ཁྲིད་དྲན་པ་བཞི་ལྡན་གྱི་བཤད་ལུང་སྩལ་རྗེས་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་སྔགས་བཏུའི་སྒྲུབ་ཆོག་བསྐྱངས་ཏེ། དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱྀ་དབང་ཐོབ་ཟིན་པའི་རྒྱུད་གྲྭྭ་རྣམས་དང་རྫོང་ཆོས་དགེ་འདུན་ ༤༠ སྐོར། སེར་བྱེས་ཀེའུ་ཚང་སྤྲུལ་སྐུ། ཀིརྟི་སྤྲུལ་སྐུ་བཅས་ཆོས་ཞུ་བ་རྣམས་ལ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་སྔགས་བཏུའི་རྗེས་གནང་དང༌། མཇུག་ཏུ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་མཆོད་འབུལ་གཤོམ་དང་འབྲེལ་ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་ ༣།༣༠ ནས་ཆུ་ཚོད་ ༦ པ་བར་རྒྱུད་གྲྭའི་སྔགས་ཀྱི་དམ་བཅའ་དང༌། གསར་ཞུགས་རྣམས་ཀྱི་རྩོད་གྲར་དམ་གཟིགས་བསྐྱངས།

ཕྱི་ཉིན་སྔ་དྲོ་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཁང་སྒོ་འཕྱོར་འོག་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ། ཧོན་སུར་རབ་རྒྱས་གླིང་གཞིས་ཆགས་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ལ་སེམས་བསྐྱེད་གསུང་ཆོས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོར་བཟང་སྤྱོད་དང༌། ཡན་ལག་བདུན་པའི་སྒོ་ནས་མཆོད་འབུལ་ཐོག སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་མའི་སྟེང་ནས་སྨོན་པ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་གསུང་ཆོས་སྩལ། ཧོན་སུར་གཞིས་འགོ་ནས་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་དང༌། ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་དང༌། བཀའ་བློན་ཕྱག་རོགས། ཆོས་དོན་དྲུང་ཆེ་བཅས་ནས་རང་གཞུང་གི་མཛད་བྱུས་དང་འབྲེལ་ཡོད་ལས་དོན་སྐོར་གསུང་བཤད་གནང༌། དེ་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བླངས་དོར་བཀའ་སློབ་སྙིང་བསྡུས་སྩལ། མཇུག་ཏུ་གཞིས་ཆགས་བོད་མི་སློབ་ཕྲུག་དང་བཅས་པས་གླུ་གཞས་སོགས་གཟིགས་འབུལ་ཞུས།

ཉིན་དགུང་རྫོང་དགའ་ཆོས་སྡེར་མི་འཁྲུག་པའི་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྒྲུབ་མཆོད་ཚུགས་མུས་སྟབས་གདན་ཞུས་གནས་གཟིགས་བསྐྱངས། དེ་ནས་རྙིང་དགོན་ཨོ་རྒྱན་གླིང་དུ་གདན་ཞུས་ཞབས་སོར་འཁོད། སྔགས་འཆང་བླ་གྲྭ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་དང༌། གསོལ་འབྲས་འདེགས་འབུལ། དེ་ནས་བོད་གཞུང་དཔལ་འབྱོར་ལས་ཁུངས་ཁོངས་སྤུན་དོག་འཁལ་ཚོས་བཟོ་གྲྭར་གཟིགས་ཞིབ་དང་འབྲེལ་ཉེ་འཁྲིས་ཀླུ་མཁར་ལ་རབ་གནས་བྱིན་རླབས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༣༠ ཉིན་ཧོན་སུར་ཕོ་བྲང་གཟིམ་ཆུང་དུ་རྒྱུད་གྲྭའི་མཁན་བླ་ལས་སྣེ་རྣམས་མཇལ་བཅར་ཐོག་རྒྱུད་གྲྭའི་འདོན་ཆོག་སློབ་གཉེར་ལམ་སྟོན་དང་འབྲེལ་རྒྱུད་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་བསྐྱངས་ཏེ་སྦེལ་ཀོབ་ཏུ་ཕེབས་ཐོན་བསྐྱངས། སྦེལ་ཀོབ་གཞིས་གསར་ཁོངས་ཅོག་ཀུར་བོད་མི་སྡོད་སྒར་དུ་གདན་ཞུས་གསོལ་འབྲས་འདེགས་འབུལ། མང་ཚོགས་སློབ་ཕྲུག་བཅས་ལ་བཀའ་སློབ་སྙིང་བསྡུས་དང་ཨ་ར་པ་ཙའི་ལྗགས་ལུང་སྩལ། དེ་ནས་སྦེལ་ཀོབ་བོད་མི་སྡོད་སྒར་ས་སྣེ་ཟིན་མཚམས་ནས་རིམ་བཞིན་གཞིས་འགོ་ལས་བྱེད་དང༌། མཁན་བླ་དགེ་འདུན། མང་ཚོགས་སློབ་ཕྲུག་དང་བཅས་ནས་གུས་བསྟར་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་ཏེ་སེ་ར་ཆོས་སྒར་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་དུ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། གཞིས་ཆགས་གསར་རྙིང་གི་གཞིས་འགོ་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ་དང༌། རྣམ་རྒྱལ་དབང་འདུད། སེར་སྨད་མཁན་པོ་བྱམས་པ་དོན་ཡོད་བཅས་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་དང༌། དེ་བྱིངས་མཁན་པོ་ལས་ཟུར། ས་རྙིང་བཀའ་གསུམ་གྱི་བླ་མ་མཁན་པོ། མི་འཐུས་བཅས་ནས་མཇལ་དར་འབུལ་བཞེས་དང༌། གསོལ་འབྲས་བཏེག་འབུལ་བཅས་གྲུབ་བསྟུན་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཕེབས་བཞུགས་བསྐྱངས།

ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡ ཉིན་སྔ་དྲོ་སེ་ར་བྱེས་སྨད་མཁན་པོ་དང༌། དགེ་བསྐོས་བཅས་ནས་སྤོས་སྣེས་སྔུན་བསུས་ཏེ་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་དུ་མཚན་ཉིད་གཞུང་ཆེན་རྩོད་རྒྱུགས་སླད་བཞུགས་ཞབས་འཁོད། སེ་ར་བྱེས་སྨད་མཁན་པོ་ལས་ཟུར་བཞི་དང༌། རྒྱུད་སྨད་མཁན་བླ་གཉིས་རྒྱུགས་བཞེས་སུ་ལྷན་བཞུགས། འདུས་དམངས་ཚོགས་བཞུགས་སར་སེར་བྱེས་དབུ་མ་རྙིང་པ་འཛིན་གྲྭ་རྣམས་ཆུ་ཚོད་ ༡༢ བར་དང༌། ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་ ༡།༣༠ ནས་ཆུ་ཚོད་ ༣།༣༠ བར་སེར་སྨད་དབུ་མ་རྙིང་པ་འཛིན་གྲྭ་བ། དེ་ནས་ཆུ་ཚོད་ ༥།༣༠ བར་སེར་བྱེས་ལྷ་རམས་དམ་བཅའ་བ་རྣམས་ཀྱི་འདུལ་མཛོད་རྩོད་རྒྱུགས་བཅས་ལ་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས།

ཡང་སེ་ར་ཚོགས་ཆེན་དུ་སེར་བྱེས་ལ་བ་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛིན་ཤེས་རབ་སོགས་བསྒྲུབ་བྱ་དགེ་ཚུལ་གྲངས་ ༩༠ ལ་དགེ་བསྙེན་དང༌། བར་མ་རབ་བྱུང་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་སྩལ།

ཚེས་ ༣ དང་ཚེས་ ༤ ། ༧ བཅས་ལ་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་དུ་རྩོད་རྒྱུགས་སར་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། དགའ་འབྲས་མཁན་པོ་བཞི་ཆེད་འགུགས་བཅར་འབྱོར་དང༌། བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ། བྱེས་སྨད་ཀྱི་མཁན་པོ་ལས་ཟུར་བཞི། རྒྱུད་སྨད་མཁན་བླ་གཉིས་བཅས་ལྷན་བཞུགས་ཐོག སེར་སྨད་དབུ་མ་འཛིན་གྲྭ་གསར་མ་རྣམས་དང༌། སེར་བྱེས་དབུ་མ་འཛིན་གྲྭ་གསར་མ། སེར་སྨད་ཟུར་བཀོལ་འཛིན་གྲྭ་བ་དྲང་ངེས། བསམ་གཟུགས་སོགས་དམ་བཅའ་རྩོད་རྒྱུགས་དང༌། སེར་བྱེས་ཟུར་བཀོལ་རྙིང་པ་འཛིན་གྲྭ་རྣམས་དང༌། སེར་སྨད་སྐབས་བཞི་པའི་འཛིན་གྲྭ། སེར་བྱེས་ཕར་ཕྱིན་འཛིན་གྲྭ་བ། སེར་སྨད་སྐབས་གཉིས་པའི་འཛིན་གྲྭ་དང༌། སེར་སྨད་གཞུང་རྙིང་གོང་མའི་འཛིན་གྲྭ། སེར་བྱེས་ཟུར་གསར་འཛིན་གྲྭ་བ་བཅས་ཀྱི་རྩོད་རྒྱུགས་དམ་བཅའ་ལ་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས་གྲུབ་འཕྲལ་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་ཏེ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ། གདན་ས་གསུམ་གྱི་མཁན་པོ་ལས་ཐོག་དྲུག་རྒྱུད་སྨད་མཁན་བླ་གཉིས། ཆོས་དོན་དྲུང་ཆེ་བཅས་བཀའ་འགུགས་ཀྱིས་སློབ་གཉེར་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་སོགས་ལ་བཀའ་བསྡུར་མཛད།

ཚེས་ ༥ དང་ ༦ ཉིན་གཉིས་སྔ་རྗེས་སུ་སྔ་དྲོར་སེ་ར་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་དུ་སེར་བྱེས་ལ་བ་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛིན་བྱམས་པ་སོགས་བསྒྲུབ་བྱ་ ༨༡ དང༌། སེར་བྱེས་ཐུབ་བསྟན་དགེ་འདུན་སོགས་བསྒྲུབ་བྱ་ ༨༤ ལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་མཁན་པོ་དང༌། དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་འཇམ་དཔལ་གཞན་ཕན་ལས་སློབ། བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་བློ་བཟང་ཉི་མ་གསང་སྟོན། ལས་གྲལ་གདན་ས་གསུམ་གྱི་མཁན་པོ་ལས་ཟུར་བརྒྱད་དང༌། རྒྱུད་སྨད་མཁན་བླ་གཉིས། བྱང་རྩེ་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་ཚེ་འཕེལ་དུས་གོ་བ་བཅས་གྲངས་ཚང་བའི་དབུས་སུ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་སྩལ་ཐོག་ཐུབ་པའི་སྣང་བརྙན་དང༌། དགེ་སློང་གི་བསླབ་བྱའི་དེབ། ཕྱག་སྲུང་བཅས་གསོལ་སྩལ།

ཉིན་དེ་གའི་རིང་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ། གདན་ས་གསུམ་གྱི་མཁན་པོ། རྒྱུད་སྨད་མཁན་བླ། ཆོས་དོན་དྲུང་ཆེ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བཅས་ཐུན་མོང་ཐོག ད་ལམ་རྩོད་རྒྱུགས་བྱས་པ་བཞིན་ལོ་ལྟར་སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་རྒྱུགས་སྤྲོད་ཀྱི་བཟང་ངན་ཕྱོགས་བསྡོམས་ཤིག་དང༌། འཛིན་གྲྭ་འཕར་མིན་རྒྱུགས་སྤྲོད་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་ལ་བལྟ་རྒྱུ། ད་ཕན་དགེ་བཤེས་བཏང་བ་ཡིན་ཞེས་འགའ་ཞིག་མིང་དོན་མ་མཚུངས་པ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པ་དགོས་པ་སོགས་ཕྱིན་ཆད་ཇི་ལྟར་ཇི་ལེགས་ཀྱི་གོ་བསྡུར་འཆར་འགོད་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་སྩལ།

ཚེས་ ༨ ཉིན་སེར་བྱེས་རུང་ཁང་དང༌། སེར་བྱེས་ཏྲེ་བོ་ཁང་ཚན་ཕྱག་ནས་དང༌། སེར་སྨད་གྲྭ་ཚང་འདུ་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་བཅས་བསྐྱངས། སེར་སྨད་འདུ་ཁང་དུ་ཆོས་ཞུ་བ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་འཇམ་དཔལ་གཞན་ཕན་དང༌། བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་བློ་བཟང་ཉི་མ། གདན་ས་གསུམ་གྱི་མཁན་པོ་དང༌། རྒྱུད་སྨད་མཁན་བླ། བྱེས་སྨད་བླ་སྤྲུལ་དགེ་འདུན། མང་ཚོགས་བཅས་ལ་རྗེའི་གསུང་རྟོགས་བརྗོད་མདུན་ལེགས་མ་དང༌། ལམ་གཙོ་རྣམ་གསུམ་གྱི་བཤད་ལུང་བཅས་སྩལ།

ཕྱི་ཉིན་སེར་བྱེས་གྲྭ་ཚང་འདུ་ཁང་དུ་སེར་བྱེས་གྲྭ་ཚང་དང་སེར་བྱེས་གྲྭ་ཨི་ཏྲ་ལི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་འཕགས་ནས་གསོལ་བཏབ་བཞིན་ཆོས་ཞུ་བ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་གཙོས་གདན་སའི་མཁན་པོ་ལས་ཟུར་དང་མང་ཚོགས་བཅས་པར་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་གསང་བ་རྒྱ་ཅན་ལས་རྟ་མགྲིན་ཡང་གསང་པདྨ་དབང་ཆེན་གྱི་དབང་གི་སྟ་གོན་སྔོན་འགྲོ་གསུང་བཤད་དང་ཐུན་མོང་རིགས་པའི་དབང་དང༌། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་དབང་བཅས་ལེགས་པར་སྩལ་ཐོག་རྟ་མགྲིན་གྱི་ཚོགས་མཆོད་སེར་བྱེས་གྲྭ་ཚང་གི་འདོན་ཆོག་རྒྱས་པ་ལྟར་བསྐྱངས།

དུས་མཚུངས་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་དུ་སེར་བྱེས་ཕར་ཕྱིན་སྦྱོར་ལམ་མན་ཆད་གཞུང་རྙིང་འཛིན་གྲྭ་བ་རྣམས་དང༌། སེར་སྨད་ཕར་ཕྱིན་སྐབས་དང་པོའི་བར་ཆ་གཞུང་རྙིང་འཛིན་གྲྭ། སེར་བྱེས་ཕར་ཕྱིན་སྦྱོར་ལམ་ཡན་ཆད་གཞུང་གསར་འཛིན་གྲྭ་བ་བཅས་ཀྱི་རྩོད་རྒྱུགས་དང༌། སེར་སྨད་གཞུང་གསར་འཛིན་གྲྭ་ཕར་ཕྱིན་སྐབས་དང་པོའི་སྟོད་ཆ་དང༌། སེར་བྱེས་བསྡུས་འབྲིང་འཛིན་གྲྭ་བསྡུས་གྲྭ། སེར་སྨད་བསྡུས་གྲྭ་འཛིན་གྲྭ། ཆོས་སྡེ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་རྣམ་འགྲེལ་འཛིན་གྲྭ་བཅས་ཀྱི་རྩོད་རྒྱུགས་དམ་བཅར་གཟིགས་ཞིབ། བཀའ་དགོངས་བཞིན་བྱེས་སྨད་དགེ་བཤེས་མཁས་མང་ནས་ཤེས་པ་དང༌། ཐར་པ་སྒྲུབ་ལུགས་ལུང་འདྲེན་ལ་མ་བརྟེན་པར་རིག་པས་སྒྲུབ་པའི་དམ་བཅའ་ཚུགས་པར་གཟིགས་ཞིབ་དང༌། རྙིང་དགོན་རྣམ་གྲོལ་གླིང་དགོན་བཤད་གྲྭ་སློབ་གཉེར་བ་གྲྭ་གྲངས་ ༦ ནས་གཞུང་བཤད་དང༌། རྩོད་རྒྱུགས་དམ་བཅར་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས། ཚོགས་ཆེན་དབུ་མཛད་ནས་བསྟན་འབར་མ་འདོན་བསྐུལ་དང༌། བྱེས་སྨད་མཁན་པོ་གཉིས་ནས་རྩོད་རྒྱུགས་མཇུག་བསྒྲིལ་གྲུབ་པར་གཏང་རག་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་མཇུག་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ད་ལམ་འདི་གར་སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱི་རྩོད་རྒྱུགས་ཉིན་ཤས་བྱས་པར་ད་བར་སློབ་གཉེར་ཧུར་བསྐྱེད་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་གང་ལེགས་འདུག་པར་དགའ་སྤྲོ་ཡི་རངས་ཡོད། དེ་རིང་རྙིང་དགོན་རྣམ་གྲོལ་གླིང་གི་བཤད་གྲྭ་སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་ནས་ཀྱང་རང་ལུགས་ཀྱི་གཞུང་བཤད་དང་དམ་བཅའ་སེ་ར་ཆོས་སྒར་དུ་མཉམ་དུ་ཚོགས་པ་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན་གྱི་རེད། དེ་ནི་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། སྤྱིར་ནང་ཆོས་དང༌། ཚན་རིག་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཇེ་ཟབ་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་དང༌། སླད་ནས་ཀྱང་འབྲེལ་བ་མུ་མཐུད་ཡོང་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་དགོས་ངེས། ཁྱད་པར་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་གི་ཆོས་བྱེད་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཐུགས་མཐུན་དམ་གཙང་དགོས་རྒྱུ་དང༌། གྲུབ་དབང་པད་ནོར་རིན་པོ་ཆེའི་ཐུགས་བསྐྱེད་ལས་བྱུང་བའི་སྔ་འགྱུར་བའི་ཆོས་སྡེའི་སློབ་གཉེར་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་ཚད་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང༌། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་སྩལ།

ཚོགས་ཆེན་སྒོ་འཕྱོར་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ། སྦེལ་ཀོབ་གཞིས་ཆགས་གསར་རྙིང་གི་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ཀྱི་མཆོད་འབུལ་དང༌། ཆོས་འབྲེལ་སླད་ལུགས་ཟུང་བསམ་འགྲུབ་གླིང་གཞིས་འགོ་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་དང༌། བདེ་སྐྱིད་སླར་གསོ་གླིང་གཞིས་འགོ་རྣམ་རྒྱལ་དབང་འདུད་ནས་མཇལ་དར་ཕུལ། སྔོན་འགྲོའི་གསུང་བཤད་དང༌། ཡན་ལག་བདུན་པ་བཟང་སྤྱོད་ཞལ་འདོན་དང༌། སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་མའི་སྟེང་ནས་སྨོན་པ་སེམས་བསྐྱེད་དང༌། གང་བློ་མ། ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས་སོགས་ལྗགས་ལུང་ཁག་གཅིག་སྩལ། གཞིས་ཆགས་གསར་རྙིང་གི་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་དང༌། བཀའ་བློན་ལས་རོགས་ཞེ་བོ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་ནས་བཀའ་ཤག་གི་གསུང་བཤད། བཀའ་བློན་བསྟན་འཛིན་དགེ་བྱེད་ནས་ཤེས་རིག་གི་གསུང་བཤད། ཆོས་དོན་དྲུང་ཆེ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ནས་ཆོས་དོན་གྱི་གསུང་བཤད། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་བཅས་སྩལ། གཞིས་ཆགས་བོད་མི་ལྷ་མོ་ཚོགས་པ་སོགས་ནས་འཁྲབ་སྟོན་གཟིགས་འབུལ་ཞུས།

ལུགས་བསམ་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་སློབ་ཕྲུག་གི་འཛིན་ཁང་གསར་རྒྱག་འགའ་ཤས་ལ་ཞབས་བཅགས་གཟིགས་སྐོར་ཕྱག་ནས་དང༌། སྦེལ་ཀོབ་གཞོན་ནུ་ཚོགས་པས་སྔོན་གཤེགས་བོད་རིགས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་རྣམས་ཀྱི་དྲན་རྟེན་དགེ་རྩར་གསར་བཞེངས་ཞུ་མུས་ལ་བྱང་ཆུབ་མཆོད་རྟེན་དང་ནང་གཟུངས་བཅས་སྩལ། ས་སྐྱ་དགོན་དང༌། བཀའ་བརྒྱུད་དགོན། བདེ་སླར་གཞིས་ཁང་གསར་པ་བཅས་ལ་རིམ་བཞིན་ཞབས་བཅགས་དང༌། རྙིང་དགོན་རྣམ་གྲོལ་གླིང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ། དཔལ་ཡུལ་པད་ནོར་སྤྲུལ་སྐུ་ནས་མལ་རྟེན་འབུལ་དང༌། ཇི་ལྟར་གསོལ་བཏབ་བཞིན་གསུང་ཆོས་ཐུགས་སྒྲུབ་ཡང་སྙིང་ཀུན་བསྡུས་ཀྱི་བཀའ་དབང་སྩལ་རྒྱུའི་སྒྲུབ་ཆོག་བསྐྱངས་གྲུབ་བསྟུན་པད་ནོར་སྤྲུལ་སྐུས་དབུས་རྣམ་གྲོལ་གླིང་དགོན་གྱི་བླ་སྤྲུལ་མཁན་དབུ་འདུས་མང་དང༌། སེར་བྱེས་འཇམ་དབྱངས་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་བླ་སྤྲུལ་ཁག གཞན་ཡང་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་བཅས་མི་གྲངས་ ༢༠༠༠ སྐོར་ལ་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་དག་སྣང་གསང་བ་རྒྱ་ཅན་གྱི་ནང་ཚན་ཐུགས་སྒྲུབ་ཡང་སྙིང་ཀུན་བསྡུས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་མཁྱེན་བརྩེ་བློ་གྲོས་ཀྱི་གསུང་གི་སྟེང་ནས་ཐུན་མོང་བུམ་དབང་དང༌། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལྡུམ་བུ་བཞི་དབང་བཅས་ལེགས་པར་སྩལ་འབྲེལ་སྔ་འགྱུར་བའི་བསྟན་འཛིན་བླ་སྤྲུལ་དགེ་འདུན་རྣམས་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལ་ཐོས་བསམ་དང་འབྲེལ་བའི་གོ་བ་ཟབ་བརླིང་ཚུགས་ཐུབ་པའི་ཐོག་རང་ལུགས་ཐུན་མིན་མདོ་སྒྱུ་སེམས་གསུམ་ལ་གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ནུས་པ་ལྡེང་ངེས་དགོས་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་རྗེས་ཞབས་སྐོར་དང་འབྲེལ་བཤད་གྲྭར་ཞབས་བཅགས་གཟིགས་ཞིབ་ཕྱག་ནས་སྩལ།

བཀྲས་ལྷུན་དགོན་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ། དགོན་པར་ཞབས་སྐོར་དང་འབྲེལ་ཡང་སྟེང་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཞབས་བཅགས་མཛད་དེ། གཟིགས་རྒྱབ་སྤྲུལ་སྐུ་གོང་མའི་གདུང་རྟེན་ལ་ཕྱག་ནས་ཞུས་སྩལ་དང༌། བྲག་རྒྱབ་དགོན་པར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ། བྲག་རྒྱབ་སྤྲུལ་སྐུ་གོང་མའི་བཞུགས་གནས་གདུང་རྟེན་ལ་ཕྱག་ནས་སྩལ། སྡོད་སྒར་གཉིས་པའི་ཁོངས་ཡོད་འཐབ་གྲོགས་རྒྱ་མི་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་སྡོད་གནས་ལ་ཆེད་ཕེབས་གཟིགས་རྟོགས་དང༌། ཁོ་པར་འཚམས་འདྲི་བློ་བདེ་གྱིས་ཞེས་གསུངས། སྦེལ་ཀོབ་ས་གནས་གཞོན་ནུའི་ཚོགས་གཙོ་དང་རྒྱུན་ལས་མི་ ༧ ། བུད་མེད་ཚོགས་གཙོ་དང་རྒྱུན་ལས་མི་ ༨ བཅས་མཇལ་བཅར་ཐོག་ཁྱོད་ཚོས་ཁུར་འགན་བླངས་ཏེ་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་འཛུགས་སྐྲུན་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཅིར་བོད་གཞུང་གི་བཀོད་སྒྲིག་ཁོ་ན་མ་བྱས་པར་གསར་གཏོད་དང་ཡར་རྒྱས་ཡོང་ཐབས་བོད་མི་གཞོན་སྐྱེས་ལ་སློབ་སྐུལ་བྱེད་གལ་སོགས་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་དང༌། གཞིས་ཆགས་གསར་རྙིང་གི་གཞིས་འགོ་གཉིས་དང༌། མཉམ་དྲུང་གཉིས་བཅས་ཐུན་མོང་ལ་གཞོན་ནུ་དང་བུད་མེད་ཚོགས་པའི་རྒྱུན་ལས་རྣམས་ལ་བཀའ་སློབ་གནང་དོན་ལྟར་ཐོན་སྐྱེད་ལས་དོན་ཡར་རྒྱས་གསར་གཏོད་སྒྲུབ་སྟངས་འབད་བརྩོན་གོ་བསྡུར་བྱེད་དགོས་སོགས་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཐོག་ཚོགས་ཆེན་མགོན་ཁང་དང་འདུ་ཁང་ལ་གནས་གཟིགས་བསྐྱངས་ཏེ་ཀེ་མན་གུན་ཌིར་ཆིབས་ཞབས་བསྒྱུར་གནང་མཛད།

༢༽མོན་གྷོ་ས་གནས་དང་གདན་ས་དགའ་འབྲས་བཅས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༨༦ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༨ སྔ་དྲོ་ཀེ་མན་གུན་ཌི་ནས་ཕེབས་ཁར་དགའ་འབྲས་ས་རྙིང་བཅས་ཀྱི་མཁན་སློབ་དང༌། མོན་གྷོ་གཞིས་འགོ་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་དང་བཅས་མོན་གྷོ་འདོད་དགུ་གླིང་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་དུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་དང་འབྲེལ་གཞིས་ཆགས་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་གཞིས་འགོ་རྒྱལ་མཚན་ཆོས་ལྡན་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས། གདན་ས་གསུམ་གྱི་མཁན་པོ་ལས་ཟུར་དང༌། འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་སྤྲུལ་སྐུ་ཁག མཉམ་དྲུང་དང་རང་བདེན་ཚོགས་གཙོ། གཞོན་ནུའི་ཚོགས་གཙོ། བུད་མེད་ཚོགས་གཙོ་བཅས་ལ་མཇལ་ཁ་སྩལ།

དུས་ཚོད་དང་བསྟུན་ཉིན་དགུང་ལྗགས་སྨིན་གྲུབ་མཚམས་ཕོ་བྲང་མགོན་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་དང༌། གཞིས་འགོའི་ལས་ཤག་ཏུ་ཞབས་བཅགས། དེ་ནས་དགའ་ལྡན་དགོན་དུ་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེས་དབུས་མཁན་བླ་དགེ་འདུན་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་སེར་ཕྲེང་སྤྱན་རྒྱ་སྤོས་སྣེ་སོགས་གཟབ་རྒྱས་ཀྱིས་བྱང་རྩེ་གྲྭ་ཚང་འདུ་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་བཞུགས་ཞབས་འཁོད། དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་འཇམ་དཔལ་གཞན་ཕན་དང༌། བྱང་རྩེ་མཁན་པོ་ཐུབ་བསྟན་དབང་ཕྱུག་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་རྗེས་མཁན་པོ་ལས་ཟུར་བླ་སྤྲུལ་བཅས་ལ་མཇལ་ཁ་དང་གནས་གཟིགས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༩ ནས་ ཚེས་ ༢༧ བར་སྔ་དྲོ་དགའ་ལྡན་བྱང་རྩེ་གྲྭ་ཚང་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་སྔོན་བཏབ་བཞིན་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་བཀའ་དབང་སྩལ་རྒྱུའི་ས་ཆོག་ཏུ་འདུ་ཁང་ནང་དཀྱིལ་འཁོར་སྟེགས་བུའི་སྟེང་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་དེ། བྱང་རྩེ་མཁན་པོ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེགས་ཏེ་ཞལ་འདོན་དབུ་ཚུགས། ལྷ་སྟ་གོན་དང༌། བུམ་པ་སྟ་གོན། དཀྱིལ་འཁོར་སྔོན་འགྲོའི་སྦྱོར་ཆོས་ཞལ་འདོནདང༌། སྔོན་འགྲོ་སྦྱོར་ཆོག་གི་བུམ་སྒྲུབ། སྔོན་འགྲོ་སྦྱོར་ཆོག་དང་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་འབྲི་བཞེངས་གྲུབ་ཉིད་རྒྱན་འགྲེམས་མཛད། བཀའ་དབང་གི་སྟ་གོན་སྒྲུབ་ཆོག་གནང་སྟེ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་འཕགས་ལུགས་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་བཀའ་དབང་གི་སྟ་གོན་སྩལ་རྒྱུར་བཞུགས་ཁྲིར་འཁོད་བསྟུན་རྒྱུན་ཕྱག་གསུམ་སོགས་ཚོགས་འདོན་དབུ་བསྐུལ་མཛད། ཆོས་ཞུ་བ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེས་གཙོས་ཤར་བྱང་ཆོས་རྗེ་རྣམ་གཉིས་དང༌། གདན་ས་གསུམ་གྱི་མཁན་པོ་ལས་ཟུར། རྒྱུད་གྲྭ་སྨད་སྟོད་ཀྱི་མཁན་ཟུར་རྣམ་པ། བཀྲས་ལྷུན་དང༌། རྙིང་དགོན་མཁན་པོ། གདན་སའི་བླ་སྤྲུལ་དགེ་འདུན། ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོ་བཅས་མི་གྲངས་ ༣༠༠༠ སྐོར་ལ་སྟ་གོན་གྱི་སྔོན་འགྲོ་གསུང་བཤད་དང་འབྲེལ་ལྷ་སྲུང་བསྟེན་ཕྱོགས་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན།

‘‘ཁྱེད་རང་ཚོ་ངོ་ཐོག་རྩ་བ་འཆད་ཉན་སོགས་ཚང་མ་ཧུར་ཐག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཆོས་སྐྱོང་བསྟེན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐོག་ལ་བར་ལམ་རྙོག་ཁྲ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད་དེ་ཁྱེད་རང་ཚོས་དོན་གཉེར་བྱས་ཏེ་ཧུར་ཐག་བྱས་བྱུང༌། ཚང་མ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན། ངོས་ཀྱིས་འདི་འདྲ་དྲན་གྱི་འདུག རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྱད་ཆོས་དེ་པུ་ཏི་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཐོག་ནས་འདོན་དགོས། མདོ་དང་སྔགས་ཀྱི་དཀའ་གནད་དེ་ཚོ་ལ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ག་འདྲ་གསུངས་ཡོད་པ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་བསྟན་པའི་ཟབ་ཁྱད་འདོན་པ་དང་བོགས་འབྱིན་ཐུབ་པ་གཅིག་དགོས་པ་མ་གཏོགས། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་དངོས་གནས་དྲང་གནས་གསུང་བྱིན་ཅན་དེ་དག་ལ་ཆ་རྒྱུས་གང་ཡང་མེད་པ་ཞིག་ལ། རྩོད་གཞི་ཅན་གྱི་ཆོས་སྐྱོང་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་དགེ་ལུགས་པའི་ཟབ་ཁྱད་བཤད་དགོས་བྱུང་ལན་ཧ་ཅང་ཐབས་རྡུགས་རེད། ཞེན་གོག་ཡོད་ན་ཞེན་གོག་བྱེད་ལུགས་ཤེས་དགོས། རྣམ་དཔྱོད་ཅན་གྱི་ཞེན་གོག་བྱུང་ན་ཡག་པོ་རེད།

གཉིས་ནས་གནས་ཚུལ་འདི་སྐོར་དགོན་པ་གྲྭ་ཚང་ཁག་ནང་མང་པོ་བཤད་ཡོད། མང་པོ་ཞིག་གིས་ཕལ་ཆེར་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཐོན་ཡོང་གི་རེད། ངོས་ཀྱིས་བཤད་པ་དེ་ཚོ་བརྟག་དཔྱད་རབས་དང་རིམ་པ་བྱས་ནས་ལབ་པ་མ་གཏོགས་རྣ་བ་སྲབ་པོ་བྱས་པ་དང༌། ཡང་མིན་ན་འོལ་ཚོད་ཧོལ་རྒྱུགས་བྱས་པ་དེ་འདྲ་རྩ་བ་ནས་མིན། བརྟག་དཔྱད་རིམ་པ་བྱས། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་ཡིན། ཚོགས་ཆེན་གྱི་ཆོས་རྒྱལ་ལྷ་ཁང་གི་རྒྱལ་ཆེན་སྐུ་དེ་མར་འདོན་དགོས་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་ཐོག་མར་ངེས་ཤེས་དམིགས་བསལ་གཅིག་རྙེད། དེའི་དགོང་མོ་གཉིས་པར་རྨི་ལམ་གཅིག་བྱུང༌། ལར་རྨི་ལམ་ལ་ཆ་བཞག་རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་དུས། མོ་བཏབ། དེ་ཚོ་ཚང་མར་ཆ་གང་ཡང་མ་བཞག་པར་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ཐོག་ཁར་དེའི་ཉིན་མོ་མཆོད་མཇལ་བྱས། དྲུག་ཅུ་མ་གཅིག་ཕུལ། ནམ་རྒྱུན་ཟན་བརྟག་ལྷ་མོའི་སྐུ་མདུན་ལ་སྒྲིལ་གྱི་ཡོད་དེ་སྐབས་འདིར་ཉམས་མྱོང་གི་མཚན་མ་དང་འབྲེལ་ཡོང་དུས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བྱས་ཏེ་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་སྤྱན་འདྲེན་བྱས། དེ་ནས་ཟན་བརྟག་བསྒྲིལ་ཏེ་ཐག་གཅོད་བྱེད་སྟངས་དེ་འདྲ་བྱས་པ་ཡིན། གང་ལྟར་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པ་ལ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་བཀའ་སྲུང་དངོས་གནས་དྲང་གནས་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་པ་དང༌། ཆོས་རྒྱལ། དེའི་ནང་ཚན་ཆོས་རྒྱལ་ནང་སྒྲུབ་ལ་གཉེར་གཏད་གནང་ནས་ཡོད། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ཆོས་སྐྱོང་མ་འཇོན་མཁན་གཅིག་ལ་གཉེར་གཏད་རྩ་བ་ནས་གནང་གི་མ་རེད། འཇོན་མཁན་གཅིག་ལ་གནང་གི་རེད། ནམ་ཞིག་དམ་ཅན་ཆོས་རྒྱལ་གཤེགས་ཚར་ཏེ་བསྔོ་རྟེན་འབྱོར་སོང་ན། དགེ་ལུགས་པ་ལ་ཆོས་སྐྱོང་གསར་པ་ཞིག་དགོས་མདོག་ཁ་པོ་རེད་མ་གཏོགས་དམ་ཅན་ཆོས་རྒྱལ་མ་གཤེགས་བར་དུ་དགེ་ལུགས་པ་ལ་སྲུང་མ་གསར་པ་དགོས་ཀྱི་མ་རེད་ཅེས་ངོས་ཀྱིས་བཤད་དོན་དེ་ཡིན། ཤེས་ཀྱི་འདུག་གམ།

ལར་ནས་སྤྱིར་བཏང་རྩ་བའི་ཁུངས་ག་རེ་ཡིན་རུང་མིན་རུང༌། ཡོངས་གྲགས་ལ་དྲེགས་པའི་ཚུལ་ཅན་འཇིག་རྟེན་དྲེགས་པའི་ལྷ་བླ་མ་མཆོད་པའི་ཚོགས་ཞིང་ནང་ལ་བཀོད་སྲོལ་མེད། ཚོགས་ཞིང་ནང་ལ་མ་བཀོད་པའི་ཆོས་སྐྱོང་གཅིག་དགེ་ལུགས་པའི་སྐྱབས་གནས་སྤྱི་གཟུགས་གཅིག་ཏུ་བཟུངས་པ་ཡིན་ན་ནོར་འཁྲུལ་རེད། དྲེགས་པ་གཅིག་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྲུང་མ་ལས་ལྷག་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྲུང་མ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་བཀའ་བསྒོས་གཉེར་གཏད་ཡོད་པ་དེ་དག་མི་གོ་མ་ཆོད་པ་ལྟ་བུ། ལྷ་གོ་མ་ཆོད་པ་ལྟ་བུ་བྱས་ན་ཡག་པོ་གང་ཡང་མིན། ངོས་ཀྱིས་བཤད་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་འདི་འདྲ་ཡིན། ངོས་རང་ཆུང་ཆུང་སྐབས་ལ་རྩེད་མོ་རྩེ་རོགས་གཅིག་ཡོད་དེས་ཁ་ཆེ་ཕ་ལུ་ཟེར་བ་དེ་བཤད་ཡོང༌། དེའི་ཚིག་དེ་དྲན་བྱུང༌། ཁ་ཆེ་ཕ་ལུས་སྙིང་གཏམ་བཤད་ཡོད་དོ།། ཉན་དང་མི་ཉན་སོ་སོའི་ལག་པ་རེད།། ཅེས་བཤད་ཀྱི་ཡོད། ངོས་ཀྱི་འདི་ཡིན་ལུགས་མིན་ལུགས་དང༌། ཉམས་མྱོང་བསགས་པའི་ཐོག་ནས་དྲི་མ་ཞིག་ཁ། དྲི་མ་ཁ་བ་དེ་འགོ་སྟོད་མ་ལབ་ན་དགའ་བསམ་སྟེ་བཞག་པ་ཡིན།

དེ་ནས་ཉེ་བའི་རྐྱེན་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་ལབ་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས། དེ་ཆགས་དུས་ངོས་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་འདི་ལ་བརྟག་དཔྱད་མང་པོ་བྱས། ཉམས་མྱོང་བསགས་པའི་ཐོག་ནས་གནས་ཚུལ་མཐོང་བ་དེ་མ་ལབ་ན་ངོས་ཀྱིས་ནོར་བ་རེད། ཤེས་བཞིན་དུ་མ་ལབ་ན་མ་འགྲིགས་པ་ཡིན་དུས་ངོས་ཀྱིས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་བྱས་ཏེ་གནས་ཚུལ་ཡིན་ལུགས་མིན་ལུགས་ལབ་པ་རེད་དེ་ཉན་དང་མི་ཉན་སོ་སོའི་ལག་པ་རེད་མ་གཏོགས། ངོས་ཀྱིས་འདིར་བཙན་པོ་དབང་ཡོད་བྱས་པས་ལ་དག་གི་མ་རེད།

ཡིན་ནའང་འཇིག་རྟེན་ཁ་དཔེ་ལ། བློས་སྒང་ཚང་བཀལ་ན་སྒང་ཚང༌། ཕྱེད་ཀ་བཀལ་ན་ཕྱེད་ཀ ཞེས་ཟེར་པ་ལྟར། ཁ་ཤས་ཀྱིས་འགག་ལ་ཐུག་ན་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ནམ་རྒྱུན་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་ལབ་པ་དེ་རྣ་བའི་རྒྱབ་ལ་བསྐུར་མཁན་དེ་འདྲ་ཁ་ཤས་ཡོང་གི་འདུག མི་སུ་ཡིན་རུང་མིག་གཉིས་ཀྱིས་བལྟས། རྣ་བ་གཉིས་བེད་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུ་ཡོད་དུས་གནས་ཚུལ་ཤེས་ཀྱི་རེད་པ། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། ད་དུང་ཡིན་ནའང་ཚང་མས་བློ་སྦུག་སུབ་དོག་པོ་དང༌། བསམ་བློ་བྱབ་ཆུང་དང༌། བསམ་བློ་ཅོལ་ཆུང་གཏོང་མི་རུང༌། བསམ་བློ་རྒྱ་ཆེ་སར་གཏོང་དགོས། ང་ཚོ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་ལ་འགག་དོག་པོ་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་སླེབས་ཡོད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ཚང་མས་ད་ལྟ་ཕན་ལ་ཡང་ཧུར་ཐག་བྱས་པ་རེད། ད་དུང་ཡིན་ནའང་ཧུར་ཐག་བྱེད་རོགས་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན། དེ་རིང་ངོས་ཀྱིས་འདིར་གནས་ཚུལ་འདི་ལབ་དང་མི་ལབ་ཀྱང་མོ་བརྒྱབ་པ་ཡིན།

སྐབས་སུ་བབས་པ་ཡོད་དང་མེད་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་ཀྱིན་བྱེད་ཀྱིན་ལབ་འོས་དང་མི་འོས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པར། ལབ་ན་བཟང་བ་བབས་སོང༌། དེ་འདྲ་ཡིན་ཙང་ལབ་པ་ཡིན། ཁ་སང་བྱང་རྩེ་མཁན་པོས། གསང་བ་འདུས་པའི་སྐུ་ཐང་དང༌། འཇིགས་བྱེད་སྐུ་ཐང་གི་མཐའ་གྲལ་ལ་རྒྱལ་ཆེན་སྐུ་གཅིག་ཡོད་པ་དེ་ཕར་བསུབ་པ་ཡིན་ཟེར་བྱུང༌། དེ་ཡག་པོ་བྱུང་འདུག དེའི་ནང་ལ་ཕོག་ཐུག་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོང་བསྡད་ཀྱི་འདུག’’2jམཆན། ཅེས་ཉི་མ་སྟོང་ཕྲག་དུས་གཅིག་ཤར་བ་ལྟ་བུའི་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་མཛད།

དེ་ནས་བཀའ་དབང་དངོས་གཞིའི་སྒྲུབ་ཆོག་དང་བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་དབུ་ཚུགས་ཏེ། བྱང་སེམས་དང་སྔགས་སྡོམ་བཟུང་བ་དང༌། ཐུན་མོང་རིག་པའི་དབང་ལྔ་མཐའ་རྟེན་དང་བཅས་བར་སྩལ།

གསང་འདུས་བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་ཉིན་གཉིས་པའི་སྒྲུབ་ཆོག་དང༌། དངོས་གཞི་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་དབང་བཞི་དང༌། དབང་དོན་ལམ་གྱི་རིམ་པར་བསྒྲིགས་པ་བཅས་དབང་བཤད་གནད་སྨིན་ལེགས་པར་སྩལ་ཞིང༌། མཇུག་ཏུ་བླ་མཆོད་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་དང་འབྲེལ་བའི་ཚོགས་འཁོར་འབུལ་གཤོམས་བཅས་མཛད།

གསང་འདུས་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་བསྡུ་ཆོག་ཏུ་ཀླུ་ཆོག་དང་ཐིག་འཕྱིས་སོགས་རྗེས་གཙང་གྲུབ་སྟེ་སྟེགས་བུའི་དབུས་སུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་དེ་ཤིས་བརྗོད་བཅས་ལེགས་པར་བསྐྱངས། བྱང་རྩེའི་མཆོད་གཡོག་དང་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་བཞེངས་བསྐྲུན་གྲྭ་བཞི་སོ་སོར་ལེགས་དར་ནང་མཛོད་དང༌། ཕྱག་སྲུང་བྱིན་རྟེན། བྱང་རྩེ་མཁན་པོ་ལས་ཟུར་གསུམ་དང༌། ཆོག་ཞབས་དགེ་འདུན་ ༡༢ བཅས་ལ་ཕྱག་སྲུང་དང་ལེགས་དར་ཨ་ཤེ་བྱིན་རྟེན་བཅས་སྩལ།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་བཀའ་དབང་གནང་བའི་མཛད་གསེང་དུ་ཁུ་ནུ་བ་དགེ་བཤེས་དཔལ་ལྡན་སེང་གེས་ཞུས་ངོར་བླ་མ་ལྔ་བཅུ་པའི་བཤད་ལུང་དང༌། སྡོམ་པ་ཉི་ཤུ་པའི་བཤད་ལུང་སྩལ། བྱང་རྩེའི་ལྷ་མོ་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་དང་ཤར་རྩེ་གྲྭ་ཚང་འདུ་ཁང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་དགའ་ཤར་གྲྭ་ཐུབ་བསྟན་བློ་ལྡན་སོགས་བསྒྲུབ་བྱ་དགེ་སློང་གྲངས་ ༩༣ དང༌། བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་སོགས་བསྒྲུབ་བྱ་དགེ་སློང་ ༩༦ དང༌། མཁན་སྤྲུལ་བསྟན་འཛིན་ཀུན་མཁྱེན་སོགས་བསྒྲུབ་བྱ་གྲངས་ ༩༠ ཐམ་པ་བཅས་ལ་སྔ་རྗེས་སུ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་མཁན་པོ་དང༌། དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ལས་སློབ། བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་གསང་སྟོན། བྱང་རྩེ་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་ཚེ་འཕེལ་དུས་གོ་བ། གདན་ས་གསུམ་གྱི་མཁན་པོ་ལས་ཟུར་བརྒྱད། རྒྱུད་སྨད་མཁན་བླ་གཉིས་བཅས་ནས་ལས་གྲ་མཛད་དེ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་བསླབ་སྡོམ་རྣམ་པར་དག་པ་སྩལ། བསྒྲུབ་བྱ་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁའི་ཐོག་ཕྱག་སྲུང་དང་ཐུབ་པའི་སྣང་བརྙན། དགེ་སློང་བསླབ་བྱའི་དཔེ་དེབ་བཅས་སྩལ།

དགའ་ལྡན་ཚོགས་ཆེན་རྒྱ་བསྐྱེད་གསར་རྒྱག་གི་རྨང་རྡོ་འཛུགས་འཇོག་ལ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ། དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ཤར་བྱང་ཆོས་རྗེ། ཤར་བྱང་མཁན་པོ་ལས་ཟུར། དགེ་བསྐོས་དབུ་མཛད། གསུང་བཟང་བ་བཅས་ནས་བསྟན་འབར་མ་དང༌། བློ་བཟང་རྒྱལ་བསྟན་མ་གསུང་བཞིན་རྨང་རྡོ་ཕྱག་འཛུགས་དང་ཐུགས་སྨོན་བསྐྱངས། མཇུག་ཏུ་ཤིས་བརྗོད་གསུངས། དེ་ནས་སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་གདུང་རྟེན་སྤྱན་སྔར་ཐུགས་སྨོན་གནས་གཟིགས་ཞབས་བཅགས་དང༌། སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་ཞུས། དེ་ནས་སྟག་ལུང་རྙིང་དགོན་དུ་ཞབས་བཅགས། ཚུར་ལམ་དགའ་ལྡན་ཚོགས་ཆེན་ཆོས་རྒྱལ་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་བསྐྱངས། ཤར་རྩེ་གྲྭ་ཚང་འདུ་ཁང་དུ་མཁན་སྤྲུལ་ངག་དབང་རྡོ་རྗེ་སོགས་བསྒྲུབ་བྱ་དགེ་ཚུལ་ ༡༡༡ ལ་ཡོངས་རྫོགས་དགེ་བསྙེན་དང༌། བར་མ་རབ་བྱུང་སྔོན་དུ་སོང་བའི་སྒོ་ནས་དགེ་ཚུལ་སྡོམ་པ་སྩལ།

བྱང་རྩེ་འདུ་ཁང་དུ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ། གདན་ས་གསུམ་གྱི་མཁན་པོ། དགའ་འབྲས་མཁན་ཟུར་རྒྱུད་སྨད་མཁན་པོ་བཅས་ལྷན་བཞུགས་ཐོག་བྱང་རྩེ་འདུལ་བ་འཛིན་གྲྭའི་འདུལ་བ་གཞི་སྟོད་སྨད་དམ་བཅའ་རྩོད་རྒྱུགས་བཅས་སུ་གཟིགས་ཞིབ་དང༌། སྐྱབས་རྗེ་གསེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེའི་གདུང་རྟེན་ལ་ཞབས་སྐོར་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ་མཛད་དེ་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་འབྲས་སྤུངས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས། འབྲས་སྤུངས་ཚོགས་ཆེན་ཡང་སྟེང་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཕེབས་སྟོན་མཛད་སྒོ་གྲུབ་བསྟུན་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་དུ་སྒོ་མང་དབུ་མ་འཛིན་གྲྭ་བ་བདག་འགོག་ཡན་དམ་བཅའ་རྩོད་རྒྱུགས་དང༌། བློ་གླིང་དབུ་མ་འཛིན་གྲྭ་བ་ཚད་འགོག་མན་དམ་བཅའ་རྩོད་རྒྱུགས་བཅས་ལ་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༨ ནས་ཚེས་ ༣༡ བར་འབྲས་སྤུངས་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་དུ་སྒོ་མང་བཀའ་རམས་འཛིན་གྲྭ་མཛོད་འདུལ་དང༌། འབྲས་སྤུངས་བློ་གླིང་དབུ་མ་འཛིན་གྲྭ་བ་བདེན་གཉིས་ཡན་ཆད། སྒོ་མང་ཕར་ཕྱིན་འཛིན་གྲྭ་བ་སྐབས་བཞི་པ། བློ་གླིང་འདུལ་མཛོད་འཛིན་གྲྭ་བ། སྒོ་མང་གཞུང་གོང་འཛིན་གྲྭ་བ་ཀུན་གཞི་དང༌། སེམས་བསྐྱེད་ཡན། བློ་གླིང་ཕར་ཕྱིན་འཛིན་གྲྭ་བ་སྐབས་བཞི་པ་བཅས་ཀྱི་དམ་བཅའ་རྩོད་རྒྱུགས་དང༌། དགའ་ལྡན་བྱང་རྩེ་གྲྭ་ཚང་འདུ་ཁང་དུ་ཤར་རྩེ་འདུལ་མཛོད་འཛིན་གྲྭ་དང༌། བྱང་རྩེ་མཛོད་འཛིན་གྲྭ་མཛོད་སྟོད་སྨད་དམ་བཅའ་རྩོད་རྒྱུགས། ཤར་རྩེ་དབུ་རྙིང་དང་དབུ་གསར་འཛིན་གྲྭ་བ་དབུ་མ་སྨད་སྟོད། བྱང་རྩེ་རྟེན་འབྲེལ་འཛིན་གྲྭ་བ་སྐབས་བརྒྱད་པ། བཞི་པ། གསུམ་པ་བཅས་ཀྱི་དམ་བཅའ་རྩོད་རྒྱུགས་ལ་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས། སྐབས་དེར་སྐུ་ཁམས་ཅུང་དྭངས་མིན་གྱིས་དགོང་དྲོ་གཅིག་ལ་དགའ་ལྡན་རྩོད་རྒྱུགས་ལ་ཆིབས་བསྒྱུར་མ་བསྐྱངས་པར་བཞུགས་གནང་མཛད།

གཞན་ཡང་རྒྱ་གར་མོན་གྷོ་ས་གནས་དེབ་སྐྱེལ་ལས་ཁུངས་ཁོངས་དངུལ་ཁང་དང༌། རྒྱ་གར་གཞུང་གི་འཛིན་སྐྱོང་ཁོངས་སེན་ཊི་ཀི་ཊི་ (Syndicate) དངུལ་ཁང༌། བོད་གཞུང་དབུས་ཡན་ལག་སྨན་ཁང༌། མོན་གྷོ་གཞིས་ལས་ཁང་བཅས་པར་ཞབས་བཅགས་ཕྱག་ནས་སྩལ།

ཚེས་ ༣༠ ཉིན་དུས་དྲན་གསོ་སྦྱོང་འཁེལ་སྟབས་འབྲས་སྤུངས་ཚོགས་ཆེན་དུ་དུས་དྲན་གསོ་སྦྱོང་གི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་ཕྱིར་བཅོས་གྲུབ་བསྟུན་སོ་ཐར་དང་ཆོས་བསྒྲགས་པའི་མདོ་གསུངས།

༡༩༨༧ ཕྱི་ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡ ཉིན་འབྲས་སྤུངས་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་དུ་བློ་གླིང་ཕར་ཕྱིན་འཛིན་གྲྭ་བ་སེམས་བསྐྱེད་དམ་བཅའ་རྩོད་རྒྱུགས་ལ་གཟིགས་ཞིབ་དང༌། མོན་གྷོ་ས་གནས་སུ་བཙུན་དགོན་གསར་བཞེངས་བྱང་ཆུབ་ཆོས་གླིང་གི་ཚོགས་ཁང་ལེགས་གྲུབ་ཟིན་པར་སྒོ་འབྱེད་རབ་གནས། བཙུན་མ་གསར་ཞུགས་ ༡༨ ཀྱི་སྐྲ་ཕུད་འབྲེག་བཞེས་དང༌། ཆོས་མིང་སྲུང་བྱིན་བཅས་སྩལ།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཙུན་དགོན་འདི་ཉིད་ཕྱི་སྒྲོམ་ལེགས་གྲུབ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཆོས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ལྡན་པ་ཞིག་དགོས་ལ། ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་འདོན་ཆོག་སྤྱི་མཐུན་ཞིག་བྱས་ཏེ་སྨྱུང་གནས་དང༌། མཆོད་འབུལ་ཕྱོགས་སྒྲིག་གི་དཔེ་དེབ་ལྟ་བུ་ཡག་པོ་ཡོད། གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ལ་མཚན་ཉིད་སློབ་སྦྱོང་ཡོད་པ་ངེས་པར་དགོས་གལ་ཡིན་ལུགས་བཀའ་སློབ་དང་འབྲེལ་གཞིས་འགོར་འཛུགས་གཉེར་ཐུབ་ཐབས་བཀའ་མངགས་སྩལ།

དེ་རྗེས་འབྲུག་ནས་གསར་འབྱོར་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་གསར་པའི་གཞིས་གྲོང་བུ་གསོ་ཁང་དུ་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཤིང༌། མི་འཐུས་ཚོར་ཁྱོད་ཚོ་སེམས་བབ་ཡོད་མེད་འཚམས་འདྲི་མཛད། དེ་ནས་དགའ་ལྡན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་བྱང་རྩེ་གྲྭ་ཚང་དུ་ཤར་རྩེ་དགེ་འདུན་ཉི་ཤུ་འཛིན་གྲྭ་བ་སྐབས་བཞི་པ་དང༌། དགེ་འདུན་ཉི་ཤུ། བྱང་རྩེ་སྐབས་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་འཛིན་གྲྭ་བ་སྐབས་གཉིས་པ། སྐབས་གསུམ་པའི་དམ་བཅའ་རྩོད་རྒྱུགས་བཅས་ལ་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས་ཏེ་འབྲས་སྤུངས་སུ་ཕྱིར་ཞབས་བཀོད་དེ་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་དང༌། མགོན་ཁང་ལ་གནས་གཟིགས་བསྐྱངས་ཏེ་ཐུགས་སྨོན་དང་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ་མཛད།

ཚེས་ ༢ སྔ་དྲོ་དགའ་ལྡན་བྱང་རྩེ་གྲྭ་ཚང་དུ་ཤར་རྩེ་གཞུང་གསར་རྙིང་འཛིན་གྲྭ་བའི་དྲང་ངེས་གདམས་ངག ཆོས་འཁོར་བཅས་དམ་བཅའ་རྩོད་རྒྱུགས་ཆུ་ཚོད་ ༡༢ བར་གཟིགས་ཞིབ་དང༌། ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་ ༡།༣༠ ནས་ ༣།༣༠ བར་འབྲས་སྤུངས་ཚོགས་ཆེན་དུ་སྒོ་མང་གཞུང་འོག་མ་འཛིན་གྲྭ་བ་རྟེན་འབྲེལ་དང༌། དགེ་འདུན་ཉི་ཤུ། ཡང་དག་མཐའ་བཅས་དམ་བཅའ་རྩོད་རྒྱུགས། དེ་ནས་ཆུ་ཚོད་ ༥།༣༠ བར་སྒོ་མང་དོན་བདུན་ཅུ་འཛིན་གྲྭ་བ་དོན་བདུན་ཅུ་དང༌། བྱམས་གཞུང་དམ་བཅའ་རྩོད་རྒྱུགས་བཅས་ལ་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས། ཞོར་རྒན་གསོ་ཁང་གི་ལྷ་ཁང་ལ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་རྒན་རྒོན་རྣམས་ལ་ཞལ་མཇལ་དང་བྱིན་སྲུང་སྩལ།

ཚེས་ ༣ སྔ་དྲོ་འབྲས་སྤུངས་ཚོགས་ཆེན་དུ་བློ་གླིང་ཕར་ཕྱིན་འཛིན་གྲྭ་བ་བསམ་གཟུགས་དང་དགེ་འདུན་ཉི་ཤུ་དམ་བཅའ་རྩོད་རྒྱུགས་ཆུ་ཚོད་ ༡༢ བར། ཉིན་དགུང་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་ ༡།༣༠ ཐོག་དགའ་ལྡན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་བྱང་རྩེ་གྲྭ་ཚང་དུ་བྱང་རྩེ་སྐབས་གསུམ་སྐབས་དང་པོ་འཛིན་གྲྭ་བ་སྐབས་གསུམ་པ་དང༌། སྐབས་དང་པོ་ཆུ་ཚོད་ ༣།༣༠ བར། དེ་ནས་ཆུ་ཚོད་ ༥།༣༠ བར་ཤར་རྩེ་རྣམ་འགྲེལ་འཛིན་གྲྭ་བ་རྣམ་འགྲེལ་དམ་བཅའ་རྩོད་རྒྱུགས་བཅས་ལ་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༤ སྔ་དྲོ་ར་སྟོད་གྲྭ་ཚང་གསར་བསྐྲུན་ཟིན་པར་ར་སྟོད་ཆུ་དབར་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། དགེ་འདུན་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་ཞུས་ཏེ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་ཆུ་དབར་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་དང༌། ཆུ་དབར་རིན་པོ་ཆེ་བཞུགས་གནས་སུའང་ཞབས་བཅགས་བསྐྱངས། ཡར་ལམ་བློ་གླིང་མགོན་ཁང་དུ་ལྷ་སྲུང་སྐུ་རྟེན་གསར་བཞེངས་ཞུ་མུས་ཀྱི་གཟུངས་ཞུགས་ལ་ཕྱག་ནས་སྩལ་བ་དང་བྱང་རྩེ་གྲྭ་ཚང་དུ་བྱང་རྩེ་སྐབས་དང་པོ་རྟགས་རིགས་འཛིན་གྲྭ་བའི་སྐབས་དང་པོ་དང༌། རྟགས་རིགས་དམ་བཅའ་རྩོད་རྒྱུགས་ལ་ཆུ་ཚོད་ ༡༢ བར་གཟིགས་ཞིབ། ཉིན་དགུང་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་ ༡།༣༠ ནས་ ༣།༣༠ བར་འབྲས་སྤུངས་ཚོགས་ཆེན་དུ་སྒོ་མང་རྟགས་རིགས་འཛིན་གྲྭ་དང༌། དེ་ནས་ཆུ་ཚོད་ ༥།༣༠ བར་བློ་གླིང་ཕར་ཕྱིན་འཛིན་གྲྭ་བ་དྲང་ངེས་དམ་བཅའ་རྩོད་རྒྱུགས་བཅས་ལ་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༥ སྔ་དྲོ་འབྲས་སྤུངས་ཕོ་བྲང་གཟིམ་ཆུང་དུ་འབྲས་སྤུངས་བླ་སྤྱི་མཁན་པོ་ཁྲི་པ་བློ་གླིང་མཁན་ཟུར་ཚུལ་ཁང་ཡེ་ཤེས་ཐུབ་བསྟན་དང༌། བློ་གླིང་མཁན་ཟུར་ཏྲེ་བོ་བློ་བཟང་ཉི་མ། སྒོ་མང་མཁན་ཟུར་ངག་དབང་ཉི་མ། སྒོ་མང་མཁན་ཟུར་སྐལ་བཟང་ཐབས་མཁས། བློ་གླིང་མཁན་པོ་རི་རྫོང་སྤྲུལ་སྐུ་ཐུབ་བསྟན་ཉི་མ། སྒོ་མང་མཁན་པོ་བསྟན་པ་རྒྱལ་མཚན་བཅས་དང་ལྷན་ཆུ་ཚོད་ ༩ ཐོག་འབྲས་སྤུངས་ཚོགས་ཆེན་དུ་སྒོ་མང་བློ་རིག་འཛིན་གྲྭ་བ་བློ་རིག་དང་གྲུབ་མཐའ་དམ་བཅའ་རྩོད་རྒྱུགས་ཆུ་ཚོད་ ༡༢ བར་དང༌། ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་ ༡།༣༠ ཐོག་དགའ་ལྡན་བྱང་རྩེ་གྲྭ་ཚང་དུ་ཤར་རྩེ་བསྡུས་ཆེན་འཛིན་གྲྭ་བ་བློ་རིག་དང༌། རྟགས་རིགས་ཆུ་ཚོད་ ༣།༣༠ བར་དང༌། ཆུ་ཚོད་ ༥།༣༠ བར་བྱང་རྩེ་རྟགས་རིགས་དང་བསྡུས་འབྲིང་འཛིན་གྲྭ་བ་རྟགས་རིགས་དང༌། བསྡུས་འབྲིང༌། བློ་རིག ཐལ་འགྱུར་བཅས་དམ་བཅའ་རྩོད་རྒྱུགས་ལ་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས་གྲུབ་པ་དང༌། ལྷ་མོ་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་བསྐྱངས་ཏེ་འབྲས་སྤུངས་སུ་ཕྱིར་ཕེབས། དགོང་དྲོ་འཇང་དགུན་ཆོས་དམ་བཅར་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༦ སྔ་དྲོ་འབྲས་སྤུངས་ཚོགས་ཆེན་དུ་བློ་གླིང་ཕར་ཕྱིན་འཛིན་གྲྭ་བ་གཞུང་གསར་དམ་བཅའ་རྩོད་རྒྱུགས་དང༌། ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་ ༡།༣༠ ནས་ ༥།༣༠ བར་འདི་ལོའི་ལྷ་རམས་དགེ་བཤེས་དམ་བཅའ་བ་འབྲས་བློ་གླིང་ཏྲེ་བོ་མཐུ་སྟོབས་མགོན་པོ་ཅན་གདན་ས་གསུམ་གྱི་དགེ་བཤེས་མི་གྲངས་ ༡༡ གི་དམ་བཅའ་རྩོད་རྒྱུགས་ལ་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས། དགོང་དྲོ་འཇང་དགུན་ཆོས་ཀྱི་དམ་བཅའ་མཚན་ཚོགས་ལ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་དེ་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས། སྐབས་དེར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་གདན་ས་གསུམ་གྱི་དགེ་འདུན་པ་ཚོས་སློབ་གཉེར་བྱེད་ཕྱོགས་ཐུགས་ཞིབ་བསྐྱངས་པའི་གནས་ལུགས་སྲིད་བློན་ར་ཇི་གྷན་དྷི་མཆོག་ལ་སྙན་སེང་གནང་བའི་བཀའ་ཡིག་གཅིག་ཀྱང་སྩལ་བ་གཤམ་གསལ།

ྋ མི་རྗེ་མཆོག་ལ།

ཉེ་ཆར་ངོས་རང་ཀར་ཎ་ཊ་ཀ་མངའ་སྡེའི་གཞིས་ཆགས་སུ་གཙོ་བོ་དགོན་པ་ཆེ་གྲས་འབྲས་སྤུངས་དང༌། སེ་ར། དགའ་ལྡན་བཅས་ཀྱི་ནང་དགེ་འདུན་པ་ཚོས་སློབ་གཉེར་བྱེད་སྟངས་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་སྟངས་སྐོར་ལ་ལྟ་ཞིབ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན། སྔར་བོད་དུ་མཚན་སྙན་ཆེ་བའི་དགོན་སྡེ་གསུམ་པོ་དེ་རྣམས་ད་ཆ་ཆེད་འཛུགས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད།

སྔར་འབྲས་སྤུངས་སུ་གྲྭ་གྲངས་ ༩༠༠༠ དང༌། སེ་རར་ ༧༠༠༠ དགའ་ལྡན་ལ་ ༦༠༠༠ ཡོད་ཀྱང༌། ད་ཆ་རྒྱ་གར་དུ་དགོན་སྡེ་རེར་གྲྭ་གྲངས་ ༡༠༠༠ ཙམ་རེ་མ་གཏོགས་མེད། རང་ངོས་ནས་ཆུ་ཚོད་ ༡༤༠ རིང་གྲྭ་གྲངས་ ༦༠༠ ཐམ་པས་སློབ་གཉེར་རྒྱག་སྟངས་ཐོག་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་བྱས་པ་ཡིན། དགེ་རྒན་དང་དགེ་ཕྲུག་གཉིས་ཀས་ཧུར་ཐག་བགྱིས་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཡག་ཐག་ཆོད་ཐོན་འདུག་ཅིང་མཐུན་རྐྱེན་ཞན་ཐོག་སློབ་སྦྱོང་གི་འཆར་འགོད་གཞི་རྒྱ་ཆེན་པོ་འདུག གཙོ་ཆེར་འདུལ་བ་ (Vinaya) ཚད་མ་ (Pramana) ཕར་ཕྱིན་ (Prajanaparamita) དབུ་མ་ (Madhyamika) མངོན་པ་ (Abhidharmakosa) བཅས་གཞུང་ཆེན་ཀ་པོད་ལྔ་ལ་ཐོས་བསམ་སློབ་གཉེར་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་དགོན་པའི་འཆར་ཅན་སྨོན་ལམ་ཚོགས་འདོན་བཅས་ལ་འཐུས་ཤོར་མེད་པ་དགོས་ཤིང༌། སློབ་གཉེར་ཆ་ཚང་བྱེད་པར་ལོ་བཅོ་ལྔ་དང༌། སྤྱིར་བཏང་བྱས་ན་ལོ་ཉི་ཤུ་འགོར་གྱི་ཡོད། ཞོགས་པ་ཆུ་ཚོད་ ༥ ནས་འགོ་འཛུགས་ཀྱིས་མཚན་གྱི་ཆུ་ཚོད་ ༡༡།༣༠ བར་སློབ་སྦྱོང་བྱ་དགོས་པ་ཡིན། བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྟགས་གསལ་གྱི་ལམ་ནས་སོ་སོས་སྦྱངས་བཞིན་པའི་སློབ་ཚན་བགྲོ་གླེང་གི་བརྒྱུད་ནས་ཉི་མ་གཅིག་ནང་ཆ་ཤས་མང་ཆེ་བ་དེའི་ཐོག་སྐྱེལ་གྱི་ཡོད། སློབ་ཚན་ཚང་མར་སྦྱངས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་བྱས་ཏེ་མཁས་པའི་མཚན་སྙན་དེ་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

གདན་ས་ཁག་གསུམ་དུ་གྲྭ་གྲངས་ ༣༥༠༠ ཙམ་ཡོད་པའི་ཁོངས་ནས་ ༡༠༠༠ ཐམ་པ་ཉེ་དུས་བོད་ནས་གསར་དུ་འབྱོར་བ་ཚོ་ཡིན། སྐུ་ཉིད་ནས་ཉེ་དུས་གསར་འབྱོར་གྲྭ་རིགས་ཚོར་གཟིགས་སྐྱོང་བླ་མེད་གནང་བར་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། གསར་འབྱོར་བ་འདི་རྣམས་སློབ་གཉེར་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་མཁན་ཤ་སྟག་ཡིན་ཞིང༌། མང་པོ་ཞིག་ནི་རྒྱ་གར་ནས་སློབ་སྦྱོང་ཐོན་རྗེས་བོད་དུ་ལོག་མཁན་ཡིན་པ་དང༌། སློབ་གཉེར་ཐོག་ཚང་མ་སྦྱང་འབྲས་ཐོན་པ་ཡོང་མི་སྲིད་ཀྱང༌། ཁོ་ཚོ་བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱ་རྒྱུ་འདི་ཆོས་དང་ཆབ་སྲིད་གཉིས་ཐད་ནས་གནད་འགག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། བོད་ནས་གསར་དུ་འབྱོར་བཞིན་པ་ཚོར་ང་ཚོས་ལྟ་རྟོག་གང་ཡོང་བྱེད་རྒྱུའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

ངོས་ནས་དགོན་པ་འདི་ཚོའི་ནང་སློབ་ཕྲུག་དང་སློབ་དཔོན་རྣམས་ལ་ང་ཚོའི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་རྙིང་པ་ཕན་རླབས་དེ་ཙམ་མེད་པ་ཁག་ལ་དོན་གཉེར་བྱེད་པ་ལས། དེང་དུས་གསར་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་ཕྱོགས་དང་ལྟ་གྲུབ་ཁག་ལ་སྦྱངས་བརྩོན་གྱིས་གནད་ཆེན་ཁག་འགའ་ཤས་སྐད་གཞན་དུ་ཕབ་བསྒྱུར་བྱ་ཐབས་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཕན་ཐོགས་ངེས་ཅན་ཡོང་རྒྱུའི་ལམ་སྟོན་བྱས་པ་ཡིན། དེང་དུས་དངོས་ཁམས་རིག་པ་དང༌། ཀླད་པའི་རྩ་ཁམས་རིག་པ། སེམས་ཁམས་རིག་པ། སྣང་སྲིད་རིག་པ་བཅས་ཀྱི་ཚན་རིག་པ་དང་མཉམ་དུ་ཕན་ཐོགས་དང༌། བེད་སྤྱོད་ཆེ་བའི་རིགས་བགྲོ་གླེང་ཡོང་ཐབས་གོ་བསྐོན་བྱས་པ་ཡིན།

རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་གི་བགྲོ་གླེང་གི་ཚོགས་འདུ་སོགས་ནང་མཉམ་ཞུགས་བྱ་རྒྱུ་བྱུང་ན་ཕན་ཐོགས་ཡོང་རྒྱུའི་ལམ་སྟོན་ཡང་བྱས་པ་ཡིན། ངོས་ནས་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་རྩ་ཆེའི་དུས་ཚོད་ཆུད་ཟོས་སུ་བཏང་བར་དགོངས་སེལ་ཞུ་བ་དང་ཆབས་ཅིག བསྟི་གནས་འདི་ཚོའི་ནང་རྒྱ་གར་ནས་དར་བའི་སྔར་གྱི་ལྟ་གྲུབ་ཕྱུག་པོ་དེ་རྣམས་ཉམས་ལེན་བྱེད་བཞིན་པའི་གནས་སྟངས་སྐོར་ལ་སྙན་སེང་ཐུང་ངུ་འདི་ཞུ་འདོད་བྱུང༌། རྒྱ་གར་དུ་ང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ཚོའི་ནང་ལྟ་གྲུབ་འདི་དག་ཉམས་མེད་གཅེས་ཉར་བྱ་བཞིན་ཡོད། ཆེས་གུས་བཏུད་དང་འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ཞེས་སྩལ།

ཚེས་ ༧ སྔ་དྲོ་རྒྱུན་གྱི་ཐུགས་དམ་ཞལ་འདོན་ཐོག་མོན་གྷོ་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ལ་རྗེ་ཚེ་འཛིན་མའི་ཚེ་དབང་སྩལ་རྒྱུའི་སྒྲུབ་ཆོག་མཛད། མོན་གྷོ་གཞིས་འགོ་དང༌། དགའ་འབྲས་མཁན་པོ་བཅས་ནས་སྤོས་སྣེ་དང༌། སྤྱན་རྒྱས་སྔུན་བསུས་ཏེ་ཚོགས་ཆེན་སྒོ་འཕྱོར་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། སྐྱབས་སེམས་ཤེར་སྙིང་སོགས་ཞལ་འདོན་དབུ་བསྐུལ་དང༌། རྗེ་ཚེ་འཛིན་མའི་ཚེ་དབང་སྔོན་འགྲོ་ཆོས་བཤད་དང་བཅས་ལེགས་པར་སྩལ་བ་དང༌། སློབ་གྲྭ་བར་ཆེད་དམིགས་གང་བློ་མའི་ལྗགས་ལུང༌། ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས་སོགས་གཟུངས་སྔགས་འགའ་ཞིག་གི་ལྗགས་ལུང་བཅས་ཀྱང་སྩལ། དེ་རྗེས་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་དུ་གདན་ས་གསུམ་དང༌། རྒྱུད་གྲྭ་སྟོད་སྨད། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ། དགེ་ལུགས་མ་དགོན་བཅས་ནས་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུ་རྒྱུའི་སླད་སྤྱན་རྒྱ་སྤོས་སྣེས་སྔུན་བསུསཏེ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་འཕྲལ། འབྲས་སྤུངས་བླ་སྤྱིའི་མཁན་པོ་ཁྲི་པ་བློ་གླིང་ཚུལ་ཁང་མཁན་ཟུར་ཡེ་ཤེས་ཐུབ་བསྟན་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ། དབུ་མཛད་ནས་ལྗོངས་བསྒྱུར་གྱི་ལམ་བཞིན་ཞལ་འདོན་གསུང་བསྐུལ་དང་འབྲེལ་མདོ་ལུགས་བརྟན་བཞུགས་དབུ་ཚུགས། གསོལ་འབྲས་ཕེབས། གསོལ་འདེབས་མལ་གསུང་བསྐུལ་རྗེས་རྒྱུད་སྨད་མཁན་པོ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་དང༌། རྒྱུད་སྟོད་མཁན་ཚབ་བློ་གླིང་གུང་འབར་སྤྲུལ་སྐུ་གཉིས་ནས་ཚོམས་འདེགས་ཞུས་ཏེ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་འཇམ་དཔལ་གཞན་ཕན་མཆོག་ནས་མལ་ལྗགས་བཤད་གནང་གྲུབ་མཚམས་སྐུ་བཞེངས་ཀྱིས་ཚོམས་འབྲུ་འདེགས་འབུལ་དང༌། ན་བཟའ་ཉེར་ཆས་ཀྱིས་མཚོན་འབུལ་དངོས་བསྟར་འབུལ་ཞུས། སྐུ་ཚེ་ཡུན་བརྟན་གྱི་ཞལ་བཞེས་བཟང་པོ་ལེགས་པར་ཐོབ་པའི་བཀའ་དྲིན་གཏང་རག་གིས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེགས། བསྟན་འབར་མའི་སྐབས་སྲུང་འཕྲལ་ཞུས་ཀྱིས་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ཤར་བྱང་ཆོས་རྗེ་རྣམ་གཉིས་ལ་གཡོགས་དར་ནང་མཛོད། མཁན་པོ་ལས་ཟུར་དང་བཅས་གོང་གསལ་རྣམས་ལ་སྲུང་དང༌། གཡོགས་དར་ཨ་ཤེ། དབུ་མཛད་ལ་སྲུང་དང་གཡོགས་དར་སྩལ། ཤིས་བརྗོད་སྐབས་ཁྲི་དར་དང་ཀ་དར་སྒྲོགས་ཏེ་གྲོལ།

ཉིན་རྒྱབ་ཚོགས་ཆེན་སྒོ་འཕྱོར་དུ་གཞིས་ཆགས་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ཚོགས་ཆེན་སར་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་དང༌། མཇུག་ཏུ་སློབ་ཕྲུག་དང་གཞོན་ནུ། བུད་མེད་བཅས་ནས་འཁྲབ་སྟོན་གཟིགས་འབུལ་ཞུས།

ཡང་འབྲས་སྤུངས་ཚོགས་ཆེན་དུ་གདན་གསུམ་མཁས་པའི་དམ་བཅའ་ལུང་འདྲེན་མ་དགོས་པར་རིག་པའི་སྒོ་ནས་ཚད་མས་གྲུབ་ཚུལ་གྱི་རྩོད་གྲྭ་གནང་བར་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས་གྲུབ་པ་སོགས་ད་ལམ་གདན་ས་གསུམ་གཙོས་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་དགོན་སྡེ་ཁག་ཏུ་ཆེད་ཕེབས་ཀྱིས་རང་བསྟན་དབུ་འཕང་རྒྱས་པའི་ཐབས་འབའ་ཞིག་ལ་གཞོལ་བར་མཛད་པ་ནི། ཁྱེད་ནི་འགྲོ་བའི་དོན་གྱི་སླད།། ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་ངལ་མ་གྱུར།། འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱང་ཁྱེད་ཀྱི་ནི།། ཡོན་ཏན་བརྗོད་ལ་ངལ་མ་གྱུར།། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རིང་ནས་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་པའི་ཚུལ་དང༌། གཞིར་ཡང་བསྟན་འགྲོའི་མགོན་དཔུང་དམ་པར་བཞེངས་པའི་ཚུལ་ཉིད་ལས་མ་འདས་པ་མཁས་པ་མང་པོས་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱི་མེ་ཏོག་འཐོར་བར་མཛད་པ་ལས་རྟོགས་ཐུབ་པར་བསྙོན་དུ་ག་ལ་ཡོད།

༣༽རྫོགས་རིམ་རིམ་ལྔ་གསལ་སྒྲོན་གྱི་བགྲོ་གླེང༌།

༡༩༨༧ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༩ ནས་ ༡༥ བར་ཉིན་བདུན་རིང་རང་གཞུང་ཆོས་རིག་ལྷན་ཁང་ནས་དམིགས་བསལ་རྫོགས་རིམ་རིམ་ལྔ་གསལ་སྒྲོན་ཐོག་མཁས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་ཞིག་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་ཉིན་དང་པོ་འབྲས་སྤུངས་ཚོགས་ཆེན་དུ་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོར་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། གདན་སའི་མཁན་པོ། ཆོས་དོན་དྲུང་ཆེ། མོན་གྷོ་གཞིས་འགོ་བཅས་ནས་སྤོས་སྣེ་དང༌། སྤྱན་རྒྱས་སྔུན་བསུས་ཏེ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་མཛད།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དབུ་འབྱེད་སླད་སྣང་གསལ་ཞལ་འབྱེད་བསྐྱངས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་དབུ་མཛད་ཆོས་དབྱངས་བརྒྱད་གྲྭ་ནས་བཀྲ་ཤིས་པའི་ཚིགས་བཅད་དབྱངས་འདོན་གྲུབ་བསྟུན་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་ཕེབས། མོན་གྷོ་གཞིས་འགོ་རྒྱལ་མཚན་ཆོས་ལྡན་ནས་ཚོགས་ཡོངས་ལ་དགའ་བསུའི་འཚམས་སྙན་ཞུས། ཆོས་དོན་དྲུང་ཆེ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ནས་ཚོགས་འདུའི་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་སྙན་སྒྲོན་དང༌། ཚོགས་འདུའི་རྒྱུན་ཕེབས་དབུ་བཞུགས་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ནས་བགྲོ་གླེང་གི་བརྗོད་གཞི་དང་འབྲེལ་བའི་གསུང་བཤད་གནང༌། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་དམིགས་བསལ་བཀའ་སློབ་ཕེབས་དོན།

‘‘ཁ་སང་ང་ཚོ་སེ་རར་ཏོག་ཙམ་སྐད་ཆ་ལྷོད་ལྷོད་བྱུང་བ་ལྟར་དེ་རིང་འདིར་གོ་བསྡུར་བྱས་ན་བསམ་བྱུང་སྟེ། སང་ཉིན་བར་གསེང་འདྲ་བྱུང་ན་མཁན་པོ་ལས་ཟུར་ཚོ་དང༌། དཔེ་ཁྲིད་ཀྱི་དགེ་རྒན་སོགས་ང་ཚོ་གོ་བསྡུར་ཞིག་བྱེད་དགོས། ང་རང་ལ་གོ་བསྡུར་བྱེད་རྒྱུའི་བསམ་འཆར་ཁ་ཤས་ཡོད། སང་ཉིན་བར་གསེང་འདྲ་བྱུང་སོང་ན་ང་ཚོ་གོ་བསྡུར་ཞིག་བྱུང་ན་བསམ་བྱུང༌། དེ་ནས་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་གི་ཡིན། ད་ལམ་ང་ཚོ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་གཤིབས་ནས་བསྡད་པ་རེད། དངོས་གནས་ཁ་སང་སྐད་ཆ་བྱུང་བ་ནང་བཞིན་ཞེ་དྲག་དགའ་པོ་བྱུང༌། རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཡོད།

དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་རེད་དེ་ཡིན་ན་ཡང་ཚང་མས་སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་བདེ་སྐྱིད། ཡང་སྒོས་ང་རང་ཚོ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་རེད། སོ་སོ་སྒེར་ཡིན་ན་ཡང་དངོས་གནས་འདི་ཕྱི་གཉིས་ཀྱི་ཚོགས་རླབས་པོ་ཆེ་བསགས་རྒྱུ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ཡང་དུས་ཚོད་ལ་འགྱུར་བ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་གྱི་ཐོག་ནས་ང་ཚོས་སྐབས་དང་འཚམས་པའི་ག་རེ་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་མེད་གོ་བསྡུར་བྱས་ན་བསམ་བྱུང༌། དེ་ནས་ཚང་མར་ཡང་བསྐྱར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་གི་ཡིན། ཚང་མས་ཧུར་ཐག་འབད་ཐག་གནང་ཤོག་ཨ། དེ་ནས་ང་ཚོ་རྗེས་ནས་ཐུག་གི་རེད། སྔོན་མ་ང་ཚོ་ཐུག་ནས་དེ་རིང་གི་བར་ལ་དུས་ཡུན་འདིའི་རིང་ལ་ཁྱེད་རང་ཚོ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་བློ་བསྐྱེད་ཨང་དང་པོ་ཐོན་པ་འདི་འདྲ་བྱུང་བ་རེད། ཞེ་དྲག་ཡག་པོ་རེད། རྗེས་སུ་ང་ཚོ་ཐུག་སྐབས་ཀྱང་ད་དུང་དེ་ལས་བློ་བསྐྱེད་ཐོན་ཡོད་པ་ཞིག་གནང་དགོས་ཀྱི་རེད། ཤེས་སོང་ངམ།

གཙོ་ཆེ་ཤོས་ང་ཚོས་དཔེ་ཆར་བལྟ་གི་ཡོད་པ་རེད་མ་གཏོགས། སྤྱིར་བཏང་གི་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། དཔེ་ཆ་ཁོ་རང་སེམས་བཏུལ་རྒྱུའི་དོན་དུ་ལབ་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡིན་སྟབས། སྤྱིར་བཏང་མི་ཚོས་ཤེས་ཡོན་སྦྱོང་མཁན་ཚོས་སེམས་བཏུལ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། ང་རང་ཚོ་འདིར་ཆོས་བསླབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དཔེ་ཆ་བསླབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། དཔེ་ཆ་སློབ་ཀྱིན་སློབ་ཀྱིན་སེམས་བཏུལ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཞེ་དྲག་གལ་ཆེན་པོ་རེད། སོ་སོ་ཡིན་ན་ཡང་ཕན་གྱི་རེད་ལ་མིའི་ལྟ་སྣང་ལའང་དངོས་གནས་ཆོས་སློབ་མཁན་གྱི་མི་ཡིན་པ་ལྟར་དེ་གཞིར་བཟུང་གིས་སྤྱོད་ལམ་མི་འདྲ་ཞིག་འདུག་ཅེས་མཐོང་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ཡག་པོ་རེད་བཱ།

དེ་རིང་ཁ་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ནང་པའི་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཚོ་ཡིད་འཕྲོགས་ས་གཙོ་བོ་དེ་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་འདུག་ཟེར་ནས་ཡིད་འཕྲོག་གི་ཡོད་པ་མ་རེད། སེམས་ལ་ཕན་གྱི་འདུག་ཟེར་ནས་ཡིད་འཕྲོག་གི་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོ་ཚུར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་སོ་སོའི་ངོས་ནས་ག་ཚད་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱིས་མིའི་ཡིད་འཕྲོག་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། དངོས་གནས་ཡག་པོ་རེད་བ། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། ད་ལྟ་ཕན་ལ་ཚང་མ་ཨང་ཀི་དང་པོ་འདུག་ལ་ད་དུང་ཡིན་ན་ཡང་དཔེ་ཆ་སློབ་ཀྱིན་གཤིས་རྒྱུད་དུལ་པོ་ཡོང་བར་སྨོན་ལམ་ཙམ་ཡང་མ་བྱུང་རུང་རྒྱག་དགོས་པ་རེད། དེ་ཡག་པོ་རེད།

དེ་ནས་སྔོན་མ་ནས་སྐད་ཆ་བྱུང་བ་བཞིན་ལུང་མ་དྲངས་པར་རིགས་པ་རྐྱང་རྐྱང་གི་ཐོག་ནས་བརྟག་གསལ་གཏོང་རྒྱུ་བར་སྐབས་ཆོས་རར་ཁྱེད་རང་ཚོས་དེ་ལྟར་གནང་འདུག་ལ། དེ་རིང་ང་ཚོས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་རྒྱུ་བྱུང་བ་རེད། དེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོར་མཐོང་གི། ང་རང་ཚོ་དེ་སྔ་བོད་ལ་ཡོད་པའི་སྐབས་ལ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ཀྱི་གནས་སྟངས་འདྲ་པོ་དེ་རེད། རྒྱ་གར་དུ་སླེབས་ནས་འཛམ་བུ་གླིང་སྤྱིར་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འབྲེལ་བ་ཞེ་དྲག་སླེབས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། བོད་ལ་ཆ་བཞག་ན་ཡིན་ན་ཡང་མ་འོངས་པར་བོད་ནང་ལ་འཚར་ལོངས་བྱེད་མཁན་དེ་ཚོ་ཡིན་ནའང་རེད། གང་ལྟར་ག་རེ་ཡིན་རུང་མིན་རུང༌། ཕྱིན་ཆད་འཛམ་བུ་གླིང་གི་ཤེས་ཡོན་དེ་ཡར་རྒྱས་མ་བཏང་བར་ཐབས་ཡོད་པ་མ་རེད་ལ་ཡར་རྒྱས་སུ་འགྲོ་དགོས་པ་ཞིག་རེད།

དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་ནམ་རྒྱུན་མཁས་པ་རྩ་ཆེན་པོ་ཞིག་གིས་གསུངས་པ་རེད་ཟེར་བ་གཅིག་པུས་ཕན་ཐོགས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། དུས་རྒྱུན་གཏན་ནས་ང་རང་ཚོས་ཆོས་རའི་ནང་དུ་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་པའི་སྐབས་རིགས་པ་རྐྱང་རྐྱང་གི་སྟེང་ནས་གོ་བ་དོན་ཏེ་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་སྟངས་ཤིག་དཔེ་ཆར་མགོ་མ་ལྟ་སྐབས་ནས་སྦྱངས་ཐུབ་ན་ཕན་ཐོགས་མི་ཡོང་ངམ་བསམས་པའི་བསམ་ཚུལ་དེ་རེད། ད་དེ་འདྲ་ཞིག་མིན་འགྲོ། ཞེ་དྲག་ཞེ་དྲག་ཤོད་རྒྱུ་མི་འདུག ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན།’’ ཞེས་སྩལ།

གོ་སྒྲིག་ཚོགས་དྲུང་ཆོས་དོན་དྲུང་གཞོན་ཀརྨ་དགེ་ལེགས་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་ཏེ་མཛད་སྒོ་གྲོལ་རྗེས་ཚོགས་ཆེན་གཟིམ་ཆུང་དུ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ཤར་བྱང་ཆོས་རྗེ། གདན་སའི་མཁན་པོ་ལས་ཟུར། རྒྱུད་སྨད་མཁན་པོ། གདན་སའི་གཞུང་ཆེན་དཔེ་ཁྲིད་དགེ་རྒན་བླ་མ་དགེ་བཤེས། ཆོས་དོན་དྲུང་ཆེ་བཅས་མི་གྲངས་ ༥༠ སྐོར་བཀའ་འགུགས་ཐོག སློབ་གཉེར་དཔེ་ཁྲིད་བྱེད་ཕྱོགས་རང་རྒྱུད་འདུལ་བའི་དོན་འཁེལ་ཡོང་ཐབས་དང༌། དུས་བསྟུན་གང་ལ་དེ་འཚམས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་ལེགས་ཆའི་བཀའ་སློབ་3jམཆན། ནན་ཅན་སྩལ།

ཕྱི་ཉིན་འབྲས་སྤུངས་ཚོགས་ཆེན་དང་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང༌། ས་སྐྱ་དགོན། བློ་གླིང་གྲྭ་ཚང་བཅས་སུ་གནས་གཟིགས་དང་ཕྱག་ནས་སྩལ། སྐུ་གཤེགས་ཤག་སྐོར་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་རྒན་ཉི་མ་རྒྱལ་མཚན་དང༌། སྐུ་གཤེགས་བློ་གླིང་མཁན་ཟུར་ཉི་མ་རྒྱལ་མཚན་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་བཞུགས་གནས། ཡོངས་འཛིན་གླིང་བླ་བྲང་གི་གཟིམ་ཤག གུ་གེ་ཁང་ཚན་བཅས་ལ་ཐུགས་སྨོན་དང་ཞབས་བཅགས་མཛད་དེ་བེངྒ་ལོར་ཆིབས་ཞབས་བསྒྱུར།

བྷང་ལོར་ཨ་ཤོ་ཀ་མགྲོན་ཁང་དུ་དེ་སྔ་ནས་ཐུགས་ངོ་མཁྱེན་པ་ཀ་ན་ཀྲ་མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་ཟུར་པ་སྐུ་ཞབས་ནི་ཅ་ལིངྒ་པ་ (Nijalingappa) མཇལ་འཕྲད་དང༌། བྷང་ལོར་ཁུལ་གནས་སྡོད་དང་སུད་ཚོང་བོད་མི་བཅས་མི་གྲངས་ ༢༠༠ སྐོར་ལ་ཞལ་མཇལ་དང༌། ད་ལམ་གདན་སར་སློབ་གཉེར་བའི་རྩོད་རྒྱུགས་ལ་དགྱེས་མཉེས་བྱུང་ཚུལ་དང༌། ཁྱེད་ཚོས་ཀྱང་བོད་མིའི་སྤྱོད་བཟང་ཉམས་མེད་རྒྱུན་འཛིན་དགོས་གལ་སོགས་ལམ་སྟོན་མཛད་དེ་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ཧརྡ་བྷ་ཊིར (Hyderabad) ཕེབས་ཞབས་བཀོད།

རབ་དཀར་ས་འཛིན་ཕྲེང་བས་ཡོངས་བསྐོར་བའི།།

བསིལ་ལྡན་བུ་མོའི་མཛེས་པ་མ་ཉམས་པར།།

འཛིན་པའི་གདན་གསུམ་དང་ནི་གཞིས་སྒར་དག།

ཞལ་དཀྱིལ་ཟླ་བ་རྒྱུ་བའི་ཁམས་སུ་བླངས།།

རིན་ཆེན་ཞུན་མར་འཐག་པའི་སྙིང་པོ་རུ།།

ཐིམ་པའི་མེས་པོའི་ལམ་སྲོལ་རྙེད་དཀའ་བ།།

སྐྱོང་བའི་མཛད་བཟང་མཐོང་བ་དོན་ལྡན་གང༌།།

འདི་ན་བདོག་ཅེས་མཁས་རྣམས་སྨྲ་ལྕེ་གཡོ།།

སྣ་ཚོགས་གཞུང་བརྒྱའི་ཆུ་བོ་དལ་འབབ་མ།།

ཧུབ་ཀྱིས་འཐུང་བའི་རྣམ་དཔྱོད་མཆོག་གི་སྡེས།།

འདི་ཕྱི་དགེ་བའི་གདམས་པ་ཟབ་མོའི་གནད།།

སྩལ་བའི་མཛད་འཕྲིན་ཤོང་བའི་སྣོད་མ་དམིགས།།

དཔལ་ལྡན་འབྲས་དཀར་སྤུངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་གྲྭར།།

ཐུབ་བསྟན་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་ལེགས་བཤད་གཏེར།།

བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་གནད་འགྲོལ་བའི།།

ཡང་དག་ཆོས་ཀྱི་བགྲོ་གླེང་ལྷུག་པོར་མཛད།།

2 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘ཆོས་སྐྱོང་བསྟེན་ཕྱོགས་སྐོར་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ ༡༩༩༧ ལོར་དཔར་ཐེངས་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༡༢༥ ནས་ ༡༢༩ བར་གསལ། དྷ་ས་བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་དཔར་ཁང་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

3 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

ས་བཅད་གསུམ་པ།

ལྷོ་ཕྱོགས་དཔལ་རི་དང་ཨ་མར་ར་ཝ་ཏི། རྡོར་གདན་བཅས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སོགས།

༡༽ལྷོ་ཕྱོགས་དཔལ་རི་དང་ཨ་མར་ར་ཝ་ཏིར་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༨༧ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༢ སྔ་དྲོ་ཧརྡ་བྷ་ཊི (Hyderabad) ནས་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་ཁར་ཁུལ་དེར་སུད་ཀྲར་ཚོང་གཉེར་བོད་མི་མི་གྲངས་ ༤༠༠ སྐོར་ལ་ཞལ་མཇལ་དང་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཏེ། ལྷོ་ཕྱོགས་དཔལ་རིའི་མགྲོན་ཁང་དུ་ས་གནས་ཀྱི་རྒྱ་གར་དཔོན་རིགས་ནས་ཕེབས་བསུ་སྣེ་ལེན་ཞུས། དེ་ནས་གྲུ་གཟིངས་སུ་བཞུགས་ཏེ་ཀླུ་སྒྲུབ་གནས་ཀྱི་རྡོ་སྐུ་རྟེན་ཆས་གནས་སྤོ་ཞུས་པའི་ལྷ་ཁང་ངམ། འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ལྟ་བུར་ཕེབས་སྐབས་གྲུ་གཟིངས་ལས་བཤོལ་འཕྲལ་འདྲུད་འཐེན་འཁོར་ལོའི་སྟེང་གདན་འདྲེན་ཞུས། དེར་གཙོ་བོ་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་སྐུ་རུས་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཟ་མ་ཏོག་གི་ནང་དུ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་དག་རྡོ་སྐུ་ཐུབ་དབང་གི་སྤྱན་སྔར་གདན་དྲངས་ཏེ་སྐུ་ཕྱག་དང༌། སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ་མཛད། ཞལ་འདོན་རྒྱུན་ཕྱག་གསུམ་པ་དང༌། རྟེན་འབྲེལ་བསྟོད་པ། འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད། ཡན་ལག་བདུན་པ། བསྟན་འབར་མ། ཤིས་བརྗོད་བསྔོ་སྨོན་བཅས་གནད་སྨིན་བསྐྱངས་མཇུག་མཚོ་རྫས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཏོར་པར་མཛད། གྲུ་གཟིངས་དང༌། ཆིབས་འཁོར་ཐོག་སྔར་བཞིན་བཞུགས་གནས་མགྲོན་ཁང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

ཨ་མར་ར་ཝ་ཏིར་ (Amravati) ས་གནས་ཀྱི་སྣེ་ལེན་དང༌། རྣམ་གྲྭ་སློབ་དབུ་སོགས་སྔོན་འབྱོར་རྣམས་ནས་ཕེབས་བསུ་ཞུས་ཏེ་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་མགྲོན་ཁང་དུ་བཞུགས་འཇགས་མཛད། ཁུལ་དེར་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་གསུང་ཡུལ་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་སུ་གྲགས་པའི་གནས་ཆེན་ལ་ངོས་འཛིན་པའི་སྔོན་ཤུལ་ས་འབུར་དང༌། རྡོ་བརྐོས་ཆག་གྲུམ་ཅན་སོགས་ཡོད་པའི་ས་གནས་ལ་དབུ་གུར་ཆེད་དུ་བསྒྲོན་ཏེ་གསུང་ཞབས་རྣམ་གྲྭ་སློབ་དབུ་དགེ་འདུན་བཅུ་བཅས་ལྷན་དུ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་ཕྱི་ལེ་དང་ནང་ལེ་བར་ལྗགས་སྒྲོག་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༤ འདི་ཉིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་སྔ་ལོ་གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བཀའ་དབང་ཟབ་མོ་སྩལ་བའི་དུས་ཚེས་འཁེལ་བ་དང་སྟབས་འགྲིགས་ཤིང༌། དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་གནས་ཆེན་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་ཞེས་པའི་མཆོད་རྟེན་གྱི་སྔོན་ཤུལ་གྱི་མདུན་དུ་དབུ་གུར་ནང་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཞལ་ཐང་དང་རས་བྲིས་དཀྱྀལ་འཁོར་གྱི་རྟེན་བཀྲམས་ཤིང༌། མཆོད་ཚོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཤམས་ཏེ་གསུང་ཞབས་རྣམ་གྲྭ་དབུ་སློབ་དགེ་འདུན་བཅས་པའི་ཚོགས་མགོན་དུ་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༧ ནས་དགོང་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༥ བར་དཀྱིལ་ཆོག་གནད་སྨིན་བསྐྱངས་པ་དང༌། དུས་འཁོར་གྱི་རྒྱུད་སྔ་ཉིན་འཕྲོས་ནས་གང་འཚམས་ལྗགས་སྒྲོག་མཛད། ཉེ་འགྲམ་དུ་དེ་སྔའི་མཆོད་རྟེན་གྱི་དངོས་རྫས་རྡོ་བརྐོས་དང༌། སྟོན་མཆོག་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྐུ་རུས་ཞལ་མཇལ་དང༌། ཞལ་འདོན་ཐུགས་སྨོན་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༥ སྔ་དྲོ་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་མཆོད་རྟེན་སྔོན་ཤུལ་གྱི་དྲུང་དུ་དུས་འཁོར་རྒྱུད་སྔ་ཉིན་གྱི་འཕྲོས་ནས་ལྗགས་སྒྲོག་རྫོགས་པར་གྲུབ་མཚམས་ཨ་མར་ཝ་ཏི་ཧིན་རྡུའི་ལྷ་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་བཞིན་ས་གནས་དེར་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་འཆམ་མཐུན་ཡོད་པར་བསྔགས་བརྗོད་མཛད་དེ། མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་ཕེབས་ཞབས་བཀོད།

༢༽ྋགོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་ཚབ་ྋཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེར་མཇལ་འཕྲད་སྙན་བཅར།

༡༩༨༧ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༦ ཉིན་ཨ་ཤོ་ཀ་མགྲོན་ཁང་དུ་བཀའ་བློན་ལས་རོགས་ཨ་ལག་འཇིགས་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཉེ་ལམ་བལ་ཡུལ་དུ་ྋཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཇལ་འཕྲད་བྱུང་བའི་སྐོར་སྙན་ཞུར་བཅར་ཏེ། ༡༩༨༦ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༢༨ དགོང་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༨ པར་བཀའ་བློན་མཆོག་ནས་ྋཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེར་མཇལ་ཞུས་ཀྱིས་ད་རེས་བལ་ཡུལ་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་ཐུབ་པར་དགའ་བསུའི་འཚམས་ཞུ་དང་སྦྲགས་བསྟན་འགྲོ་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་གངས་ཅན་པའི་སྐྱེ་འགྲོའི་དོན་དུ་སྐུ་ཚེ་བརྟན་པ་དང༌། རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་དར་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་བོད་མི་མང་ལ་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་ཐབས་ཐུགས་ཁུར་སྔར་བཞིན་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བའི་གསོལ་འདེབས་ཞུ་གནང་མཛད་ཚུལ་དང༌།

ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས་ྋརྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཁུལ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་ཡོད་པ་འདྲ་འདུག་ཅེས་དང༌། ད་རེས་ཁྱེད་ཆེད་གཉེར་འདིར་བཏང་གནང་བར་སྙིང་ནས་དགའ་པོ་བྱུང་ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མཆོག་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བརྟན་པ་དང༌། སྐུའི་འཕྲོད་བསྟེན་ཟབ་བཞེས་ཡོང་བ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རྒྱས་པ་དང༌། བོད་རིགས་མི་མང་གི་དོན་ལ་སྔར་བཞིན་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་ཡོང་བ་ཞུ་རོགས་ཞེས་བཀའ་མངགས་དང་སྦྲགས་ཕྱག་བྲིས་དང༌། མཇལ་དར་ནང་མཛོད་ཕྱག་རྟགས་བཅས་བརྒྱུད་འབུལ་མཛད་དེ་སྐར་མ་བཞི་བཅུ་ཞེ་ལྔའི་རིང་གང་ཅིའི་བཀའ་མོལ་བསྐྱངས་པ་དང༌། སྐབས་དེར་ཡོངས་འཛིན་རྒྱ་ཡག་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ཨ་ཀྱཱ་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་གཉིས་ཀྱང་མཇལ་འཕྲད་འཚམས་ཞུ་སྐོར། དེ་རྗེས་བལ་ཡུལ་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་གཉིས་ནས་བལ་ཡུལ་སེར་སྐྱ་མི་མང་སྤྱིའི་སྐུ་ཚབ་ཞུས་ཏེ་ཀུན་གཟིགས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་འཚམས་འདྲི་མཇལ་བཅར་ཞུས་པ། ཆོས་ཚོགས་སུ་ཕེབས་མི་གུང་ཐང་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་མཆོག་ཀྱང་མཇལ་འཕྲད་ཞུས་ཚུལ་སོགས་དང༌།

ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་ཀུན་གཟིགས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་བལ་ཡུལ་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར་ཚེ་དཔག་མེད་ལྷ་གཅིག་བུམ་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་ཚེ་དབང་དང༌། གཟུངས་སྔགས་ལྗགས་ལུང་སྩལ་འདུག་ཀྱང་ཆོས་བརྡ་ཡོངས་བསྒྲགས་མ་བྱས་པར་དེ་ཉིན་བར་གསང་རྒྱ་བྱས་སྟབས་བོད་མི་ཉུང་ཤས་ལས་བཅར་ཐུབ་མེད་པ།

ད་རེས་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱི་མཛད་རིམ་ཁག་ཤིན་ཏུ་གསང་རྒྱ་དམ་པོ་བྱས་ཏེ་ྋཀུན་གཟིགས་རིན་པོ་ཆེས་བལ་ཡུལ་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་ནའང་མཆོད་རྟེན་རྣམ་གཉིས་ལ་གནས་གཟིགས་ཙམ་ཡང་ཕེབས་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་མ་བྱུང་བ་མ་ཟད། ལུམྦི་ནིའི་གནས་སུ་ཕེབས་ཚེས་ནམ་འཁེལ་བོད་མི་ཚོས་ཧ་ཅང་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱས་འདུག་ཀྱང༌། གསང་བ་དམ་པོ་བྱས་སྟབས་ཕེབས་ཟིན་རྗེས་བར་གཏན་ནས་ཤེས་ཐུབ་པ་བྱུང་མི་འདུག ྋཀུན་གཟིགས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོད་རྟེན་རྣམ་གཉིས་ལ་གནས་གཟིགས་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་ཤག་གིས་བལ་ཡུལ་དུ་གནས་འཁོད་བོད་མི་སེར་སྐྱ་རྣམས་ནས་དགའ་བསུ་དང་མཇལ་ཁ་ཞུ་རྒྱུའི་གྲ་སྒྲིག་གིས་ཉིན་གང་ཕེབས་སྒུག་ཞུས་འདུག་ཀྱང་རྩ་བ་ནས་ཞབས་སོར་འཁོད་མ་ཐུབ་པར་བརྟེན་བོད་མི་ཚོ་བློ་ཕམ་ཆེན་པོ་བྱུང་བ། བཀའ་དབང་སྐབས་བཀའ་སློབ་སྙིང་བསྡུས་ཤིག་སྩལ་བའི་ནང༌། ‘‘དེ་རིང་ཁྱེད་ཅག་མཇལ་བར་དགའ་པོ་བྱུང༌། འོན་ཀྱང་ྋརྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ད་རེས་མཇལ་ཐུབ་རེ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡང་མཇལ་ཐུབ་མ་སོང༌། ཞལ་མ་མཇལ་དབར་ལོ་སུམ་ཅུ་ཙམ་ཕྱིན་སྟབས་སེམས་ལ་དྲན་བཞིན་བློ་ཕམ་གྱི་འདུག ཚང་མས་སྨོན་ལམ་ཡག་པོ་རྒྱག་རོགས། མྱུར་མཇལ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད།

ྋརྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་ཕྲན་དབར་དམ་སེལ་གང་ཡང་མེད། ྋརྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རྒྱས་ཐབས་དང༌། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དུ་དགོངས་པ་བཞེས་བཞིན་བཞུགས་ཡོད་པ་དང༌། ང་རང་ཡང་བོད་ནང་བསྡད་ནས་དེ་རང་ཞུ་གི་ཡོད། དེ་སྔ་འགའ་ཤས་ནས་ྋརྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང༌། ངོས་གཉིས་དབར་དཀྲུག་ཤིང་བརྒྱབ་སྟེ་དཀའ་ངལ་བཟོས་པ་མ་ཟད། དེང་སྐབས་ཀྱང་བོད་ནང་དང་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་དཀྲུག་ཤིང་རྒྱག་མཁན་མི་རེ་འགའ་ཡོང་གི་འདུག སུ་གཅིག་གིས་དཀྲུག་ཤིང་རྒྱག་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད་’’ཅེས་སོགས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘གལ་ཆེ་ཤོས་ནི་ཚང་མས་མཐུན་པོ་བྱས་ཏེ་ྋརྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བཀའ་ལ་བརྩི་རྒྱུ་དེ་རེད། ང་ཚོར་སྔར་ཡང་ནང་ཁུལ་མི་མཐུན་པས་གྱོང་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། བོད་མི་གཉེན་འཕྲད་འགྲོ་མཁན་ཚོར་དེ་ཕྱོགས་ནས་སྣེ་ལེན་མཐུན་འགྱུར་ཞེ་དྲག་ཡག་པོ་གནང་གི་ཡོད་འདུག་པས། ངས་བོད་ནང་གི་མི་མང་ཚོའི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ད་རེས་ངེད་ནས་བལ་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་མཇལ་འཕྲད་སྐབས་ཁོང་ལ་བོད་མི་ཚོར་བྱམས་སྐྱོང་སྔར་བཞིན་གནང་རོགས་ཞེས་ཞུས་ཡོད། བོད་མི་ཚོས་སྡོད་གནས་ཡུལ་མིར་མཐུན་ལམ་དང༌། ཡུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྩི་བཀུར་ཡག་པོ་ཞུ་གི་ཡོད་འདུག་པ་ཞེ་དྲག་ཡག་པོ་རེད། བོད་པ་ཚོས་གྲུང་པོ་བྱས་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་དགོས།’’ ཞེས་བཀའ་སློབ་ཟབ་གསལ་སྩལ་བ་དང༌། ཕྱི་ཚེས་ ༣༠ ཞོགས་པ་ཀ་ཐ་མན་གྲུ་ནས་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་སྐོར།

བཀའ་བློན་ནས་ད་རེས་བལ་ཡུལ་དུ་བཅོ་བརྒྱད་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ཞྭ་དམར་རིན་པོ་ཆེ། ཕྲ་རིག་རིན་པོ་ཆེ། ཕྲ་འགུ་རིན་པོ་ཆེ། མཁས་བཙུན་རིན་པོ་ཆེ། ཀླུ་འབུམ་རིན་པོ་ཆེ། གྲུབ་ཐོབ་རིན་པོ་ཆེ་བཅས་ལ་མཇལ་འཕྲད་དང༌། དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ཟླ་བཟང་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་དགོན་པ་དང༌། གཉའ་ལམ་འཕེལ་རྒྱས་གླིང་དགོན་པ་བཅས་ལ་གནས་གཟིགས། རང་བདེན་ཚོགས་ཆུང་དང༌། སྣེ་ལེན་ཚོགས་ཆུང༌། བཟོ་གཞིས་ཁག་གི་འགོ་འཛིན། ཚོགས་སྡེ་སོ་སོའི་འཐུས་མི་བཅས་ཐུག་འཕྲད་གནང་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་སྙན་བཅར་ཞུས། དེ་བཞིན་ལ་དྭགས་རྒྱལ་སྲས་བ་ཀུ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཀྱང་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་མཇལ་བཅར་གྱིས་ྋཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེར་མཇལ་འཕྲད་ཞུས་ཚུལ་དང༌། ྋཀུན་གཟིགས་མཆོག་ནས་འཚམས་འདྲི་གནང་ཚུལ་སོགས་སྙན་སེང་ཞུས།

༣༽ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དཔལ་མོ་ལུགས་ཀྱི་བཀའ་དབང་སྩལ་བ།

༡༩༨༧ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་ལྡི་ལི་མོའོ་ཀྲན་ (Modern) སློབ་གྲྭའི་ཚོགས་ཁང་དུ་ཏུ་ཤི་ཏའི་ (Tushita) ཆོས་ཚོགས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དཔལ་མོ་ལུགས་ཀྱི་བཀའ་དབང་སྟ་གོན་སྩལ་རྒྱུའི་སྒྲུབ་ཆོག་བསྐྱངས་གྲུབ་པ་དང༌། ཆོས་ཞུ་བ་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་བླ་མ་སེར་བྱེས་ཐུབ་བསྟན་བཟོད་པ་དང༌། ཚོགས་མི་ཕྱི་རྒྱལ་བ་དང༌། རྒྱ་གར་བ་མི་གྲངས་ ༡༠༠ སྐོར། བོད་མི་བླ་མ་དགེ་བཤེས་དང༌། སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་བཅས་བསྡོམས་མི་གྲངས་སུམ་སྟོང་བརྒལ་བར་སྔོན་འགྲོའི་གསུང་བཤད་དང༌། སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་བཀའ་དྲིན་སྩལ་ཞིང༌། དགའ་ཤར་ཐུབ་བསྟན་སྦྱིན་པས་དབྱིན་སྐད་ཐོག་གསུང་བསྒྱུར་ཞུས།

དེ་ནས་སྒྲུབ་ཆོག་དང་བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གཙང་གཏང་རག་མལ་དང་བཅས་པ་ལེགས་པར་གྲུབ་པར་མཛད།

༤༽གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་མཛད་དོན་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱངས་པ།

༡༩༨༧ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༩ ལྡི་ལི་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་པ་ཊ་ནཱར་ (Patna) ཕེབས་འབྱོར་ལ། རྡོར་གདན་བོད་དགོན་མཁན་པོ་རྟ་ར་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། རྒྱ་གར་ས་གནས་དཔོན་རིགས་རྣམ་པས་ཕེབས་བསུ་དང་བཅས་བོད་དགོན་དགའ་ལྡན་འཕེལ་རྒྱས་གླིང་དུ་ཞབས་འཁོད་སྐབས་ངུར་སྨྲིག་གི་རྒྱལ་མཚན་འཛིན་པའི་བླ་སྤྲུལ་དགེ་འདུན་དང་བཙུན་མ་བཅས་ནས་གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན། བདུག་སྤོས་སོགས་ཐོགས་པའི་སེར་སྦྲེངས་དང༌། གཞིས་བྱེས་མང་ཚོགས་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཕེབས་ལམ་གཡས་གཡོན་དུ་གུས་ལྟར་བསྒྲིགས་ཏེ་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་བཅས་ཞབས་སོར་བདེ་བར་བཀོད།

ཕྱི་ཉིན་སྔ་དྲོ་རྡོར་གདན་མཆོད་རྟེན་དུ་ཞབས་སྐོར་དང་གནས་གཟིགས་མཛད་དེ་རྟེན་གཙོ་མཉམ་མེད་ཐུབ་དབང་རིན་པོ་ཆེའི་སྣང་བརྙན་སྤྱན་སྔར་གསེར་ཀོང་སྣང་གསལ་ཞལ་དབྱེ་དང༌། སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ། བསྟན་པ་རྒྱས་ཤིང་འགྲོ་བ་བདེ་བའི་ཐུགས་སྨོན་ཞལ་འདོན་གནད་སྨིན་བསྐྱངས། བོད་དགོན་འདུ་ཁང་དང༌། སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་གླིང་སྤྲུལ་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་གཟིམ་ཆུང་དུ་གནས་གཟིགས་ཐུགས་སྨོན་མཛད།

དེ་ནས་ཉིན་ཤས་རིང་ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་དང༌། ཕྱི་ནང་མི་སྣ་ཁག་ལ་མཇལ་ཁ། གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི་སློབ་སྟོན་བཀའ་སློབ་སོགས་སྩལ།

དད་ལྡན་བྱམས་པ་རྒྱལ་མཚན་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་ལྟར་ཚེས་ ༣༠ ནས་ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༤ བར་ཉིན་དྲུག་རིང་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཀྱི་བླ་སྤྲུལ་དགེ་འདུན་དང༌། སྒྲུབ་བཙུན། གཞིས་བྱེས་མི་མང༌། གཞན་ཡང་འབྲུག་འབྲས། ལ་དྭགས། མོན་པ། གར་ཞ། སྤི་ཏི། ཤར་པ། སྙེ་ཤང་པ། དེ་བཞིན་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་རིགས་སོགས་ཆོས་ཞུ་བ་སྟོང་ཕྲག་བཞི་ལ་ཉེ་བར་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་བློ་སྦྱོང་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱི་བཤད་ལུང་ཉིན་རེ་ཐུན་རེའི་ལྗགས་བཤད་དམ་པ་གོང་མའི་བཞེད་པ་ཇི་བཞིན་ཐོག ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་ཀྱི་མན་ངག་ཟབ་མོས་བརྒྱན་ཏེ་གོ་སླ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་སྩལ་བས་གདུལ་བྱ་དབང་པོ་རབ་འབྲིང་མཐའ་གསུམ་གྱི་རྒྱུད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ས་བོན་བསྐྲུན་པར་མཛད།

དྷ་ས་བཙུན་དགོན་སློབ་དཔོན་དགའ་ཤར་བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ་དང༌། རྡོར་གདན་བོད་དགོན་དགེ་སློང་བསྟན་འཛིན་དར་རྒྱས། དྷ་སར་གཏན་སྡོད་དཀར་མཛེས་བློ་བཟང་རབ་བརྟན་བཟའ་མི་དང་ལི་ཐང་བློ་བཟང་ཕུན་ཚོགས། སྦེལ་ཀོབ་གཞིས་ཁོངས་བུ་ཆུང་བཟའ་འཚོ་བཅས་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་ཚེས་ ༥ ཉིན་ནས་གོང་གསལ་ཚོགས་པ་ཡོངས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་གི་རས་བྲིས་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་པའི་སྨིན་བྱེད་བཀའ་དབང་སྟ་གོན་དང་དངོས་གཞི་བཅས་ཉིན་གཉིས་རིང་དབང་བརྡ་འཕྲོད་ངེས་སུ་སྩལ་བ་དང༌། ཡང་ཨ་རི་བ་འཇོན་མིག་ལད་རས་ཐབས་ཤེས་ཟུང་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་ཚེས་ ༦ གི་དགོང་དྲོ་ནས་བདག་བསྐྱེད་ཁས་ལེན་ཐུབ་ངེས་ཀྱི་ཚོགས་པ་འབྲིང་ཙམ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་དཔའ་བོ་གཅིག་པའི་རས་བྲིས་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་སྟ་གོན་དང་དབང་དངོས་གཞི་བཅས་ཉིན་ཕྱེད་གཉིས།

ཚེས་ ༨ ཉིན་མདོ་སྨད་སྟག་ཚང་ལྷ་མོ་ཀིརྟི་དགོན་གྱི་ཁྲི་ཟུར་ཨ་ལག་ལུང་བཟང་ནང་པ་འགྱུར་མེད་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་དང༌། རྡོར་གདན་ཨ་ཙ་སྤྲུལ་སྐུ། རྟའུ་བ་སྐལ་བཟང་སྒྲོལ་མ། ཕྱི་རྒྱལ་བུད་མེད་སེལ་ལི། ཌ་ཝན་པོར་ཀྲི་བཅས་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་མ་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་བཞི་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ཚོགས་པ་འབྲིང་ཙམ་ལ་རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་དབང་བཞི་བྱིན་རླབས་བཅས་སྩལ་བ་དང༌། དགོང་དྲོ་ད་ལམ་གསུང་ཆོས་སུ་བཅར་པའི་གཞིས་ལུས་སེར་སྐྱ་མི་མང་རྣམས་ལ་གཟིམ་ཆུང་འགག་ཏུ་བཞེངས་སྟབས་ཀྱིས་མཇལ་དམངས་དང་འབྲེལ་ཕྱག་སྲུང་དང་མྱོང་གྲོལ་དམ་རྫས་སོགས་གསོལ་རས་སྩལ་ཐོག་སྐུ་ངལ་ལ་མ་འཛེམས་པར་མི་རེ་ངོ་རཻེར་ཡུལ་ལུང་གང་ཡིན་སོགས་བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་བཀའ་འདྲི་བསྐྱངས་ཏེ་ཐོས་གྲོལ་གསུང་མཇལ་འདོད་ཁེངས་སུ་སྩལ་བས་དགའ་སྐྱོའི་ཚོར་བ་འགྲན་པ་བཞིན་འཕེལ་ཏེ་མཆི་མའི་རྒྱུན་དང་བཅས་མགྲིན་པ་རྣོང་བཞིན་པར་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་ཡུན་དུ་བརྟན་ཅིང་རླབས་ཆེན་ཐུགས་བཞེད་བདེ་བླག་ཏུ་འགྲུབ་པའི་གསོལ་འདེབས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཞུས་པ་མ་ཟད། ཡིད་འཕྲེང་བས་སྐུ་གམ་ནས་འབྲལ་མི་ཕོད་པར་ལེ་ལོའི་གོམ་སྟབས་ཀྱིས་ཕྱི་མིག་ཡང་ཡང་བལྟ་བ་སོགས་ཀྱིས་གཞིས་བྱེས་མཛའ་མཐུན་གྱི་མདུད་རྒྱ་དམ་ཟབ་ཏུ་གྱུར་ཚུལ་གསལ་བར་མངོན།

ད་ལམ་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་བའི་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་སེར་སྐྱ་རྣམས་ནས་དེང་འཛམ་གླིང་གི་ཁྱོན་འདིར་ྋརྒྱལ་བསྟན་དར་ཞིང་ཞི་བདེ་ཡུན་དུ་གནས་པ་དང༌། ལྷག་པར་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་བསྟན་སྲིད་བདེ་སྐྱིད་དར་རྒུད་ཆགས་འཇིག་ཇི་འགྱུར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་སྐུ་ཚེ་མཛད་འཕྲིན་རྒྱས་ཐབས་ཁོ་ནར་རག་ལུས་པར་བརྟེན་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་པའི་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་ཞུ་རྒྱུར་ཚང་མ་བློ་རྩེ་གཅིག་མཉམ་བྱུང་ཡང་བརྟན་བཞུགས་སྙན་སེང་མ་མཐར་ཡང་ཟླ་ཤས་ཀྱི་སྔོན་ལ་ཞུས་ཏེ་མཛད་འཆར་བསྒྲིག་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་པས་གློ་བུར་སྙན་སེང་བསྒྲོན་རྒྱུ་དང༌། ཞལ་བཞེས་ཐོབ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་དཀའ་བ་ཞིག་ཡིན་རུང་ད་རེས་ལམ་འཕྲལ་དམིགས་བསལ་བཀའ་བཞེས་ཐོབ་སྟེ་ཚེས་ ༩ ཉིན་དེར་འདུས་བོད་མི་རྣམས་ནས་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་ཚབ་ཞུས་པའི་བརྟན་བཞུགས་དང༌། ཏུ་ཤི་ཏ་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་བརྟན་བཞུགས་བཅས་ཆབས་ཅིག་ཏུ་རྡོར་གདན་བོད་དགོན་མཁན་པོ་རྟ་ར་རིན་པོ་ཆེས་དབུ་བཞུགས་མཛད་དེ་བླ་སྤྲུལ་མཁས་མང་འདུས་པ་དང་བཅས་ནས་སྲས་བཅས་རྒྱལ་བའི་སྤྱན་སྔར་མཆོད་སྤྲིན་དང་བླ་མཆོད་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་མའི་ཚོགས་འཁོར་འབུམ་ཕྲག་དང་འབྲེལ་བའི་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཟབ་རྒྱས་གདན་སྨིན་ཞུས་པ་དང༌། འདུས་ཚོགས་སུ་བསྙེན་བཀུར། མཆོད་སྡོང་ཆེན་མོར་སྟོང་མཆོད་འབུལ་བ་སོགས་རྣམ་པར་དཀར་བའི་ལས་རྒྱ་ཆེར་བསྐྲུན།

ཚེས་ ༡༡ ཉིན་བེ་རི་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་བཞིན་བཀའ་བརྒྱུད་ཀརྨ་དར་རྒྱས་ཆོས་འཁོར་གླིང་དགོན་པར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་དགོན་གནས་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པར་རབ་གནས་ཀྱི་མེ་ཏོག་འཐོར་གནང་མཛད་ཐོག་དྭགས་པོའི་ཐར་རྒྱན་གྱི་ཆོས་འབྲེལ་དང་བྱེད་སྒོའི་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་སྩལ། དེ་རྗེས་འཛམ་གླིང་ནང་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བཙུན་མའི་ལྷན་ཚོགས་ཐེངས་དང་པོའི་གྲ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་སྟོན་འཁོར་ལ་ཉིན་དགུང་གསོལ་སྟོན་འབུལ་བཞེས། ཆུ་ཚོད་དང་པོར་འཛམ་གླིང་ནང་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བཙུན་མའི་ལྷན་ཚོགས་ཐེངས་དང་པོ་དངོས་སུ་ཚོགས་པའི་ཐོག་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་རྟེན་འབྲེལ་ཤིས་ཚིག་གི་གསུང་བཤད་སྩལ་དོན།

དེ་རིང་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་བྱ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་དགེ་སློང་མས་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་རབ་བྱུང་མའི་ལྷན་ཚོགས་འཚོགས་པར་ངོས་ཀྱིས་དངོས་སུ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་འཚམས་འདྲི་ཞུ་གི་ཡོད་པ་དང༌། མི་མངོན་པའི་དབྱིངས་ནས་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་སོགས་སྐྱེས་མཆོག་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུགས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོས་གཟིགས་ཀྱི་ཡོད། དེ་རིང་བུད་མེད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཐོག་ནས་ནང་པའི་ཆོས་ནང་བུད་མེད་ཚོས་ནུས་ཤུགས་འདོན་རྒྱུའི་ཐད་གོ་བསྡུར་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བ་རེད། འཛམ་གླིང་འདིར་ཤེས་ཡོན་དང་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ནས་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཞིག་སེལ་བ་དང་ཆབས་ཅིག་དངངས་སྐྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཡང་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་བཞིན་པར་བརྟེན།

ནང་པའི་ཆོས་ལ་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་སླེབས་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་བུད་མེད་མང་པོས་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། སྔར་དགེ་སློང་མ་དཔལ་མོ་དང་མ་གཅིག་ལབ་སྒྲོན་སོགས་བསྟན་པར་ཞབས་འདེགས་མཛད་མཁན་གྱི་བུད་མེད་རྣལ་འབྱོར་མ་འཕགས་བོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་མང་པོ་བྱོན་ཡོད། བོད་ལུང་པ་ལམ་ཐག་རིང་སྟབས་རྒྱ་གར་ནས་དགེ་སློང་མ་ཕེབས་མ་ཐུབ་པར་བརྟེན་སྡོམ་རྒྱུན་སྤེལ་ཐུབ་མེད། དེང་སང་རྒྱ་ནག་ལ་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་བོད་ལ་དར་སྤེལ་གཏོང་ཐུབ་ན་བོད་ཀྱི་དགེ་སློང་ཚོའི་ངོས་ནས་དགའ་བསུ་ཡོད་ཅེས་དང༌། མཇུག་ཏུ་ཁྱེད་ཚོས་བསྟན་པའི་ཞབས་འདེགས་ཆ་ཤས་ཤིག་བསྒྲུབ་ཐུབ་པའི་ཐུགས་སྨོན་དང༌། ལས་དོན་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཡོད་ཅེས་སོགས་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་4jམཆན།སྩལ། ཚོགས་འདུར་ཞུགས་མཁན་རྒྱལ་ཁབ་ཉི་ཤུ་ནས་ཕེབས་པའི་དགེ་སློང་མ་དང༌། དགེ་ཚུལ་མ་སོགས་ཡོད་པ་དང༌། ཤྲི་ལངྒའི་མཁས་དབང་བྷི་ཡ་ཝི་ར་ཀོན་ནས་གསོལ་འདེབས་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་དང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གསུང་བཤད་གནང༌། ཚོགས་འདུ་ཉིན་བཞི་པར་བཙུན་མའི་གཙོ་འཛིན་བཅོ་ལྔ་མཇལ་བཅར་ལ་བཀའ་སློབ་གོང་གསལ་ལྟར་དང་མཇུག་ཏུ་བཀའ་འདྲི་བཀའ་ལན་སྩལ་གསལ།

བཙུན་མས། ང་ཚོས་ཚོགས་འདུ་འདིའི་རིང་ལ་ནང་པའི་བཙུན་མའི་སྐོར་གྲོས་བསྡུར་འདྲ་མི་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་བྱས་ཟིན་པ་དང་བྱེད་བཞིན་མ་ཟད། དེ་རིང་ང་ཚོས་དགེ་སློང་མའི་སྐོར་གྲོས་བསྡུར་བྱས་པ་རེད། འཛམ་གླིང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་དགེ་སློང་མའི་འདུས་སྡེ་བསྐྲུན་སླད་ཚོགས་མི་ཁ་ཤས་ཀྱི་བསམ་འཆར་ལྟར་ན། ད་ལྟ་བཙུན་མ་ཚོའི་གནས་སྟངས་ཇི་ལྟར་ཡིན་མིན་དང༌། དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་ངོས་ལེན་ཡོང་སླད་མ་འོངས་པར་ཇི་ལྟར་བརྩམ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་མེད་སྐོར། ང་ཚོ་ཚང་མའི་ཐོག་ནས། ཐབས་མཁས་སྙུགས་སྲིང་གིས་གོམ་པ་རིམ་བགྲོད་དགོས་པར་གྲོས་མཐུན་བྱུང་སོང༌། འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་གང་ས་ནས། མི་སྣ་དུ་མས་གླེང་གཞི་འདི་ཐོག་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེར་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ན། བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་ཕྱོགས་ལྟར་ན་ང་ཚོས་མ་འོངས་པར་ལས་འགུལ་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་སམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དོན་ལ་གནད་འགག་ཆེ་བ་གང་ཡང་མི་འདུག གང་ལྟར་ཁ་སང་གྲོས་བསྡུར་བྱུང་བ་བཞིན། གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལྟར་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་ལེན་རྒྱུར་ཕྲན་བུ་དཀའ་ལས་ཁག་པོ་འདུག སྡེ་བ་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ང་ཚོ་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ་བའི་ནང་ལ་ཕྱག་ལེན་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད་དེ། ཕྱག་ལེན་འདི་མིན་པ་གཞན་དག་ཡང་ཡོད་འདུག བྱས་ཙང་སྔོན་ལ་ང་ཚོ་ནང་པའི་འདུལ་བའི་ལག་ལེན་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་བསྡད་པའི་ལུང་པ་ཚོ་ཚང་མའི་ཐོག་ནས་མཉམ་དུ་འགྲོ་དགོས་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

དཔེར་ན། ད་ལྟ་ཤི་རི་ལངྒ་དང༌། འབར་མ། ཐའེ་ལན་རྣམས་སུ་གནས་ཚུལ་ཡག་ཐག་ཆོད་ཡོད་ཀྱང༌། ཀམ་སྦོ་ཌི་ཡ་དང༌། ལའོ་སི་ལ་སོགས་པའི་ནང་གནས་སྟངས་སྐྱོ་པོ་ཆགས་ཡོད་སྟབས། ཤི་རི་ལངྒ་སོགས་ལུང་པ་དེ་ཚོའི་ནང་ཐབས་ཤེས་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཅེས་གསུངས།

བཙུན་མས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བོད་པའི་བཙུན་མ་ཚོར་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་ཞུ་རྒྱུར། ཧོང་ཀོང་དུ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཆོག་མཆན་གནང་ཐུབ་ཀྱི་རེད་དམ། དེ་བོད་གཞུང་ནས་དགེ་སློང་མ་ཚད་ལྡན་དུ་བརྩི་གི་རེད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངའི་བསམ་པར། ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་འདི་སྒེར་སོ་སོའི་ངོས་ནས་དང་དུ་བླངས་ནས་བྱེད་དགོས་རྒྱུའི་དོན་ཞིག་རེད། གཞུང་འབྲེལ་ཐོག་ཚད་ལྡན་བརྩི་རུང་མ་བརྩི་རུང༌། སྤྱི་ཚོགས་ནང་ནས་བརྩི་མི་བརྩི་དང་དང་ལེན་བྱེད་མི་བྱེད་ལ་ཐུག་ཡོད་པས་འདི་ཞེ་དྲག་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དཔེར་ན། བོད་ནང་ཆ་བཞག་ན་མི་མང་ཕལ་ཆེ་བ་ནང་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང༌། ནང་ཆོས་མིན་པའི་བོན་ལ་སོགས་ཆོས་གཞན་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་རེད་ལ་འདི་ཉིད་སྔ་མ་དང་མི་འདྲ་བ་ཕྲན་བུ་ཆག་ཡོད་པ་རེད།

སྤྱིར་བཏང་བོན་ཆོས་དང་ནང་ཆོས་གཉིས་རྩ་བ་ནས་ཐ་དད་པ་ཞིག་རེད་དེ། བོད་མི་ཚོས་སོ་སོའི་རིག་གཞུང་དུ་ད་ལྟ་ཡང་ངོས་ལེན་བྱེད་བཞིན་པ་རེད། དེ་བཞིན། ཁ་ཆེ་དང་ཡེ་ཤུ་འགའ་ཤས་ཀྱང་ཡོད་པ་རེད། འདི་ཐོག་དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་མ་རེད། ད་ལྟ་བར་བོད་ནང་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་འདི་མཐུན་རྐྱེན་ཚང་མེད་ཀྱང༌། དེང་སང་ནང་པའི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དག་ནས་དགེ་སློང་མའི་ལུགས་སྲོལ་རིམ་པས་དར་ཁྱབ་ཡོང་གི་ཡོད་སྟབས། དུས་ཚོད་འགྲོ་བཞིན་དགེ་སློང་མ་ཞེས་པ་འདི་ཁས་ལེན་གྱི་རེད། དཀའ་ངལ་རྩ་བ་ནས་ཡོད་པ་མ་རེད།

ཡིན་ན་ཡང་སོ་སོའི་གཞི་གསུམ་གྱི་ཆོ་ག་ཞིག་དགོས་ཀྱི་རེད། ད་ལྟ་ཚང་མ་རྒྱ་མིའི་སྐད་ཡིག་ཐོག་ཡོད་པ་ཡིན་སྟབས། རྒྱ་མིའི་སྐད་རྒྱབ་པས་འགྲིགས་མ་སོང་སྟབས། འདི་ཚོ་སྔོན་ལ་བོད་སྐད་ཐོག་བསྒྱུར་དགོས་ཀྱི་རེད། སྔོན་ལ་དགེ་སློང་མའི་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་བོད་སྐད་ནང་བསྒྱུར། དེ་ནས་འདུལ་བའི་ལས་ཆོག་འདི་གཅིག་བསྒྱུར། གསོ་སྦྱོང་གི་སྐོར་བསྒྱུར་དགོས་ཀྱི་རེད། འདི་རིགས་ཚང་མ་བསྒྱུར་ཚར་ནས་ལུགས་དེའི་དགེ་སློང་མའི་འདུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕྱག་ལེན་དེ་ཚོ་གསལ་པོ་ཆགས་ན་སྡོམ་རྒྱུན་གྱི་སྐོར་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས་ཀྱི་རེད།

དེ་ནས་སྡེ་བ་འདི་རེད། ཕྱག་ལེན་སྡེ་བ་འདི་བརྒྱུད་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། སྡོམ་རྒྱུན་ཡོང་སྟངས་འདི་འདྲ་རེད་ཅེས་གསལ་པོ་ཆགས་དུས་རྙོག་གྲ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ་བ་དང་མཐུན་གྱི་མི་འདུག་ཅེས་ལབ་ས་ཡོད་པ་མ་རེད་ལ་ལབ་རྒྱུ་ཡང་མ་རེད། གཞན་དག་རྙོག་གྲ་གཅིག་ལ་གྲྭ་ཆས་བཟོ་ཕྱོགས་ལ་བསམ་བློ་ཞིག་བཏང་དགོས་པ་རེད། དཔེར་ན་ཤམ་ཐབས་ལ་སོགས་པ་སྡེ་བ་སོ་སོའི་ཆེ་ཆུང་ཚད་དང་དྲ་རྟགས་མི་འདྲ་བ་མི་འདྲ་བ་ཡོང་གི་རེད། འདི་ཚོའི་སྐོར་འདུལ་བའི་ཁུངས་གསལ་པོ་བྱས་ནས་རྩད་གཅོད་ཐུབ་པ་ཚོ་གསལ་པོར་བཤད་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང༌། ཁུངས་གསལ་པོ་བྱས་ནས་མེད་པ་ཡིན་ན་འདུལ་བ་རུང་མཐུན་ཞེས་སྦྱར་དགོས་པ་རེད།

ད་ལྟ་ང་ཚོ་སྐད་ཆ་བྱུང་བ་འདིའི་རིགས་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་བྱུང་ན། མི་གཅིག་གཉིས་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་ཐུབ་པ་ཞིག་དང་མི་གཅིག་གཉིས་ལ་དབང་ཆ་ཡོད་པ་ཞིག་མ་རེད། འདི་ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུའི་དབང་ཆ་གཙོ་བོ་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་ལ་རག་ལས་ཡོད། སྔ་མ་བོད་ནང་ཡིན་ན་ཡང་རེད། རྒྱ་གར་ནང་ཡིན་ན་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པར། དཔེར་ན་ཇོ་བོ་རྗེས་འདི་འདྲ་གསུངས་འདུག བྱ་བ་གློ་བུར་བ་གལ་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས་བྱུང་ཚེ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ནས་བཀག་གམ་མ་བཀག་གྲོས་བསྡུར་བྱས་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་གསུངས་ཤིང༌། བི་ཀརྨ་ལ་ཤི་ལར་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ནས་བཀག་གམ་མ་བཀག་གོ་བསྡུར་བྱས་ཐོག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མདོ་སྡེ་ནས་བཀག་མ་བཀག་གོ་བསྡུར་བྱེད་རྒྱུའི་ཕྱག་ལེན་ཡོད་ཅེས་གསུངས་འདུག

དེར་བརྟེན། སྡེ་སྣོད་འཛིན་པའི་དགེ་འདུན་བཞི་སྡེ་ཙམ་མིན་པ་ཚོགས་ནས་གོ་བསྡུར་བྱས་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་རེད། དཔེར་ན། སྔ་མ་ང་ཚོས་སློབ་གྲྭ་ཁག་ཐོག་མར་འཛུགས་དུས་སློབ་གྲྭ་ནང་རབ་བྱུང་ཕ་མ་སྒྲུབ་ཡོད་པ་རེད། སློབ་གྲྭའི་ནང་རབ་བྱུང་ཕ་མ་མང་པོ་སླེབས་ཡོང་དུས། དེ་ཚོས་ཟློས་གར་ལ་སོགས་པའི་སློབ་གྲྭའི་བྱེད་སྒོ་མང་པོ་ཞིག་བྱེད་ཆོག་མི་ཆོག་སྐོར་དྷ་རམ་ས་ལར་གྲོས་བསྡུར་བྱས་ཏེ། ངས་ཀྱང་ཐག་གཅོད་ཐུབ་ཐབས་ཡོད་པ་མ་རེད་ལ་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་རེད། སྐབས་དེར་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པའི་དགེ་འདུན་མང་ཤོས་སྦག་ས་ལ་ཡོད་སྟབས། འདི་ཚོའི་རིགས་ཚང་མ་དོན་ཚན་བཟོས་ནས་སྦག་སར་བསྐུར། སྦག་ས་ནས་རིགས་འགའ་ཤས་ཆོག་པ་དང་མ་ཆོག་པ་ཐག་གཅོད་གནང་བ་རེད། ཅེས་གསུངས།

བཙུན་མས། ཤཱཀྱ་དྷི་ཏ་འཛམ་གླིང་ནང་པའི་བུད་མེད་ཚོགས་པ་ནས། འདུལ་ཁྲིམས་དང༌། དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་ལེན་ཕྱོགས་སྐོར་ཉམས་ཞིབ་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་འགོ་འཛུགས་བྱེད་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་ཟིན་ལ། ཚོགས་ཆུང་དེ་ནས་ཉམས་ཞིབ་བྱུང་འབྲས་དེབ་བཀོད་ཀྱིས་ལོ་རྗེས་མའི་ཚོགས་འདུའི་སྐབས་ཆོས་ལུགས་ཁག་ནས་བཀའ་འཁྲོལ་ཐོབ་ཆེད་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་གྱི་དགེ་སློང་མགྲོན་འབོད་ཞུས་ཏེ་ཉམས་ཞིབ་བྱས་འབྲས་ཁོང་རྣམ་པར་སྙན་སེང་ཞུ་རྩིས་ཡིན་ན། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ཐུགས་དགོངས་ལ་འདི་ཉིད་ཐབས་ལམ་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་དགོངས་ཀྱི་ཨེ་ཡོད། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། འདི་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ང་ཚོས་འདིར་གྲོས་བསྡུར་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་པས་ང་རང་ལ། ཤི་རི་ལངྒ་དང༌། ཐའེ་ལན་ཌ་ནང་དཀའ་ལས་ཁག་པོ་དང་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས་ས་རེད་སྙམ་པ་བློ་ལ་འཆར་བྱུང༌། དེ་ཡིན་དུས་ལུང་པ་དེ་ཚོའི་ནང་ད་དུང་ལས་འགུལ་མང་པོ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུ་བསྡད་ཡོད་པ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག བོད་པར་ཆ་བཞག་ན་གཅིག་ནས་སྐྱབས་བཅོལ་བ་དང༌། ཕྱོགས་གཞན་ནས་ང་ཚོ་བྱང་སེམས་བསླབ་བྱའི་རྗེས་འབྲང་ཡིན་པས་དེ་འདྲའི་ཐོག་གུ་ཡངས་པོ་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

བཙུན་མས། བོད་པའི་བཙུན་མ་མང་པོ་ཞིག་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་ལེན་འདོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་ཚང་མ་ཧོང་ཀོང་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་འགྲོ་སོང་ཆེ་བས། དཔེར་ན། ལོ་ཁ་ཤས་རྗེས་བོད་པའི་དགེ་སློང་བཅུ་དང་རྒྱ་མིའི་དགེ་སློང་མ་བཅུ་བཅས་གནས་མཆོག་རྡོར་གདན་ལྟ་བུར་ལྷན་འཛོམས་ཀྱིས། དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་གནང་ཐུབ་ཀྱི་རེད་སྙམ་པའི་དགོས་པ་གང་ཉིད་ལ་ཨེ་ཡོད། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། འདི་ད་ལྟ་གཞི་ནས་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་ཚོ་ཚོགས་ནས་གྲོས་བསྡུར་བྱེད་དགོས་རྒྱུ་ཞིག་རེད་ལ། གཉིས་ནས་བོད་པ་ཚོ་སྡེ་བ་ཐ་དད་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་གཞིར་བཞག་ཐོག་སྡོམ་པ་འབོག་ཆོག་གནང་གི་ཡོད་པ་རེད། ག་ལེ་ག་ལེར་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་རྒྱ་ནག་ནང་ཡོད་པའི་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་གྱི་གྲངས་ཚད་ལོང་སོང་ན་དེ་ག་རང་སྤེལ་ཆོག་གི་རེད། ཅེས་གསུངས།

ཡང་བཙུན་མས། དེ་ལྟར་ན་ང་ཚོ་སྡེ་བ་ཁག་ཁག་ཅིག་ཆགས་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་ཡིན་དུས། འདི་འགྲིགས་ཀྱི་རེད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། འདི་འགྲིགས་ཀྱི་རེད། དཔེར་ན། ཇོ་བོ་རྗེ་ཕལ་ཆེན་སྡེ་བའི་དགེ་སློང་རེད་དེ་ཡིན་ན་ཡང་ཇོ་བོ་རྗེ་བོད་དུ་ཕེབས་དུས། སྤྱིར་བཏང་བོད་ནང་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་དབྱར་གནས་ཚོགས་དུས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ་བ་ཚོ་དབྱར་གནས་ཚོགས་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་ཇོ་བོ་རྗེ་ཡང་དབྱར་གནས་ལ་ཕེབས་ཡོད་ཀྱི་རེད། ཡིན་ན་ཡང༌། བསྙེན་རྫོགས་ཇོ་བོ་རྗེས་སྒྲུབ་གནང་གི་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་མིན་པ་གཞན་ཡང་རྒྱ་མིའི་མཁས་པ་ཧུན་ཚང་དང་དེ་མིན་པ་གཅིག་བཅས་གཉིས་ལས་ཕྱི་མ་རྒྱ་གར་ཀ་ཤི་སྨིར་དུ་ཕེབས་དུས་ཕྱོགས་དེར་ཐེག་ཆེན་དང་ཐེག་དམན་གཉིས་ཀ་དར་ཁྱབ་ཡོད་ཅིང༌། དགེ་འདུན་པ་ཚོ་ནང་ལའང་ཐེག་ཆེན་ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་བ་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ནའང༌། མཉམ་དུ་མི་མཐུན་པ་མེད་པར་སྤྱི་ཚོགས་གཅིག་ནང་གནས་ཡོད་པ་རེད།

འོན་ཀྱང་གསོ་སྦྱོང་ཚོགས་དུས་ཇོ་བོ་རྗེའི་རྣམ་ཐར་ཚོར་བལྟས་ན་མཉམ་དུ་ཚོགས་ཀྱི་མེད་དམ་སྙམ་གྱི་འདུག ཡིན་ན་ཡང༌། ཁྱད་པར་གཅིག་ལ་དེ་དུས་བོད་ནང་ཕལ་ཆེན་སྡེ་བའི་དགེ་སློང་ཇོ་བོ་རྗེ་གཅིག་པུའམ། སློབ་མ་གཅིག་གཉིས་ལས་དགེ་འདུན་གྱི་ཚོགས་པ་ལོང་ཡོད་པ་མ་རེད། གལ་སྲིད་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དྷརྨ་གུའི་དགེ་འདུན་བཞིའམ་ལྔ་ཡན་ལོང་བ་བྱུང་ན་ང་ཚོ་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ་བ་དང་གསོ་སྦྱོང་སོ་སོར་གནང་དགོས་ཀྱི་ཡོད་དམ། མཉམ་དུ་གནང་ན་འགྲིགས་ཀྱི་ཡོད་མེད་ད་ལྟ་གཞི་ནས་གོ་བསྡུར་བྱེད་རྒྱུ་རེད། འདི་དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་མ་རེད། ཅེས་གསུངས།

བཙུན་མས། ད་ལྟ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གལ་སྲིད་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དགེ་སློང་མའི་དགེ་འདུན་གྲངས་ཚད་ལོང་ན་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་འབོག་ཆོག་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད་གསུངས་པ་དེ། དགེ་སློང་ཕ་མེད་པར་དགེ་སློང་མ་རྐྱང་པས་སྡོམ་པ་འབོག་ཆོག་གི་རཻད་གསུང་གི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་ག་རང་རེད། ད་ལྟ་ཁྱེད་རང་ཚོས་བླངས་པ་ལྟར་དུ། དྷརྨ་གུའི་ལུགས་གཞིར་བཞག་ན་འགྲིགས་ཀྱི་རེད། ང་ཚོ་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ནང་བཞིན་བྱས་ན། ངས་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ཡུལ་དབུས་ཡིན་ན་དགེ་སློང་ཕ་བཅུ་དང་དགེ་སློང་མ་བཅུ། དགེ་སློང་མའི་མཁན་སློབ་གཉིས་བཅས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཡང་ཁ་སང་ཁྱེད་རང་གིས་སྤྲད་པའི་རྩོམ་ཡིག་དེའི་ནང་ལ། པ་ལིའི་ལུང་དྲངས་ནས། དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་དགེ་སློང་ཕ་མ་གཉིས་ནས་སྒྲུབ་ཀྱི་རེད། ཅེས་གསུངས།

བཙུན་མས། བོད་པའི་བཙུན་མ་ཚོའི་བསམ་པར། ཐའེ་ཝན་དང༌། ཧོང་ཀོང་ནང་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་འབོག་ཆོག་གནང་དུས། དགེ་སློང་ཕ་མ་གཉིས་ཀ་གཉིས་འཛོམས་མིན་པར་ཕ་རྐྱང་པས་གནང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་ན། ྋགོང་ས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ་ཡིན་པར་བརྟེན། དགེ་སློང་འགའ་ཞིག་དང་མཉམ་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་མི་གནང་བ་དེ་ག་རེ་ཡིན་ནམ་བསམ་གྱི་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། འདུལ་བ་འདུལ་བའི་འགྲོ་སྟངས་དང་མཐུན་པ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་རེད། དཔེར་ན། ལྷན་གཅིག་གཉིས་མེད་སངས་རྒྱས་བཞིན།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བསྟན་པ་གཅིག་ལ་སྟོན་པ་གཅིག་མ་གཏོགས་གཉིས་ཡོད་པ་མ་རེད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་ཀྱང་འདུལ་བ་དང་མཐུན་པ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་རེད། བྱང་ཆུབ་སེམས་པའི་སྡེ་སྣོད་ལྟར་བྱང་སྡོམ་ལ་ཆ་བཞག་ན་སློབ་དཔོན་དངོས་སུ་མ་བྱུང་རུང་རྟེན་དྲུང་ནས་ལེན་ཆོག་པ་དང་མོས་པ་བྱས་ནས་ལེན་པ་ཡང་ཡོད་པ་རེད།

དེ་བཞིན་སྔགས་སྡོམ་ལ་ཆ་བཞག་ན་སོ་སོ་སྔགས་ཀྱི་རྟོགས་པ་མཐོན་པོ་བ་ཚོར་དཀྱིལ་འཁོར་སུ་མཇལ་བ་ཡོད་པས་འདི་རིགས་ལ་སྡོམ་རྒྱུན་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པའི་དུས་ནས་བརྒྱུད་པ་ཡིན་དགོས་ཀྱི་མ་རེད། ང་ལ་མི་འགའ་ཞིག་གིས་དགེ་སློང་མ་སྒྲུབ་ན་ཟེར་མཁན་བྱུང༌། ངས་ང་ཚོ་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ་བ་ཡིན་དུས་དེ་རྦད་དེ་གནས་ཚུལ་ཁག་ཁག་རེད་ལབ་པ་ཡིན། ང་ཚོའི་ཆ་འཇོག་བྱེད་ས་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ནང་ཡོད་པའི་སོ་ཐར་གྱི་མདོ་དང་རྩ་བ་སློབ་དཔོན་ཡོན་ཏན་འོད་ཀྱིས་མཛད་པའི་འདུལ་བ་མདོ་རྩ་བ་གཞིར་བཞག་དགོས་ཀྱི་རེད། འདིའི་སྐོར་གཙོ་བོ་རྒྱས་ཤིང་རྒྱས་པ་བཀའ་འགྱུར་པོད་བཅུ་གསུམ་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཚོའི་ནང་དུ་ཡང་ལུགས་འདིའི་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་ལེན་ཕྱོགས་སྐོར་གསལ་པོ་ཞེ་དྲག་གསུངས་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

ཡང་བཙུན་མས། ང་ཚོ་ལུགས་ཁག་ཁག་གཅིག་དང་གྲྭ་ཆས་མི་འདྲ་བ་ཆགས་པ་འདི་ཉིད་གལ་ཆེན་པོ་མིན་པས། གལ་སྲིད་རྒྱལ་ཡོངས་དགེ་སློང་མའི་ཚོགས་སྡེ་ཚུགས་ཐུབ་པ་དང་མིག་སྒྲིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་ནང་ཕན་ཚུན་མཐོང་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་རྣམས་ཟློག་ཐུབ་པ་དང་ཆིག་སྒྲིལ་བཟོ་ཐུབ་ཀྱི་རེད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ང་ཚོ་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་ཁ་ཚ་བུ་ཚ་ཅན་གྱོན་མི་ཆོག་ཅེས་ཕུ་ཐུང་ཡོད་པ་གོན་མི་ཆོག་པ་གསལ་པོ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་སོག་པོར་ནང་ཆོས་བོད་ནས་དར་བར་བརྟེན་སྡེ་བ་ང་ཚོ་དང་མཐུན་པ་རེད་དེ། གྲྭ་བ་ཚོ་ཚང་མ་ཕུ་ཐུང་ཡོད་པ་གྱོན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། འདི་ཕལ་ཆེར་ཡུལ་དུས་གནས་ཚུལ་དང་བསྟུན་དགོས་པ་མིན་ནམ། ཐའེ་ཝན་དང༌། ཤི་རི་ལངྒའི་ནང་བཙུན་མ་ཚོ་ཕུ་ཐུང་ཡོད་པ་གྱོན་པ་འདི་ག་རེ་ཡིན་ནམ་གནམ་གཤིས་ནི་ཚ་བོ་རེད། ཅེས་གསུངས་པར།

བཙུན་མས། འདི་ང་ཚོའི་ལུགས་སྲོལ་ཞིག་རེད། གཉིས་ནས་བུད་མེད་ཚོས་གཟུགས་པོ་རྗེན་པ་བསྟན་ཆོག་གི་ཡོད་པ་མ་རེད། དེར་བརྟེན་བུད་མེད་ཚོ་ཕུ་ཐུང་ཡོད་པ་ངེས་པར་གྱོན་དགོས་པ་དང་བུ་ཚོས་གྱོན་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། ཞུས་པ་དང་ལྷན། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རྩད་གཅོད་བྱས་ན་བི་ཏི་ནམ་གྱི་དགེ་སློང་མ་ཚོ་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ་བའི་ལུགས་དང་མཐུན་པ་ཡིན་སྲིད་ཀྱི་རེད་གསུངས་པ་དེའི་སྐོར་ག་རེ་ཡིན་ནམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངའི་གྲོགས་པོ་ཡིན་པ་འཇར་མན་གྱི་དགེ་སློང་ཞིག་ཡོད། ཁོས་བི་ཏི་ནམ་ནང་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ་བའི་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་ཡོད་པ་རེད་ལབ་བྱུང༌། འདིའི་སྐོར་རྩད་གཅོད་བྱས་ན་ཡག་པོ་འདུག ཅེས་གསུངས། (དེའི་སྐོར་རྗེས་སུ་ཉམས་ཞིབ་བྱས་པར་བི་ཏི་ནམ་ནང་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་མེད་པ་ཐག་ཆོད།)

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ཤི་རི་ལངྒའི་ནང་རབ་བྱུང་མ་ཚོར་ཁས་ལེན་ག་ཚོད་ཅིག་ཡོད་དམ། གསུངས་པར།

བཙུན་མས། ཁོང་ཚོར་ཁས་ལེན་བཅུ་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་ཞུས།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ཐའེ་ལན་ཌའི་ནང་ག་ཚོད་ཡོད་དམ། གསུངས་པར།

བཙུན་མས། ཁོང་ཚོར་བརྒྱད་ཡོད་པ་རེད་ལ་ཁོང་ཚོ་དགེ་བསྙེན་མ་རེད། ཅེས་ཞུས།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། བལ་ཡུལ་ནང་ག་ཚོད་ཡོད་དམ། གསུངས་པར།

བཙུན་མས། བཅུ་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་ཞུས།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ཁོང་ཚོ་ཤི་རི་ལངྒ་ནང་བཞིན་དགེ་ཚུལ་མ་རེད་དམ། གསུངས་པར།

བཙུན་མས། ཁོང་ཚོར་ཁས་ལེན་བཅུ་ཡོད་ནའང༌། ཤི་རི་ལངྒའི་དགེ་སློང་ཚོས་དགེ་ཚུལ་མར་ངོས་ལེན་མི་བྱེད་པ་མ་ཟད་གསོ་སྦྱོང་དང་ཚོགས་གལ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་འགྲོ་ཆོག་གི་ཡོད་པ་མ་རེད། ཅེས་ཞུས།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་ལ་ག་རེ་རེད། རབ་བྱུང་རེད་དམ། གསུངས་པར།

བཙུན་མས། ཤི་རི་ལངྒའི་དགེ་སློང་ཚོས་དགེ་ཚུལ་མའི་སྡོམ་པ་ཡིན་ན་ངེས་པར་དགེ་སློང་མ་ནས་ཞུ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་བཤད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང༌། ཁོ་རང་ཚོའི་ལུགས་ལ་དགེ་སློང་མ་མེད་པར་བརྟེན་ང་ཚོར་དགེ་ཚུལ་མར་ངོས་ལེན་མི་བྱེད་པ་དང་དགེ་ཚུལ་མའི་མིང་ནས་ཀྱང་འབོད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། ཅེས་ཞུས།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ཀམ་སྦོ་ཌི་ཡའི་ནང་ཁས་ལེན་ག་ཚོད་ཡོད་དམ། གསུངས་པར།

བཙུན་མས། བཅུ་ཡོད་པ་རེད། བཙུན་མ་ཚོ་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་བརྟེན་མ་འོངས་པར་ནང་པའི་བུད་མེད་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་འཛུགས་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་དང༌། དེ་ཚོ་ཡང་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་འབུལ་འདོད་ཡོད་ཅིང༌། དེ་ཡང་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གཉིས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་མི་འདྲ་བ་དུ་མར་འཛུགས་རྒྱུ་དང་དེའི་ནང་ནས་ཐོག་མར་རྒྱ་གར་ནང་འགོ་འཛུགས་བྱས་ན་བསམ་གྱི་འདུག ཅེས་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། བོད་པའི་བཙུན་མ་ཚོར་ཆ་བཞག་ན། ད་ལྟ་ཡོད་བཞིན་པའི་བཙུན་དགོན་ཚོའི་ནང་དུ་ལག་ལེན་བཀལ་ན་ཡག་པོ་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

བཙུན་མས། ད་ལྟ་ཡོད་བཞིན་པའི་བཙུན་དགོན་ཚོའི་ནང་དུ་བཙུགས་ན་ཡག་པོ་ཡོད་པ་རེད་དེ། ཡིན་ན་ཡང་དེ་ཚོའི་ནང་སློབ་ཚན་ཚང་མ་བོད་སྐད་ཐོག་ནས་ཡིན་དུས། ཚང་མས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཡུལ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་མ་རེད་ལ། གཉིས་ནས་ལག་ཁྱེར་ཡང་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཆགས་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། ཅེས་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ཁྱེད་རང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་དང་མཐུན་པའི་སློབ་གྲྭ་དེ་འདྲ་འཛུགས་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་ཡོད་པ་རེད་དེ། མཚམས་མཚམས་དམིགས་ཡུལ་དང་འཆར་གཞི་ཆེ་དྲག་ན་དེ་དང་མཐུན་པའི་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། གལ་སྲིད་སློབ་གྲྭ་དེ་འདྲ་ཞིག་ད་ལྟ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་ལས་སླ་པོ་རེད། ཅེས་གསུངས།

ཡང་བཙུན་མས། བོད་པའི་བཙུན་མ་ཚོ་མཚན་ཉིད་སྦྱང་བརྩོན་བྱེད་རྒྱུར། ནང་ཆོས་རིགས་ལམ་སློབ་ཁང་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་དགོངས་འཆར་ག་རེ་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ཞེ་དྲག་ཡག་པོ་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང༌། ད་ལྟ་དྷ་རམ་ས་ལར་དགེ་ལྡན་ཆོས་གླིང་བཙུན་དགོན་དུ་མཚན་ཉིད་སློབ་སྦྱོང་འགོ་བཙུགས་ཚར་ནས་སྦྱང་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

བཙུན་མས། གལ་སྲིད་རྗེས་ལོའི་རྒྱལ་ཡོངས་བཙུན་མའི་ཚོགས་འདུ་ཤྲི་ལངྒར་ཚུགས་ན་ྋགོང་ས་མཆོག་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་ཐུབ་ཀྱི་ཨེ་ཡོད། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེང་སྐབས་ཀྱི་ཤི་རི་ལངྒའི་སྲིད་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་འོག བོད་པ་ཚོ་ཤྲིལངྒར་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། ཅེས་གསུངས།

བཙུན་མས། ད་ལམ་ཚོགས་འདུ་འདིར་ྋགོང་ས་མཆོག་ཆིབས་བསྒྱུར་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་པ་ལ་ཚོགས་འདུ་འདི་ཉིད་དམིགས་ཡུལ་དང་མཐུན་པའི་དོན་ཆེན་འགྲུབ་པ་དང་ལམ་འགྲོ་ཆེན་པོ་བྱུང་སོང་ཞིང༌། གལ་སྲིད་རྗེས་ལོ་ཚོགས་འདུ་འདི་ཉིད་བྷན་ཀོག་ནང་ཚུགས་ན་ྋགོང་ས་མཆོག་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་ཐུབ་ཀྱི་ཨེ་ཡོད། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ང་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་རེད་དེ་ཡིན་ན་ཡང༌། ང་ངེས་པར་ཡོང་དགོས་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་མ་རེད། ད་ལྟ་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་ཞུ་ཕྱོགས་ཐད་དཀའ་ངལ་དང་རྙོག་གྲ་ཡོད་བསྡད་པའི་ཉན་ཐོས་སྡེ་བའི་ལུགས་དར་ཁྱབ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་འདིའི་སྐོར་མི་མང་ཚོའི་བསམ་བློ་དང་འདི་ཉིད་འདྲིས་པོ་མ་ཆགས་ཀྱི་བར་དུ་ལས་འགུལ་རྣམས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་མེད་པའི་ཐོག་ནས་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

རྗེས་ལོའི་ཚོགས་འདུ་གང་དུ་ཚུགས་ཀྱང་ལུང་པ་དེའི་ནང་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་རེད་ལ། ལུང་པ་དེ་ཚོའི་ནང་རྩོམ་ཡིག་བྲིས་ཏེ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། མི་མང་ཚོ་འདིའི་སྐོར་ལ་དོ་སྣང་སྐྱེ་ཐུབ་པ་དང་བློ་འདྲིས་པོ་ཆགས་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་རེད། དེ་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་ན་འདི་ཚོས་ཁྱེད་རང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་འགྲུབ་པར་ས་བོན་ལྟ་བུའི་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་རེད། ཅེས་གསུངས།

ད་ལམ་དགེ་བསྙེན་ཕ་མ་བསྒྲུབ་བྱ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་ཙམ་དང༌། དགེ་ཚུལ་ཕ་མ་བསྒྲུབ་བྱ་བདུན་ཅུ་དོན་གཅིག དགེ་སློང་བསྒྲུབ་བྱ་ལྔ་བཅུ་བཅས་ལ་སྡོམ་པ་འབོག་ཆོག་ཕྱག་ལེན་རྣམ་དག་གི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ལམ་དུ་བཀོད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་གསུང་ཆོས་ལྗགས་བཤད་ཀྱི་སྐབས་སུ་འོ་མའི་སྙིང་ཁུ་ཕྱུང་བ་ལྟ་བུའི་ཆོས་སྲིད་བླང་དོར་གྱི་སློབ་སྟོན་ཇི་སྙེད་ཅིག་སྩལ་བ་ནས་ཆ་ཤས་སྙིང་བསྡུས་སུ་འགོད་པར།

‘‘སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཞེས་པ་འདི་མཐར་གཏུགས་ནས་བཤད་ན་ངོས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་བརྗོད་པ་ལྟར། ལྟ་བ་རྟེན་འབྱུང་དང༌། སྤྱོད་པ་འཚེ་བ་མི་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་མདོར་བསྡུས་ན་ཚིག་དེ་གཉིས་ཡིན། སྤྱོད་པ་གནོད་པ་མི་སྐྱེལ་བ་དེ་ལ་རིམ་པ་གཉིས་ཡོད། དང་པོ་རབ་ལ་གནོད་པ་ལས་ཟློག་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་དང༌། ཕན་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བླངས་ཏེ་མི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་གདགས་རྒྱུ་དེ་ཡིན། གཉིས་པ་གལ་སྲིད་ཕན་བཏགས་མ་ཐུབ་ཀྱང་གནོད་པ་མི་སྐྱེལ་བ་དེ་ཡིན། ང་རང་ཚོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྨོས་ཅི་དགོས། ཐེག་དམན་གྱི་གཞུང་ལ་བལྟས་ནའང་འཚེ་བ་མི་བྱེད་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་རྩ་བར་གསུངས་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེ་རིང་ཤོད་འདོད་བྱུང་བ་ཞིག་ལ་སྤྱིར་བཏང་རྒྱ་གར་ནང་ལ་བོད་པ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་གདན་ས་ཁག་ལ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དཀའ་ངལ་ཡོད། བསྙེན་བཀུར་ཞུ་རྒྱུ་སྒོར་མོ་བརྒྱ་ཉིས་བརྒྱ་ལས་མེད་ནའང་དེ་དག་ངེས་པར་དུ་སློབ་གཉེར་ཡོད་སའི་གདན་ས་ཚོར་ཕུལ་ཐུབ་ན་བསོད་ནམས་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་གསོག་གི་རེད། མ་གཞི་ཁ་རྫབ་ཆེན་གྱི་བཟོ་འདྲ་པོ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་འདུག་སྟེ་གྲྭ་པ་ཆོ་ཡོད་ལ་མེད་ལ་བཞི་གྲྭ། བརྒྱད་གྲྭ་དེ་འདྲ་ཚོགས་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པའི་འདོན་པ་འདོན་མཁན་ལ་བསྙེན་བཀུར་ཞུས་པ་ལས། ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་དེ་དཔེ་ཆ་ལྟ་མཁན་ཚོའི་ཐོག་ལ་སྒོར་མོ་བརྒྱ་ལས་མ་བྱུང་ཡང་བཏང་ན་དངོས་གནས་སྨིན་ཅིང་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་དེ་དེང་སང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་སྤྱིར་ས་དགེ་གཉིས་དང༌། ཡང་སྒོས་དགེ་ལུགས་པ་དྲག་ཤོས་ཆགས་ཡོད། ཡིན་ནའང་སློབ་གཉེར་བྱ་རྒྱུ་དེ་དགེ་ལུགས་པ་གཅིག་པུར་འཁྲི་བ་ཞིག་མིན། ས་སྐྱ་དང༌། རྙིང་མ། བཀའ་བརྒྱུད་བཅས་ཚང་མས་སློབ་གཉེར་གྱི་ཐོག་ལ་དགའ་ཞེན་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག དཔེ་ཆ་ཤེས་ན། མཁས་པ་མཁས་པའི་ནང་ན་མཛེས། ཞེས་པ་འདི་དངོས་གནས་ཡོང་གི་རེད། མི་ཤེས་མཁན་དེ་ཚོས་མགོ་མ་འཚོས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའི་འཐེན་འཁྱེར་ཕྱོགས་རིས་དང་ཞེན་ཁོག་བྱས། དེ་ལྐུག་པའི་ཞེན་ཁོག་ལ་ཕྱིན། ཆགས་སྡང་གི་ཐོག་ལ་འགྲོ་གི་ཡོད། དངོས་གནས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཤེས་པ་ཡིན་ན་གྲུབ་མཐའི་ཆགས་སྡང་འཐེན་འཁྱེར་བྱ་དོན་མེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བལ་ཡུལ་ནང་ལའང་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་གི་དགོན་ཁག་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་མཆོར་པོ་དང༌། རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཡག་པོ་རེད། ཡིན་ནའང་ནང་གི་ལྷ་ཁང་སྟོང་པ་འདྲ་པོ་ཞིག་ཆགས་ན་ཡག་པོ་མ་རེད། སྣོད་ཀྱི་བཀོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལས་བཅུད་ཀྱི་བཀོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོང་བ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ལྷག་པར་ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་ནས་ཡོང་མཁན་ཚོས་རིག་པ་བསྒྲིམ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ། དམར་འདོན་བྱས་ནས་བཤད་ན་འཕྲལ་སེལ་གྱི་དོན་དག་ལ་ཆོག་ཤེས་བྱེད་རྒྱུ་མེད། དེ་ལ་མགོ་འཁོར་རྒྱུ་མེད། དེང་སང་བོད་ནང་ཡར་རྒྱས་གང་ལ་གང་འཚམ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དང༌། གུ་ཡངས་སྲིད་བྱུས་ཀྱང་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་ཡོད། ཡིན་ནའང་དེ་ཚོ་རྒྱ་མིའི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་དུས། རྩ་བའི་ཐག་གཅོད་ཀྱི་དབང་ཆ་ད་ལྟ་རྒྱ་མིའི་ལག་པར་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེང་སང་བོད་ལུང་པའི་ནང་རྒྱ་མིས་ཆོས་དད་རང་མོས་ཤིག་སྤྲད་ཡོད། ཆོས་དད་ཕྲན་བུ་བྱེད་ཆོག་པའི་འོག་ནས་ཆོས་ཁ་ཡམ་ཡམ་ལ་ཕྱིན་ཏེ་ཕྱག་འཚལ་སྐོར་སྦྱོང་བྱེད་པ་དེ་འདྲ་ཙམ་ལ་ཆོག་ཤེས་ཀྱིས་མགོ་འཁོར་ན་མི་འགྲིགས། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་དེ་ཚོར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་མེད་པའི་ཐོག་ལ་སོ་སོས་ཀྱང་དོ་སྣང་མ་བྱས་པ་དེ་འདྲའི་མུ་ལ་ཕྱིན་ན་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་བསྲེག་གཏུབ་འཕེར་བ་ཡག་པོ་འདི་རྨོངས་དད་མ་ཡིན་ཀྱང་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱེད་རྒྱུ་མ་བྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཆོས་དད་དེ་རིམ་བཞིན་རྨོངས་དད་ལ་འགྱུར་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཞིག་མཐོང་གི་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བོད་མིས་སོ་སོའི་ཡི་གེ་ལ་དང་བསྟོད་བྱས་ནས་བོད་ཡིག་ཕྱུག་ཏུ་བཏང་ཐོག བོད་ཀྱི་གཞས་དང༌། རྣམ་ཐར་དང༌། ཆ་ལུགས་དེ་ཚོར་དོ་སྣང་གིས་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ནས་དེ་དག་སྲ་ཐག་ཐག་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས། དེའི་ཐོག་ལ་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་སྦྱོང་དགོས་པ་ནི། གོང་དུ་དགོན་པ་ཚོའི་ནང་ལའང་དེང་དུས་ཤེས་ཡོན་སྦྱོང་དགོས་ཞེས་བཤད་ཡོད་པ་ལྟར། དེ་དེ་བཞིན་བོད་ནང་གི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་ཀྱང་སོ་སོའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གང་ཐུབ་སྦྱང་པའི་ཐོག་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ལ་ངེས་པར་དུ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས། དེ་འདྲ་བྱེད་མ་ཐུབ་ན་ཆོས་དད་དེ་རྨོངས་དད་ལ་འགྱུར། བོད་མི་རིགས་གླེན་ལྐུགས་ལ་འགྱུར། ཡུལ་ལུང་དེ་རྒྱ་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་བཅས་ཡོང་རྒྱུ་རེད།

ཕར་ཕྱོགས་ནས་དེང་རབས་ཅན་བཞི་ལ་བསྒྱུར་དགོས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ཚུར་ཕྱོགས་ལ་གོང་གསལ་འགྱུར་བ་གསུམ་པོ་ཡོང་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་འདུག གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། ཆོས་ལ་དད་པ་ཡོད་པ་གཅིག་པུས་མི་འགྲིགས། ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བ་གང་འདྲ་ཡིན། སྤྱོད་པ་གང་འདྲ་ཡིན། དེ་ལ་ཕུགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གང་འདུག འཕྲལ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་གང་འདུག དགོས་པ་གང་ཞིག་འདུག ཚན་རིག་གི་ཐོག་ནས་བཤད་གང་འདྲ་བཤད་ཀྱི་ཡོད། ནང་པའི་ཆོས་ནས་གང་འདྲ་བཤད་ཡོད། དེ་ལ་འགལ་བ་གང་འདུག མཐུན་པ་གང་འདུག དེ་ཚོ་ཤེས་ན་དངོས་གནས་ཆོས་ཀྱི་གཞི་རྩ་ཚུགས་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པས་གལ་ཆེན་པོ་འདུག སློབ་སྦྱོང་ལ་དོ་སྣང་བྱས་ནས་སོ་སོའི་རིག་གཞུང་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བའི་བསམ་བློ་བཏང་ཐོག དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་སྦྱངས་ནས་མི་གྲལ་ལ་ཚུད་པ་བྱེད་དགོས། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་རང་སྐྱོང་ཞེས་བཤད་ཀྱི་ཡོད། རང་སྐྱོང་ཟེར་བ་ལྟར་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་འབུར་ཐོན་དུ་ཡོད་པ་དེ་བཟུང་ཐུབ་པ་བྱ་དགོས། དེ་ལྟར་བྱུང་ན་རང་ཞེས་པའི་དོན་དག་དེ་ཚང་གི་ཡོད་པ་རེད། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་འབུར་ཐོན་གྱི་རྣམ་པ་དེ་བརླག་པ་ཡིན་ན། རྩམ་པ་ཟ་ཤེས་ཙམ་ཞིག་ལ་ཧ་ལས་རྒྱུ་མེད། ཤེས་སོང་ངམ།

བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སོ་སོའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་དང་འབྲེལ་ནས་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་འཛིན་དགོས་པ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་འདུག རང་གི་ལུང་པ་སོ་སོས་སྐྱོང་བའི་རང་སྐྱོང་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་གཅིག་ཡོང་བར་མི་ལ་འཇོན་ཐང་ཡོད་དགོས། ཆང་འཐུང་ཤེས་པ་དང༌། ཐ་མག་འཐེན་ཤེས་པས་འགྲིག་གི་ཡོད་པ་མ་རེད། སོ་སོའི་ལུང་པའི་ལས་ཀ་སོ་སོས་འཇོན་པ་བྱས་ནས་རྒྱ་མིས་བོད་པར་ཁག་བཞག་ས་མེད་པ་ཞིག་དང༌། བཏང་འགྲོ་བཞག་སྡོད་འཕེར་བའི་འཇོན་ཐང་ཡོད་པ་ཞིག་སོ་སོས་བྱེད་དགོས། གཞན་གྱིས་བོད་པས་མི་འཇོན་པའི་ཁ་འཕང་ལག་འཕྱིས་བྱེད་ས་ཆགས་ན་དེ་ཡག་པོ་མི་འདུག ངེས་པར་དུ་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བོད་ཀྱི་རང་དབང་ཞེས་པ་འདི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྐད་ཆ་ཚིག་སྐམ་པོ་ཞིག་མིན་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ད་ཕན་དེའི་དོན་ལ་མི་མང་པོས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་ཐོག་ནས་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་སྟེ་མི་མང་པོ་ཤི་བ་དང༌། མང་པོ་ཞིག་གིས་དཀའ་ངལ་ཚད་མེད་མྱངས་ཡོད། ཁོ་ཚོས་དེ་ལྟར་བྱས་པར་བྱས་རྗེས་ཀྱི་གསོལ་རས་དང༌། རྔན་པ་སྤྲོད་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་དངོས་གནས་བསྟན་པ་བསམས་ནས་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པ་ཡིན་དུས་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་བསགས་ཡོད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། བསྟན་དང་དེ་འཛིན་ཆབ་སྲིད་རང་རིགས་སླད།། གཅེས་པའི་ལུས་སྲོག་ལོངས་སྤྱོད་ཡོངས་བཏང་སྟེ།། དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་སྒྲུབ་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས།། གྲུ་འཛིན་མགོན་དེས་ཐུགས་རྗེས་སྐྱོང་བར་མཛོད།། ཅེས་ངོས་ཀྱིས་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་ནང་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། དཀའ་ངལ་མྱངས་པ་དོན་མེད་དུ་མ་སོང་བར་འབྲས་བུ་བཟང་པོ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེང་སང་འཛམ་གླིང་ཐོག་ལུང་པ་གཅིག་ལ་ལུང་པ་གཞན་ཞིག་གིས་དབང་ཡོད་ཤོད་པའི་དུས་ཚོད་དེ་ཡོལ་ཟིན། རྒྱ་ནག་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་དེང་སང་འགྱུར་བ་མང་པོ་ཞིག་འགྲོ་གི་ཡོད། གཙོ་བོ་ང་རང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་མ་བརླག་པའི་ཐོག་ནས་བདེན་དོན་གྱི་འཐབ་རྩོད་འདི་སེམས་ཐག་ཆོད་པོ་དང༌། སྙིང་སྟོབས་ཞུམ་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་བསྲིངས་བྱས་ནས་བདེན་པའི་མཐའ་ཏན་ཏན་གསལ་གྱི་རེད་སྙམ་པ་རྟག་ཏུ་དྲན་གྱི་འདུག ཁྱེད་ཚོ་ཚང་མ་བློ་བདེ་པོ་གྱིས། ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདི་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཕལ་ཆེར་རེད་མི་འདུག

གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱ་ནག་གི་རྩ་བའི་སྲིད་བྱུས་འགྱུར་བ་དེ་ད་ལྟ་བརྟན་པོ་ཞིག་མི་འདུག ད་དུང་གནས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ཏུ་འགྲོ་གི་ཡོད་མེད་མི་ཤེས། མ་གཞི་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱེད་འདོད་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱེད་ཐུབ་ཐབས་མེད་པ་རྒྱ་མི་ཚོས་ཤེས་ཡོད། ཡིན་ནའང་འགྱུར་བ་མང་པོ་ཞིག་འགྲོ་བཞིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ད་ལྟ་གདེང་འཁེལ་པོ་ཞིག་མི་འདུག བྱས་ཙང་ད་ལྟ་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་མིན་པར་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་རེད་ཅེས་ངོས་ཀྱིས་བཤད་ཡོད། ངོས་ཀྱིས་དེ་རང་མཐོང་གི་འདུག མ་འོངས་པར་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོང་མི་ཡོང་ཟེར་བ་དེ་རང་རང་ཚོའི་སེམས་ཤུགས་ལ་རག་ལས་ཡོད། ད་ལྟ་ཕན་སེམས་ཤུགས་དང་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཧ་ལས་པ་ཞིག་ཡོད་ཐོག ཆོས་ལུགས་ལ་དད་པ་ཆེན་པོ་འདུག དེ་བཞིན་རྒྱ་མིའི་ལས་བྱེད་དང༌། གུང་ཕྲན་ཏང་ཡོན་མང་པོ་ཞིག་དང༌། ལྷག་པར་སློབ་གྲྭ་ཐོན་པའི་གཞོན་སྐྱེས་སོགས་རྒྱ་མིའི་ཞི་དྲག་ལས་ཁུངས་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་དེ་ཚོ་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་ལ་ཐུག་དུས་དངོས་གནས་སེམས་ཤུགས་ཧ་ལས་པ་འདུག དེ་ཚོར་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཡོད།’’5jམཆན། ཅེས་སོགས་གསུངས།

ཚེས་ ༡༢ ཉིན་བྱང་ཆུབ་ལྗོན་ཤིང་དྲུང་དུ་ཡར་ངོའི་གསོ་སྦྱོང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་འདུས་པ་རྒྱ་མཚོའི་དབུས་སུ་མཉམ་མེད་ཐུབ་དབང་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་བཞེངས་ནས་སོ་སོ་ཐར་པའི་མདོ་དང་མཐོང་སྡོམ་སོགས་ལེགས་པར་བཀའ་སྩལ།

ད་ལམ་གྱི་ཆོས་དུས་འདིའི་རིང་སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་ནས་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོའི་སྤྱན་སྔར་མཆོད་འབུལ་དང༌། འདུས་ཚོགས་སུ་བསྙེན་བཀུར། ངན་སློང་ལ་ཟས་དང་དངུལ་འགྱེད་སོགས་གྱ་ནོམ་པ་གནང་བ་དང༌། མང་ཚོགས་ནས་ཀྱང་དཀོན་མཆོག་ལ་མཆོད་པ། ངན་སློང་ལ་སྦྱིན་པ། ཕྱག་འཚལ་སྐོར་སྦྱོང་སོགས་རྣམ་དཀར་གྱི་བྱ་བ་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པའི་བློ་ངོར་མི་ཤོང་པ་བསྒྲུབས་པ་དེ་དག་སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རྒྱས་ཐབས་དང༌། ཡང་སྒོས་གངས་ལྗོངས་བསྟན་འགྲོའི་བདེ་སྐྱིད་མགྱོགས་མྱུར་སླར་གསོ་ཡོང་ཐབས་བཅས་ཀྱི་སྲོག་ཤིང་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་སྐུ་ཚེ་མཛད་འཕྲིན་རྒྱས་ཆེད་བསྔོ་སྨོན་རྒྱས་འདེབས་གནད་འཁེལ་ཞུས།

ཚེས་ ༡༥ ཉིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་སྟོན་འཁོར་རྡོར་གདན་དུ་ཡོད་པའི་སེར་སྐྱ་མི་མང་གི་ཕེབས་སྐྱེལ་གཟབ་རྒྱས་ངང་ཆིབས་ཁ་བསྒྱུར་ཏེ། པ་ཊ་ནཱ་གནམ་ཐང་བརྒྱུད་ལྡི་ལིར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་བཞུགས་ཞག་ཉིན་གསུམ་རིང་འབྲེལ་ཡོད་མཇལ་བཅར་བ་རྣམས་ལ་མཇལ་འཕྲད་སྩལ་རྒྱུས་མཚོན་གནང་སྒོ་ཁག་ལེགས་གྲུབ་ཀྱིས་ཚེས་ ༡༨ ཉིན་བཞུགས་སྒར་ཐེག་ཆེན་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད།

དཔལ་གྱི་རི་དང་ཨ་མར་ཝ་ཏི་ཞེས།།

དཔལ་ལྡན་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ།།

འགག་མེད་གསུངས་པའི་གནས་དེར་ཞབས་པད་ཟུང༌།།

བཀོད་པའི་ངོ་མཚར་རི་མོ་ཉི་ཟླས་འཛིན།།

དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་ཞེས།།

གྲགས་པའི་ཤུལ་དུ་དུས་འཁོར་ཞལ་ཐང་དང༌།།

རས་བྲིས་དཀྱིལ་འཁོར་དང་ནི་མཆོད་པའི་རྫས།།

མ་ཚང་མེད་པའི་ཆོ་ག་སྨིན་པར་བསྐྱངས།།

བསོད་ནམས་ཞིང་གི་རྟེན་གཅིག་རྡོར་གདན་དུ།།

ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་ཏེ་ཐུབ་བསྟན་སྙིང་པོ་གང༌།།

འཛིན་ཞིང་སྤེལ་བའི་རྣམ་ཐར་དཀར་པོའི་རྗེས།།

ད་དུང་གསུབ་མེད་དབྱིག་འཛིན་བུ་མོས་རུམ།།

ས་ཆེན་ཞི་བདེའི་ནོར་བུའི་མཛོད་ཉིད་དུ།།

སྒྲུབ་ལ་མཁྱེན་བརྩེའི་ལྷུན་པོའི་ཁོང་གསེང་ནས།།

བབས་པའི་ཟབ་གསུང་ཁ་འབབ་རྣམ་བཞིའི་རྒྱུན།།

ད་དུང་ཟེགས་མའི་གར་བཅས་ལྷུང་ལྷུང་འབབ།།

4 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

5 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༣༠༨ ནས་ ༣༣༤ པར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས༌།

ས་བཅད་བཞི་པ།

མཛད་སྒོ་ཁག་གཅིག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གཙོ་གྱུར་གསུམ་དུས་སྲུང་བརྩི་དང་བརྡ་སྤྲོད་སྐོར་བགྲོ་གླེང༌།

༡༽དགུང་གསར་མཛད་སྒོ་དང་དགའ་གདོང་དང་ཚེ་མཆོག་གླིང་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༨༧ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༨ བོད་རྒྱལ་ལོ་ ༢༡༡༤ རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་མེ་ཡོས་གནམ་ལོ་གསར་པའི་ཚེས་ ༡ ཉིནསྔ་དྲོར་ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་དང༌། རྟེན་འབྱུང་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་བཏེག་འབུལ་ཟིན་མཚམས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་གནས་གཟིགས་ཐུགས་སྨོན་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ་དང་འབྲེལ་དབུ་རྩེའི་གྲ་ཁང་དུ་ཞལ་འདོན་དབུ་ཚུགས་ཏེ་སྲིད་གསུམ་བདག་མོའི་གཟབ་གསོལ་རྒྱས་པ་འདུ་ཁང་ཡང་སྟེང་དུ་ཚེས་གཏོར་ཞལ་འདོན་དང་ཚོགས་མཆོད་བཀྱེ་བཤམས་སོགས་རིམ་བཞིན་སྔ་ལམ་ལྟར་བསྐྱངས། ཚོམས་ཆེན་དུ་གཞུང་ཞབས་ལས་བྱེད་ཆེ་ཕྲ་དང༌། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ། རྒྱ་གར་ས་གནས་དཔོན་རིགས། ཕྱི་རྒྱལ་སྐུ་མགྲོན་ཁག་གཅིག་བཅས་མཛད་བཅར་རྣམས་གྲལ་འཁོད་ཟིན་མཚམས་སྤྱན་རྒྱས་སྔུན་བསུས། གར་པས་ཕེབས་བརྡ་བཏང་སྟེ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་མི་འཇིགས་གདོང་ལྔས་བཏེགས་པའི་གསེར་གྱི་ཁྲི་འཕང་མཐོན་པོར་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་འཕྲལ་རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་དབུ་སློབ་སོགས་ནས་ཁྲི་གསོལ་རྒྱལ་སྲིད་སྣ་བདུན། བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད་དང་རྫས་བརྒྱད་སོགས་དོན་མཐུན་ཚིགས་བཅད་མཐུན་འགྱུར་དང་འབྲེལ་རིམ་ཕུལ་མངའ་གསོལ་ཤིས་བརྗོད་གྲུབ་འཕྲལ་བོད་གཞུང་བཀའ་ཤག་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་དང་བགྲོ་གླེང་ཚུགས། བྱ་བྲལ་བ་དགེ་སློང་བཞིས་སྐུའི་ཚེ་རྫས་འདེགས་འབུལ་ཞུས།

དུས་མཚུངས་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དབུ་གཡབ་ཏུ་གཞུང་ཞབས་ལས་བྱེད་དྲུང་ཆེ་མན་དང༌། ཟུར་སྐྱོང་ཁག རྣམ་གྲྭ། གནས་གྲྭ། དགའ་གདོང༌། བུ་ཁྱིམ་སློབ་ཕྲུག རྡ་སར་གནས་སྡོད་བོད་རིགས་མང་ཚོགས། བོད་ནས་གསར་འབྱོར། ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་ཁག་བཅས་མི་གྲངས་བདུན་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་སྐོར་ལ་བཞེངས་སྟབས་ཀྱིས་མཇལ་ཁ་ཕྱག་དབང་དང༌། སྲུང་བྱིན། ཞུ་མོས་ལྟར་ཕྲུག་གུའི་མིང༌། རྒན་གཅོང་ཉམ་ཐག་རིགས་ལ་དམིགས་བསལ་གསུང་མཇལ་དང་བྱིན་རྟེན་བཅས་དགྱེས་བརྩེ་ཆེན་པོས་སྩལ་ཞིང༌། འདི་ལོ་ལོ་གསར་ཉིན་དང་གཉིས་གནམ་གཤིས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པས་མི་རྣམས་ལུས་སེམས་དྲོ་སྐྱིད་དང་ལྡན་ཏེ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་སྐུ་ཚེ་ཡུན་དུ་བརྟན་པ་དང༌། ཐུགས་བཞེད་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་ནས་རང་དབང་བདག་གིར་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་དཔལ་ལ་མྱུར་དུ་སྤྱོད་ཐུབ་པའི་རེ་སྨོན་ཤུགས་དྲག་ཏུ་གསོལ་འདེབས་ཞུས།

ཡང་གཙུག་ལག་ཁང་དབུ་རྩེར་ལོ་གསར་གཟབ་གསོལ་རྣམ་གྲྭའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་གཙོ་གྱུར་སྲུང་མ་སྤྱིའི་གཟབ་གསོལ་དང་གསེར་སྐྱེམས་གྲུབ་བསྟུན་ཚོགས་སེང་དུ་ལོ་འཁོར་གཅིག་ནང་བསྟན་སྲིད་བོད་གཞུང་མང་སྐུ་ཕྱྭ་དང་བཅས་པའི་བདེ་དོན་སྐོར་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་གསུང་བྱོན་མའི་སྤྱན་སྔར་ཟན་བརྟག་དང་གསོལ་ཚོགས་གཤེགས་གཏོར་མངའ་གསོལ་ཤིས་བརྗོད་བཅས་གནད་སྨིན་བསྐྱངས།

ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༥ ཉིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དགའ་གདོང་གསལ་བྱེད་གླིང་ལྕོག་གྲྭ་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་གསར་བཞེངས་ལེགས་གྲུབ་ཀྱི་སྒོ་དབྱེའི་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཤིང༌། དགའ་གདོང་སྐུ་རྟེན་བསྟན་འཛིན་དབང་གྲགས་ལགས་དང༌། ལྕོག་གྲའི་ལས་སྣེ་ནས་སྤོས་སྣེས་གདན་དྲངས་ཏེ་འདུ་ཁང་སྒོ་མོ་ཆེའི་མདུན་དུ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་རྣམ་གྲ་མཁན་པོ་ལྡན་མ་བློ་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ། གྲ་ཚང་འདུས་པ་བཅས་ནས་བཀྲ་ཤིས་བརྩེགས་པ་སྣང་སྲིད་རྣམ་དག་གསུང་དོན་ཐུགས་སྨོན་གྱིས་ཕྱག་ནས་མེ་ཏོག་འཐཽར་ཏེ་སྒོ་དབྱེ་མཛད་ནས་རྟེན་གཙོར་ཐུགས་སྨོན་སྙན་ཤལ་དང༌། ཕྱག་བསྟར་སྣང་གསལ་ཞལ་འབྱེད་ཀྱིས་བཞུགས་ཁྲིར་འཁོད་བསྟུན་བཀའ་བློན་ལས་ཟུར་རྣམ་པ་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་རྣམ་གཉིས་བཅས་ལྷན་འཛོམས་པའི་སར་ཆོས་སྐྱོང་དམ་ཚིག་པའི་རྟེན་གཞིར་བརླམས་ཏེ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་པད་འབུལ་ལན་གསུམ་དང༌། མལ་རྟེན་གསུམ་ཞལ་ཇ་བཅས་བཏེགས་ཏེ། ལས་བཞིའི་འཕྲིན་ལས་རྡོ་རྗེའི་ར་བ་ལས་མི་འདའ་བ་བསྒྲུབས་པའི་དྲག་ཤུལ་དགྱེས་ཉམས་རྣམ་ཀུན་དང་མི་འདྲ་བསྟན།

དེ་རྗེས་ལྕོག་གྲ་ཡོངས་ནས་གུ་རུའི་གདུང་འབོད་དང༌། ཆོས་སྐྱོང་ཆེན་པོའི་གཟབ་གསོལ་སྒེར་བསྐངས་དང་ཚོགས་འཁོར་སོགས་ཕུལ། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་བཏེགས། སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་པའི་ཞབས་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་མཚན་དཔེ་མ་གསུང་འདོན་དབུ་ཚུགས་པ་དང༌། སྐུ་རྟེན་ནས་མཇལ་དར་གྱིས་མལ་རྟེན་བཏེགས་ཐོག འབུལ་ཚན་དུ་གྲ་ཚང་དགེ་འདུན་ཚོས་ཆོས་གསེང་དུ་སྦྱངས་བརྩོན་བྱས་པའི་བཟོ་ཕུད་བཟང་གོས་ཚེམས་དྲུབ་མའི་རྒྱལ་སྲིད་སྣ་བདུན་སོགས་དངོས་འབུལ་བསྟར་ཞིང་འདུས་དམངས་ལ་མཇལ་ཁ་གནང༌། དེ་ནས་མགོན་ཁང་དུ་ཆོས་དོན་ལྷན་ཁང་ནས་གསར་བཞེངས་དང༌། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཕྱག་བསྟར་གཟུངས་འབུལ་མཛད་པའི་ཆོས་སྐྱོང་ཆེན་པོའི་སྐུ་བརྙན་ལ་སྙན་ཤལ་ཕྱག་ནས་དང་བཅས་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོའི་ཐུགས་རྗེའི་འཕྲིན་ལས་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁོག་ཏུ་ཞུགས་པའི་དགོས་དོན་གངས་ལྗོངས་རྒྱལ་འབངས་བླང་དོར་གསལ་སྟོན་གྱི་རྡོ་རྗེའི་བཀའ་ལུང་ལྷུག་པར་གྲོལ་དགོས་པའི་བཀའ་ནན་དམ་བསྐུལ་གཉེར་གཏོད་གནད་བསྣུན་མཛད་ཅིང༌། བཀའ་བློན་རྣམ་པ་དང༌། སྤྱི་འཐུས། དྲུང་ཆེ། འགན་འཛིན་རྣམ་པས་མཚོན་གྲྭ་ཚང་ཉེ་ལྟོས་དད་སྦྱིན་བློ་དཀར་རྣམས་རྟེན་འབྱུང་ལེགས་དར་དངོས་འབུལ་རྒྱ་ཆེ་གནང་ཞིང༌། བཀའ་བློན་རྣམ་པ་དང་སྐུ་མགྲོན་ཁག་ལ་དགུང་ཚིགས་གསོལ་སྟོན་གཟབ་རྒྱས་ཕུལ།

ཕྱི་ཉིན་གཟིམ་ཆུང་དབུ་གཡབ་ཏུ་བོད་ནས་གསར་དུ་འབྱོར་བ་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་མཁན་ཁག་གཅིག་ལ་མཇལ་ཁའི་ཐོག གཞིས་ལུས་མི་མང་རྣམས་ནས་ད་ཕན་སེམས་ཤུགས་ཆེར་བསྐྱཻད་ཧུར་ཐག་བྱས་ཤིང༌། མུ་མཐུད་སེམས་ཤུགས་མ་ཉམས་པར་བོད་མིའི་ལས་དོན་བོད་མིས་བྱེད་ཐུབ་པ་ངེས་པར་དགོས་གལ། རྒྱ་ནག་གི་མི་རབས་གསར་རྙིང་དབར་བསམ་བློ་གུ་དོག་ཡངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་དང་བཅས་འགྱུར་བ་ངེས་པར་འགྲོ་སྲིད་པ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྙིང་བསྡུས་སྩལ།

ཚེས་ ༧ ཉིན་ཡོངས་འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཕྱག་འདེབས་མཛད་པའི་ལྷ་ལྡན་གྲིབ་ཚེ་མཆོག་གླིང་གྲྭ་ཚང་རྨེག་མེད་དུ་སོང་བའི་རྒྱུན་འཛིན་གྲྭ་ཚང་གཙུག་ལག་ཁང་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་གྲྭ་ཤག་བཅས་འདི་ག་བཞུགས་སྒར་དུ་གསར་བཞེངས་ལེགས་གྲུབ་ཟིན་པའི་སྒོ་དབྱེར་གདན་ཞུ་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་བཞིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་སྟོན་འཁོར་ཕོ་བྲང་ནས་ཞབས་ཐང་མར་བྱོན་ཏེ་འདུ་ཁང་རྟེན་གཙོ་ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེས་དབུས་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ་དང༌། འདུས་སྡེའི་ཆོས་སྤྱོད་ཉམས་ལེན་སློབ་གཉེར་ཇི་ཡོད་དང་ཉིན་རེའི་འཚོ་གྲོན་བར་གྱི་ཞིབ་གནས་བཀའ་རྩད་གནང་སྟེ་ཁོང་ཚོའི་དཀའ་སྤྱད་སྙིང་རུས་ཀྱི་རྩོལ་བར་བསྔགས་བརྗོད་དང་འབྲེལ་ཕྱིན་ཆད་མཚན་ཉིད་གཞུང་སློབ་གཉེར་གང་འཚམས་ངེས་པར་བྱེད་དགོས་གལ་སོགས་སྩལ་བ་དང༌། འདུས་དམངས་ལ་ཞུ་མོས་ལྟར་གནས་བཅུའི་ལྗགས་ལུང་སྩལ་རྗེས་ཡང་སྟེང་མགོན་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་དང་སྙན་དར་སྒྲོན་ཏེ་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

༢༽གསུམ་དུས་སྲུང་བརྩི་དང་བརྡ་སྤྲོད་རིག་གནས་སྐོར་གྱི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ།

༡༩༨༧ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་དགའ་གདོང་དང་གནས་ཆུང་ཆེན་པོ་སྤྱན་འདྲེན་བསྐྱངས་གྲུབ་འཕྲལ་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་སྲུང་བརྩིའི་སླད་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཞབས་སོར་བཀོད་དེ་གནས་གཟིགས་དང་འབྲེལ་དབུ་རྩེར་སྐུ་ངང་བཞུགས་མཛད། དེ་ནས་རང་ཅག་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་ ༡༩༥༩ ལོར་རྒྱ་དམར་གྱི་བཙན་གནོན་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱིས་རང་དབང་སྒེར་ལངས་བསྐྱར་གསོའི་ལས་འགུལ་བྱས་ནས་ལོ་ ༢༨ འཁོར་བའི་ཉིན་མོ་ཡིན་གཤིས། གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་གྱི་མཛད་སྒོར་ྋགོང་ས་མཆོག་ལོ་ལྟར་ཞབས་སོར་འཁོད་མུས་བཞིན། འདི་ལོ་མཛད་སྒོ་ཚུགས་ཡུལ་བཞུགས་སྒར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་མདུན་ཆོས་རར་བསྐྱངས་རྒྱུར་ཆུ་ཚོད་ ༩ ཐོག་དུང་རྒྱ་སྙན་གསན་ཕུལ་ཏེ་མཛད་སྒོའི་ཞབས་སྟེགས་ཐོག་ཞབས་སོར་འཁོད།

བདེ་སྲུང་ལྷན་ཁང་ནས་ཕུལ་བའི་མཛད་འཆར་གཞིར་བཟུང་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གསུང་འཕྲིན་6jམཆན།སྒྲོག་གནང་མཛད་རྗེས་གསུང་བཤད་བཀའ་སློབ་སྩལ་སྙིང༌། ‘‘དེ་རིང་གི་ང་ཚོའི་རྗེས་དྲན་འདི་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་དབང་ཡོད་བྱས་ནས་ཁྲལ་བཀལ་བ་ཞིག་མ་རེད། ང་རང་ཚོ་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་མང་པོ་གང་ཡང་མ་རེད་དེ། ཡིན་ནའང་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་པོ་དེ་མ་བགྲོས་བསམ་པ་གཅིག་མཐུན་གྱི་ཐོག་ནས་ད་རིང་གི་ཉིན་མོ་འདིར་རྗེས་དྲན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཡང་ཧོབ་སྟེ་ལྟ་དུས་ང་རང་ཚོ་བོད་པ་ནི་མི་ས་ཡ་དྲུག་རེད། རྒྱ་མི་ནི་ས་ཡ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ལ་ཉེ་བ་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་དང༌། ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཡུལ་གཉིས་ཆེ་ཆུང་ཤོར་བ་ཡིན་ཙང་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ང་ཚོའི་འཐབ་རྩོད་ལ་རེ་བ་དང་བྱབ་མེད་པ་བསམ་མདོག་ཁ་པོ་རེད།

ང་ཚོས་དེར་རྩིས་ཞིབ་ཕྲ་ཞིག་རྒྱག་གི་ཡིན་ན་ད་ལྟ་ལབ་པ་བཞིན། ཚུར་ཕྱོགས་འདིར་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་མང་པོ་མིན་ཡང་ང་ཚོ་བྱེས་ལ་སྡོད་མཁན་དང་གཞིས་ལ་སྡོད་མཁན་གྱི་བོད་མི་རྒན་གཞོན། མདོར་ན་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་དང༌། གུང་ཁྲན་ཏང་ཡོན་ཡང་རེ་ཟུང་གང་འདྲ་ཡིན་མི་ཤེས་མ་གཏོགས་ཕལ་མོ་ཆེ་དངོས་གནས་རང་དབང་བརླག་ནས་གཞན་དབང་གི་འོག་ལ་ཚུད་པར་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ལ་ན་ཚ་ཡོད་པ་ཞིག་ཚང་མ་གཅིག་གྱུར་ཆགས་ཡོད་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་ཀྱང་སྐབས་རེ་དུས་ཚོད་ཆུད་ཟོས་བཏང་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། ལས་ཀའི་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་རྒྱུ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ལ་སེམས་ཁུར་ཇི་བཞིན་བྱེད་མ་ཐུབ་པར། ཉི་མ་གང་འཁྱོལ་ལྷོད་ཡངས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ང་རང་ཚོས་མཐོང་གསལ་དེ་རེད།

དེ་འདྲ་ཡིན་ཙངཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཐད་དྲིལ་བསྒྲགས་ཀྱི་ཤོག་ལྷེ་མང་པོ་འགྲེམས་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། དོན་དམ་པའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་སློབ་སྦྱོང་འཐུས་ཤོར་ཆེན་པོ་འགྲོ་གི་ཡོད་པའི་བཟོ་ཞིག་ང་ཚོས་མཐོང་གི་འདུག གནས་ཚུལ་དེའི་འོག་བསྡད་པ་ཡིན་ན་རིམ་པས་བོད་མི་རིགས་དེ་གླེན་པ་ཁྱུ་གཅིག་བྱས་ནས་བསྡད་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཞིག་མཐོང་གི་འདུག དེ་ནས་སྡུག་ཤོས་དང་ཛ་དྲག་ཤོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གང་ཡོད་ཟེར་ན། བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་དུ་བསྒྱུར་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་གསར་པ་དེ་རེད། དཔེར་ན། ང་སྐྱེ་སའི་ཨ་མདོ་ལ་ཆ་བཞག་ན་བོད་ཡུལ་འཁྲུལ་མེད་གཅིག་རེད་དེ། བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་ལ་ཧ་ལམ་བསྒྱུར་ཚར་བ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་གཤིས་ཁ་ལ་ཚ་འདེད་གཏོང་མཁན་ཡོད་ན་མཁྲེགས་པོ་དང༌། གྱོང་པོ་བྱེད་ཐུབ་མཁན་དང༌། དེ་ཙམ་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་རང་མེད་ན་སྒྱིད་ལུག་ལྷོད་ཡངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཀོ་ཐག་གློད་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པའི་བཟོ་འདུག

བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ལ་ཆ་བཞག་པ་ཡིན་ནའང་ང་རང་ཚོའི་མི་ཐོག་གོང་མ་དེ་དང༌། དེའི་གོང་མའི་ཐོག་ནས་ཏན་ཏན་རང་གི་ལུང་པའི་ནང་འཕྲལ་སྒང་སོ་སོའི་ངོ་གདོང་ལ་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཞིག་མ་བྱུང་ཕྱིན་ཆད་ལ། ལྷོད་ཡངས་བྱས་ནས་བསྡད་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཉེ་བའི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཕྱི་མིག་བལྟས་ན་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་འདུག

དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་རྩ་བ་སོ་སོ་རང་དབང་བྱས་ནས་བསྡད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་དེ་སོ་སོའི་མདུན་དུ་མ་སླེབས་བར་དུ་ལྷོད་ཡངས་བྱས་ནས་བསྡད་པའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་ད་ལྟ་ང་རང་ཚོའི་མི་ཐོག་འདིར་གནས་ཚུལ་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་གྱར་བ་རེད། ད་དུང་ཡིན་ན་ཡང་ལོ་གཅིག་ཞག་པོ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུའི་རིང་ང་རང་ཚོས་སོ་སོའི་མདུན་ལ་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཞིག་མ་བྱུང་བར་སོས་དལ་ལྷོད་ཡངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། ད་དུང་ང་ཚོར་དཀའ་ངལ་གང་འདྲ་ཞིག་འཕྲད་ཡོང་མི་ཡོང་ཧ་གོ་ཡག་མེད། བྱས་ཙང་ང་རང་ཚོ་ཚང་མས་སྙིང་ལ་རུས་པ་བཅུག་སྟེ་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས།’’7jམཆན། ཞེས་སྩལ། བཀའ་ཤག་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་ནས་གསུང་བཤད། སྔོན་གཤེགས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོར་མྱ་ངན་གུས་འདུད་ངག་བཅད་སྐར་མ་གཅིག ཤེས་རིག་ཟློས་གར་བས་བདེན་གསོལ་སྨོན་ཚིག་གླུ་དབྱངས་སོགས་བཏང་སྟེ་མཛད་སྒོ་གྲུབ་པ་དང་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༡ ཉིན་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལྷན་ཁང་ནས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་གནས་སྐོར་གྱི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུར་བཅར་འབྱོར་རྒྱ་གར་ཁུལ་བོད་སློབ་དགེ་རྒན་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ཏུ་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་བླ་སྤྲུལ་སོགས་མི་གྲངས་ ༤༤ དང༌། ཤེས་རིག་ལྷན་ཁང་གི་ལས་བྱེད་མི་གྲངས་ ༡༧ བཅས་མཇལ་བཅར་ཐོག་བཀའ་སློབ་སྙིང་བསྡུས་སྩལ་དོན།

‘‘འདས་པའི་དུས་ཡུན་རིང་བོད་ནང་ཧ་ལས་པའི་གཏོར་བཤིག་བཏང་ཡོད། ཉེ་བའི་ལོ་བདུན་བརྒྱད་ནང་གཞི་ནས་རྣམ་པ་གསར་པའི་འགྱུར་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ་དཔེ་དེབ་གསར་པ་མང་པོ་ཞིག་ཐོན་གྱི་འདུག དེ་ཚོའི་ནང་གི་རིགས་ཁ་ཤས་ནི་ངོ་ཐོག་རྒྱ་གཞུང་རང་ལ་དགོས་མཁོ་ཡོད་པ་མངོན་གསལ་དོད་པོ་བྲིས་འདུག ཡིན་ན་ཡང་མང་ཆེ་བ་ནི་དཔོན་པོ་གསར་པའི་ངོ་ལ་མ་བསྟུན་ཀ་མེད་དང༌། མི་འདོད་བཞིན་དུ་ཤོད་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཛ་དྲག་ཅིག་གི་འོག་ནས་ཁོང་ཚོས་གང་ཐུབ་ཅི་ཐུབ་ཀྱི་སོ་སོའི་རིག་གཞུང་དང༌། སོ་སོའི་ཕ་ཡུལ་གྱི་དོན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཐོག་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་མཁན་གང་ལ་གང་འཚམས་ཡོང་གི་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ད་བར་རང་དབང་ལུང་པར་སྡོད་མཁན་ཚོས་དེའི་ཐོག་གང་ཐུབ་ཅི་ཐུབ་ཀྱི་འབད་བརྩོན་བྱས་ཡོད། ཡིན་ནའང་མངོན་གསལ་དོད་པོའི་གྲུབ་འབྲས་ཆེན་པོ་ཞིག་དྲང་པོ་བཤད་ན་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད། འོན་ཀྱང་ད་རེས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་འདིའི་ཐོག་ནས་གྲུབ་འབྲས་དང་ལག་རྗེས་ཤིག་བཞག་ཐུབ་ཀྱི་རེད་སྙམ། གཙོ་ཆེ་ཤོས་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཕྱོགས་དང་མཚམས་གང་དུ་བསྡད་ཀྱང་སོ་སོའི་འཇོན་ཐང་དང༌། མཐུན་རྐྱེན་ལ་གཞིགས་པས་ཁུངས་སོ་སོ་ནས་གང་ཐུབ་ཀྱིས་བོད་སྤྱིའི་རིག་གཞུང་གི་ཞབས་འདེགས་ལ་འགྱུར་བའི་རྩོམ་ཡིག་རིགས་གང་མང་འདོན་ཐུབ་ན་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་འདི་ངོས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ངོས་ཀྱིས་དོ་སྣང་བྱུང་བ་ཞིག་ལ་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་གི་བསྟན་པ་འཛིན་མཁན་ལ་དྭགས་ཟངས་དཀར་དང༌། ཁུ་ནུ་བ་ཚོ་ཆགས་འདུག འཛིན་གྲྭ་མཐོ་བ་ཐོན་པའི་ཨ་མདོ་རྒས་པོ་ཚོ་རྫོགས་འགྲོ་བའི་སྐབས་ལ་མཇུག་མཐུད་དེ་མཛོད་དང༌། དབུ་མ་གསར་རྙིང༌། ཕར་ཕྱིན་གྱི་གཞུང་གོང་འོག་དེ་ཚོ་ཤུགས་བརྒྱབ་ནས་བལྟ་མཁན་མངའ་རིས་པ་ཤ་སྟག་རེད། སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་གི་རྩ་བ་བཟུང་མཁན་རྒྱ་གར་བ་ཆགས་ཡོད་པའི་བཟོ་འདུག ཉེ་དུས་ལོ་ཤས་ནང་ཁམས་པ་ཨ་མདོའི་གྲྭ་རྒྱུན་གང་འཚམས་ཤིག་སླེབས་པ་དེ་ཚོ་རིགས་ལམ་རྟགས་རིག་དང་བློ་རིག་གཞི་ནས་འགོ་བཙུགས་ཏེ་བལྟ་གི་ཡོད། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་མི་ཚོ་སྡོད་སའི་ཆ་ནས་རྒྱ་གར་ས་ཁོངས་ཆགས་ཀྱང༌། ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཐོག་ང་ཚོ་བོད་པ་དང་གཅིག་པ་ཆགས་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བོད་དུ་ཉེ་ཆར་ནས་འཛིན་རིམ་ལྔ་པ་བར་གྱི་སློབ་ཚན་ཆ་ཚང་བོད་སྐད་ནང་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཡོངས་ལ་གཅིག་གྱུར་ཁྱབ་པའི་སློབ་དེབ་གསར་པ་ཞིག་བཟོས་འདུག དེ་ནི་ཡང་དག་པ་དང་བཀྲ་ཤིས་པའི་གཏམ་བཟང་ཞིག་རེད།

རིམ་པས་འཛིན་རིམ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཀྱི་སློབ་ཚན་ཆ་ཚང་བོད་སྐད་ཐོག་བཟོ་ཐུབ་ན་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། དེ་འདྲ་མེད་སྟབས་སློབ་ཚན་དང་ལས་རིགས་གཞན་ཞིག་ཐོག་ལ་སླེབས་དུས་རྒྱ་སྐད་ཀྱི་མིང་ཚིག་ཁོ་ན་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་པ་དེས་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། བོད་ཡིག་ཡག་པོ་ཤེས་ཀྱང་ལས་རིགས་གཞན་དག་ནང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ས་མེད་དུས་རིམ་པས་བོད་པའི་སྐད་ཡིག་ལ་ཤ་ཚ་ཡོད་ན་ཡང་ལག་ལེན་ཐོག་དགོས་མཁོ་ཆ་ཚང་འགྲུབ་མ་ཐུབ་པར་བརྟེན་ཁག་པོ་ཆགས་ཀྱི་འདུག དེའི་སྐོར་ང་ཚོ་དེ་སྔོན་ཡང་སྐད་ཆ་བྱུང༌། ད་ཆ་ཏན་ཏན་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོས་ཀྱང་ཧུར་ཐག་བྱས་ནས་ཤུགས་རྒྱག་དགོས།’’8jམཆན། ཞེས་སྩལ། མཇུག་ཏུ་མཇལ་བཅར་རྣམས་དང་ལྷན་དུ་སྐུ་དཔར་སྒྲོན་བཞེས་བཅས་མཛད། འདི་ཉིན་ནས་ཚེས་ ༡༨ བར་ཉིན་གྲངས་བདུན་རིང་འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་གང་ས་ནས་ཕེབས་པའི་མཁས་དབང་རྣམ་པས་ཉིན་བསྟུད་བགྲོ་གླེང་རྒྱ་ཆེར་གནང་བའི་གྲུབ་དོན་དུ་ལེགས་བཤད་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་རྩོམ་ཡིག་ཁག་ཕྱོགས་སྡེབས་ཀྱིས་དེབ་གཟུགས་ཐོག་པར་འགྲེམས་ཀྱང་ཞུས།

ཚེས་ ༡༢ ཉིན་ཅོབ་ར་ཧའོ་སིར་ (Chopra House) སྐྱབས་རྗེ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཡོངས་འཛིན་དགའ་ཁྲི་གླིང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་སྐུ་གདུང་ཟ་མ་ཏོག་ཞལ་གསོས་ན་བཟའ་བསྒྲོན་ཏེ་སླར་ཡང་འཚོ་གཞེས་དངོས་བཞུགས་ཀྱི་གཟི་བྱིན་འབར་བ་རྗེ་ཚེ་འཛིན་མའི་ཕྱག་རྒྱ་ཅན་ལྷར་བཅས་སྐྱེ་རྒུའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་དུ་ཐོབ་པའི་རྟེན་འབྱུང་རབ་གནས་མཆོད་འབུལ་དུ་བླ་བྲང་མཛོད་ལས་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། གང་གི་ཐུགས་ཀྱི་སྲས་པོ་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཆིབས་ཞབས་སྟོན་འཁོར་བཅས་བླ་བྲང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ། རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་དང་གསུང་ཞབས་པ་བཅས་ནས་ཆོག་གྲྭ་ཞུས་ཏེ་རབ་གནས་རྟ་ཐོག་མའི་སྒོ་ནས་ཕྱག་ནས་མེ་ཏོག་འཐོར་གནང་མཛད་ཐོག་གང་གི་གསང་གསུམ་རྣམ་ཐར་གྱི་བཀའ་དྲིན་ཐུགས་ལ་ཝ་ལེར་འཆར་པའི་དད་འདུན་ཤུགས་དྲག་དང་བཅས་སྐུ་ཚེའི་རབས་སུ་འབྲལ་མེད་བླ་སློབ་ཏུ་འབྲེལ་བ་དང༌། ཡང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་འཁྲུལ་བྲལ་ངེས་རྙེད་ཀྱིས་གོང་མའི་རྣམ་ཐར་སྐྱོང་བཞེད་ཡོང་བའི་ཐུགས་སྨོན་སྤྱན་དམིགས་ཡུན་རིང་བསྐྱངས་པའི་སྒོ་ནས་སྙན་དར་སྒྲོན་འབུལ་མཛད།

བླ་བྲང་མཛོད་ལས་དང༌། དེང་མཐུན་ཚན་རིག་ལས་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐུ་གདུང་གསོས་འབུལ་སོགས་ཀྱི་ཞབས་འདེགས་ཞུ་མི་ཨ་རི་བ་ལི་ས་སོགས་ལ་རིན་ཆེན་གཉིས་པའི་མཆོད་ཀོང་གསོལ་རས་དང་ལེགས་སོའི་གསུང་གི་དབུགས་དབྱུང་སྩལ། སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་ནས་དམིགས་བསལ་མཆོད་འབུལ་རྒྱ་ཆེ་གནང་བ་དང༌། བཀའ་བློན་རྣམ་པ་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་རྣམ་གཉིས། གཞུང་ཞབས་ལས་བྱེད། འབྲས་སྤུངས་བླ་སྤྱི་དང༌། བློ་གླིང་གྲ་ཚང་སོགས་རྒྱུད་གྲའི་འཐུས་མི། ཞལ་སློབ་ཁག དད་ལྡན་སེར་སྐྱ་མི་དམངས་བཅས་ནས་རིམ་བཞིན་གདུང་མཇལ་ཞུས། མར་ལམ་རིག་འཛིན་རྣམ་གྲོལ་གླིང་སྒྲུབ་གྲྭའི་ཚོགས་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་བཞིན་སྒྲིག་ཁོངས་སྒྲུབ་སྔགས་གྲངས་ ༢༢ མཇལ་ཁར་ཕྱག་སྲུང་སྩལ། རྟེན་གཙོར་སྙན་ཤལ་དང་ཕྱག་ནས་འཐོར་ཏེ་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

ཕྱི་ཉིན་ཕོ་བྲང་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་དགེ་ཚུལ་ཕ་གྲངས་ ༢༤ དང༌། དགེ་ཚུལ་མ་གྲངས་ ༡༥ བཅས་ལ་དགེ་བསྙེན་དང༌། བར་མ་རབ་བྱུང་སྔོན་དུ་སོང་བའི་སྒོ་ནས་དགེ་ཚུལ་གྱི་བསླབ་སྡོམ་དང༌། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་མཁན་པོ་དང༌། རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་ལྡན་མ་བློ་ཆོས་སྤྲུལ་སྐུས་ལས་སློབ། བློ་གླིང་མཁན་པོ་རི་རྫོང་སྤྲུལ་སྐུས་གསང་སྟོན། རྣམ་གྲྭ་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོས་དུས་གོ་བ་བཅས་མཛད་ནས་དགེ་འདུན་གྲངས་ཚང་བའི་དབུས་སུ་བསྒྲུབ་བྱ་ ༢༢ ལ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་སྩལ།

གཟའ་སྐར་འཕྲོད་སྦྱོར་དགེ་བའི་དུས་ཀྱི་ཆར།།

དགའ་གདོང་གསལ་བྱེད་གླིང་གི་ཕྱི་ནང་རྟེན།།

ཡོངས་གྲུབ་སྒོ་དབྱེའི་དུས་སྟོན་རྨད་པོ་ཆེ།།

སྐྱོང་བའི་བསྐལ་བཟང་སྩལ་འདི་དམ་པའི་སྲོལ།།

ངན་བྱུས་ཤྭ་འོད་རྡོལ་བས་གངས་ལྗོངས་ཀྱི།།

སྣོད་བཅུད་རྒུད་པར་བྱས་ཀྱང་ཐུགས་སྟོབས་ཀྱིས།།

གསུམ་དུས་གསུང་འཕྲིན་ཉི་མ་བྱེ་བའི་གཟི།།

ཕྱོགས་ཀྱི་མཁའ་ལ་སྤྲོ་བའི་འཕྲིན་ལས་བསྐྱངས།།

རིགས་ཀྱི་གཟུངས་ཐག་གཅིག་པུར་རབ་བསྔགས་པའི།།

བརྡ་སྤྲོད་གཞུང་ལུགས་གཟི་མིག་དགུ་བའི་རྒྱན།།

དོན་ལྡན་བགྲོ་གླེང་གསེར་གྱི་སྐུད་པ་རུ།།

བརྒྱུས་པའི་ངོ་མཚར་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱངས།།

ད་དུང་ཉམས་མེད་སྐྱོང་ལ་སློབ་རའི་ཚལ།།

བསྐྲུན་པའི་དགེ་ཚོགས་དུས་སུ་སྨིན་བྱེད་པར།།

ཡི་གེའི་སློབ་དཔོན་དག་ལ་ཆེར་ལྟོས་པས།།

གཡོ་མེད་བརྟུན་པ་སྐྱེད་ཅེས་ཡང་ཡང་གསུངས།།

ཞེས་ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལས། གནས་ཆེན་དང་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་ཁག་གཅིག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་མཚོན་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་ཚབ་ྋཀུན་གཟིགས་རིན་པོ་ཆེར་མཇལ་འཕྲད་སྙན་བཅར་དང་རིམ་ལྔའི་བགྲོ་གླེང༌། བཀའ་དབང་དང༌། བརྡ་སྤྲོད་སྐོར་བགྲོ་གླེང་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཏེ། རླབས་འཕྲེང་ང་བརྒྱད་པའོ།། །།

6 གསུང་འཕྲིན་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོདཡོད།

7 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན།’ ༡༩༨༧ ནས་ ༡༩༩༡ པར་ཐེངས་དང་པོ། ཤོག་ངོས་ ༥ ནས་ ༡༡ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་ དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

8 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

རླབས་འཕྲེང་ང་དགུ་པ།

ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་དང་དད་ལྡན་ཁག་གཅིག་མཇལ་བཅར་གསུང་འཕྲོས། ཡོངས་འཛིན་གླིང་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་ངེས་རྙེད་དང་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་ནང་ཕེབས་བཞུད་ཀྱིས་ཞི་བའི་གྲོས་འཆར་དོན་ཚན་ལྔ་འདོན་གནང་མཛད་པས་མཚོན་མ་ན་ལི་དང་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་ཁག་གཅིག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སོགས་ཀྱི་སྐོར།

ས་བཅད་དང་པོ།

ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་གཙོ་གྱུར་ཚོགས་སྡེ་ཁག་གཅིག་ཏུ་བཀའ་སློབ་དང་ཟབ་ཆོས་གསན་བཞེས་སོགས།

༡༽ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་དང་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་གསུང་ཆོས་སྩལ་བ།

༡༩༨༧ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༥ (བོད་ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༥ །) སྔ་དྲོ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གསོ་སྦྱོང་གི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་དུས་འབྲེལ་གསོ་སྦྱོང་ཕྱིར་བཅོས་དང༌། སོ་ཐར་ཆོས་བསྒྲགས་པའི་མདོ་བཅས་བསྐྱངས། དེ་ནས་ལྷ་ལྡན་ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་རྗེས་འབྲེལ་སྲོལ་རྒྱུན་ཉམས་མེད་བསྐྱངས་དང་སྐྱོང་བཞིན་པའི་གསུང་རའི་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་བཀའ་ཤག་ནས་གཞུང་གནས་ཀྱི་རྟེན་གསུམ་བཏེགས། མཁན་པོ་བླ་སྤྲུལ་དང་རིས་མེད་དགེ་འདུན་སྔགས་བཙུན་སོགས་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བར་སྔོན་འགྲོའི་གསུང་བཤད་སྩལ་བའི་སྙིང་པོར།

‘‘དེ་རིང་ང་ཚོ་འདིར་ཚོགས་ཏེ་དྲན་གསོ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བ་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་མཉམ་མེད་ཤཱཀྱ་སེང་གེས་ཟབ་པ་དང༌། རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཚུལ་མཐའ་ཡས་པ་ཞིག་བཀའ་སྩལ་བས་སྨྲ་བ་ཟླ་མེད་དང༌། སྟོན་མཆོག་བླ་ན་མེད་པར་གྱུར་པ་དེ་སྔོན་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པ་སངས་རྒྱས་པའི་རྗེས་སུ་མུ་སྟེགས་པ་དང་ཆོ་འཕྲུལ་འགྲན་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་འགྲོ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དོན་མཛད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོའི་དུས་ཆེན་འདི་ལ་ང་ཚོས་རྗེས་དྲན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་མཁན་ཚོས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༠ ཙམ་ནས་འདིར་སྨོན་ལམ་གྱི་དུས་ཆེན་འདིའི་རྒྱུན་ཟིན་པ་དང༌། གདན་ས་ཚོའི་ནང་ལ་ཡང་དེ་དེ་བཞིན་ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་གྱི་དུས་ཆེན་ཁྱད་པར་ཅན་འདི་ལ་སྟོན་པའི་རྗེས་དྲན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང༌། ཆོས་ཚུལ་འདི་དག་ང་རང་ཚོས་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ནི། སྡིག་པ་ཅི་ཡང་མི་བྱ་ཞིང༌།། དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྤྱད།། རང་གི་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་འདུལ།། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཡིན།། ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན། མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ནི། སྡིག་པ་སྤངས། དགེ་བ་སྒྲུབ། དེ་ལྟ་བུའི་སྡིག་པ་སྤོང་ཞིང་དགེ་བ་སྒྲུབ་པ་དེ་ཡང་རྩ་བ་ཀུན་སློང་སེམས་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་པས་རང་གི་སེམས་རྒྱུད་འདུལ་དགོས་པ་དེ་ཡིན།

རྡོ་དོན་ཡང་སྙིང་ཕྱིའི་ལྟར་སྣང་འདྲ་ཆགས་པཆགས་ཙམ་མ་ཡིན་པར། གཙོ་བོ་ནང་གི་སེམས་རྒྱུད་དུལ་བའི་ཐོག་ནས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ཉེས་སྤྱོད་མཐའ་དག་བཀག་སྟེ་རབ་ཏུ་ཞི་ཞིང་དུལ་བ་ཞིག་དགོས། རབ་ལ་བྱུང་ན་གཞན་ལ་ཕན་བཏགས། མཐའ་མ་གཞན་ལ་ཕན་བཏགས་མ་ཐུབ་ན་ཡང་གཞན་ལ་གནོད་འཚེ་མི་བྱེད་མཁན་ཞིག་ངེས་པར་དུ་བྱེད་དགོས། འདི་འདྲའི་བསླབ་བྱ་སྟོན་མཁན་ཞིག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཟེར་བ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེ་ལྟར་སྡིག་པ་སྤོང༌། དགེ་བ་སྒྲུབ་གསུངས་པའི་སྡིག་པའི་དོན་ནི། བྱ་བའི་ངོ་བོ་གཞན་ལ་གནོད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་རྒྱུ་དེ་སྒྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་ལ། གཞན་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པ། སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པར་བྱས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ལ། ལས་དེ་གསོག་མཁན་རང་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་དགོས་པ་ཞིག་རེད། དེ་འདྲ་བའི་ལས་ལ་སྡིག་པ་ཟེར་བ་ཡིན། ཡང༌། ལས་གང་གསོག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་གཞན་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཚོར་བ་སྟོན་མཁན། གཞན་གྱི་ཡིད་ལ་བདེ་སྐྱིད་བསྐྱེད་བྱེད། གཞན་ལ་ཕན་པའི་ལས་ཅན། ལས་འདི་སྒྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་གཞན་ལ་ཕན་བཏགས་པ་ཡིན་དུས། འདིའི་འབྲས་བུ་རང་ཐོག་ལ་སྨིན་ཡོང་བས་རང་ཉིད་ལ་བདེ་བ་འབྱུང་བ་ཡིན། དེ་འདྲའི་ལས་དེ་ལ་དགེ་བ་ཟེར།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘གང་ལྟར་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཚན་རིག་བཤད་པ་ཡིན་ན་ཡང་དེང་སང་གཞི་རྩ་འདིའི་ཐོག་ནས་བཤད་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ནང་པའི་ཆོས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཆོས་ལུགས་ཚོའི་ཐོག་ནས་བཤད་སྟངས་ནི། ཕྱིའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་འདྲ་མི་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་འགྱུར་བ་སྣ་ཚོགས་ཡོང་བ་འདི་རྩ་བ་ལས་དང་འབྲེལབ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། ལས་དེ་སེམས་དུལ་མ་དུལ་ཐོག་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་པ། རྩ་བ་དེ་སེམས་ལ་ཐུག་གི་ཡོད་པར་བཤད། གཙང་མ་བཟོ་ས་དེ་ཡང་སེམས། གཙང་མ་བཟོ་མཁན་དེ་ཡང་སེམས། གཙང་མ་བཟོས་པའི་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་སྟེང་ནས་བཤད་ཡོང་དུས་ནང་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་སྐོར་དེ་དག་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་ལ་རྒྱས་པོ་ཐོན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། རང་གི་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་འདུལ། ཞེས་གསུངས་དགོས་དོན་དེ་འདྲ་ཡིན་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘མི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ཟེར་མཁན་དེ་ལ་ལུས་འདི་ཙམ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟེར་བ་འདི་མིག་གིས་མཐོང་རྒྱུ་དང༌། ལག་པས་རེག་རྒྱུ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་གསལ་ཙམ་རིག་ཙམ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་རེད། བདེ་སྡུག་ཚང་མ་འདིས་བྱེད་པ་དང༌། མྱོང་མཁན་ཡང་འདི་ཡིན་པ་རེད། ང་རང་ཚོ་ལ་ཕན་གནོད་བྱེད་པ་པོ་འདིས་བྱེད་པ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཕན་གནོད་བྱེད་ལུགས་དེ་ཤེས་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་རྣམ་གཞག་དང༌། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དེ་དག་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས་རང་གི་ཤེས་རྒྱུད་འདུལ་དགོས། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་ཡོང་མཁན། རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་ཡོང་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་པའི་ལྟོས་པའི་སྒོ་ན་ཡོང་མཁན། ལྟོས་པའི་དབང་གིས་ཡོང་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། རྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་ཐོག་ནས་ཡོང་བ་ཞེས་བཤད་ཡོང་དུས། རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་ཕྲ་མོའི་ཐོག་ལ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཆོས་ཐམས་ཅད་ང་རང་ཚོ་ལ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་སྣང་གི་ཡོད་ན་ཡང༌། དོན་དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་ལ་རང་ཚུགས་ཐུབ་པའི་སྡོད་ལུགས་ཤིག་རྩ་བ་ནས་མེད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་རེད་ཅེས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་དག་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ང་རང་ཚོ་ལ་ཉོན་མོངས་སྐྱེས་ཡོང་དུས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྩ་བ་བློ་གང་འདྲ་ཞིག་གི་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྩ་བ་བྱེད་མཁན་གྱི་བློ་དེའི་འཛིན་སྟངས་དོན་ལ་གནས་པ་ཡིན་དང་མིན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བཤད་པ་འདིའི་ཐོག་ནས་ཤེས་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་རང་ཚོ་ཆོས་བྱེད་མཁན་ཚོས་རིམ་པ་དང་པོར་གང་བྱེད་དགོས་ཟེར་ན། མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་འདི་ཡིན། མི་དགེ་བ་བཅུ་ངོ་ཤེས་ནས་འདི་དག་སྤངས་ཏེ་དཀར་པོ་དགེ་བའི་ཆོས་བཅུ་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཡིན་ལ། མི་ཚེ་གཅིག་གི་རིང་ལ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བདེ་འཇགས་དང༌། ཞི་བདེ། བག་ཕེབས་སུ་གནས་རྒྱུའི་ཆ་རྐྱེན་ཡང་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘རིམ་པ་གཉིས་པ་ནི་མི་དགེ་བཅུས་མཚོན་པའི་ཉེས་སྤྱོད་ཀུན་ནས་སློང་མཁན་གྱི་ཉོན་མོངས་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། དེ་ནི་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ཉམས་ལེན་ཐོག་ནས་ཉོན་མོངས་མེད་པ་བཟོ་དགོས། དེ་ནས་རིམ་པ་གསུམ་པ་ཉོན་མོངས་དེས་བཞག་པའི་བག་ཆགས། ཤེས་བྱ་ཤེས་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་མཁན་གྱི་ཉོན་མོངས་དེ་ཡང་མེད་པ་བཟོ་དགོས། ནང་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉོན་མོངས་དང་འབྲེལ་ནས་ཡོང་གི་འདུག དེར་བརྟེན་དང་པོ་ཉོན་མོངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་སྤྱོད་བཀག དེ་ནས་ཉོན་མོངས་བཀག དེ་ནས་ཉོན་མོངས་དེས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་བཀག་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཚུལ་ཇི་འདྲ་ཡོད་པ་དེ་དག་ཤེས་པ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེ་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དད་པ་བྱས་ན་དེ་རྒྱུ་མཚན་མཐོང་བའི་དད་པ་རེད། རྒྱུ་མཚན་མཐོང་བའི་ཐོག་ནས་དད་པ་སྐྱེས་པའི་དད་པ་བརྟན་པོ་ཡོད། འདི་བྱུང་ན་རྐྱེན་ཕྲ་མོ་ཞིག་གིས་དད་པ་འགྱུར་སླ་པོ་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་མ་རེད། རྒྱུ་མཚན་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་ངེས་པ་བརྟན་པོ་རྙེད་པའི་དད་པ་དབང་རྣོན་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་གི་དད་པ་མེད་པར་དབང་རྟུལ་དད་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་བླུན་དད་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་དེ་རྐྱེན་ཕྲ་མོས་འགྱུར་སླ་པོ་ཡོང་རྒྱུ་རེད། རྒྱུ་མཚན་ཤེས་པ་བྱས། དོ་སྣང་བྱས། སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ངེས་པར་དུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།’’9jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ་བ་དང༌། སྐྱེ་རབས་ལེའུ་ ༩ པ་རྒྱལ་བུ་ཐམས་ཅད་སྒྲོལ་གྱི་མཛད་རབས་གསུངས་གནང༌། མཇུག་ཏུ་སྐྱིད་རོང་ནོར་བུ་བཟང་པོ་ཁྱིམ་ཚང་ནས་གསོལ་བཏབ་བཞིན་ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས་སོགས་གཟུངས་སྔགས་འགའ་ཤས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་ཡང་སྩལ།

ཕྱེད་ཡོལ་གཙུག་ལག་ཁང་དབུ་རྩེར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་ཆོས་དབྱངས་པ་སོགས་འཛོམས་པ་དང་སྐམ་ཚོགས་སྨོན་ལམ་ཚོགས་མགོན་དུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད། ཞལ་འདོན་གྱི་རིམ་པ་གསུང་བཞིན་ཚིག་མཚམས་སུ་ཚོགས་ཆེན་དབུ་མཛད་མཇལ་བཅར་ལ་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་སྩལ། སྨོན་ལམ་མཆོད་འབུལ་དང༌། ལྗགས་བསྔོ་རྒྱས་པ་སོགས་སྔར་སྲོལ་ཕྱག་ལེན་བསྟར། དེ་ནས་བློ་གསལ་རིགས་ལམ་སྨྲ་བའི་བརྒལ་རྟགས་ཀྱི་དམ་ཆར་ཐུགས་ཞིབ་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༦ ནས་བཟུང་ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡ བར་ཉིན་གྲངས་བཅུ་དྲུག་རིང་དད་ལྡན་ཀ་སྦུག་བདེ་སྐྱིད་ཁང་གསར་གྱི་ལྕམ་ནོར་གཡང་ནོར་བུ་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་རྗེ་ཙོང་ཁ་ཆེན་པོའི་གསུང་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་བཀའ་ཁྲིད་ཟབ་རྒྱས་ཉིན་རེ་ཕྱེད་ཡོལ་བསྟར་ཆགས་སུ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་རྒྱུར། ཐོག་མར་རྒྱུན་ཕྱག་གསུམ་པ་དང༌། ཤེར་སྙིང་གསུང་བསྐུལ། དེ་ནས་རྣམ་གྲྭ་དབུ་མཛད་ནས་བརྒྱུད་འདེབས་དང༌། ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མ་གསུང་བསྐུལ། གསོལ་འདེབས་མལ་སྐབས་ལྕམ་ནོར་གཡང་ནོར་བུ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ། ཆོས་ཞུ་བ་རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་ལྡན་མ་བློ་ཆོས་སྤྲུལ་སྐུ་ཆོས་དབྱིངས་རྒྱ་མཚོ་དང༌། བློ་གླིང་མཁན་ཟུར་ཡེ་ཤེས་ཐུབ་བསྟན། དགའ་ཤར་མཁན་ཟུར་བླ་ཏི་སྤྲུལ་སྐུ། བློ་གླིང་མཁན་པོ་རི་རྫོང་སྤྲུལ་སྐུ། དགའ་ཤར་མཁན་པོ་བྱམས་པ་ཡེ་ཤེས། རྒྱུད་སྨད་མཁན་པོ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན། རྒྱུད་སྟོད་མཁན་པོ་དཀོན་མཆོག་དབང་འདུད། བླ་སྤྲུལ། དགེ་བཤེས། གྲྭ་བཙུན་ཕོ་མོ། གཞིས་བྱེས་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ། ཕྱི་རྒྱལ་བ་བཅས་མི་གྲངས་ ༣༠༠༠ སྐོར་ལ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་སྔོན་འགྲོ་ཆོས་བཤད་ལམ་ཡོངས་རྫོགས་གནད་བསྡུས་ཐོག ཉིན་རེ་གསུང་ཆོས་གང་གནང་བ་རྣམས་ཆོས་ཞུ་བ་སོ་སོས་གོ་དོན་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བས་གོ་སྒྲིག་ཡོད་པ་ལྟར་སྔ་དྲོ་ཚོ་ཁག་དྲུག་ལ་ཁག་བགོས་ཀྱིས་མཁན་པོ་བླ་མ་རེ་ནས་བསྐྱར་བཤད་དང༌། དོགས་འདྲི་གོ་བསྡུར་བྱེད་འཐུས་ཞེས་ཐུགས་བརྩེ་ཆེན་པོས་བཀའ་སློབ་དང་འབྲེལ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་བཤད་ཁྲིད་དབུ་ཚུགས།

བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་གསུང་ཆོས་ཀྱི་ཉིན་མཐའ་མའི་ལྗགས་བཤད་སྐབས་གསུང་དོན་སྙིང་པོར། ‘‘དེ་ཡང་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་ལས། སྲས་བཅས་རྒྱལ་བའི་རྨད་བྱུང་འཕྲིན་ལས་ལས།། ལེགས་གྲུབ་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པས་ཀྱང༌།། ཐར་འདོད་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་དཔལ་སྟེར་ཞིང༌།། རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་རིང་དུ་སྐྱོང་གྱུར་ཅིག། ཅེས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་དོན་ཁ་སང་སྔོན་དུ་ཞུས་པ་བཞིན་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་འདི་ལྗགས་རྩོམ་གནང་སྐབས་བསྟན་པའི་བདག་པོ་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནས་བཟུང་པའི་དངོས་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་ཐམས་ཅད་ཞལ་གཟིགས་ནས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་མཚན་མ་བརྟན་པོ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན། སྲས་བཅས་རྒྱལ་བའི་རྨད་བྱུང་འཕྲིན་ལས་ལས་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། ཉམས་ལེན་བྱེད་འདོད་ཡོད་མཁན་གྱི་མི་རྣམས་གསུང་རབ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལ་བལྟ་བའི་མིག་ཕྱེས་ཏེ་ལམ་བགྲོད་ཐུབ་པ་དང༌། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་རྒྱུད་ལ་རྣམ་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་ས་བོན་གྲུང་པོ་ཐེབས་ཐུབ་ཡོང་བ་ཤོག་གསུངས་པ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེ་ཡང་སྔོན་ལ་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་ལ་མ་ལྟོས་པར་ལམ་རིམ་གྱི་ཁྲིད་ཐོབ་པ་ནས་བཟུང་རང་ཉིད་མི་སྤུས་དག་ཏུ་འགྲོ་བ་ཞིག་བྱུང་ན་འཆད་ཉན་བྱས་པའི་དགོས་དོན་ཚང་བ་ཡིན། འགའ་ཞིག་ཆོས་ཞུས་པ་ཙམ་ལས་རང་གིས་དེ་ཙམ་ཤེས་མི་ཐུབ་མཁན་ཚོའི་གནས་ཚུལ་ནི་ཐ་དད་ཡིན། དེ་མིན་ཆོས་ཕྲན་བུ་ཤེས་མཁན་ཚོས་ལག་ལེན་བཀལ་ནས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མ་ཐུབ་ན་དགོས་པ་ཆེ་བ་མ་བྱུང་བ་རེད། ཆོས་ཞེས་པ་འདི་སོ་སོའི་གཤིས་རྒྱུད་ལ་སྦྱར་ནས་གཤིས་རྒྱུད་བཟོ་བཅོས་བརྒྱབ་ན་དངོས་གནས་རང་ཉིད་སེམས་སྐྱིད་ལ། བློ་བདེ་བག་ཕེབས་ཤིག་ཡོང་ཐུབ། གཤིས་རྒྱུད་ལ་འགུལ་བསྐྱོད་མ་ཐེབས་ན་ཆོས་ཤེས་ཀྱང་དགོས་པ་དེ་ཙམ་མ་བྱུང་བ་ཡིན། ད་ལྟ་ནས་རྒྱུད་ཐོག་ལ་བཀལ་ཏེ་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས། ལྷག་དོན་རྡ་རམ་ས་ལར་གཏན་དུ་སྡོད་མཁན་ཚོའི་རྣ་བར་ཆོས་རྣ་བ་ཚ་ཚ་ཐོས་ཡོད་པས་དེ་ཚོ་ལག་ལེན་ལ་འགེལ་དགོས། སོ་སོ་སྣང་བ་དག་ནས་རང་ཉིད་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་གྱི་ཆོས་པ་རབ་གཅིག་ཡིན་བསམས་ནས་སྡོད་མི་རུང༌། སྣང་བ་དག་དྲགས་ན་སྐྱོན་མང་པོ་ཡོང་བས་རང་གིས་རང་ལ་བརྟག་དཔྱད་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེང་སང་གཞི་ནས་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚོའི་ནང་དུ་ནང་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཕྲན་བུ་མང་དུ་འགྲོ་གི་འདུག དཔེར་ན། པོ་ལན་དང༌། ཧང་གྷ་རི། ཨུ་རུ་སུ་སོགས་རེད། ཉེ་ཆར་ངོས་ཨུ་རུ་སུར་འགྲོ་དུས་མི་ལྷོད་ལྷོད་ཐུག་ནས་སྐད་ཆ་ཤོད་རྒྱུ་མ་བྱུང་སྟབས་བརྗོད་ཁག་པོ་རེད་མ་གཏོགས། ལི་ནེན་གྷི་རིར་སླེབས་དུས་དེར་ནང་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཡོད་པའི་བཟོ་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བོད་པའི་འཐབ་རྩོད་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ་འདི་དངོས་གནས་དྲང་བདེན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། བོད་པར་དགའ་པོ་དང༌། རྒྱ་མིར་མི་དགའ་བ་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་མ་རེད། དངོས་གནས་དྲང་བདེན་བོད་པ་དང་རྒྱ་མི་སུས་བྱས་ཀྱང་དེ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས། ནོར་འཁྲུལ་རྒྱ་མི་དང་བོད་པ་སུས་བྱས་ཀྱང་དེ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ་མེད། དེ་ནི་རྒྱ་མི་དང་བོད་པ་སུས་བྱས་མ་བྱས་ཀྱི་གནད་དོན་ཞིག་མིན་པར། རྩ་བ་དྲང་བདེན་ཡིན་མིན་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རྒྱས་པར་ཤོག་ཅེས་ང་ཚོས་སྨོན་ལམ་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་ལྟར་སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང༌། ཡང་སྒོས་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་ལ་ཡོད་པའི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སྔགས་དང་བཅས་པ་ཡོད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་འདི་དངོས་འབྲེལ་རྩ་བ་སྲ་བརྟན་ཚུགས་དང་མ་ཚུགས་དང༌། གནས་དང་མི་གནས་དེ་བོད་དང་འབྲེལ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད། བོད་པ་ཚོ་སྐྱིད་སྡུག་ལེགས་ཉེས་ཇི་ལྟར་ཡང་སོ་སོའི་ལུང་པའི་གནས་སྟངས་ལ་རག་ལུས་ཡོད། སོ་སོའི་ལུང་པའི་གནས་སྟངས་བརྟན་པོ་ཡོད་ན། བོད་ནང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དར་ཐུབ་པ་དང༌། སོ་སོའི་ལུང་པ་ཉམས་ཉེས་གཏན་མེད་ལ་སོང་ན། ང་ཚོ་འདིར་བོད་མི་ཉུང་ཤས་ལྷག་པ་ནས་རྩོལ་བ་ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་མི་ཐོག་རེ་གཉིས་ལས་དེ་ནས་རྫོགས་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཤེས་གསལ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་རང་ཚོའི་ཁ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རྩ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རྒྱས་པ་ཤོག་ཅེས་སྨོན་ལམ་རྒྱག་ཡོད། བསྟན་པ་རྒྱས་པ་ལ་རྒྱས་སྟངས་བསམ་བློ་བཏང་ནས་དེའི་གནད་འགག་ཤེས་དགོས། ཁ་ཤས་ཀྱིས་སྟབས་བདེའི་སྒོ་ནས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང༌། བསྟན་པ་གཉིས་ཐ་དད་ཡིན་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་གི་འདུག ངོས་ཀྱིས་བལྟས་ན་དེ་འདྲ་རང་མ་རེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་གནས་དང་མི་གནས་དངོས་གནས་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་འདི་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་དང༌། འབྲེལ་བ་ཤིན་ཏུ་དམ་པོ་ཡོད། དེར་བརྟེན་བོད་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་འདི་ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་འཐབ་རྩོད་གཅིག་རྩ་བ་ནས་མིན། ད་ལྟ་འདི་རྒྱ་མིས་ཤེས་ཀྱི་མི་འདུག ཡིན་ནའང་རིམ་པས་རྒྱ་མི་ཚོས་ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ད་ལྟ་རྒྱ་མིའི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་དང་བྱེད་སྟངས་དེ་རང་བྱས་པ་ཡིན་ན། བོད་པར་ཕན་རྒྱུ་ཕར་བཞག་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོ་ཡང་སྐྱིད་པ་ཞིག་ཡོང་མི་ཐུབ།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘གལ་ཆེ་སར་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་ལས། གལ་ཆུང་སར་མགོ་འཁོར་རྒྱུ་མེད། ངའི་བླ་མའི་ཕྱག་བཞེས་ཡིན། ཡས་ཡིན་མས་ཡིན་ཞེས་ཤོད་ས་བསྡད་མེད། བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ཡོངས་རྫོགས་ཁ་སྦུབ་ནས་སྡོད་པའི་དུས་ཚོད་གཅིག་ལ་སླེབས་ཡོད་པ་རེད་མ་གཏོགས། དགོན་པ་རེ་གཉིས་དང༌། བླ་མ་རེ་གཉིས་ཀྱི་སྐད་ཆ་མ་རེད། བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ཁ་སྦུབ་ནས་སྡོད་པའི་དུས་ཚོད་འདིར་ྋརྒྱལ་བ་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་སྐབས་ནས་ལམ་སྟོན་གནང་བ་དེ་ཚོར་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་རེད་མ་གཏོགས། ཁྱེད་རང་ཚོས་རང་དགར་སོ་སོའི་ཆོས་བརྒྱུད་དང་ཕྱག་ལེན་ཡིན་མདོག་མདོག་གི་བསམ་བློའི་ཐོག་ནས། ངོས་ཀྱིས་བཤད་པ་དེ་ཚོ་བསམ་བཏང་དྲན་སྐྱེས་བྱས་ནས་བཤད་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ་དང༌། ཡང་ན་ཁ་བདེ་པོ་བྱས་ནས་བཤད་པ་འདྲ་པོ། དེ་མིན་མཛེས་འཆོས་བྱས་ཏེ་བཤད་པ་འདྲ་པོ་ལ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་གོ་བ་མི་ལེན་པའི་ངེས་པ་མི་འདུག དེ་ཚོར་ཁྱེད་རང་ཚོས་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་ཐོག་ནས་བརྟག་དཔྱད་དང་འབྲེལ་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀའི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་ཉན་ཏེ་དཔྱད་པ་བྱས་ན་རིམ་པས་གསལ་པོ་ཤེས་ཀྱི་རེད། གང་ལྟར་དེ་ཚོའི་ཐོག་ལ་གཟབ་གཟབ་མ་བྱས་ན་ཡག་པོ་མི་འདུག ཤེས་སོང་ངམ།’’10jམཆན། ཞེས་སོགས་སྩལ།

ཉིན་རེ་བྱང་ཆུབ་ལམ་སྒྲོན་དང༌། ལམ་རིམ་བསྡུས་དོན་ཡང་བཤད་ལུང་དང་སྦྲགས་ཆབས་ཅིག་སྩལ་གྲུབ་ཅིང༌། ཀ་སྦུག་བདེ་ཁང་ལྕམ་ནོར་གཡང་ནོར་བུ་ནས་གཏང་རག་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་ཞུས། སྤྱིར་ན་འདི་ལོའི་ཡས་མས་ནས་གནམ་གཤིས་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་དཔེར་ན། དགུ་གཏོར་གྱི་གཏོར་ཟོར་འཕེན་པའི་སྐབས་སུ་ལྷ་སྲུང་དྲེགས་པ་དགྱེས་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་རླུང་འཚུབ་དང་སེར་བ་ཁམ་བུའི་རྡོག་ཙམ་ཐོ་རེ་བ་བབས་པ་དང༌། དགུང་གསར་དང༌། གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་གསུང་ཆོས་སོགས་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མཛད་སྒོའི་སྐབས་སུ་ནམ་མཁའ་གཡའ་དག་ལ་ཉི་འོད་ཀྱི་གཟི་བྱིན་ཕྱོགས་བརྒྱར་བཀྱེ་བ་སོགས་ནི་བར་སྐབས་བྱུང་མྱོང་མེད་པ་བོད་འབངས་བཀྲ་ཤིས་ལུགས་ལེགས་ཀྱི་མཚན་མར་ངེས་སོ་ཞེས་མྱོང་ཅན་སྐྱེ་བོའི་ཞལ་ནས་ཡང་ཡང་གླེང༌།

༢༽བོད་གཞུང་སྨན་རྩིས་མཐོ་སློབ་ཁང་དབུ་འབྱེད་དང་སྐབས་དེ་འབྲེལ་གྱི་གནས་ཚུལ།

༡༩༨༧ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་བོད་གཞུང་དབུས་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་མཐོ་སློབ་ཁང་གསར་པ་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོ་དང༌། སྐུའི་བླ་སྨན་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་དབུས་སྨན་རྩིས་ཀྱི་སྐོར་ལ་སློབ་སྦྱོང་མཐར་སོན་བྱུང་བའི་སྨན་པ་གྲངས་ ༣༠ སྐོར་ལ་སྨན་པའི་ཕྱག་ཁྱེར་སྩལ་སླད་མཛད་སྒོར་གདན་ཞུས་བཞིན། སྔ་དྲོ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་བཀའ་ཤག་དང་གཞུང་ཞབས། སྨན་རྩིས་ཁང་དབུ་ལས་དང་སློབ་ཕྲུག ཉེ་འཁོར་གྱི་མི་མང་བཅས་ནས་སྤོས་སྣེས་སྔུན་བསུས་ཏེ་སྨན་རྩིས་ཁང་ཚོགས་ཁང་དུ་སྣང་གསལ་ཞལ་འབྱེད་དང༌། སྨན་བླའི་སྐུ་ཐང་ལ་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ་མཛད་དེ་ཞབས་སྟེགས་ཐོག་བཞུགས་ཞབས་འཁོད། སྨན་རྩིས་འགན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་ལྷ་མོ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་དང༌། སྨན་རྩིས་འགན་འཛིན་ནས་ལས་བསྡོམས་སྙིང་བསྡུས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་མཇུག་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ་སྙིང༌།

‘‘རིག་གཞུང་གི་སྡེ་ཚན་ལ། རྒྱ་གར་མཁས་པའི་ལུགས་སུ་རིག་གནས་ཆེ་བ་ལྔ་དང༌། ཆུང་བ་ལྔ་བཅས་རྣམ་གྲངས་བཅུར་བཤད་ཡོད། དེའི་ནང་ནས་ནང་དོན་རིག་པ་དང༌། གསོ་བ་རིག་པ་གཉིས་ཀྱིས་མི་མང་པོར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་ཡོད་པར་བརྟེན་ཕལ་ཆེ་བས་དེ་གཉིས་ལ་དོ་སྣང་ཆེ་བ་བྱེད། གསོ་བ་རིག་པས་ལུས་པོ་བདེ་ཐང་བཟོ་བ་དང༌། ནང་དོན་རིག་པས་སེམས་ལ་ཞི་བདེ་བཟོ་གི་ཡོད། མི་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཡང་ལུས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་དང༌། སེམས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་ཁག་གཉིས་ཡོད། ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་ཞིང་བདེ་བ་སྐྲུན་མཁན་དེ་གསོ་བ་རིག་པ་ཡིན་དང༌། སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་ནས་བསམ་བློ་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་དང༌། སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོའི་ངང་གནས་ཐུབ་པ་བཟོ་མཁན་དེ་ནང་དོན་རིག་པ་ཡིན་པས་རིག་གནས་དེ་གཉིས་ལ་མདུན་ལམ་ཆེན་པོ་ཡོད། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་ལ་མཚོན་ནའང་གསོ་བ་རིག་པ་འདིས་བོད་པའི་མིང་མ་བརླག་པ་དང༌། བོད་པའི་སེམས་ཤུགས་བརྟན་དུ་འགྲོ་བ། བོད་པར་དོ་སྣང་གསར་པ་སླེབས་པ་བཅས་ཀྱི་ཐད་ལ་ཕན་ཐོགས་ཏན་ཏན་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ནས་ཕྱི་གཟུགས་པོའི་འགྲོ་སྟངས་མིག་གིས་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་གཅིག་པུ་མིན་པར། མིག་གིས་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པའི་འབྱུང་བ་རླུང་གི་རྣམ་གཞག་མང་པོ་ཞིག་བཤད་ཡོད། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་དེང་སང་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱིས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ནས་ངོས་ཟིན་མ་ཐུབ་པའི་ན་ཚ་མང་པོ་ཞིག་བོད་ཀྱི་སྨན་པའི་ལག་རྒྱུན་བརྟག་ཐབས་ནས་ནད་ངོས་ཟིན་ཏེ་སྨན་བཅོས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རླུང་ནད་ནི་མིག་གིས་མཐོང་རྒྱུ་མེད་ལ་གློག་དཔར་བརྒྱབ་ཀྱང་ཤེས་མི་ཐུབ་པ་ཡིན། ན་ཚ་དེས་ནད་པ་སོ་སོར་འཕྲལ་འཕྲལ་འཕོ་འགྱུར་ཡ་ཡུག་ཆེན་པོ་བཟོ་བའི་འབྱུང་བ་ནུས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། གནས་ཚུལ་དེ་ཚོའི་ཆ་ནས་ཀྱང་བོད་སྨན་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྒོས་ཆོས་ལྡན་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དེ་འདྲའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེང་སང་འཛམ་གླིང་ཐོག་སྔར་དང་མི་འདྲ་བར་བོད་སྨན་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ལོ་རེ་བཞིན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པས་ང་ཚོས་བོད་པའི་རིག་གཞུང་ཞེས་སོ་སོ་གཅིག་པུས་ལོངས་སྤྱད་དེ་མ་བསྡད་པར་དངོས་གནས་མི་གཞན་དག་ལ་ཕན་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བོད་པའི་སྨན་ཞེས་སྐད་ཆ་ཚིག་སྐམ་པོ་བཤད་ནས་མ་བསྡད་པར་བསམ་པ་རྣམ་དག་གིས་མི་གཞན་དག་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་ཐུབ་པ་བྱུང་ན། རང་ལ་སྙན་གྲགས་དང་ཁེ་ཕན་ཞོར་ལ་ཡོང་གི་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོ་བོད་པའི་རྩ་བའི་གསོ་རིག་གི་རྨང་གཞི་འདི་ཧ་ཅང་ལེགས་པོ་ཞིག་ཡོད། ཡིན་ནའང་ང་ཚོའི་གསོ་རིག་འདི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་སོང་བའི་རིག་གནས་རྙིང་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་རིགས་ཁ་ཤས་ཀྱི་བཅོས་ཐབས་ཐད་དེང་དུས་ཡར་རྒྱས་སོང་བའི་བཅོས་ཐབས་དེ་ཚོ་ནས་ཚུར་བསླབ་བྱ་དང༌། ཉམས་མྱོང་བླང་རྒྱུ་ཏན་ཏན་ཡོད་ཀྱི་རེད་སྙམ། རྩ་བ་ང་རང་ཚོ་བོད་སྨན་གྱི་རིག་གཞུང་འགྲོ་སྟངས་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ལ། དེང་དུས་འཛམ་གླིང་གི་སྨན་བཅོས་རིག་གཞུང་དེ་ཚོ་དང་འབྲེལ་བ་གོ་བསྡུར་མང་ཙམ་བྱས་ཏེ་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད། སྔར་ཕན་མཁས་དབང་རྣམ་པས་ཀྱང་དེ་ལྟར་གནང་ནས་ཉམས་མྱོང་བསགས་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ངོས་རང་ལ་ཆ་བཞག་ན། སྨན་པ་ཞིག་ཐུག་སྟེ་ཁོང་སྨན་བཅོས་ལ་མཁས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ང་རང་ཚོའི་བདེ་ཐང་ལ་ཤ་ཚ་དང༌། སྙིང་ཉེ་བའི་རྣམ་པ་ཞིག་བསྟན་ན་ན་ཚ་དྲག་མིན་ལ་མ་བལྟོས་པར་སྨན་པས་དངོས་གནས་ཤ་ཚའི་ཐོག་ནས་བལྟས་སོང་བསམ་པས་དགའ་སྤྲོ་ཞིག་རང་ཤུགས་སུ་ཡོང་བ་དང༌། ཡང་སྨན་པ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པོ་ཞིག་ཡོད་ན་ཡང་དེས་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་ཤ་ཚ་སྙིང་ཉེའི་རྣམ་པ་ཞིག་མེད་པར་བལྟས་ན་རང་གི་བསམ་པར་ཁོང་མཁས་པོ་ནི་ཡོད་ཤག་དང༌། ཡག་པོ་ཞིག་བལྟས་ཨེ་ཡོང་སྙམ་པའི་སོམ་ཉིའི་བློ་ཞིག་རང་ཤུགས་སུ་ཡོང་གི་འདུག ང་རང་ཚོ་ཚང་མ་གཅིག་པ་ཡིན་པས། རང་གི་ལུས་ལ་དཔེ་ལོངས་ལ། གཞན་ལ་གནོད་པ་མ་བྱེད་ཅིག ཅེས་པ་བཞིན་རང་ཐོག་གི་ཉམས་མྱོང་ཐོག་ནས་གཞན་ལ་ལྟ་སྐབས་དངོས་གནས་ལྷག་བསམ་གཞན་ཕན་གྱི་བསམ་བློའི་ཐོག་ནས་བལྟ་ཐུབ་ན། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ནད་པས་ཀྱང་སྨན་པར་བརྩེ་སེམས་དང་གུས་བརྩི་ཞིག་སླེབས་རྒྱུ་དང༌། ཕན་པའི་བསམ་པ་དེ་ནི་མིག་གིས་མཐོང་རྒྱུ་མེད་ན་ཡང་ཕན་སེམས་དེའི་ནུས་པའི་ཐོག་ནས་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད། དེ་ལྟར་བྱས་ན་སྨན་པ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘རྩིས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ངོས་ཀྱིས་གང་ཡང་མི་ཤེས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཀྱང་དེ་ཙམ་མེད། འོན་ཀྱང༌། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་གྲས་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ལྷག་དོན་བྱ་བ་གལ་ཆེ་བ་ཚང་མར་ཚེས་གྲངས་བལྟ་དགོས་པས་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། རྩིས་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྐོར་ལ་འཆར་ཅན་ལོ་ཐོ་འདོན་ཐུབ་ཙམ་དང༌། ཚེ་རབས་ལས་རྩིས་རྩིས་ཐུབ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། ད་དུང་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་མེད་དམ་སྙམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག’’11jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ།

དེ་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་སྐུའི་བླ་སྨན་པ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་གྲགས་དང༌། བླ་སྨན་བློ་བཟང་དབང་རྒྱལ་གཉིས་ཀྱིས་གཙོས་སྨན་རྩིས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་མཐར་སོན་པ་རྣམས་ལ་དེང་དུས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱག་ཁྱེར་སྩལ་རྒྱུར་མཚན་ཐོ་གོ་རིམ་བཞིན་མཇལ་བཅར་ལ་དར་རང་སློག་དང་ཕྱག་སྲུང་སྩལ་བསྟུན་བཀའ་བློན་བགྲེས་པས་ལེགས་སྐྱེས་གསོལ་རས་དང་སློབ་ཐོན་ཕྱག་ཁྱེར་སྩལ། མཇུག་ཏུ་སྨན་རྩིས་དྲུང་ཆེ་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་ཏེ་ཚོགས་འདུ་གྲོལ། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་སྨན་རྒྱུ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དང༌། དཔེ་མཛོད། སྨན་རྩིས་འཛིན་གྲྭ། སྨན་སྦྱོར་ཁང༌། སྨན་མཛོད་ཁང༌། སྨན་བཅོས་ཁང༌། ནད་གསོ་ཁང༌། ལས་ཁུངས་ལེ་ལག་བཅས་པར་གཟིགས་ཞིབ་དང་ཕྱག་ནས་སྩལ་གྲུབ་ཏེ་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས། ཕྱི་ཉིན་ནས་རང་གཞུང་མཛད་གཙོ་རྣམས་སྙན་བཅར་གྱིས་བལ་བོད་ས་མཚམས་བརྒལ་ཏེ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོང་མི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གོ་བསྡུར་བསྐྱངས་ཐོག་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བལ་ཡུལ་རྒྱལ་པོར་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་རྣམས་ལ་བཀག་འགོག་མི་ཡོང་བ་ཞེས་པའི་བཀའ་ཡིག་གཅིག་སྩལ་དོན།

ྋ མི་རྗེ་མཆོག་ལ།

བལ་ཡུལ་ནང་དེ་སྔ་ལོ་ངོ་ ༢༨ ཙམ་རིང་གནས་སྡོད་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོར་གང་ཉིད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་འོག་མཐུན་འགྱུར་རོགས་རམ་གང་ལེགས་ཐོབ་མུས་མ་ཟད། ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཇི་ཐོན་མི་རྗེ་མཆོག་གི་བཀའ་དྲིན་ཉག་གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་ཞིང༌། ད་རེས་བོད་མིའི་གནད་དོན་གལ་ཆེ་ཞིག་སྐོར་གང་ཉིད་ལ་མི་ཞུ་མཐུ་མེད་གྱུར། དགོངས་མངའ་བཞིན། བོད་ནང་སྲིད་བྱུས་གུ་ཡངས་ཕྲན་བུ་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་སྤྱིར་གནས་སྐོར་གྱི་ཆེད་དང༌། ལྷག་པར་དེ་སྔ་ལོ་ངོ་སུམ་ཅུ་ལྷག་ཙམ་རིང་རྒྱ་བལ་གཉིས་སུ་སོ་སོའི་སྤུན་ཉེ་སོགས་ཐུག་འཕྲད་དུ་ཡོང་འགོ་ཚུགས་པའི་བོད་མི་དེ་རྣམས་བལ་ཡུལ་ས་མཚམས་ནས་བརྒལ་སྐབས་དཀའ་ངལ་གཉིས་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང༌།

གཅིག་ནི། དེ་སྔ་ཡིན་ན། ཁོ་ཚོར་འགྲོ་འཐུས་ཆོག་མཆན་ལག་ཁྱེར་བལ་བོད་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་རང་དུ་སྤྲོད་སྲོལ་ཡོད་ཀྱང༌། ད་ལྟའི་ཆར་ལྷ་སར་བལ་ཡུལ་དོན་གཅོད་ཁང་རང་དུ་མ་གཏོགས་སྤྲོད་སྲོལ་མེད་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་འདུག བོད་ནི་ས་གཞི་ཧ་ཅང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་ཐོངས་མཆན་ལག་ཁྱེར་ཞུ་ཆེད་ལྷ་སར་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་མེད།

དཀའ་ངལ་གཉིས་པ་ནི། བོད་མི་ཚོས་མཉམ་འཁྱེར་བྱས་པའི་སོ་སོའི་དངོས་ཆས་བླུགས་སྣོད་རྡོག་ཆས་ཐད། ཇི་ལྟར་དགོངས་པར་མངའ་བ་བཞིན་བོད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོ་ནི་ཧ་ཅང་སྐྱོ་པོ་ཡིན་པ་མ་ཟད། རྒྱ་བལ་ས་མཚམས་བརྒལ་ཏེ་ཡོང་སྐབས་ཕྱི་དངུལ་བརྗེ་པོ་རྒྱག་རྒྱུའི་ཆ་རྐྱེན་གང་ཡང་ཐོབ་ཀྱི་མེད། ཐབས་ཤེས་བཟང་ཤོས་ནི། སོ་སོའི་མཉམ་འཁྱེར་ཉེར་སྤྱོད་མཁོ་ཆས་རིགས་ཚོང་བསྒྱུར་གྱིས་ཟས་གྲོན་ལྡང་བ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཡུལ་ཁྲིམས་དང་མི་མཐུན་ཞིང༌། དཔལ་འབྱོར་ཐོག་འགོག་རྐྱེན་འགྲོ་གཞིའི་དངོས་རྫས་རིགས་ལ་བཀག་སྡོམ་བྱེད་པ་ནི་འོས་ཤིང་འཚམས་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་རེད། དེ་མིན་བོད་མི་ཚོས་མཉམ་འཁྱེར་བྱས་པའི་དངོས་ཆས་ཙག་ཙིག་རིགས་ལ་བཀག་འགོག་མི་མཛད་པའི་དགོངས་བཞེས་ཅི་ནས་ཡོང་བ་ཞུ༌། སྐུ་ཉིད་མཛད་འཕྲིན་ཡར་ངོའི་ཟླ་ལྟར་རྒྱས་པའི་སྨོན་ཚིག་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ཞེས་སྩལ།

ཡང་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་བོད་འབྱོར་ཚེ་རིང་ཕུན་ཚོགས་སོགས་ཕོ་མོ་མི་གྲངས་ ༥༤ ལ་ཡོངས་རྫོགས་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་འབོག་ཆོག་དང་སྐྱིད་རོང་རྒྱ་ལེགས་རྡོ་རྗེ་དང༌། གཉའ་ནང་བློ་གྲོས་ཅན་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། ཚེ་སྦྱིན་སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་སྒྲུབ་ཆོག་དང་འབྲེལ་ཚེ་དབང་ཟབ་མོ་བཀའ་དྲིན་སྩལ་སྐབས་འདིར་དབང་གྲལ་དུ་འཁོད་པ་རྣམས་སྨོས་ཅི། གངས་ལྗོངས་གཞིས་ལུས་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་རྣམས་ཀྱང་སྤྱན་དམིགས་སུ་ཚུད་པའི་བརྩེ་གཟིགས་རྗེས་འཛིན་བསྐྱངས། ཚེ་དབང་གྲུབ་བསྟུན་གཞིས་ལུས་ཆོལ་གསུམ་མི་མང་རྣམས་ཀྱི་འཐུས་ཚབ་དང༌། བལ་པོ་སྒོ་སྔོན་པོ་ཡེ་ཤེས་རིན་ཆེན་དང༌། བཟའ་ཟླ་དབྱངས་ཅན་བཅས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། བླ་མཆོད་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་མ་ཚོགས་འཁོར་དང་འབྲེལ་བའི་བརྟན་བཞུགས་ཞབས་བརྟན་བསྟར་འབུལ་དགྱེས་བཞེས་བསྐྱངས།

ཡང༌། དད་ལྡན་བོད་འབྱོར་ལ་མོ་ཚེ་དབང་རྣམ་རྒྱལ་དང༌། ཏུ་ཤི་ཏའི་ཆོས་ཚོགས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བཏབ་པ་བཞིན། གཙུག་ལག་ཁང་དུ་རྟ་མགྲིན་གྱི་སྒྲུབ་ཆོག་དང་འབྲེལ་ཆོས་ཞུ་བ་མཁན་པོ་བླ་སྤྲུལ། སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ། ཕྱི་རྒྱལ་བ་བཅས་མི་གྲངས་ ༡༠༠༠ སྐོར་ལ་སྟ་གོན་དང༌། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་གསང་བ་རྒྱ་ཅན་ནང་རྟ་མགྲིན་ཡང་གསང་ལྷ་དགུའི་བཀའ་དབང་དང་ཚོགས་མཆོད།

རྟ་མགྲིན་གསང་སྒྲུབ་ཀྱི་བཀའ་དབང་དང༌། ཚོགས་མཆོད་བཀའ་དྲིན་སྩལ་ཏེ། སྐལ་ལྡན་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ས་བོན་ལེགས་པར་བསྐྲུན་པར་མཛད།

༣༽ལྡི་ལི་དང་ཅན་དྷི་སྒར་གྱི་ཚོགས་འདུ་ཁག་གཉིས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༨༧ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༣ ཉིན་བཞུགས་སྒར་ནས་ལྡི་ལིར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ནེ་རུའི་དྲན་རྟེན་ཚོགས་ཁང་དུ་རྒྱ་གར་ནང་ཁུལ་ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་ཞི་བདེའི་ཆེད་ཆོས་ཚོགས་ཚོགས་འདུའི་དབུ་འབྱེད་དུ་ཕེབས་ཞབས་བཀོད་དེ་སྣང་གསལ་ཞལ་འབྱེད་དང༌། གསུང་བཤད་བཀའ་སློབ་ཏུ་འགྲོ་བ་མིའི་ཁམས་དང༌། དབང་པོ། མོས་པ། སྐལ་བ་བཅས་ཐ་དད་ཅིང༌། མི་འདྲ་བའི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་ནས་འཛམ་གླིང་ནང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱང་འདྲ་མིན་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པ་འདི་དག་འགྲོ་བ་མིའི་གནས་སྐབས་དང༌། མཐར་ཐུག་གི་ཕན་བདེ་བསྒྲུབ་པའི་དགོས་དོན་དང་ཡོངས་སུ་མཐུན་པ་ཞིག་རེད།

དེ་སྔ་ ༡༩༥༦ ལོར་ངོས་རང་སངས་རྒྱས་རྗེས་དྲན་གྱི་དུས་སྟོན་དུ་བཅར་སྐབས་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་སར་ཁྱབ་ཡོད་ཀྱང༌། དེང་སྐབས་དཔོན་རིགས་མཇལ་འཕྲད་སོགས་གོ་སྐབས་མང་པོར་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་སེམས་ཁུར་དང་དངངས་འཚབ་ཀྱི་ཚོར་བ་ཡོད་པ་ཞིག་མཐོང་ཡོང་གི་འདུག་ཅེས་དང༌། ཆོས་ལུགས་ཚང་མའི་དམིགས་ཡུལ་འགྲོ་བ་མིའི་སེམས་རྒྱུད་བཟང་པོར་བསྒྱུར་ཐབས་ཞེ་གཅིག་ཡིན་སྟབས་ཕན་ཚུན་མཛའ་མཐུན་དམ་གཙང་གི་ཐོག་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་དགོས་པ་སོགས་སྩལ། ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་དབུ་ཁྲིད་ཚོས་ཀྱང་རིམ་བཞིན་གསུང་བཤད་གནང༌། ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་དབུ་ཁྲིད་དང་མཁས་དབང་རྣམས་དང་ལྷན་འབྱུང་འགྱུར་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་གྱི་དབར་གོ་དོན་ལེགས་རྟོགས་དང་མཛའ་མཐུན་སྤེལ་བའི་ཐབས་ལམ་སྐོར་སོགས་གོ་བསྡུར་བསྐྱངས།

སིག་གི་ལྷ་ཁང་གུ་རུ་ཌ་བ་ར་བྷན་ལ་ས་ཧིབ་ (Gurodawara Bangla Sahib ) ཅེས་པའི་བདག་གཉེར་ལྷན་ཚོགས་ནས་གདན་ཞུས་ལྟར་ཞབས་འཁོད་བསྐྱངས་པར་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་སིག་གི་ལུགས་སྲོལ་ལྟར་ལེགས་སྐྱེས་རས་ཡུག་དཀར་པོ་དང་རལ་གྲི་དཔའ་དམ་སོགས་འབུལ་བཞེས་སྐབས་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་ངོས་ཀྱིས་རས་ཡུག་དཀར་པོ་འདི་ཉིད་མཛའ་མཐུན་བརྩེ་སེམས་མཚོན་བྱཻད་དང༌། དཔའ་དམ་འདི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རལ་གྲིའི་བརྡ་རྟགས་སུ་དགྱེས་བཞེས་གནང་གི་ཡིན་ཞེས་དང༌། དེ་སྔ་བོད་དུ་བཞུགས་སྐབས་ནས་སིག་གི་སྐོར་མང་པོ་གསན་མྱོང་བ་དང༌། རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་རྗེས་སིག་གི་ལྷ་ཁང་མང་པོར་གནས་གཟིགས་སུ་ཕེབས་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང༌། དེ་སྔ་ནས་བོད་མི་མང་པོས་ཨམྲིཏ་སར་གསེར་གྱི་ལྷ་ཁང་དུ་གནས་མཇལ་ལ་བསྐྱོད་དེ་དད་གུས་ཞུ་གི་ཡོད་ཅིང༌། དེ་རིང་ངས་ཁྱེད་ཅག་སིག་གི་མི་སྡེ་རྣམས་ཕུན་ཚོགས་ལམ་ལྷོང་ཡོང་བའི་ཐུགས་སྨོན་གནང་གི་ཡིན་ཞེས་སྩལ།

དེ་ནས་ཅན་དྷི་སྒར་དུ་ཕེབས་བཞུད་ཀྱིས་ཅན་སྒར་གཞུང་གི་མཐོ་སློབ་ཁང་དུ་སློབ་ཐོན་རྣམས་ལ་ལག་འཁྱེར་སྤྲོད་པའི་ཚོགས་འདུར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་སྣང་གསལ་ཞལ་འབྱེད་དང༌། བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ་བར་སློབ་གྲྭ་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རྟགས་འབུལ་བཞེས་དང༌། སློབ་སྤྱིར་ལེགས་དར་སྩལ། མེ་ཧར་ཅན་ཌ་མཱ་ཧཱ་འཇན་དྷ་ཡ་ནན་ཌ་ (Mehr Chand Mahajan Dayanand) བུད་མེད་མཐོ་སློབ་ཀྱི་སློབ་ཐོན་ལག་འཁྱེར་སྤྲོད་པའི་ཚོགས་འདུར་ཕེབས་ཏེ་སློབ་ཐོན་རྣམས་ལ་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་དང་སློབ་གྲྭ་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་འབུལ་རྟེན་འབུལ་བཞེས་དང༌། སློབ་སྤྱིར་ལེགས་དར་སྩལ། བཞུགས་ཡུལ་མགྲོན་ཁང་དུ་ཅན་སྒར་སློབ་གྲྭར་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་དང༌། གཏན་སྡོད་བོད་མི། གློ་བུར་དུ་འབྱོར་བསྡད་བོད་མི་བཅས་མི་གྲངས་ ༣༠༠ ལྷག་ཙམ་མཇལ་ཁའི་སར་བོད་མི་གཞིས་ལུས་རྣམས་ནས་ད་བར་བཙན་གནོན་འོག་གཉའ་མ་ཆག་པར་སེམས་ཤུགས་ཆེ་བསྐྱེད་ཐུབ་པ་ནི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་དད་སྟོབས་ཀྱིས་རྩ་བ་ཟིན་པ་གསལ་པོ་རེད།

ཁྱེད་ཚོས་ཀྱང་དེང་དུས་དང་མཐུན་པའི་སློབ་སྦྱོང་ཧུར་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པ་མ་ཟད། ནང་ཆོས་ལ་དད་པ་དོ་སྣང་དང༌། བོད་མི་ཡ་རབས་ཤིག་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་སྤྱོད་ནི་ཞི་བདེ་དང༌། ཚན་རིག་དང་ཕྱོགས་མཐུན་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན། ང་ཚོ་བོད་པའི་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་དེ་ཡང་དྲང་བདེན་ཡིན་ལ། གཞིས་བྱེས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་གྲུབ་ཡིན་པས་ཤུགས་རྐྱེན་བཟང་པོ་ཡོང་བའི་སྙིང་སྟོབས་ཆེ་བསྐྱེད་བྱེད་དགོས་པ་སོགས་བཀའ་སློབ་དང༌། སྲུང་བྱིན་སྩལ།

ཚེས་ ༧ སྔ་དྲོ་ཅན་དྷི་སྒར་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཕེབས་འབྱོར་གྱིས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ལ་མོ་ཚེ་དབང་རྣམ་རྒྱལ་དང་ཏུ་ཤི་ཏའི་ཆོས་ཚོགས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་རྟ་མགྲིན་ཡང་གསང་དང༌། གསང་སྒྲུབ་ཀྱི་བཀའ་དབང་རྟ་གོན་གྱི་སྒྲུབ་ཆོག་ཏུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད། ཆོས་ཞུ་བ་རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོས་གཙོས་མཁན་པོ་བླ་སྤྲུལ། དགེ་བཤེས། གྲྭ་བཙུན་ཕོ་མོ། ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོ། ཕྱི་རྒྱལ་བ་བཅས་མི་གྲངས་ ༡༠༠༠ སྐོར་འཛོམས།

སྒྲུབ་ཆོག་གྲུབ་ཉིད་ཆོས་ཞུ་བ་རྣམས་ལ་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་གསང་བ་རྒྱ་ཅན་ནང་ཚན་ཡང་གསང་ལྷ་དགུའི་བཀའ་དབང་ཁལ་ཁ་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེའི་ཆོག་སྒྲིག་སྟེང་ནས་སྩལ་ཞིང༌། བཀའ་དབང་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་དང༌། རྟ་མགྲིན་གྱི་ཚོགས་མཆོད་འབུལ་གཤོམ་མཛད། དུས་མཚུངས་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་བོད་འབྱོར་བསྒྲུབ་བྱ་ལྔ་ལ་དགེ་ཚུལ་ཕ་དང་གཞན་བསྒྲུབ་བྱ་དགེ་ཚུལ་མ་གཅིག་བཅས་ལ་སྡོམ་པ་འབོག་ཆོག་སྩལ།

༤༽ལོ་འཁོར་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅོ་ལྔ་པའི་ཐོག་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།

༡༩༨༧ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་བོད་གཞུང་དམངས་ལོ་འཁོར་ཚོགས་འདུ་རྒྱས་འཛོམས་ཐེངས་བཅོ་ལྔ་པའི་ཐོག་ཆིབས་བསྒྱུར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་རྒྱུར། སྔོན་དུ་བཀའ་ཤག་ཏུ་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། དེ་ནས་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་བཞུགས་ཞབས་བསྐྱངས། ཤེས་རིག་ཟློས་གར་བས་རྒྱལ་གླུ་རོལ་དབྱངས་ཕུལ་ཟིན་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གཞུང་དམངས་ཀྱི་ཞུ་སྒོའི་ཐད་ད་ཕན་ཧུར་བསྐྱེད་བྱས་འབྲས་མི་དམན་པ་བྱུང་ཞིང༌། གཙོ་ཆེ་བ་གཞིས་ལུས་མི་མང་གི་སེམས་ཤུགས་ཧ་ལས་པ་ཡོད་པས་གཞིས་བྱེས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ས་ལྟོས་འཇོག་ལ་བརྟེན་ཤུགས་རྐྱེན་བཟང་པོ་ཡོང་བ་དགོས་གལ་སོགས་བླང་དོར་ནན་ཅན་གསལ་སྟོན་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན།

‘‘དེ་ནས་གཙོ་ཆེ་བ་ཞིག་ལ་བོད་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཚོ་དངོས་གནས་ལྷག་བསམ་སྙིང་སྟོབས་ཧ་ལས་པ་ཡོད་པ་དང༌། ལྷག་པར་གཞོན་སྐྱེས་ཚོའི་ནང་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཆོས་དད་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཆོས་དད་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་རྩ་བའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད། མདོར་ན་ལས་བྱེད་དང༌། གུང་ཁྲན་ཏང་ཡོན་དེ་ཚོ་ཡང་སོ་སོའི་ལས་ཀར་གཞིགས་པའི་སྐད་ཆ་ཞིག་ཁ་ནས་མ་བཤད་རང་བཤད་ཐུག་གི་ཡོད་པ་ལས། དོན་དམ་པའི་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ལ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློ་ཡོད་པ་ཕལ་ཆེར་བརྒྱ་ཆ་དགུ་བཅུ་གོ་དགུ་ཡན་ཟིན་ཞིང༌། ཁོང་ཚོས་རྩ་བའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་ཐོག་བརྟན་པོར་ལངས་ཡོད། དེ་ཚོ་ནི་ང་ཚོའི་རྩ་བའི་སྟོབས་ཤུགས་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོ་ཕྱི་ལ་སྡོད་མཁན་ཚོས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཚོ་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པ་དང༌། རེ་བ་མ་བརླག་པ་ཞིག་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་ང་རང་ཚོའི་ངོ་སྐལ་འགན་འཁྲིའི་ལས་ཀ་རྣམས་ལྷོད་གཡེང་མ་སོང་བ་དང༌། འགྱོད་པ་མེད་པ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་བྱེད་དགོས། བྱ་བ་ཚང་མ་རྟེན་འབྱུང་ཡིན་གཤིས་འདི་ཕྱོགས་ཀྱི་གང་ཅིའི་ལས་རིམ་ནང་གྲུབ་འབྲས་མི་དམན་པ་ཞིག་ཐོན་དུས་བོད་ནང་སེམས་ཤུགས་དང་རེ་བ་གསར་པ་སྐྱེ་རྒྱུར་ཕན་པ་དང༌། དེ་བཞིན་བོད་ནང་གི་མི་མང་ཚོས་སེམས་ཤུགས་སྙིང་སྟོབས་འགྱུར་མེད་དུ་བསྡད་པ་དེས་འདི་ཁུལ་ང་ཚོའི་སེམས་ཤུགས་ལ་ཕན་གྱི་ཡོད། དེ་ལྟར་རྟེན་འབྲེལ་ལྟོས་གྲུབ་ལ་བརྟེན་ང་ཚོ་འདི་ཁུལ་ལ་སྡོད་མཁན་ཚོས་གང་ཐུབ་ཅི་ཐུབ་ཀྱིས་བོད་ནང་ཡོད་པའི་མི་མང་ཚོ་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པ་དང༌། ཁོང་ཚོར་མཐོང་ཚུལ་ཞན་པོ་མི་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་རྒྱུན་གཏན་ནས་དྲན་ཤེས་བག་ཡོད་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག་བསྟེན་དགོས་ཀྱི་འདུག སྤྱིར་བཏང་མིའི་གཤིས་ཀ་ལ་བཟང་པོ་བྱས་པ་དེ་ལམ་སེང་མངོན་གསལ་དོད་པོས་སེམས་ལ་མ་ངེས་པ་དང༌། སྐྱོན་ཆ་ཕྲན་བུ་ཞིག་བྱུང་ན་ལམ་སེང་མངོན་གསལ་དོད་པོས་སེམས་ལ་འཛིན་པ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་ཅིང༌། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་གར་ལ་གང་ཡང་མི་འདུག་ཅེས་ཤོད་མི་སྲིད་པ་མིན་ན། དེ་འདྲ་མི་ཡོང་རྒྱུར་ཚང་མས་ཤུགས་རྒྱག་དགོས་པ་དེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བར་ལམ་ང་ཚོ་དང་རྒྱ་ནག་དབར་འབྲེལ་བ་བྱུང་བ་དེའི་ཐོག་ནས་དགེ་མཚན་ཕྲན་བུ་བྱུང་ཡོད་ཀྱང༌། ལམ་སེང་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་ཐུབ་བྱུང་མེད་ལ། དེ་ལྟར་ཡོང་རྒྱུ་ཡང་ཁག་པོ་རེད། དེང་སང་རྒྱ་ནག་གི་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་དང་བརྟན་པོ་མེད་པ་ཉེ་ཆར་གྱི་གནས་ཚུལ་ནས་ར་འཕྲོད་བྱུང་ཡོད། ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདི་ང་ཚོས་རྒྱང་སོ་བལྟས་ནས་སྡོད་པའི་དུས་ཚོད་གཅིག་ཡིན་པ་ལས། ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་མིན་པ་མཐོང་གསལ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ངོས་ཀྱིས་རྟག་པར་བཤད་པ་ལྟར། སྐབས་རེ་ང་རང་ཚོས་ལྷོད་ཡངས་བྱས་ནས་རྩད་གཅོད་བྱེད་མཁན་མ་བྱུང་བར་རྫུ་རྫུ་བྱས་ནས་ཉི་མ་གང་འཁྱོལ་དུ་སྡོད་པ་དེ་འདྲ་མི་སྲིད་པ་མིན་ལ། ཡོང་གི་ཡོད། དེ་ཚོའི་གྲས་དོ་བདག་སོ་སོའི་ངོས་ནས་རང་གིས་མ་ཐུབ་པ་དང༌། ཡང་ན་འདོད་པ་མེད་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ་ཡིན། དེ་ཡང་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ང་ཚོའི་ལས་དོན་འདི་དག་མི་གཅིག་གི་ཁེ་ཕན་དང༌། མི་གཅིག་གི་གདོང་ལ་བལྟ་རྒྱུའི་དོན་དག་མིན་སྟབས་རྩ་བའི་ལས་ཀ་འཐུས་ཤོར་ཡོང་མིན་ལ་བལྟ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ཚགས་ཚུད་པོ་ཡོང་བའི་དོན་ལ་གཙོ་བོ་དོ་བདག་སོ་སོས་རང་གིས་ཤེས་པ་རང་གིས་བསམ་བློ་བཏང་ནས་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། རང་གིས་མ་ཤེས་པ་མི་གཞན་ལ་སྐད་ཆ་དྲིས། གྲོས་བསྡུར། བསླབ་བྱ་ཉན་བྱས་ནས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། འགོ་བཀའ་ཤག་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ནས་བཟུང་ལས་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ལྟ་མཁན་མགོ་ལ་མིག་འབྱར་ཡོད་པ་ཚོས་ལྟ་རྟོག་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཏེ། ལྷག་བསམ་གྱིས་མ་འདང་པ་ཡིན་ན་སྨོས་ཅི་དགོས།

གལ་ཏེ་ལྷག་བསམ་གྱིས་ལྡང་གི་ཡོད་ནའང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཐོག་ལས་ཀ་ཏན་ཏན་འགྲུབ་མི་ཐུབ་པ་དང༌། འཇོན་ཐང་གིས་མ་ལྡང་པ། སྒྱིད་ལུག་ལེ་ལོའི་དབང་དུ་སོང་བ་བཅས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་རིགས་ལ་འཛེམ་ཟོན་མེད་པར་ཡོ་བསྲང་བྱེད་དགོས། དེ་ནི་དགའ་མི་དགའི་གནས་ཚུལ་མིན་པར་སྤྱི་དོན་ལ་ཐུག་ཡོད། དེར་བརྟེན་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དམ་གཅུན་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག’’12jམཆན། ཅེས་སོགས་བཀའ་སློབ་སྩལ་རྗེས་ཚོགས་བཅར་ཟུར་ཉན་དང་བཅས་པར་མཇལ་ཁ་ཕྱག་སྲུང་སྩལ་ཏེ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

༥༽ལྗགས་བསྙེན་དང་ཟབ་ཆོས་ཁག་གཅིག་གསན་བཞེས།

༡༩༨༧ ཕྱི་ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༡ ཉིན་སྔ་དྲོ་ནས་ཚེ་དཔག་མེད་དྭངས་མ་བཅུད་འདྲེན་གྱི་ལྗགས་བསྙེན་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས་ཏེ། ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡ བར་ཉིན་གྲངས་ ༢༢ རིང་ལྗགས་བསྙེན་གནང་བ་དང༌།

ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡ ཉིན་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་ས་སྐྱ་བཤད་གྲྭ་མཁན་པོ་ངག་དབང་ཀུན་དགའ་དབང་ཕྱུག་གི་དྲུང་ནས་བསླབ་བཏུས་ལྗགས་ལུང་གསན་བཞེས་དབུ་འཛུགས་གནང་སྟེ། ཚེས་ ༣ སྔ་དྲོ་བསླབ་བཏུས་ལྗགས་ལུང་གསན་བཞེས་མཇུག་གྲུབ་པ་དང་འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་གྱི་ལྗགས་ལུང་གསན་བཞེས་ཚུགས། ཚེས་ ༥ སྔ་དྲོ་འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་གྱི་ལྗགས་ལུང་གསན་བཞེས་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་དང་ལེགས་འབུལ་གསེར་ཊམ་དང་ན་བཟའ་བཅས་འབུལ་གནང་མཛད།

ལྗགས་ལུང་གསན་བཞེས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཅོབ་ར་ཧའོ་སེར་ཡོངས་འཛིན་གླིང་སྤྲུལ་ཁྲི་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་སྐུ་གདུང་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྱན་སྔར་དཔལ་འཇིགས་མཛད་རྡོ་རྗེའི་བདག་འཇུག་དང་འབྲེལ་བའི་མཆོད་འབུལ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ་དང༌། གསུང་ཆོག་གནད་སྨིན་བསྐྱངས།

ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༨ ཉིན་སྔ་དྲོ་ནས་བཟུང་ཕྱག་རྡོར་འཁོར་ཆེན་གྱི་ལྗགས་བསྙེན་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས་ཏེ། ཕྱི་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢ བར་ཉིན་གྲངས་ཉེར་ལྔའི་རིང་ཕྱག་རྡོར་འཁོར་ཆེན་གྱི་ལྗགས་བསྙེན་བཟླས་ཤིང༌། ཚེས་ ༢ སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༧ ཐོག་ཕྱག་རྡོར་འཁོར་ཆེན་གྱི་ལྗགས་བསྙེན་ལེགས་པར་གྲུབ་པའི་ཁ་སྐོང་ཞི་བའི་སྦྱིན་བསྲེག་གནད་སྨིན་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༥ ནས་བཟུངས་ཚེས་ ༢༧ བར་བཅོ་བརྒྱད་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་ཐུབ་དབང་རྟེན་འབྲེལ་སྙིང་པོའི་རྗེས་གནང་དང༌། ལམ་འབྲས། བླ་མ་རིག་འཛིན་གྱི་བྱིན་རླབས། བླ་མེད་རྣམ་འཇོམས་ཀྱི་དབང་བཞི་རྗེས་གནང༌། ལམ་འབྲས་ཨ་སེང་གི་བཤད་ལུང་དང་མཉམ་དུ་བླ་མ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཚོགས་མཆོད། མགོན་པོ་གུར་གྲི་གུག་ལྷ་ལྔའི་དབང་ཆེན་སྟ་གོན་བཅས་གསན་བཞེས་དང༌། ལམ་འབྲས་ལྗགས་ལུང༌། མགོན་པོ་གུར་ལྷ་བཅུ་གཅིག་གི་རྗེས་གནང༌། མཇུག་ཏུ་གྲུབ་ཆེན་བི་རཱུ་པའི་སྲུང་བ་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བྱིན་རླབས་གསན་བཞེས་བཅས་མཛད། ལྗགས་བསྙེན་དང་དབང་ལུང་གསན་བཞེས་སྐབས་དེ་མོ་སྤྲུལ་སྐུའི་ཡང་སྲིད་བསྟན་འཛིན་ཕུན་ཚོགས་གསར་མཇལ་ལ་སྤྲུལ་སྐུའི་སྐྱེ་བརྒྱུད་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་བློན་པོ་མགར་ནས་བཟུང་བྱས་རྗེས་ཅན་ཡིན་ཞིང༌། ཁྱེད་རང་ཡང་སྲིད་སློབ་གཉེར་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ་བསྟན་སྲིད་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་བཀའ་སློབ་དང༌། ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་དང༌། གནོད་སྦྱིན་ཙིའུ་དམར་པོའི་སྣང་བརྙན། གནང་སྐྱེས་བཅས་སྩལ།

གཙུག་ལག་ཁང་དུ་མ་ཎི་དུང་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཚོགས་ཐུན་གཅིག་རིང་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་པ་སོགས་མཛད།

༡༩༨༧ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༧ ཕྱི་དྲོ་ནས་དཔལ་ཀྱེ་རྡོ་རྗེའི་ལྗགས་བསྙེན་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས་ཏེ། ཚེས་ ༢༣ བར་ཉིན་བཅུ་བདུན་རིང་ལྗགས་བསྙེན་གནང་བ་དང༌། ཚེས་ ༢༣ སྔ་དྲོ་དཔལ་ཀྱེ་རྡོ་རྗེའི་ལྗགས་བསྙེན་དང་ཁ་སྐོང་ཞི་བའི་སྦྱིན་སྲེག་བཅས་གནད་སྨིན་བསྐྱངས། མཛད་གསེང་དུ་རྒྱ་གར་གསར་ཤོག་ཁག་ཏུ་ས་ཟླའི་དུས་ཆེན་ལ་སྲུང་བརྩི་ཞུ་བའི་དམིགས་བསལ་གྱི་དབྱིན་ཡིག་གསུང་འཕྲིན་ཞིག་སྩལ་བའི་ནང༌། ‘‘བོད་ཀྱི་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་པ་རྣམས་ནས་དེ་རིང་བོད་ཀྱི་ལོ་ཐོ་གཞིར་བཟུང་ས་ག་ཟླ་བའི་དུས་ཆེན་ལ་སྲུང་བརྩི་ཞུ་བའི་སྐབས་འདིར་ངོས་ཀྱིས་ཤྲི་ལང་ཀའི་གནས་སྟངས་ལ་སེམས་ཁུར་གྱི་སྒོ་ནས་སླར་ཡང་འབྲེལ་ཡོད་ཚང་མར་བཟོད་བསྲན་གནང་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། སྲིད་དོན་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཇི་ལྟར་ཡིན་རུང་དོན་དངོས་ཐོག་མི་དམངས་མང་པོས་དཀའ་སྡུག་མྱངས་དང་མྱོང་བཞིན་ཡོད་ཅིང༌། ལྷག་པར་ཆོས་ལུགས་མི་འདྲ་བའི་སྤྱི་ཚོགས་གཉིས་མི་མཐུན་པར་ཡུན་རིང་གནས་ན་ཐ་མ་རྒྱལ་ཁབ་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་གསབ་ཐབས་མེད་པའི་གྱོང་གུན་ཕོག་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། ཤི་རི་ལངྒའི་ནང་གི་དཀའ་ངལ་དེ་དྲག་ཤུགས་ཐོག་ནས་སེལ་ཐབས་བྱེད་པ་ནི་མི་འཚམས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེས་ད་དུང་དཀའ་ངལ་ཆེ་རུ་གཏོང་གི་རེད། དཀའ་རྙོག་སེལ་བར་མི་དང་མིའི་དབར་གཞི་རྩའི་ཤེས་རྟོགས་གོང་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཡིན། དེ་ཡང་གནས་སྟངས་བཟང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཡོང་དགོས་པར་བརྟེན་འབྲེལ་ཡོད་ཚང་མར་འགན་ཁུར་ཡོད།

ཤི་རི་ལངྒའི་གནས་སྟངས་ཐ་ཞན་དེ་མགྱོགས་མྱུར་མཚམས་ཆོད་ནས་ཡུལ་དེའི་མི་དམངས་རྣམས་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་ཀྱི་འཚོ་བར་སྤྱོད་ཐུབ་པའི་སྨོན་ལམ་ཞུ་བཞིན་ཡོད།’’ ཅེས་གསུངས།

ཡང་ཅོབ་ར་ཧའོ་སིར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཡོངས་འཛིན་གླིང་ཁྲི་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་སྐུ་གདུང་སྤྱན་སྔར་ཆུ་ཚོད་གཅིག་རིང་ཐུགས་དམ་ཞལ་འདོན་བསྐྱངས་རྗེས་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུའི་ཡང་སྲིད་སྐོར་ཟན་བརྟག་ཞུ་གནང་མཛད།

ཕུན་ཚོགས་དགེ་ལེགས་བྱེ་བའི་འབྱུང་གནས་སུ།།

དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་ཡང་རབ་བསྔགས་པའི།།

ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་ཕོ་བྲང་ཉམས་དགའ་བར།།

ལྷ་ལྡན་ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་ཉམས་མེད་བསྐྱངས།།

རིས་མེད་འདུས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ནང་ནོམ་དུ།།

ཟབ་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཆེན་འབབ་བྱས་ཏེ།།

བསྟན་དང་འགྲོ་བའི་བདེ་ཐབས་ཉག་གཅིག་ཏུ།།

བརྩོན་པའི་གོ་ཆ་བགོས་འདི་ཨེ་མ་རྨད།།

གངས་ལྗོངས་གསོ་རིག་ལྷ་ཡི་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན།།

བསྐལ་བར་བསྲིང་ལ་མཐོ་སློབ་སྨན་པའི་གླིང༌།།

སྒོ་འཕར་ཕྱེས་ཏེ་ཕ་ལམ་བྱེ་བའི་མདངས།།

ཆགས་པའི་ལམ་སྟོན་ཞལ་ཏ་གསོང་བོར་མཛད།།

དུས་མཚུངས་ཞི་བདེར་སྨན་པའི་ཚོགས་ཆེན་དུ།།

ཞལ་དཀྱིལ་དུང་གི་ཟླ་བ་ཚེས་དང་ལྷན།།

སྣ་ཚོགས་ཆོས་ལུགས་འགྲོ་བའི་དོན་ཁོ་ནར།།

དམིགས་པ་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པའི་གནས་ལུགས་གསུངས།།

དེ་ཚེ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོར་རློམ་པ་དག།

ཁེངས་པའི་མགོ་བོ་དབང་མེད་བྲང་སྟོད་དུ།།

དུད་པའི་ཉམས་བཅས་མངོན་བསྟོད་གསེར་གྱི་རྔ༌།།

བརྡུངས་པའི་སྒྲ་དབྱངས་སྲིད་པའི་གཉེན་དུ་བསྡེབས།།

9 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༣༣༥ ནས་ ༣༦༩ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

10 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༣༧༠ ནས་ ༣༨༩ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

11 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘སློབ་སྦྱོང་སྐོར་བཀའ་སློབ།’ པོད་དང་པོ། ཤོག་ངོས་ ༤༤༣ ནས་ ༤༥༤ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

12 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༣༩༠ ནས་ ༤༠༩ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།།

ས་བཅད་གཉིས་པ།

ལ་དྭགས་སུ་ཕེབས་བཞུད་དང་གླིང་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་ངེས་རྙེད་བྱུང་བ་སོགས།

༡༽ལ་དྭགས་སུ་ཕེབས་བཞུད་ཀྱིས་ཀྱཻ་རྡོ་རྗེའི་ལྗགས་བསྙེན་དང་གསར་འགོད་པ་མཇལ་བཅར་གསུང་འཕྲོས།

༡༩༨༧ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡ སྔ་དྲོ་བཞུགས་སྒར་ནས་ཆིབས་ཐོན་གྱིས་ཆུ་ཚོད་ ༡༢ ཐོག་ཅན་དྷི་སྒར་དུ་ཕེབས་འབྱོར། ཚེས་ ༢ ཉིན་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ལ་དྭགས་སླེ་ (Leh) གནམ་ཐང་དུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་ས་གནས་རྫོང་དཔོན་དང༌། སྐོར་སྲུང་སྤྱི་ཁྱབ་སོགས་ཞི་དྲག་དཔོན་རིགས། ལ་དྭགས་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ། བླ་སྤྲུལ། འབྲི་གུང་ཆེ་ཚང་དང༌། འབྲུག་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ། ལ་དྭགས་ཁུལ་ཉི་ཧོང་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ། ཧིན་རྡུ། ཁ་ཆེ། ཡེ་ཤུ་བཅས་ཆོས་ལུགས་སོ་སོའི་ཚོགས་གཙོ། རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོང་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་མི་འཐུས་བཅས་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཁག་གི་ཚོགས་གཙོ། ཧིན་བོད་མཛའ་འབྲེལ་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ། ལ་དྭགས་ལྷོ་བྱང་བོད་མིའི་གཞིས་སྤྱི། བོད་ཁྱིམ་འགོ་འཛིན། སློབ་སྤྱི། མཉམ་དྲུང༌། ས་གནས་རང་བདེན་ཚོགས་ཆུང༌། ས་གནས་གཞོན་ནུ། བུད་མེད་ཚོགས་པ་བཅས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་བཅས་ནས་གུས་བཀུར་འཚམས་ཞུའི་མཇལ་དར་འབུལ་བཞེས་བསྐྱངས། དེ་ནས་ཆིབས་འཁོར་དུ་བཞུགས་ཏེ་ཕེབས་ལམ་འཁེལ་ཞོར་ལ་དྭགས་སྐལ་བཟང་གྲོང་ཚོའི་ལྷ་ཁང་དང༌། ཅོག་ལམ་སར་མ་ཎི་དུང་འཁོར་གསར་བཞེངས་ལ་ཞབས་བཅགས་ཕྱག་ནས་སྩལ། ཕེབས་ལམ་གཡས་གཡོན་དུ་ལ་དྭགས་དང༌། བོད་མི་བཅས་ཀྱི་བླ་སྤྲུལ། དགེ་འདུན། དམག་ལས། སློབ་ཕྲུག མང་ཚོགས་བཅས་ནས་གཟབ་མཆོར་སྤྲས་ཏེ་ལག་ཏུ་མཆོད་པའི་བྱེ་བྲག་སྣ་ཚོགས་ཐོགས་ནས་གྲལ་བསྟར་གྱིས་གུས་བསུ་ཞལ་མཇལ་ཞུས། ཞི་བའི་ཚལ་ཕོ་བྲང་གསར་པའི་མདུན་ཕེབས་འཁོར་ལས་བཤོལ་ཏེ་ཕོ་བྲང་གསར་པའི་གཟིམ་སྒོ་དབུ་འབྱེད་དར་ཚོན་གཅོད་འབྲེག་དང་སྦྲགས་ཤིས་བརྗོད་གསུངས།

དེ་ནས་ཚོམས་ཆེན་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། ལ་དྭགས་དགོན་པའི་ཚོགས་གཙོ་དང༌། ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས། བོད་མིའི་གཞིས་སྤྱི་བཅས་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ། ལ་བོད་མི་སྣ་གནད་ཡོད་རྣམས་གྲལ་ལ་འཁོད། དགེ་བཤེས་གཉིས་ནས་བགྲོ་གླེང་ཚུགས། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་རིམ་ཕེབས། བགྲོ་གླེང་པས་ཚིག་བཀྲ་བཅད་དེ་མཇལ་ཁར་དར་རང་སློག་དང༌། ཕྱག་སྲུང་སྩལ། བརྒྱད་སྟོང་གསུང་སྒྲོགས་དག་ཐོན་བསྐྱངས་གྲུབ་བསྟུན་ཀ་ཁྲི་སྒྲོག་སྟེ་མཛད་སྒོ་དངོས་གཞི་གྲུབ། ྋགོང་ས་མཆོག་ཕོ་བྲང་གཟིམ་ཆུང་དུ་བཞུགས་འཇགས་གནང༌། བོད་མི་མང་ཚོགས་དང༌། སློབ་ཕྲུག ས་གཞོན། བུད་མེད་བཅས་ནས་དགའ་སྤྲོའི་ངང་སྤང་ལྗོངས་སུ་གླུ་གར་མཆོད་སྤྲིན་སྤྲོ་འབུལ་ཞུས།

ཚེས་ ༣ དགོང་དྲོ་ནས་བཟུང་ས་ལུགས་དཔལ་ཀྱཻ་རྡོ་རྗེའི་ལྗགས་བསྙེན་དབུ་ཚུགས་ཏེ་ཚེས་ ༣༠ བར་ཉིན་གྲངས་ཉེར་བརྒྱད་རིང་ལྗགས་བསྙེན་བསྐྱངས་ཤིང༌། ཚེས་ ༣༠ སྔ་དྲོ་ལྗགས་བསྙེན་ལེགས་གྲུབ་ཀྱིས་ཁ་སྐོང་ཞི་བའི་སྦྱིན་སྲེག་གནད་སྨིན་དང་གཏང་རག་གསོལ་ཚོགས་བཅས་འབུལ་གནང་མཛད། ལ་དྭགས་ནས་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་རྗེས་ཀྱང་ཉིན་གྲངས་ ༦ རིང་ཉིན་རེ་བཞིན་དཔལ་ཀྱཻ་རྡོ་རྗེའི་ལྗགས་བསྙེན་གྱི་བཅུ་ཆ་སྦྱིན་སྲེག་ལེགས་པར་བསྐྱངས།

ལྗགས་བསྙེན་བཞུགས་པའི་མཛད་གསེང་དུ་ཕོ་བྲང་སྒོ་འཕྱོར་དུ་སྐུ་བཞེངས་ཀྱིས་ཕོ་བྲང་གསར་བཞེངས་ཞབས་ཞུ་ལས་བཟོ་དང༌། མཐུན་འགྱུར་འདུ་འགོད་ཀྱི་འགན་ཁུར་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་མི་གྲངས་ ༢༤༠ སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་དང་བྱིན་སྲུང་སྩལ་ཐོག་ལེགས་སོའི་གསུང་བཤད་སྩལ།

ལ་དྭགས་ལྷོ་བྱང་གཞིས་ཆགས་བོད་མི་ཡོངས་དང༌། བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲྭ། ས་གནས་གཞོན་ནུ། བུད་མེད། ཚོང་རིགས་བོད་མི་བཅས་ཐུན་མོང་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་དོན། རྒྱལ་སྲས་བ་ཀུ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་དབུ་བཞུགས་ཀྱིས་རྣམ་གྲྭ་སློབ་དབུ་དགེ་འདུན་བརྒྱད་གྲས་ཉིན་གསུམ་རིང་སྔ་དྲོ་ཚེ་དཔག་མེད་དྭངས་མ་བཅུད་འདྲེན་གྱི་སྒྲུབ་ཞག་ཞལ་འདོན་ཚུགས་ཏེ་ཞི་བའི་ཚལ་ཕོ་བྲང་གསར་པའི་ཚོམས་ཆེན་དུ་རྟེན་མཆོག་སྤྱན་སྔར་མཆོད་སྤྲིན་སྣ་ལྔ་དང༌། ཚོགས་མཆོད་རྒྱ་ཆེ་གཟབ་རྒྱས་འབུལ་གཤོམས་དང་འབྲེལ་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུས། ལ་དྭགས་ལྷོ་བྱང་གཞིས་ཆགས་བོད་མི་ཡོངས་དང༌། ཚོང་རིགས་བོད་མི་བཅས་ཐུན་མོང་ནས་བརྟན་བཞུགས་འབུལ་བའི་ཁོངས་ཧིན་སྒོར་ ༡༠༤༢༢༢ གཅིག་འབུམ་བཞི་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་དྭགས་གཞིས་ཆགས་བོད་མི་ཉམ་ཐག་གི་བདེ་རྩར་བལྟ་སྐྱོང་ཚོགས་ཆུང་ཟུར་འཛུགས་ཀྱི་མ་དངུལ་ཐོག་གསོལ་རས་སྩལ།

ཞི་བའི་ཚལ་གྱི་སྤང་ལྗོངས་སུ་འདི་ལོ་ཧིན་བོད་མཛའ་འབྲེལ་ཚོགས་པ་དང༌། ལ་བོད་ཐུན་མོང་ནས་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཆེན་རྟེན་འབྲེལ་མཛད་སྒོར་མི་མང་འདུ་འཛོམས་ཆེ་བར་བརྟེན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་གསེར་ཞལ་དད་མཇལ་ཆོག་པ་ཞུ་ནན་བཞིན། སྤང་ལྗོངས་ཀྱི་དབུས་སུ་རྡོ་ཀ་མ་རུ་པའི་རྟེན་མཆོག་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྣང་བརྙན་བཞུགས་པའི་བརྗིད་ཆགས་འཕངས་མཐོའི་སྟེགས་ཁྲིའི་སྟེང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་མང་ཚོགས་ཁྲི་ཕྲག་བརྒལ་བར་དགྱེས་པའི་ཞལ་མཇལ་དང་འབྲེལ་‘‘དེ་རིང་ངོས་ཀྱི་སྐྱེ་སྐར་ལ་ཁྱེད་ཚོས་དགའ་སྤྲོ་ཆེན་པོས་རྟེན་འབྲེལ་ཞུས་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ། མིའི་ཚེ་སྲོག་འཚོ་བའི་སྙིང་པོ་དགེ་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་དགོས་པ་རེད། ད་ཕན་ངོས་ཀྱིས་གཞན་ཕན་སེམས་བསྐྱེད་གང་ཡོང་བྱས་པ་ཡིན། ཁྱེད་ཚོས་ཀྱང་དགེ་སེམས་དང་ལྡན་པའི་མི་ཚེ་རིང་པོ་ཡོང་བའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས། ངོས་ཀྱིས་སྨོན་ལམ་དང༌། རེ་བ་ཡོད་’’ཅེས་སོགས་བཀའ་སློབ་གསུང་གི་དབུགས་དབྱུང་མཛད་ཅིང༌། མི་རྣམས་དགའ་སྤྲོ་དང༌། དད་གུས་ལྷག་པར་འགྲན་བཞིན་འཕེལ་བར་གྱུར།

ཡང་ཞི་བའི་ཚལ་ཕོ་བྲང་གསར་བཞེངས་གེགས་མེད་ལམ་ལྷོངས་ལེགས་གྲུབ་ཟིན་པའི་གཏང་རག་ཏུ་ལ་དྭགས་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་དང༌། ལ་དྭགས་བོད་ཁྱིམ་ཐུན་མོང་ནས་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་གཟབ་གསོལ་ཚོགས་མཆོད་འབུལ་གཤོམས་ཀྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་གཟིམ་ཆུང་ཚོམས་ཆེན་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་གཟབ་གསོལ་གནད་སྨིན་བསྐྱངས་ཤིང༌། མགོན་པོ་གང་ཉིད་ནས་ཞི་བའི་ཚལ་ཕོ་བྲང་ལ། བརྩེ་དང་ཤེས་རབ་དགེ་བའི་ནོར།། བསམ་དང་སྒོམ་པས་ཉེར་འཕེལ་བའི།། ཞི་བའི་བསྟི་གནས་བསམ་གཏན་གླིང༌།། མང་ཡུལ་ནོར་འཛིན་དགེ་ལེགས་རྒྱས།། ཞེས་པའི་མཚན་བྱང་སྩལ།

ཚེས་ ༢༩ སྔ་དྲོ་ཧེ་མི་ (Hemis) བར་ཕེབས་འཁོར་དང༌། དེ་ནས་ཆིབས་རྟ་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པ་བཞིན་རྒོད་ཚང་རི་ཁྲོད་དུ་ཞབས་སོར་བཀོད་དེ་སྒྲུབ་གྲྭའི་ཚོགས་ཁང་དུ་དཔལ་ཀྱཻ་རྡོ་རྗེའི་ཚོགས་མཆོད་འབུལ་གཤོམས་ཀྱི་ཞལ་འདོན་བསྐྱངས། སྒྲུབ་གྲྭའི་ཚོགས་ཁང་དུ་གསུང་ཞབས་རྣམ་གྲྭ་སློབ་དབུ་བཞི་གྲས་བོད་སྐྱོང་ཆོས་སྲུང་སྤྱིའི་བསྐང་འཕྲིན་དང༌། བསངས་མཆོད་འབུལ་གནང་གྲུབ་པ་དང་ཕྱིར་ཕེབས་ཀྱིས་ཧེ་མི་དགོན་དུ་གུ་རུ་ཁམས་གསུམ་ཟིལ་གནོན་བར་ལམ་གསར་བཞེངས་ལ་ྋགོང་ས་མཆོག་དང་རྣམ་གྲྭ་གསུང་ཞབས་བཅས་ནས་རབ་གནས་ཞལ་འདོན་བསྐྱངས་གྲུབ་ཉིད་ཞི་བའི་ཚལ་ཕོ་བྲང་དགེ་འཕེལ་གླིང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་ཞབས་འཁོད་དེ། ཕ་ལ་དྭགས་པ་ངག་དབང་བསྟན་དར་གྱི་བུ་སྐལ་བཟང་ཕུན་ཚོགས་སྟག་ལུང་མ་སྤྲུལ་གྱི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་བསྐྱངས་ཏེ་སྐྲ་ཕུད་འབུལ་བཞེས་དང༌། མཚན་ལ་བསྟན་འཛིན་ཀུན་བཟང་འཇིགས་མེད་ཅེས་སྩལ།

གཞན་ཡང་ཞི་བའི་ཚལ་ཕོ་བྲང་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཕོ་བྲང་ཨར་པོའི་འགན་འཁུར་ཞབས་ཞུ་ལ་དྭགས་བོད་ཁྱིམ་འགན་འཛིན་དགེ་སློང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་དང༌། ལ་དྭགས་ནང་པའི་ཚོགས་གཙོ་ནོར་བུ།

ཨར་པོའི་ལས་རྒྱབ་པ་བོད་མི་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་བཅས་སོ་སོར་ལེགས་སྐྱེས་གནང་ཆ་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྐུ་ཐང་དཔར་མ་རེ་དང༌། སྐུ་དཔར་རེར་མཚན་རྟགས་སྩལ་འཁོད་དང༌། རིན་ཆེན་རིལ་བུ། བྱིན་རྫས། ཕྱག་སྲུང་ལེགས་དར་ནང་མཛོད་བཅས་དང༌། ས་ཁྲ་འཆར་འགོད་བསོད་ནམས་དངོས་གྲུབ་དང༌། དབང་རྒྱལ་ཚེ་རིང་གཉིས་སོ་སོར་སྐུ་དཔར་མཚན་འཁོད་རེ་དང༌། མཛད་རྣམ་དབྱིན་ཡིག་ཕྱག་དེབ་རེ། རིན་ཆེན་རིལ་བུ། བྱིན་རྫས། ཕྱག་སྲུང་ལེགས་དར་ནང་མཛོད་བཅས་སྩལ།

ལ་དྭགས་སེ་ཀོའུ་ཀྲ་སི་ (Ladhak Scouts) དམག་སྒར་དུ་དམག་མི་འདས་གྲོངས་ཀྱི་ཆེད་མ་ཎི་འཁོར་ཆེན་གསར་བཞེངས་ཞུས་ཡོད་པར་རབ་གནས་བྱིན་རླབས་སུ་གདན་ཞུས་བཞིན་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་གསུང་ཞབས་རྣམ་གྲྭ་སློབ་དབུ་དང་བཅས་ནས་ཁྲུས་གསོལ་རབ་གནས་གནད་སྨིན་བསྐྱངས། དེ་ནས་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་‘‘འདི་གར་མ་ཎི་འཁོར་ཆེན་གསར་བཞེངས་གང་ལེགས་བྱུང་འདུག་པ་རྒྱུན་དུ་བསྐོར་དགོས་པ་མ་ཟད། གལ་ཆེ་བ་ནང་གི་རང་རྒྱུད་ནས་ཡང་དག་བསྐོར་དགོས།’’ ཞེས་བཀའ་སློབ་སྙིང་བསྡུས་དང༌། ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས། བཛྲ་གུ་རུ། རིགས་གསུམ་མགོན་པོའི་གཟུངས་སྔགས་བཅས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་སྩལ། ཡང་དམག་སྒར་ལ་སྲུང་མ་བསྟེན་གསོལ་ཇི་ལེགས་བཀའ་སློབ་ཞུས་པར། ‘‘དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་སྲིད་གསུམ་བདག་མོ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་ལེགས། སྐབས་སྐབས་ལ་བསྐང་འཕྲིན་གཏོང་བ་དང༌། མི་སོ་སོས་ལྷ་མོའི་སེམས་ཉིད་མ་དང༌། སྔགས་བཅས་བཟླས་ན་ལེགས་ཚོགས་ཆེ་’’ཞེས་སེམས་ཉིད་མ་གསུང་བསྐུལ་གནང༌།

ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡ ནས་ཚེས་ ༣ བར་ལ་དྭགས་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་མཐར་ཕྱིན་དང༌། བློ་བཟང་རྡོ་རྗེ་སོགས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། ཞི་བའི་ཚལ་སྤང་ལྗོངས་ཀྱི་དབུས་སུ་ཆོས་ཞུ་བ་ལ་དྭགས་རྒྱལ་སྲས་བ་ཀུ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། བློ་གླིང་མཁན་པོ་རི་རྫོང་སྤྲུལ་སྐུ། སྟག་ལུང་རྩེ་པ་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས། དགེ་འདུན། ལ་དྭགས་ཡུལ་མི་དང༌། གཞིས་ཆགས་བོད་མི། ཕྱི་རྒྱལ་བ་སོགས་མི་གྲངས་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ ༢ ཙམ་བརྒལ་བར་རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་བཟང་པོས་མཛད་པའི་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མའི་གསུང་ཆོས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་རྒྱུའི་ཐོག་མ་ཞལ་འདོན་རྒྱུན་ཕྱག་དང༌། ཤེར་སྙིང༌། གང་བློ་མ་བཅས་གསུང་བསྐུལ།

སྔོན་འགྲོའི་གསུང་བཤད་དང་དངོས་གཞི་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མ། ཡུལ་ངན་སྤངས་པས་ཉོན་མོངས་རིམ་གྱིས་འགྲིབ།། རྣམ་གཡེང་མེད་པས་དགེ་སྦྱོར་ངང་གིས་འཕེལ།། རིག་པ་དྭངས་པས་ཆོས་ལ་ངེས་ཤེས་སྐྱེ།། དབེན་པ་བསྟེན་པ་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་ཡིན།། ཞེས་པའི་བར་སྩལ་མཇུག་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གསུང༌། གང་གི་ཐུགས་བརྩེས་ཉེར་བཟུང་ནས།། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར།། དམ་པའི་ཆོས་ནི་སྟོན་མཛད་པའི།། གོ་དམ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།། ཞེས་པ་དབུ་བསྐུལ་གྱིས་ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས་བརྒྱ་རྩ་མཉམ་འདོན་དང་མལ་བསྔོ་སྨོན་བཅས་བསྐྱངས།

ཕོ་བྲང་གཟིམ་ཆུང་དུ་གསུང་ཆོས་སྦྱིན་བདག་རྣམས་བཅས་མཇལ་བཅར་རྗེས་ལ་དྭགས་གཞིས་ཆགས་བོད་མི་གཞོན་ནུ་དང༌། བུད་མེད་ཚོགས་མི་མི་གྲངས་ ༦༠༠ ལྷག་ཙམ་ལ་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ། ཕྱི་ཉིན་ནས་མུ་མཐུད་གསུང་ཆོས་སྩལ་ཐོག་བར་གསེང་དུ་བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲྭ་དང་ཁ་འཐོར་བོད་མི་བརྒྱ་ཤོག་ (སྲོང་བཙན་གྲོང་) སྤྱི་མགྲིན་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བཏབ་བཞིན། རས་ཆུང་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མེད་ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་ཚེ་དབང་སྩལ་རྒྱུའི་སྒྲུབ་ཆོག་དང༌། རྒྱུན་ཕྱག་སོགས་གསུང་བསྐུལ་གྱིས་ཚེ་དབང་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་དང༌། ལག་ལེན་སོ་བདུན་མའི་བཤད་ཁྲིད་མཇུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྩལ་ཏེ། བོད་ཁྱིམ་རྩེད་ཐང་སྡིངས་ཆའི་ཐོག་གཞིས་ཆགས་བོད་མིའི་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་འདུར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་བོད་ཁྱིམ་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ནས་རྒྱལ་གླུ་བཏང༌། ལ་དྭགས་གཞིས་སྤྱི་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་ནས་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས།

འདི་ཉིན་བོད་ཚེས་ ༡༠ འཁེལ་བ་དང་སྟབས་མཚུངས་གཞིས་མི་བོད་ཁྱིམ་ཐུན་མོང་ནས་ཁྲི་ཚོགས་འབུལ་གཤོམས་ཡོད་པར་བླ་མཆོད་ཀྱི་ཚོགས་འབུལ་བསྐྱངས་གྲུབ་འཕྲལ། གཞིས་སྤྱི་དང༌། བོད་ཁྱིམ་འགན་འཛིན་ནས་ཁུངས་སོ་སོའི་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས། བཀའ་བློན་བསྟན་འཛིན་དགེ་བྱེད་ནས་གཞིས་ཆགས་ལ་གཟིགས་སྐོར་གྱི་གནས་ལུགས་གསུང་བཤད་དང༌། དེ་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བླངས་དོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་སྙིང༌།

‘‘ངོས་རང་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེར་ཆ་བཞག་ནའང་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཡིན་པ་རེད། གཞི་རྐང་སྐུ་མདུན་གོང་མའི་སྐབས་ལ་ཡིན་ན་ཡང་སྐུ་ངལ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། དེའི་གོང་གི་སྐུ་ཐོག་མང་པོ་ཞིག་གི་སྐབས་སུའང་སྐུ་ངལ་འཕྲད་རྒྱུ་འཕྲད་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་རང་གི་ལུང་པ་བྲལ། མིའི་ལུང་པར་དུས་ཡུན་ལོ་ཉེར་བརྒྱད་ཙམ་ཞིག་བསྡད་དགོས་པ་ཕལ་ཆེར་ང་གཅིག་པོ་རེད། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དུས་ཚོད་བཀྲ་ཤིས་པོ་དང༌། གྲ་འགྲིགས་པོ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་མིའི་རྣམ་དཔྱོད་དང༌། མིའི་ནུས་པ་དེ་འདོན་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། དུས་ཚོད་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་དང༌། འགལ་རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་འཕྲད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྙིང་སྟོབས་དང༌། རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་དམིགས་བསལ་གྱི་དགེ་མཚན་ཡོད་པ་རེད།

ང་རང་ཚོ་ད་ལྟའི་མི་ཐོག་འདི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་དངོས་འབྲེལ་སྡུག་ཤོས་ཤིག་ཆགས་བསྡད་པའི་དུས་ཚོད་འདིར་འཛམ་བུ་གླིང་ནང་བོད་པ་ཞེས་ལབ་དུས་བསྲེག་གཏུབ་འཕེར་བ་དངོས་འབྲེལ་འཇུ་ལུང་འཇོག་ཞབས་ཡོད་པ། མཛུབ་མོ་འཛུགས་ས་ཡོད་མཁན་གྱི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་དེང་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ར་འཕྲོད་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནི་དངོས་གནས་རླབས་ཆེན་རེད་བསམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘མ་གཞི་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་ཡིག་ཆ་བོད་ཡིག་ནང་བཞག་པ་དེར་ཧ་ལས་རྒྱུ་གང་ཡང་མི་འདུག ཡིག་གཟུགས་བོད་ཡིག་རེད་མ་གཏོགས་ནང་དོན་རྒྱ་མིའི་སྲིད་བྱུས་དང༌། རྒྱ་མིའི་བསམ་བློ་ཁོ་ན་རེད། ཡིག་ཆ་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་བྱུང་སོང་ན་དང་པོ་རྒྱ་ཡིག་བཟོས། དེ་ནས་བོད་ཡིག་ཐོག་ཕབ་རྒྱུ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་གང་ལྟར་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ནང་དང་ལས་ཁུངས་ཁག་གི་ནང་དུ་བོད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་དར་སོ་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་ཡིན་ན་མི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་དང༌། མི་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློ་བརྟན་ཏུ་འགྲོ་གི་ཡོད་རེད། དེས་ཕན་གྱི་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཞེས་རྒྱ་མིས་ཟུར་གསལ་མིང་བཏགས་པའི་དབུས་གཙང་ས་ཁུལ་ནང་དུ་བར་ལམ་ཁོ་རང་ཚོས་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་དང༌། ཕྱི་ཕྱོགས་ལ་སྒོ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཞེས་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་བོད་ནང་རྒྱ་མི་ཁྱོན་ཆེ། མདོར་ན་ལྷམ་བཟོ་བཅོས་རྒྱག་མཁན་ཚུན་སླེབས་འདུག ད་དུང་ངན་བྱས་ངོ་སོར་འཁྱེར་ཏེ་ད་རེས་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་ཀ་ཊ་པེ་ཅིན་དུ་བསྐྱོད་དེ་ཏེང་ཞའོ་ཕིང་ཐུག་འཕྲད་སྐབས་ཏེང་ཞའོ་ཕེང་གིས་བོད་ལུང་པ་ས་རྒྱ་ཆེན་པོ་རེད། ཐོན་སྐྱེད་ཆེན་པོ་རེད། མིས་ལྡང་གི་ཡོད་པ་མ་རེད། ཐོན་སྐྱེད་ཡག་པོ་ཡོང་ཐུབ་ཆེད་མི་མང་དུ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་ཏེང་ཞའོ་ཕིང་གི་བཤད་འདུག དེའི་སྐོར་ཉེ་ཆར་རྒྱ་གར་གཞུང་ལའང་ཞུ་གི་ཡོད་ལ། འཛམ་གླིང་གང་སར་སྐད་རྒྱག་གི་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་སུ་བོད་ནང་རྒྱ་མིའི་དམག་མི་འབུམ་གཉིས་གསུམ་ཡོད་ནའང་ཧ་ལས་རྒྱུ་མེད། བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་འདི་རྒྱ་མིར་ལྟོས་ན་སྒར་ས་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། བོད་ནང་གི་ཡུལ་མི་དེ་ཚོས་རྒྱ་མིར་དགའ་གི་ཡོད་པ་མ་རེད། རྒྱ་མིར་དོན་དམ་པའི་བརྩི་བཀུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ས་མ་རེད། རྒྱ་དམག་བོད་ནང་སླེབས་པ་དེ་ཚོས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རྒྱ་གར་ལ་ཁ་གཏད་འཇལ་དགོས་པ་དང༌། གདོང་ལེན་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་རེད། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ས་ཁུལ་དེ་གའི་ནང་གི་བོད་མི་དེ་རྣམས་ལ་དྭོགས་ཟོན་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། བློས་མི་འཁེལ་བའི་ངང་བསྡད་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད། རིམ་པས་རིམ་པས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རྒྱབ་ཀྱི་ལུང་པའི་ནང་རྒྱ་མི་ཕོན་ཆེ་ཆགས་པ་ཡིན་ན་རྒྱ་གར་ལ་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘མི་སུ་ཞིག་ཡིན་ནའང་དངོས་འབྲེལ་མ་འོངས་པའི་མདུན་ལམ་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པ་ཞིག་བྱ་བསམ་ན་སྤོབས་པ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ངས་ཐུབ་ཀྱི་མརེད། ངས་ཡོང་གི་མ་རེད་བསམས་ནས་བསྡད་པ་ཡིན་ན་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ཐུབ་ཐབས་མེད། ང་ཚོས་ལྐུགས་པ་དང༌། ཧམ་པ་བྱས་ཏེ་གནོད་སེམས་ཀྱི་ལས་ཀ་བྱས་ན་ནོར་འཁྲུལ་རེད། རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་དངོས་འབྲེལ་ང་ཡིས་ནུས་ཀྱི་རེད། ངས་ཐུབ་ཀྱི་རེད་སྙམ་པའི་བསམ་ཚུལ་འདི་ལ་སྤོབས་པ་ཟེར་བ་ཡིན་པས་དེ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘གཞོན་ནུ་དང༌། དེ་བཞིན་བུད་མེད་ཀྱི་ཚོགས་པ་སྒྲིག་འཛུགས་ཡོད་པ་ཡིན་ཙང༌། ཁྱེད་རང་ཚོར་ས་ཁུལ་སོ་སོའི་གནས་ཚུལ་རྒྱུས་མངའ་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་ང་རང་ཚོའི་དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་གཏོང་སྟངས་དང༌། འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ཐོག་ནས་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཕྱོགས། རིག་གཞུང་གི་ཐོག་ནས་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཕྱོགས། ཤེས་ཡོན་གྱི་ཐོག་ནས་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཕྱོགས་གང་ཅི། ས་གནས་སོ་སོའི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་རན་པ་དང༌། འཚམས་པ་ཞིག་གི་གོ་སྐབས་གང་དང་གང་ཡོད་ས་གནས་ས་ཐོག་ཏུ་ཐབས་ཤེས་བྱས། འཚོལ་ཞིབ་བྱས། ཉམས་ཞིབ་བྱས། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ཐབས་ལམ་གསར་པ་རྙེད་ན་ཁྱེད་རང་ཚོ་ས་གནས་ས་ཐོག་ནས་ལག་ལེན་འགེལ་རྐྱང་བྱས། ང་ཚོས་འདི་ལྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་སྐབས་བསྟུན་འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁུངས་ལ་ལབ། གལ་སྲིད་ས་གནས་ས་ཐོག་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོའི་ནུས་པས་མི་ལྡེང་བ་དང༌། མཐུན་རྐྱེན་མ་འཛོམས་པ་འདྲ་ཡོང་གི་འདུག་ན་གོ་སྐབས་དེ་འདྲ་ཞིག་འདུག གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཞིག་འདུག དེའི་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་མི་འདུག་པས་རོགས་རམ་བྱ་དགོས་ཞེས་དང༌། ཡང་ན་རོགས་རམ་འཚོལ་རོགས་ཞེས་འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁུངས་སོ་སོར་ལབ་སྟེ་གང་ལྟར་སྐུལ་ལྕག་ཡང་ཡང་གཏོང་མཁན་ཞིག་མ་བྱུང་ཚེ་ང་ཚོ་འཐུས་ཤོར་གྱི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་འདུག ཁ་སང་ངོས་ཀྱིས་ནན་པོ་བྱས་ཏེ་ལབ་པ་ཡིན། ལས་བྱེད་པར་ཆ་མཚོན་ན་ཡང༌། འདིར་རྐུབ་སྟེགས་སྲུང་བར་ཡོང་བ་མ་རེད།

ཟླ་རེ་ཟླ་རེའི་ཕོགས་ཐོབ་ཟ་ཐུབ་ཙམ་ཞིག་དང༌། ས་གནས་སོ་སོའི་སྒང་ལ་ཡོད་ཅེས་མཛུབ་མོ་བཙུགས་ནས་བསྡད་པས་ལ་དག་གི་ཡོད་པ་མ་རེད། ལས་བྱེད་བསྐོས་པ་ཚོ་མི་མང་གི་ཞབས་འདེགས་ཞུ་མཁན་ཡིན་པའི་སྐད་ཆ་རེད། མི་མང་མགོ་མ་ཐོན་མཁན་ཚོ་མགོ་འདོན་མཁན་ཡིན་པའི་སྐད་ཆ་རེད་མ་གཏོགས་རྐུབ་སྟེགས་སྲུང་མཁན་ལྟ་བུ་བྱས་པས་འགྲིགས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ལས་བྱེད་པ་ཚོས་ཀྱང་གང་དགའ་ཅི་ལེགས་སྐོར་གནས་ཚུལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས། བསམ་བློ་བཏང༌། ཐ་མ་གཞན་དག་མེད་ནའང་དཀའ་ངལ་ནང་ལྷུང་བསྡད་པ་ག་ཚོད་ཡོད་མེད་དངོས་དངོས་རྗེན་རྗེན་སྐབས་སོ་སོར་ང་ཚོས་ཤེས་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག

འདིར་ང་ཚོས་ཇི་འདྲ་ཡོད་ཅེས་སྐད་ཆ་དྲིས་དུས་ཡག་ཐག་ཆོད་ཡོད་ཅེས་ལབ། ངོ་ཐོག་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་སྐྱོ་ཐག་ཆོད་བྱས་ནས་བསྡད་མཁན་དེ་འདྲ་ལྷག་བསྡད་ན་ཆོ་གང་ཡང་བྱུང་མ་སོང༌། མགོ་སྐོར་བཏང་བ་རེད། དེ་ཡག་པོ་གང་ཡང་མི་འདུག ལྷག་བསམ་ཐོག་སྐྱོན་ཡོད་རུང་མེད་རུང༌། གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་ལས་དོན་ངོ་མའི་ཐོག་ནས་འཐུས་ཤོར་གྱི་ཡོད་རེད་མ་གཏོགས་འཐུས་སྒོ་ཚང་གི་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོ་ལས་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་དངོས་གནས་རང་ག་རེ་བྱེད་རྒྱུ་འདུག་གམ། ཚད་ཚད་བསྡུར་བསྡུར་སྒོ་གང་ས་ནས་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ལ་དྭགས་ས་ཁུལ་འདིའི་མི་མང་དེ་ཚོས་ང་རང་ཚོ་བོད་པ་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་སེམས་ཐག་ཉེ་པོ་ཞིག་དང༌། སོ་སོའི་ལུང་པ་སྐྱོ་པོ་རེད་དེ་ཡིན་ནའང་ང་རང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་དུ་སྡོད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་སྤྲད་པ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། ལ་དྭགས་ཀྱི་ཡུལ་མི་ཚོ་སྙོམས་ཆུང་དང༌། ཧ་ཅང་གི་ཡག་པོ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ང་ཚོ་བོད་མིའི་ངོས་ནས་བརྙས་བཅོས་བྱེད་པ་དང༌། ཁྱད་གསོད་བྱེད་པའི་བཟོ་འདྲ་གཏན་ནས་བྱ་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད། གཉིས་ནས་ལ་དྭགས་ས་ཁུལ་དུ་དེང་སང་དམངས་གཙོའི་ཁེ་དབང་ལོངས་སུ་སྤྱད་དེ་འོས་བསྡུ་བྱེད་པ་དང༌། སྲིད་དོན་གྱི་ཤོག་ཁ་འདྲ་མིན་དབར་འཐབ་རྩོད་བྱེད་དགོས་པ་ཡོང་གི་ཡོད་རེད།

དེ་འདྲ་ཡོང་བའི་སྐབས་ལ་ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་བྱུས་གཏོགས་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད། སྔོན་མ་འབྲས་ལྗོངས་ཁུལ་དུའང་ནན་པོ་བྱས་ཏེ་ལབ་རྒྱུ་བྱུང༌། དེ་བཞིན་ཨ་རུ་ན་ཅལ་ནང་དུའང་ནན་པོ་བྱས་ལབ་པ་ཡིན། ས་ཁུལ་སོ་སོའི་ནང་འོས་བསྡུ་བྱེད་པའི་སྐབས་ལ་ཡང་བོད་པས་ཕར་སྒྲིལ་ཚུར་སྒྲིལ་བྱས་ན་ཡག་པོ་ཡོད་པ་མ་རེད།

ང་ཚོ་གཟུ་བོར་གནས་ཏེ་སྡོད་དགོས། དངོས་འབྲེལ་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་ཞིག་དང་འབྲེལ་བ་བྱ་དགོས་བྱུང་ཚེ་ངོས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱེད་ཀྱི་རེད། བོད་པའི་ཚབ་ངོས་ནས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རེད། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་མི་འདུག་ན་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཀྱང་འཇམ་ཐིང་ཐིང་སྡོད་རྒྱུ་རེད་མ་གཏོགས། ས་ཁུལ་གྱི་སྲིད་དོན་ཐོག་བྱུས་གཏོགས་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད།’’13jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ།

ཡང་ལ་དྭགས་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་དང༌། ཡུལ་མི་ཐུན་མོང་ནས་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཞི་བའི་ཚལ་ཕོ་བྲང་གསར་བཞེངས་ལ་ཆིབས་བསྒྱུར་ཞབས་སོར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ་དང་འབྲེལ་སྤྱི་སྒོས་བསྟན་འགྲོའི་དོན་དུ་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་རྡོ་རྗེའི་ཁམས་སུ་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་སླད་མཁའ་འགྲོ་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཞིན། ཞི་བའི་ཚལ་དུས་འཁོར་ལྷ་ཁང་དུ་ལ་དྭགས་དཔེ་ཐུབ་རྒྱལ་སྲས་བ་ཀུ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། སྟག་སྣ་རིན་པོ་ཆེ། བློ་གླིང་མཁན་པོ་ལ་དྭགས་རི་རྫོང་རིན་པོ་ཆེ་བཅས་རེས་མོས་དབུ་བཞུགས་ཐོག རྣམ་གྲྭ་སློབ་དབུ་བྱིངས་བཅས་ནས་ཚེ་དཔག་མེད་ནང་སྒྲུབ་འཆི་མེད་ལྷ་ལྔའི་སྒོ་ནས་བརྟན་བཞུགས་འབུལ་ཚུལ་འཆི་མེད་དཔལ་སྦྱིན་དང་འབྲེལ་བའི་མཁའ་འགྲོ་བསུ་བཟློག་གི་སྒྲུབ་ཆོག་གནད་སྨིན་ཉིན་བདུན་རིང་ཚུགས་སྒྲུབ་ཞུས་པའི་ཐོག་བ་ཀུ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མཇལ་དར་རྐྱང་འབུལ་མཛད།

འབུམ་ཚོགས་འབུལ་གཤོམས་དང་འབྲེལ་བའི་བརྟན་བཞུགས་གསུང་ཆོག་དབུ་ཚུགས་ཞལ་འདོན་ཚིག་མཚམས་བཞིན་མཁའ་འགྲོ་མ་གར་དབྱངས་དང་བཅས་ནང་དུ་ཞུགས། དབུ་བཞུགས་བ་ཀུ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་དར་ཐག་གཅོད་འབྲེག་གནང་སྟེ་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ཕྱིར་དེངས། སྐུ་གླུད་དང་མཉམ་དུ་རྒྱགས་བརྔན་བཅས་བརྫངས། དེ་ནས་གསོལ་འདེབས་མལ་ལྗགས་བཤད་དང་འབྲེལ་ཚོམ་བུ་འབུལ་གནང༌། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་དང༌། སྐུའི་ཚེ་རྫས། རྒྱལ་སྣ། བཀྲ་ཤིས་རྫས་རྟགས་སོགས་མཐུན་འགྱུར་དང་འབྲེལ་ནང་པའི་ཚོགས་གཙོ་ནོར་བུས་གཏང་རག་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེགས། རིམ་བཞིན་སྐུ་ཡོན་ཕུལ། ཤིས་བརྗོད་སྐབས་སྤྲུལ་སྐུ་རྣམ་ལྔ་དང༌། ཚོགས་གཙོ་བཅས་པར་སྲུང་བྱིན་དང༌། ལེགས་དར་གཡོགས་ཏེ་ཕོ་བྲང་དུ་གདན་དྲངས། ཕོ་བྲང་གཟིམ་ཆུང་ཤོད་དུ་ཀ་ཤི་སྨིར་གཞིས་ཆགས་བོད་རིགས་ཁ་ཆེ་མི་གྲངས་ ༡༤ མཇལ་བཅར་ལ་བོད་དོན་གནས་སྟངས་སྐོར་བཀའ་སློབ་དང་མི་སོ་སོར་གཡོགས་དར་སྩལ།

ལ་དྭགས་ལྕོག་ལམ་སར་རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང་ནང་པའི་རིག་གནས་ཁང་དུ་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་མཁས་པའི་བགྲོ་གླེང་གི་བརྗོད་གཞི། ཟབ་ལམ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ་གྱི་བགྲོད་ཚུལ་སྐོར་ཚོགས་འདུའི་དབུ་འབྱེད་དུ་གདན་ཞུས་བཞིན་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་སྣང་གསལ་ཞལ་དབྱེ་མཛད། ལེགས་སྦྱར་དང༌། བོད་སྐད་ཐོག་ཤིས་ཚིག་རིམ་བརྗོད། སློབ་སྤྱིས་ྋགོང་ས་ཆེན་པོར་མཇལ་དར་ཕུལ། དགེ་ཚུལ་གཉིས་ནས་ཆོས་འཁོར་སྐོར་བགྲོ་གླེང་དང༌། སློབ་སྤྱི་ནས་དགའ་བསུའི་སྙན་སྒྲོན། དེ་ནས་བགྲོ་གླེང་གི་གླེང་གཞིའི་སྐོར་རྒྱ་བོད་དགེ་རྒན་འགའ་ཤས་ནས་གསུང་གླེང་དང༌། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བགྲོ་གླེང་སྐོར་གྱི་གསུང་བཤད་སྩལ་ཏེ་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས། ཕོ་བྲང་གཟིམ་འགག་ཏུ་ས་གནས་ཉེན་རྟོག་པ་དང༌། ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཁོངས་ལས་མི། ཕོ་བྲང་སྲུང་བྱ་ཞབས་ཞུ་དྭང་སློབ་དང༌། གློག་ལས་ཆུ་གཏོང༌། མ་བྱན་སོགས་ཁྱོན་བསྡོམས་མི་གྲངས་ ༥༠༠ སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་བྱིན་སྲུང་སྩལ།

ཚེས་ ༦ སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༧།༣༠ ཐོག་ཞི་བའི་ཚལ་ཕོ་བྲང་ནས་གནམ་ཐང་བར་ཆིབས་འཁོར་དུ་ཕེབས་སྐབས་ཡུལ་མི་དང༌། བོད་མི། ཕྱི་རྒྱལ་བ་སོགས་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ནས་ཕེབས་སྐྱེལ་གུས་མཇལ་དང༌། གནམ་ཐང་ལས་ཁང་གསར་པར་རབ་གནས་ཕྱག་ནས་ཞུས། གནམ་གྲུར་བཞུགས་ཁར་ས་གནས་ཞི་དྲག་དཔོན་རིགས་དང༌། བླ་སྤྲུལ། བོད་མིའི་གཞིས་འགོ། བོད་ཁྱིམ་འགན་འཛིན་བཅས་ནས་ཕེབས་སྐྱེལ་གུས་འདུད་ཞུས། ཆུ་ཚོད་ ༨ ཐོག་གནམ་གྲུ་འཕུར་བསྐྱོད་ཀྱིས་ཅན་རྡི་སྒར་དུ་ཆུ་ཚོད་ ༩ མ་ཟིན་ཙམ་ལ་ཕེབས་འབྱོར་མགྲོན་ཁང་དུ་སྐུ་ངང་བཞུགས། དེ་ནས་རང་གཞུང་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཕེབས་ཞབས་བདེ་བར་བཀོད།

བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་རྗེས་ཨ་རིའི་གསར་འགོད་པ་ཏྲེམ་བྷི་རོ་ཁའོ་ (Tom Brokaw) མཇལ་བཅར་གྱིས་བཀའ་འདྲི་བཀའ་ལན་ཁག་ ༡༩༨༧ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༩ ཉིན་ཨ་རིའི་NBC (Nightly News) ཞེས་པའི་ནང་བཀོད་ཐོན་བྱུང་གསལ།

གསར་འགོད་པས། པེ་ཅིན་དབང་འཛིན་པ་ཚོས་སྐུ་ཉིད་བོད་དུ་ཕེབས་རྒྱུའི་ཆ་རྐྱེན་བསྐྲུན་ཐབས་ཞུ་གི་ཡོད་མེད་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དམིགས་བསལ་ཆ་རྐྱེན་གང་ཡང་བསྐྲུན་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་མེད། རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་མཉམ་དུ་ཡང་འབྲེལ་བ་ཐད་ཀར་ཡོད། ཐད་ཀའི་འབྲེལ་ལམ་འདི་མུ་མཐུད་ཉར་འདོད་ཡོད། རྒྱ་མིས་ཀྱང་འབྲེལ་བ་ཐད་ཀར་བཟུང་འདོད་ཡོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཞིག་བསྟན་གྱི་ཡོད་པར་སྣང༌།

གསར་འགོག་པས། སྐུ་ཉིད་བོད་དམ་ཡང་ན་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཆ་རྐྱེན་གང་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ཕེབས་ཐུབ་བམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། གནད་དོན་གཙོ་བོ་རང་དབང་དགོས་རྒྱུ་དེ་རེད། རྒྱ་མི་བོད་དུ་སླེབས་པ་ནས་བཟུང་བོད་མིས་དཀའ་སྡུག་ཚད་ལས་འདས་པ་ཞིག་མྱངས་ཡོད། གཏོར་བཤིག་བཏང་བ་ནི་ཧ་ལས་པ་རེད། ད་ལྟའི་ཆར་ཕྲན་བུ་དྲག་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ཕྱོགས་ཡོངས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་སྟངས་དེ་ཕྲན་བུ་བཏང་སོྙམས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གནས་ཡོད། འདི་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། རང་ངོས་ནས་བྱས་ན། ད་ལྟའང་དུས་ཚོད་སྨིན་ཡོད་པ་མ་རེད་དྲན་གྱི་འདུག ད་ལྟའི་སྐབས་ད་དུང་ཡང་གནས་སྟངས་ལ་འགྱུར་ལྡོག་དང༌། བརྟན་བརླིང་གི་གནས་བབ་ཅིག་བསྡད་མི་འདུག དེ་འདྲ་ཡིན་ཙང༌། ད་ལྟའི་ཆར་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུའི་དུས་ལ་སླེབས་མེད། དེ་ལས་འབྲེལ་བ་མུ་མཐུད་ཉར་ཏེ་ཕན་ཚུན་བསམ་ཚུལ་བརྗེ་རེས་བྱེད་པ་དེ་ལེགས་སྙམ།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་མིས་སྐུ་ཉིད་པེ་ཅིན་དུ་བཞུགས་ཏེ་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཙམ་ཞིག་གནང་བ་ཡིན་ན་ལེགས་པ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་ཞུ་གི་ཡོད་པ་རེད་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། འདི་ནི་གནད་འགག་ཆུང་ཆུང་རེད། ངའི་སེམས་ཁྲལ་གཙོ་བོ་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་དང༌། དེའི་རིག་གཞུང་ཐོག་ལ་རེད། ང་རང་གང་དུ་གནས་ཀྱང་སྒེར་གྱི་གོ་གནས་ཐོག་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་གི་མེད།

གསར་འགོད་པས། ད་ལྟའི་ཆར་བོད་ནང་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་རང་དབང་མང་ཙམ་ཡོད་སྐད་དང༌། དགོན་སྡེ་གྲ་ཚང་ཁག་གསར་བཞེངས་དང་འབྲེལ་སྒོ་མོ་སླར་ཡང་ཕྱེ་ཡོད་སྐོར། ལོ་གཞོན་གྲྭ་པ་མང་པོ་སློབ་གཉེར་ཆེད་དགོན་པར་གསར་ཞུགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་སྐོར་རྒྱ་མིས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་བསྔགས་འོས་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ཡིན་ད་ཡིན། དེ་ནི་རྟགས་མཚན་བཟང་པོ་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང༌། དངོས་གནས་བཤད་ན། དེ་ནི་ད་དུང་ཡང་ཕྱི་ཚུལ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་པར་སེམས། ཁྱེད་རང་གིས་ཤེས་གསལ་ལྟར་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཐོག་སློབ་གཉེར་ཧ་ཅང་མང་པོ་རྒྱག་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དེ་མིན་ཉམས་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད། ང་ཚོའི་རྒྱའི་གྲོགས་པོ་ཚོས་ལག་ཏུ་མ་ཎི་ལག་འཁོར་ཐོགས་པའམ། ཡང་ན་ཕྱག་འཚལ་བ་སོགས་ཀྱིས་འགྲིགས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཞིག་ཏུ་བསམ་གྱི་ཡོད། དེ་མ་རེད།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་མིས་བོད་ནང་སོ་ནམ་ཞིང་པ་ཚོར་དཔལ་འབྱོར་ཐོག་རང་དབང་ཡོད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། སྐུ་ཉིད་བོད་དུ་བཞུགས་སྐབས་བོད་མི་དེ་རྣམས་བྲན་གཡོག་སྤྱི་ཚོགས་ལྟ་བུ་དང༌། ཞིང་པ་རྣམས་བྲན་གཡོག་ལྟ་བུར་སྡོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་དངོས་འབྲེལ་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་ཡིན་དང་མིན་ཕྱོགས་གཉིས་ཀའི་ངོས་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་ཡོད། གཅིག་ནས་ཡིན་པ་འདྲ་པོ་རེད། སྔོན་མའི་བོད་དེ་ཡར་རྒྱས་མ་ཕྱིན་པར་སྐྱོ་པོ་ཞིག་ཡིན་ཙང་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་དགོས་པ་ཡིན། རྒྱ་མི་མེད་ནའང་འགྱུར་བ་ཞིག་འགྲོ་དགོས་པ་མཐོང་གི་ཡོད། དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་དང༌། ས་གནས་མི་མང་གི་མངོན་འདོད་ཇི་ཡིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་རྒྱ་མི་སླེབས་པ་ནས་བཟུང་གསར་བརྗེའི་ལམ་ནས་སྤྱི་ཚོགས་འགྱུར་ལྡོག་དེང་སྐབས་རྒྱ་མི་རང་ཉིད་ནས་བྱས་པ་ཞིག་ལས་ང་ཚོར་བྱེད་ཐབས་གང་ཡང་བྱུང་མེད། བྱས་ཙང་དཔལ་འབྱོར་གནས་སྟངས་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐད་ལ་འཐུས་ཤོར་ཕྱིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་དེ་འདྲ་ཡིན་པ་རེད།

རྒྱ་མི་བོད་དུ་མ་སླེབས་གོང་བོད་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་ངོས་ནས་སྐྱོ་པོ་ཡིན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་མི་རྣམས་སྤྱིར་བཏང་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འཚོ་བར་རོལ་ནས་བསྡད་པ་རེད། ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་ནང་ཆོས་དར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་རྣམས་ཞི་བདེའི་ངང་གནས་ཤིང༌། ཡར་རྒྱས་མ་ཕྱིན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པའི་ཁྲོད་དུ་སྐྱེས་པའི་མི་རྣམས་ཀྱི་གདོང་རིས་ལ་བལྟ་སྐབས་སྐྱིད་སྣང་ཞིག་མངོན་ཐུབ། བཅིངས་བཀྲོལ་ཐོབ་པའི་རྗེས་སུ་འཚར་ལོངས་བྱུང་བའི་བོད་མི་རྣམས་སྐྱིད་སྣང་མེད་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད། དེ་མ་རེད་དམ།

གསར་འགོད་པས། གལ་ཏེ་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་དབར་སྔར་གྱི་འཆམ་མཐུན་དེ་མེད་པར་ཆགས་པ་ཡིན་ན། གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་སྲིད་པ་དང་དེས་སྐུ་ཉིད་བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་གནང་རྒྱུར་འགོག་རྐྱེན་ཞིག་འཕྲད་པར་དགོངས་ཀྱི་འདུག་གམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་ལས་སླ་པོ་མ་རེད། གལ་ཏེ་གནས་སྐབས་ཙམ་གྱི་ཁེ་ཕན་ཞིག་ཡིན་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་གནས་སྟངས་ཐ་དད་རེད། ཐག་རིང་པོའི་སྲིད་བྱུས་དང་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་མཐུན་མོང་གི་ཁེ་ཕན་ཆེད་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཚུད་ཡོད་པ་རེད། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་སེལ་ཐབས་མ་བྱས་པ་ཡིན་ན་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་དེ་དཀར་ནག་འདྲེས་མ་ཞིག་ཏུ་ལྷག་རྒྱུ་རེད།

གསར་འགོད་པས། སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་ཨ་རིས་བོད་དོན་རྒྱ་ནག་མཉམ་དུ་བཀའ་མོལ་ཐད་ཀར་མ་གནང་སྟབས་སྐུ་ཉིད་ལ་ཐུགས་ཕམ་ཡོང་གི་མི་འདུག་གམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། སྐབས་རེ་ཡོང་གི་འདུག དེ་ཡང་ཆ་རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་ལ་རག་ལས་ཡོད།

གསར་འགོད་པས། གང་ཉིད་ནི་རྣམ་དཔྱོད་ཧ་ཅང་ཆེ་ཞིང༌། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་འཚམས་པར་འགྲོ་མཁན་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བོད་དེ་རིན་ཆེན་གཏེར་དངོས་ཀྱིས་ཕྱུག་པའི་ཡུལ་ཞིག་ཡིན་པས་ཁོ་རང་ཚོའི་དམག་དོན་དང་ལས་མི་ཚོར་ལས་ཀ་འཚོལ་ཆེད་ཀྱི་དགོས་མཁོ་ཞིག་ཏུ་མི་གཟིགས་སམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། མི་མང་གི་བསམ་ཚུལ་ལམ། འཛམ་གླིང་མི་མང་གི་ཕྱོགས་ནས་གནོན་ཤུགས་མང་ཙམ་དགོས་གལ་མཐོང༌། རྒྱ་མིའི་ཕྱོགས་ནས་ལོ་རྒྱུས་དང༌། བོད་མིའི་བསམ་ཚུལ། བོད་བཙན་བཟུང་བྱས་པའི་རྗེས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་མེད་པ་དེ་ནི་འགལ་རྐྱེན་ཞིག་ཡིན་པར་སེམས། རྒྱ་མིའི་རྒྱལ་རབས་སམ་རྒྱ་མིའི་རིག་གཞུང་གི་སྐོར་ཤོད་སྐབས་ང་ཚོས་རྒྱ་མིའི་རིག་གནས་དང་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ལ་གཞི་བཅོལ་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་རྒྱལ་རབས་ཐད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་གལ་ཆེ་ཤོས་གཅིག་པུ་ནི་བོད་ཡིག་ཐོག་ནས་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་ཡོད།

གསར་འགོད་པས། གནད་དོན་གཞན་ཞིག་ལ། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ནི་སྐུ་ཉིད་དང་འདྲ་བར་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་པ་དེར་ཐུགས་འདུན་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ཡིན་ད་ཡིན། ང་ཚོས་དུས་རྟག་ཏུ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ནི་རང་བཙན་འཐབ་རྩོད་པ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་རང་གི་ཐུགས་ལ་ག་རེ་ཡོད་མེད། ༡༩༦༣ དང་ ༡༩༦༤ ཙམ་ལ་གསུངས་གནང་ཡོད། དེའི་འབྲས་བུར་ཁོ་རང་གདུག་སྦྱོང་མནར་གཅོད་ཚད་མེད་མྱངས་དགོས་བྱུང་ཡོད། དེས་ན་ང་ཚོས་ཁོང་ནི་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དཔའ་བོ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་ཞུ་ཆོག

གསར་འགོད་པས། གང་ཉིད་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཡང་སྲིད་རིམ་བྱོན་དུ་ཕེབས་པ་ཞིག་རེད། ཡང་སྲིད་རྗེས་མ་དེ་བོད་ནང་འཁྲུངས་ཀྱི་རེད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ཇི་སྲིད་རྒྱ་མི་བོད་དུ་གནས་སྡོད་བྱེད་པའི་དུས་ཡུན་དེའི་རིང་ངའི་ཡང་སྲིད་བོད་ནང་འཁྲུངས་ཀྱི་མ་རེད། རང་དབང་ཅན་གྱི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་ནང་འཁྲུངས་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱིན་འདུག

གསར་འགོད་པས། གལ་ཏེ་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ཡང་སྲིད་དེ་མ་ཕེབས་པ་ཡིན་ན་ལོ་རྒྱུས་རིང་མོ་འདིའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཞིག་མ་རེད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། སྐབས་དེའི་གནས་སྟངས་ཇི་ཆགས་ལ་གཞི་བཅོལ་རྒྱུ་རེད། བོད་མིར་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་དགོས་མཁོ་བྱུང་བ་ཡིན་ན། དེ་ཡོང་གི་རེད།

གསར་འགོད་པས། ང་བོད་ནང་ཡོད་དུས་རྒྱ་སྐད་རྒྱག་མཁན་རྒྱ་མི་ཧ་ཅང་མང་པོ་མཐོང་རྒྱུ་འདུག་ཀྱང་དེ་ཚོས་ནང་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པ་ལྟ་བུ་འདུག བོད་དུ་རྒྱ་མིའི་མི་འབོར་སྤོ་བཞུད་འདི་མུར་འགྲོ་བར་གང་ཉིད་ལ་ཐུགས་ཁྲལ་ཡོང་གི་འདུག་གམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། སེམས་ཁྲལ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་འདུག དེ་ཧ་ཅང་ཉེན་ཚབས་ཆེན་པོ་རེད། མི་འགའ་རེས་དེ་ནི་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་འཛིན་པའི་མཐའ་མའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

གསར་འགོད་པས། གནད་དོན་འདི་གང་ཉིད་ལའང་ཡོང་གི་འདུག་གམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ལོ་ཤས་རིང་ང་ལ་དུས་ཚོད་སྤྲོད་དགོས། ད་ལྟའི་སྐབས་ངོས་ནས་གནད་དོན་དེར་ཛ་དྲག་ཅིག་གི་ཐོག་ལ་བལྟ་བཞིན་ཡོད། གང་ལྟར་ཡང༌། རྒྱ་མིའི་སྤོ་བཞུད་ཇེ་མང་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད། ང་སྐྱེས་སའི་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་མིའི་གྲངས་འབོར་མང་དུ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པ་རེད། ས་གནས་དེར་བོད་མི་ ༧༠༠༠༠༠ ཙམ་ཡོད་ཅིང༌། རྒྱ་མིའི་གྲངས་འབོར་ནི་ས་ཡ་གཉིས་དང་ཕྱེད་ཙམ་ཡོད། བོད་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་འདི་འདྲའི་གནས་སྟངས་མུ་མཐུད་བསྡད་པ་ཡིན་ན། དེ་ནི་ཧ་ཅང་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་རེད། འདི་ནི་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཀུན་ལ་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་རེད། སྔར་གྱི་རིག་གཞུང་བཟང་པོ་ཞིག་ཉམས་གུད་དུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་གྱོང་གུན་ཆེན་པོ་རེད། ཅེས་སྩལ།

གཞན་ཡང་ད་ལམ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་དྭགས་སུ་ཕེབས་བཞུད་མཛད་དེ་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གནས་སྟངས་སྐོར་གཟིགས་ཚུལ་ཇི་བྱུང་འཇའ་མུ་དང་ཀ་ཤི་སྨིར་མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་མཆོག་ལ་བཀའ་ཡིག་གཅིག་སྩལ་དོན།

ྋ མི་རྗེ་མཆོག་ལ།

དགོངས་མངའ་བཞིན། ངོས་རང་ཟླ་ ༧ ནང་ལ་དྭགས་སླེར་ཉིན་གྲངས་ ༢༥ རིང་ (ཉིན་ལྟར་དུས་ཡུན་ཚོུད་ ༡༡ ནས་ ༡༢ རིང་) བསྙེན་མཚམས་ཤིག་ཏུ་བསྡད་པ་ཡིན། དེ་སྔ་རྡ་རམ་ས་ལར་བསྙེན་མཚམས་སུ་དུས་ཡུན་ཐུང་ཙམ་རིང་བསྡད་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། དེ་འདྲའི་བསྙེན་མཚམས་དམ་པོར་བསྡད་ཐུབ་པ་བྱུང་མེད། གནམ་གཤིས་དང་བསྟུན་ཏེ་སླེར་བསྡད་རྒྱུན་རིང་ཧ་ཅང་སྐྱིད་པོ་བྱུང༌། དབྱར་ཆར་དུས་སྐབས་རྡ་རམ་ས་ལའི་གནམ་གཤིས་རློན་གཤེར་ཆེ་རྐྱེན་ལ་དྭགས་སླེར་སྡོད་རྒྱུ་བྱུང་བ་དམིགས་བསལ་སྐྱིད་སྣང་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག དུས་ཡུན་དེའི་རིང་སི་རི་ན་སྒར་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་ཁ་ཆེ་བ་ཚོ་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་བ་ནི་ཧ་ཅང་དགའ་ཚོར་ཆེས་ཆེར་འོས་པ་ཞིག་ཡིན། ཁོ་ཚོའི་ཆེད་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་འཆར་གཞི་ཇི་ཡོད་དང༌། སྐུ་ཉིད་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་ནས་རོགས་རམ་ཇི་གནང་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་བྱུང་བས་རང་ངོས་ནས་དེའི་སྐོར་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ལགས་ན་སྐུ་ཉིད་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་འདོད་བྱུང༌། བོད་རིགས་ཁ་ཆེ་བ་ཚོའི་དཀའ་སྡུག་སྐོར་ངོས་རང་ལ་ལོ་མང་སེམས་ཁྲལ་ཡོད་མུས་ཀྱང་འཇའ་མུ་དང་ཀ་ཤི་སྨིར་མངའ་སྡེ་གཞུང་གིས་ས་ཆའི་ཆ་རྐྱེན་བསྐྲུན་ཏེ་ད་ཆ་རིམ་པས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་མུས་བློ་བདེར་གྱུར།

ད་རེས་ངོས་ནས་སྐུ་ཉིད་ལ་སྐུ་ཞབས་པེཊར་ལེ་མན་ (Mr Peter Lehmann) མཆོག་གི་སྐོར་ལ་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་འདོད་བྱུང༌། ཁོང་གི་སྐོར་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པར་མངའ་གསལ་བཞིན། ༡༩༧༦ ལོར་ང་ཚོ་དང་འབྲེལ་ལམ་ཐོག་མ་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་བོད་མིར་ཐུགས་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་བརྩེ་སེམས་ཆེན་པོ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན། ངོས་རང་མཇལ་འཕྲད་ཐེངས་མང་བྱུང་དོན་བཞིན་ད་ཆ་ཁོང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་སྐོར་གྱི་ལས་འཆར་ཞིག་གི་ཐོག་ལ་བྲེལ་བཞིན་འདུག་པ་དང༌། མགྱོགས་མྱུར་སྐུ་ཉིད་མཇལ་བར་བཅར་རྩིས་འདུག་ཅིང༌། ཁོང་རང་ལ་དྭགས་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་སྐབས་བོད་རིགས་གནས་སྡོད་ས་ཁུལ་ཁག་ཏུ་ལྟ་སྐོར་དུ་བསྐྱོད་ན་ལེགས་ཚུལ་བསམ་ཆར་ཞུས་པ་ཡིན། དེ་ལྟ་ནའང༌། བོད་མིའི་མི་འབོར་ཕྱེད་ཙམ་ (ཕལ་ཆེར་ ༢༥༠༠ ཙམ) ཕྱི་མི་འགྲུལ་བཞུད་དམ་བསྒྲགས་ཡོད་སའི་བྱང་ཐང་ཁུལ་དུ་གནས་སྡོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་འདུག དེའི་སྐོར་སྐུ་ཉིད་ནས་དགོངས་བཞེས་ཀྱིས་རོགས་རམ་ཡོང་ཐབས་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

འདི་སྔོན་ངོས་རང་ཕྱོགས་འདིར་སླེབས་སྐབས་སྐུ་ཉིད་དང་མཇལ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་ཞིག་མ་ཐོབ་རུང༌། སླད་མཇལ་འཕྲད་ཡོང་བའི་རེ་འདུན་བཅངས་བཞིན་ཡོད། ཆེས་གུས་བཏུད་དང་འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ཞེས་སྩལ།

༢༽སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་གླིང་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་ངེས་རྙེད་བྱུང་བ།

སྐྱབས་རྗེ་བཀའ་དྲིན་ཟླ་མེད་སྐུའི་ཡོངས་འཛིན་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་གོ་བདུན་པ་གླིང་སྤྲུལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་མཆོག་ ༡༩༨༣ ལོར་རེ་ཞིག་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་ཚུལ་བསྟན་པའི་བཞེད་དགོངས་ཟབ་མོ་ཅི་ཡོད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཏེ་སླར་ཡང་བསྟན་འགྲོའི་དོན་ཆེན་སླད་དུ་བྱོན་པའི་ཞབས་རིམ་རྒྱ་ཆེ་སྨིན་སྒྲུབ་ཞུས་དང་ཞུ་བཞིན་ཐོག་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་སྐྱབས་མཆོག་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེའི་མཚན་དཔེའི་མཛེས་སྐུ་བདག་ཅག་སྤྱི་བྱེའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་དུ་སྐུ་བལྟམས་ཟིན་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཐུགས་དམ་སྙན་འབུལ་རིམ་པ་ཞུས་པའི་བཀའི་ཕྱིར་ཕེབས་ལ་བརྟག་པ་སྔ་ཕྱིར་བགྱིས་འབྲས་སུ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་ཡང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་ད་ཆ་ཞལ་གཟིགས་གྲུབ་པའི་མཚན་མ་ཤིན་ཏུ་བཟང་བ་མ་ཟད། ཤིང་གླང་ལོར་འཁྲུངས་ཡོད་བཟོ་ཡང་ད་ལྟ་ས་ཕྱོགས་ངེས་གསལ་མི་བདེ་བས་སྔ་འཕྲོས་རྒྱ་གར་ནང་བོད་མི་འདུས་སྡོད་ས་ཁུལ་རྣམས་ལ་ཁྱེའུ་ཤིང་གླང་ལོ་པ་མཚན་རྟགས་བཟང་རིགས་ཇི་འདྲ་ཡོད་མེད་འཚོལ་ཞིབ་བྱ་དགོས་སྤྱི་ཕེབས་བཞིན།

བོད་མི་གནས་སྡོད་ཇི་ཡོད་སར་བསྐྱོད་དེ་ཁྱེའུ་ཤིང་གླང་ལོ་པ་རྟགས་མཚན་ཡོད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཞིབ་འཚོལ་ཐོ་འགོད་ཞུས་ཏེ་ཁྱོན་བསྡོམས་གྲངས་ (༦༩༠) ཙམ་བྱུང་བའི་མིང་གཞུང་དང་སྦྲགས་སྔ་ལོ་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་ཐུགས་དམ་སྙན་འབུལ་ཞུས་པའི་བཀའི་ཕྱིར་ཕེབས་སུ་འདི་ལོ་མེ་ཡོས་བོད་ཟླ་དང་པོའི་ནང་བརྟག་པ་བགྱིས་པར་གནས་སྐབས་ངང་འཐེན་བགྱིས་ན་བཟང་ངོ་ཆེ་ཞེས་ཕེབས་པ་དང༌། ཡང་དེ་མཇུག་བསྐྱར་དུ་ཐུགས་དམ་སྙན་འབུལ་ལ་གནས་སྐབས་ངང་འཐེན་ཞུ་དགོས་ཕེབས། དེ་རྗེས་དུས་ཡུན་ལོ་ཕྱེད་ཙམ་མམ། ཡང་ན་ལོ་གཅིག་ཙམ་བར་ངང་འཐེན་ཞུ་དགོས་ཇི་དགེའི་སྐོར་དགོངས་སྐོར་སྙན་སེང་ཞུས་པར་སྐབས་དེར་ཆེད་མངགས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གླིང་བླ་བྲང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་སྐྱབས་རྗེ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་ཟ་མ་ཏོག་གི་སྤྱན་སྔར་ཟན་བརྟག་བཀའ་དྲིན་བསྐྱང་པའི་དོན་ཚན་དང་པོ། ད་ལྟ་ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ངོས་འཛིན་ཞུ་བའི་དུས་སུ་བབས་ཡོད་མེད་ཞུས་པར་བབས་ཡོད་ཅེས་དང༌།

དོན་ཚན་གཉིས་པར། སྔ་ལོ་ཁྱེའུ་ཐོ་འགོད་ཟིན་པའི་མིང་གཞུང་ཁོངས་སུ་ཡོད་དམ་མེད་ཞུས་པར་ཡོད་པ་ཕེབས།

དོན་ཚན་གསུམ་པར། ཁྱེའུའི་ལུང་ཚན་རྣམས་ ཀ ཅ ཏ བཅས་སྡེ་ཚན་གསུམ་དུ་བགོས་ནས་སྡེ་ཚན་གང་གི་ཁོངས་སུ་ཡོད་མེད་ཞུས་པར་ཅ་སྡེའི་ནང་ཡོད་ཅེས་ཕེབས་པ་དང༌། དེ་རྗེས་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་སླར་ཡང་ཕོ་བྲང་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཟན་བརྟག་དང༌། ཐུགས་དམ་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་ཏེ་ཅ་སྡེའི་ནང་གསེས་ ཅ། ཆ། ཇ། ཉ་བཅས་གང་གི་ཁོངས་སུ་ཡོད་མེད་བརྟག་པ་མཛད་པར་ཅ་པའི་ཁོངས་སུ་ཡོད་པ་ཕེབས། ཅ་པའི་ཁོངས་ཀྱི་ས་གནས་ལྡི་ལི་དང༌། སྦིར་གཉིས་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ནང་ནས་ས་གནས་གང་དུ་ཡོད་མེད་ཐུགས་དམ་གནང་བར་སྦིར་ཁུལ་བཟང་ངོ་ཆེ་བ་ཕེབས་པས་དེ་དོན་ཁྱེའུ་རྣམས་ལ་སླར་ཡང་ལྟ་ཞིབ་ནན་ཏན་བྱ་དགོས་སྤྱི་ཕེབས་བཞིན་སྦིར་ཁུལ་ཤིང་གླང་ལོ་པའི་ཁྱེའུ་གྲངས་བཅུ་གཅིག་ཡོད་པའི་ཁོངས་ནས་བུ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་འཕགས་ཀྱི་སྐྱེད་མ་གྲོངས་རྗེས་བཞུགས་སྒར་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེར་བཅོལ་འབུལ་ཞུས་ཏེ་བུ་ཁྱིམ་དུ་ཡོད་པར་རྩད་གཅོད་སྐབས་བུ་དེས་ཏྲེ་ཧོར་བྱམས་པ་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། བླ་བྲང་ཞབས་འབྲིང་གཉིས་ལ་དགའ་འཛུམ་དང་བཅས་ཁོང་ཚོའི་པང་དུ་ཅི་དགར་བྱོན་པ་དང༌། ཁོང་ཚོས་ངོ་ཤེས་སམ་ཞེས་འདྲི་སྐབས་མགོ་ལྕོག་ལྕོག་གིས་ཤེས་ཚུལ་བྱེད་པ། ཕྱག་ཕྲེང་ངོ་འདྲ་བཞི་བསྟན་པར་ངོ་མ་འཁྲུལ་མེད་བླངས་ཏེ་ཕྲེང་རྡོག་ཉེར་གཅིག་ཙམ་བཏང་བ་སོགས་བྱས་པའི་གནས་ལུགས་རྣམས་ྋགོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་སྙན་སེང་ཞུས་པར་མཇལ་ཁར་ཁྲིད་ཡོང་དགོས་ཕེབས་པ་ལྟར།

ཡོངས་འཛིན་གླིང་བླ་བྲང་གི་མཛོད་པ་བློ་བཟང་ལུང་རིགས་ལགས་དང༌། བློ་གླིང་ཏྲེ་ཧོར་བྱམས་པ་སྤྲུལ་སྐུ་གཉིས་ནས་སྐྱབས་རྗེ་སྐུ་གོང་མའི་ཡང་སྲིད་དོགས་གནས་དྷ་ས་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེར་ཡོད་ཁོངས་བྱིས་པ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་འཕགས་མཉམ་འཁྲིད་ཀྱིས་ ༡༩༨༧ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་མཇལ་བཅར་ཕྱག་སྲུང་དང་ཞལ་ཏོག་གསོལ་སྩལ་སྐབས་གུས་ཚུལ་གྱིས་བཞེས་སོང༌། ད་དུང་ཆེས་ངོ་མཚར་བ་ཞིག་ལ་ྋསྐྱབས་རྗེ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྐུ་གོང་མ་ཆུང་སྲིད་སྐབས་ཕྱག་གཡོན་ལག་ཡིན་འདུག་པ་ད་ལྟའི་ཆུང་སྲིད་འདི་ཡང་གཡོན་ལག་སྤྱོད་ཆེར་གནང་བ་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་མངོན་པར་བཅས་ཡིད་ཆེས་ངེས་རྙེད་དུ་གྱུར་ཀྱང༌། གལ་ཆེན་ནན་དཔེ་ཞིག་སླར་ཡང་སྦིར་ཁོངས་རྡ་སར་ཡོད་པ་ཁྱེའུ་བཞི་སོ་སོར་མགོན་པོ་མཆོག་ནས་ཐུགས་དམ་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་དབྱངས་ཀྱིས་རྨོངས་མུན་སེལ་བའི་བཀའ་སློབ་སྤྱི་སྩོལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བ་ཞེས་ྋསྐྱབས་ཞུའི་ཐུགས་དམ་ས་བོན་འབུལ་ལམ་ཞུས་པའི་བཀའི་ཕྱིར་ཕེབས་སུ་‘‘མཆོག་གསུམ་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོར་གསོལ་བཏབ་ཀྱིས་བརྟག་པ་སྔ་ཕྱི་བར་དུ་ལན་མང་བགྱིས་པའི་འབྲས་བུར།

གཤམ་གསལ་ཁྱེའུ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་འཕགས་ཞེས་པ་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཆང་བཀའ་དྲིན་ཅན་དེའི་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་མེད་དུ་ངོས་འཛིན་ཞུ་ཞིང༌། སྐུ་ཚེ་བརྟན་ཅིང་མཛད་འཕྲིན་བསྟན་འགྲོ་སྤྱི་སྒོས་སུ་སྨིན་པ་ཞིག་ཡོང་བའི་གསོལ་འདེབས་རྟག་ཏུ་ཞུ། ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས། བོད་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༧ ལ།’ ཞེས་ལེགས་དར་དང་བཅས་སྩལ།

དུས་མཚུངས་ཅོབ་ར་ཧའོ་སིར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་སྐུའི་ཡོངས་འཛིན་གླིང་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་གདུང་རིན་པོ་ཆེར་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ་དང༌། གླིང་བླའི་མཛོད་པ་བློ་བཟང་ལུང་རིགས་ལགས་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ། སྐུ་གདུང་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་མདུན་དུ་བདེ་སྟན་ཆེད་སྒྲོན་ཐོག་བཞུགས་འཇགས་ཀྱིས་ཐུགས་དམ་ཞལ་འདོན་བསྐྱངས། ཡོངས་འཛིན་གླིང་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ཁྲི་འདོན་མཛད་སྒོའི་སྐབས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཨ་རིར་ཆིབས་བསྒྱུར་མཛད་འཕྲིན་སྐྱོང་བཞིན་ཡོད་སྟབས་ཕོ་བྲང་ནས་ཡིག་ཚང་ལས་བྱེད་བྱམས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཆེད་གཉེར་ཕྱག་སྲུང་དང་མཇལ་དར་ཕུལ་བར་བཅར་ཏེ། དྷ་ས་བོད་ཁྱིམ་མཆོད་ཁང་དུ་ཚེས་ ༢༨ ཉིན་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་གླིང་དགའ་ཁྲི་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་འཕགས་རིན་པོ་ཆེར་ན་བཟའ་སྒྲོན་འབུལ་གྱི་མཛད་སྒོ་བསྐྱངས།14jམཆན།

ཡོངས་འཛིན་གླིང་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་གཟིགས་སྣང་ཇི་བྱུང་རང་རྣམ་ནང་ཕེབས་གསལ། ‘‘དེའི་ཐད་ངོས་རང་ནས་གང་འདྲ་བྱས་ཡོད་མེད་སྐོར་ངོས་ནས་ཡོངས་འཛིན་སྐུ་བགྲེས་གླིང་རིན་པོ་ཆེའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་བརྗོད་རྒྱུར། ངོས་ནས་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གླིང་རིན་པོ་ཆེར་གུས་བཀུར་ཞུ་གི་ཡོད་ཀྱང༌། ངོས་བྱིས་པའི་དུས་སུ་ཐ་ན་ཁོང་གི་ཞབས་ཕྱི་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཞེད་སྣང་སྐྱེ་གི་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཁོང་གི་ཞབས་གོམ་གྱི་རྡོག་སྒྲ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ངོས་ཀྱི་སྙིང་དབུགས་མཚམས་འཇོག་པ་ལྟ་བུ་ཡོང་གི་ཡོད། འོན་ཀྱང་དུས་ཀྱི་བགྲོད་པ་དང་བསྟུན་ནས་གང་ཉིད་ངོས་ཀྱི་གྲོགས་པོ་ཉེ་ཤོས་དང་རླབས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་གྱུར། ཉེ་སྔོན་ཁོང་དགོངས་པ་གཞན་དོན་དུ་གཤེགས་སྐབས། གང་ཉིད་ནི་ངོས་རང་གི་རྒྱབ་རྟེན་བྲག་རི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པས་ཁོང་དང་བྲལ་བའི་རང་གི་མི་ཚེ་འདི་ཧ་ཅང་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པར་སྙམ་བྱུང༌།

ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༣ ལོའི་དབྱར་མཇུག་ཏུ་ངོས་རང་སུད་ཛ་ལན་ཌིར་ཡོད་སྐབས་གང་ཉིད་མཐའ་མའི་སྐུ་གྲིབ་ཕོག་པའི་སྙུན་གཞི་དེ་གོ་ཐོས་བྱུང་བས་ངོས་རང་ཧ་ཅང་སེམས་ཁྲལ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡང༌། ནང་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་སེམས་ཁྲལ་བྱས་ན་ཕན་པ་དེ་ཙམ་མེད་པ་ཡང་ཤེས་བྱུང༌། དེ་ནས་ངོས་རང་འཕྲལ་མྱུར་དྷ་རམ་ས་ལར་ལོག་སྐབས་ཁོང་སྐུ་འཚོ་བཞུགས་འདུག་ཀྱང༌། སྐུ་ཁམས་ཤིན་ཏུ་ཞན་པོ་འདུག གང་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཚེའི་རིང་བརྩོན་པ་ཆེན་པོས་སེམས་ལ་སྦྱོར་བརྡར་ཐེབས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐུགས་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་དྲན་གནང་གི་འདུག ཟླ་ཤས་རིང་སྐུ་ཁམ་ཀྱི་གནས་སྟངས་བརྟན་པོར་གནས་རྗེས་དེ་ནས་གློ་བུར་སྙུན་གཞི་ལོད་དུ་ཕྱིན་སོང༌། ཁོང་དྲན་མེད་དུ་བརྒྱལ་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༣ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༥ དགོངས་པ་གཞན་དུ་གཤེགས། གང་ཉིད་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་དཔང་རྟགས་འདྲ་དགོས་པ་ཡིན་ན་སྐབས་དེའི་གནམ་གཤིས་དྲོ་པོ་དེ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་གང་ཉིད་སྐུ་གཤེགས་པའི་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་ནས་ཉིན་བཅུ་གསུམ་རིང་ཁོང་གི་སྐུ་ཕུང་རུལ་བའི་རྣམ་པ་མེད་པར་གནས་སོང༌།

དུས་སྐབས་དེར་སྨན་པའི་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་ངོས་ནས་བཤད་ན་ཁོང་སྐུ་གཤེགས་ཟིན་ཀྱང༌། ཁོང་གི་ད་དུང་སྐུ་གསོན་པོར་བཞུགས་པ་ལྟ་བུ་འདུག

ཁོང་སྐུ་གཤེགས་པའི་གནས་སྟངས་དེར་བལྟས་ན། གླིང་རིན་པོ་ཆེའི་དུས་ཚོད་རིང་པོ་ཞིག་སྔོན་ནས་སྙུན་གཞི་དེ་བཞེས་ཡོད་ཚོད་ཀྱང་ངོས་རང་གང་ཉིད་དང་བྲེལ་བའི་སྣང་ཚུལ་གོམས་གཤིས་ལྟ་བུར་གྱུར་བའི་ཆེད་དུ། ཆེད་མངགས་དུས་ཡུན་དེའི་རིང་སྐུ་ཚེ་བརྟན་པ་ཞིག་ཡིན་ངེས་རེད་འདུག འོན་ཀྱང་དེ་ནི་བྱུང་བ་ཕྱེད་ཙམ་བརྗོད་པ་ཞིག་ཡིན། ངེད་ཚོ་བོད་མི་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བྱུང་བ་དེ་དགའ་པོའི་ངང་ནས་མུ་མཐུད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་སྟེ། གླིང་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་བྱོན་ཟིན་པ་དེ་ད་ལྟ་སྦྱང་གྲུང་དོད་ཅིང་འཚུབ་པོ་ཡོད་པའི་དགུང་ལོ་གསུམ་ལ་ཕེབས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེས་ཡང་སྲིད་འཚོལ་ཞིབ་ཚོགས་ཆུང་གི་ཁོངས་མི་ཞིག་ཁོང་གིས་ཐུགས་ངོ་མཁྱེན་འདུག ཆུང་སྲིད་དེ་ཟླ་བ་བཅོ་བརྒྱད་ལས་ཕེབས་མེད་རུང༌། ཁོང་གིས་མི་དེའི་མིང་ནས་བོས་པ་མ་ཟད། འཛུམ་དམུལ་བཞིན་པར་དེའི་སར་ཕེབས་འདུག དེ་རྗེས་སུ་ཁོང་གི་སྐུ་གོང་མའི་ཐུགས་ངོ་མཁྱེན་པའི་མི་མང་པོ་ཞིག་འཁྲུལ་མེད་ངོ་མཁྱེན་འདུག

ངོས་རང་ནས་ཆུང་སྲིད་དེ་ཐེངས་དང་པོ་མཇལ་སྐབས་ཁོང་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་ཡིན་པའི་ཐོག་དོཽགས་པ་གང་ཡང་མ་བྱུང༌། ཁོང་གིས་ང་ལ་གུས་ཞབས་ཆེན་པོ་གནང་བ་མ་ཟད། ངོས་རང་ངོ་མཁྱེན་པའི་རྣམ་པ་གསལ་པོར་བསྟན་པ་གནང་སོང༌། ཐེངས་དེར་ངོས་ནས་གླིང་རིན་པོ་ཆེར་ཅོ་ཀོ་ལེ་ཊི་ཆེ་ཙམ་ཞིག་ཕུལ་བར་ཁོང་གིས་ཕྱག་བརྐྱངས་ནས་བཞེས་པར་མ་ཟད། དེ་གར་བཞུགས་རྒྱུན་རིང་ངོས་རང་ལ་དབུ་སྒུར་སྒུར་ལན་མང་གནང་བྱུང༌། ངོས་ཀྱི་བསམ་པར་ཕྲུ་གུ་ཆུང་ཆུང་གཞན་དག་གང་འདྲ་ཞིག་གིས་ཀྱང་མངར་མོའི་རིགས་བྲོ་བ་མ་མྱངས་པར་གུས་ལུགས་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ལག་ཏུ་ཐོགས་ནས་སྡོད་ཀྱི་མིན་པར་སྙམ། དེ་ནས་ཆུང་སྲིད་དེ་ངོས་ཀྱི་སྡོད་སའི་སྒོ་འགྲམ་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུ་སྐབས། ཁོང་གིས་སྐུ་གོང་མའི་གནང་སྟངས་ནང་བཞིན་གནང་སོང་བ་དེ་ནི་དེ་སྔའི་གནང་སྟངས་ཐུགས་དྲན་སོས་པ་གསལ་པོ་རེད་འདུག

དེ་ནས་ཁོང་ངོས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་ཕེབས་སྐབས། ངོས་ཀྱི་གམ་བཅར་གྱི་གྲས་ཤིག་རྐང་པ་ཆག་ནས་དྲག་སྐྱེད་ཡོང་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་ཐུགས་ངོ་མཁྱེན་པའི་རྣམ་པ་གསལ་པོར་བསྟན་པ་གནང་སོང༌། ཐོག་མར་བྱིས་པ་ཆུང་ཆུ་དེས་ཐུགས་སྒམ་པོའི་སྒོ་ནས་ཁོང་ལ་ཁ་བཏགས་ཤིག་གནང་ཞིང༌། དེ་ནས་བྱིས་པའི་སྣང་བ་ལྟར་སྣང་མེད་ཐོག་བཞད་མོ་བཞད་བཞིན་བློ་བཟང་དགའ་བའི་འཁར་རྒྱུག་ཅིག་དར་ཤིང་ཡིན་ཁུལ་གྱིས་ཕྱག་ལ་བསྣམས་ཏེ་སྐོར་བ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསྐྱོན་སོང༌།

ཆུང་སྲིད་དེའི་སྐོར་གྱི་སྣང་ཚུལ་གཞན་ཞིག་ནི་དེ་དགུང་ལོ་གཉིས་ལ་སླེབས་སྐབས་ངོས་རང་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་བཀའ་ཆོས་ཤིག་ཏུ་འགྲོ་སྐབས་ཁོང་དེ་གར་ཁྲིད་འདུག་པ་མི་སུ་འདྲ་ཞིག་གིས་ངོས་རང་གི་ཉལ་ཁང་གང་དུ་ཡོད་མེད་ཁོང་ལ་ཞུ་མཁན་མེད་ཀྱང༌། ཁོ་རང་ཉིད་སྐས་འཛེགས་སྟེང་གོག་བགྲོད་ཀྱིས་ངོས་ཀྱི་ཉལ་ཁང་དུ་ཕེབས་ནས་ཉལ་ཁྲིའི་སྟེང་དུ་ཁ་བཏགས་ཤིག་འཇོག་གནང་མཛད་འདུག

ད་ལྟ་གླིང་རིན་པོ་ཆེ་ཕྱག་དཔེ་སྐྱོར་འགོ་ཚུགས་ཡོད་པ་དེ་ཁོང་གིས་ག་དུས་ཕྱག་དཔེ་དེ་ཚོ་ཀློག་སྟངས་སློབ་སྦྱོང་གནང་ཡོད་མེད་ལྟ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ཡང་སྤྲུལ་སྐུ་གཞན་དག་དང་འདྲ་བར་ཧ་ལམ་དཔེ་ཆ་དེ་ཚོ་ངག་ལ་ཟིན་འཕྲོ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་མི་རྣམས་ཧ་ལས་དགོས་པའི་མགྱོགས་ཚད་ཐོག་བློ་འཛིན་གནང་ཐུབ་རྒྱུ་ཡིན།’’15jམཆན། ཞེས་སྩལ།

དེ་རྗེས་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་གླིང་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་དྷ་ས་བོད་ཁྱིམ་ནས་ཅོབ་ར་ཧའོ་སིར་གླིང་བླ་བྲང་དུ་གདན་ཞུ་ཁྲི་གསོལ་མཛད་སྒོ་གནང་སྐབས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེར་མཚན་གསོལ་བསྟན་འཛིན་ལུང་རྟོགས་འཕྲིན་ལས་ཆོས་འཕགས་ཞེས་པའི་མཚན་བྱང་སྦུག་དམ་འབྱར་མ་དང༌། ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་འགྱུར་མེད་རྡོ་རྗེའི་སྒྲ་དབྱངས་ཞེས་པ་འབུལ་ལམ་ཞུ་བར་ཡིག་ཚང་ལས་བྱེད་བྱམས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཆེད་གཏོང་གནང་བ་མ་ཟད། མགོན་པོ་གང་ཉིད་གླིང་བླ་བྲང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་སྐུ་གདུང་རིན་པོ་ཆེར་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ་དང༌། བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་འབུལ་གནང་དང༌། བླ་བྲང་མཛོད་པ་དང༌། སྤྲུལ་སྐུའི་ཡ། པོ་པོ་རྨོ་མོ་སོགས་ཡབ་ཚང་འཁོར་བཅས་མཇལ་བཅར་ཐོག་གྲལ་ལ་འཁོད། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་ཕེབས། ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེར་ཕྱག་སྲུང་དང༌། མཇལ་དར་ནང་མཛོད། གསེར་ཟངས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྣང་བརྙན་གཅིག་དང༌། ཁྱིམ་ཚང་གི་དད་རྟེན་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྐུ་ཐང་དཔར་མ་མཚན་རྟགས་སྦུག་དམ་འཁོད་པ་གཅིག་བཅས་གསོལ་སྩལ། སྐུ་མཆེད་སེར་བྱེས་ཀ་བཞི་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་ལ་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་བཅས་སྩལ་ཏེ་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

གཞན་ཡང་དབུ་རྩེའི་གཟིམ་ཆུང་དུ་སྒྲོལ་མ་ཙི་མ་ནིའི་སྒྲུབ་ཞག་སྔོན་གྲུབ་ཀྱིས་དྷ་ས་བྱ་བྲལ་མཚམས་པའི་ཁོངས་ནགས་ཤོད་འབྲི་རུ་བ་དགེ་སློང་བསྟན་འཛིན་ཆོས་སྐྱབས་ལ་ཙི་མ་ནིའི་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྗེས་གནང་དང༌། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་གསང་བ་རྒྱ་ཅན་གྱི་ནང་ཚན་མཁའ་འགྲོ་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་གྱི་རྗེས་གནང་བཅས་སྩལ།

༣༽གནས་ཆུང་སྐུ་རྟེན་བསྐོ་གཞག་དང་ཚོགས་གཙོ་སྦྲེལ་པོ་གསར་མཇལ་དམ་འབུལ།

༡༩༨༧ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༤ སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༩ ཐོག་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་གནས་ཆུང་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོའི་སྐུ་རྟེན་གནས་གྲྭ་ཐུབ་བསྟན་དངོས་གྲུབ་ལ་གཞུང་ཞབས་གནས་རིམ་བཞི་པར་བསྐོ་གཞག་སྩལ་བའི་གསར་མཇལ་ཐོག་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། སྐུ་ལྔའི་སྐུ་དཔར་ཤེལ་སྒྲོམ་རང་འགྲིགས་འབུལ་ལམ་ཞུས། ཕྱག་སྲུང་དང་གཡོགས་དར་ནང་མཛོད་བཅས་སྩལ། ཆུ་ཚོད་ ༩།༣༠ ཐོག་བཀའ་ཤག་ནས་སྙན་སེང་གནང་ལམ་ལྟར་སྐབས་དགུ་པའི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་རྣམ་གཉིས་གསར་མཇལ་དམ་འབུལ་དང་ཆབས་ཅིག་སྤྱི་འཐུས་བྱིངས་ཀྱང་མཛད་སྒོར་བཅར་དགོས་དང་གསར་མཇལ་ཞུ་འཐུས་བཀའ་འཁྲོལ་བཞིན། བཀའ་བློན་ངོ་བཞུགས་དང་བཅས་གྲལ་ལ་འཁོད་འཕྲལ་ཚོགས་གཙོ་དགེ་ལུགས་སྤྱི་འཐུས་དགའ་བྱང་བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་དང༌། ཚོགས་གཞོན་རྙིང་འཐུས་ནུབ་པ་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོ་སོ་སོ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། དམ་འབུལ་ཞུས་འཕྲལ་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་འགན་ཁུར་དང༌། བོད་གཞུང་དམངས་ཀྱི་གནས་སྟངས་སོགས་བཀའ་སློབ་ཕེབས་འབྲས་སུ།

‘‘ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། ང་རང་ཚོ་དུས་ཚོད་གཉན་འཕྲང་འདི་འདྲ་ཞིག་གི་སྐབས་ལ་སླེབས་བསྡད་ཡོད། ང་རང་ཚོ་རྟག་པར་སྐད་ཆ་ཡོང་མུས་བཞིན། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ནི་བོད་མི་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་ལ་འཁྲི་བའི་ལས་འགན་ཞིག་ཡིན། སྤྱི་འཐུས་ཚོ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཚབ་བྱེད་མཁན་ཡིན་པས་ཚང་མས་གང་ཅིའི་ཐོག་ལ་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོའི་མང་གཙོ་ཟེར་བ་འདི་བོད་ཀྱི་རྩ་བའི་འགྲོ་སྟངས་ཐོག་ལ་མ་རན་པ་ཞིག་མ་རེད། ང་རང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་རྩ་བའི་རིག་གཞུང་ཟེར་ན་ཡང་རུང༌། བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་ཟེར་ན་ཡང་རུང༌། རྩ་བའི་ལམ་སྟོན་བྱེད་མཁན་དེ་ནང་པའི་ཆོས་ཡིན། ནང་པའི་ནང་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཡིན། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་ཐོག་བསམ་བློ་ཞིག་བཏང་བ་ཡིན་ན་བདག་པས་གཞན་གཅེས་ཟེར་བ་དེ་ཡིན།རང་ལས་གཞན་གཅེས་པ་ཟེར་བ་དེ་ལ་མང་གཙོའི་རྩ་དོན་ལྷག་དང་བཅས་པ་ཚང་ཡོད། འདི་གཞི་ལ་བཞག་པའི་ཐོག་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྒྲིག་འཛུགས་བཟོས་གནང་བ་ནི་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་དེ་དག་ཡིན།

གཞི་གསུམ་གྱི་ཕྱག་ལེན་གྱིས་མཚོན་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་སྒྲིག་འཛུགས་འགྲོ་སྟངས་དེའི་ནང་ལ་དགེ་སློང་བཞི་གྲ་ཡན་ཆད་ཚོགས་པའི་དགེ་འདུན་གྱིས་དབང་ཆ་ཟིན་གྱི་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། དགེ་སློང་མི་ཁེར་རྐྱང་གཅིག་གིས་དབང་ཆ་འཛིན་ས་མེད། དགེ་འདུན་གྱི་ལས་ཚང་མ་དགེ་སློང་བཞི་ཡན་ཆད་ལོངས་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་ལས། དགེ་སློང་མི་ཁེར་རྐྱང་གཅིག་གིས་ང་བླ་མ་ཡིན། ང་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ཡིན་བཤད་ས་ནམ་ཡང་མེད། གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་ཚོགས་པ་མང་མོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་དེ་མང་གཙོ་ཡིན་སྟབས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བ་འཁྱེར་སྟངས་དངོས་གནས་དྲང་གནས་མང་གཙོ་ཆགས་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་རྩ་བའི་སྒྲིག་འཛུགས་སྲ་ཐག་ཐག་མཛུབ་མོ་འཛུགས་ས་ཡོད་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་པའི་ལས་འགན་ད་ལྟ་བར་བྱེད་བཞིན་པ་འདི་དག་ཡར་རླངས་མར་ཐིགས་མེད་པར་ཧུར་ཐག་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཐོག་ལ། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཆོས་དང་སྲིད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ནུས་པ་གང་ཡོད་པ་རྣམས་དེའི་སྒང་ལ་རྒྱབ་ཡོང་ན་དཔལ་དང་རྒྱན་ཆགས་ཡོང་གི་རེད། ཕྱི་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ལ་བོད་པས་མོས་པ་དང་ཡིད་ཆེས་བྱེད་སྟངས་དེ་ཧ་ལས་པ་རེད་ཅེས་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་བོད་མི་ཚོས་བརྩི་བཀུར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་བོད་ལུང་པ་རྒྱ་མིས་ཟིན་བསྡད་ཡོད་ན་ཡང༌། ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱ་མིའི་ལག་པའི་ནང་མེད་པའི་སྟབས་ཀྱིས་བོད་ངོ་ཐོག་རྒྱ་མིའི་ལག་པར་མ་ཚུད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་གི་ལས་འགན་བོད་མི་མི་རེ་ངོ་རེའི་མཇིང་པའི་སྒང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་བྱས་ནས། ང་ཚོ་སྤྱི་པའི་དོན་སྒྲུབ་སྟངས་འདི་འདྲ་ཡིན་བསམས་ནས་བསམ་བློའི་ནང་ལ་གོ་རིམ་སྒྲིག བསམ་བློའི་ནང་ལ་གོ་རིམ་སྒྲིག་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ལག་ལེན་ངོ་མའི་ཐོག་ནས་ཤུགས་རྒྱབ་སྟེ་ཚང་མས་འབད་བརྩོན་བྱས་པ་ཡིན་ན་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཡོད་པའི་རིང་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡན་ལག་རེད། གང་ཡོང་ཞལ་འདེབས་རྒྱག་གི་རེད། ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མེད་ན་ཡང་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་ཆ་ཚང་ཞིག་འགྲིལ་ནས་གནས་ཐུབ་ཀྱི་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེང་སང་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་མི་ཚོའི་ནང་ལ་རྒྱ་མིའི་ནང་ནས་བཤད་པའི་བོད་པའི་རྒྱལ་རབས་དང༌། བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས། རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་རང་བཞིན་སོགས་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོའི་ལྟ་ཚུལ་ཡིག་ཆ་ལ་འཁོད་པ་རྣམས་ཁོང་ཚོས་མཐོང་མྱོང་གོ་མྱོང་ཡོད་མཁན། ཚུར་ཕྱོགས་འདིར་བོད་པའི་ངོས་ནས་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་རང་བཞིན་ག་འདྲ་ཡིན་མིན་དང༌། རྒྱ་བོད་གཉིས་མཆོད་ཡོན་གྱི་འབྲེལ་བ་མ་གཏོགས། དཔོན་འབངས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་སྐོར། བོད་ནི་དེ་སྔ་ནས་རང་དབང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ཡིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་དེ་དག་ཁོང་ཚོས་གོ་མ་མྱོང༌། མཐོང་མ་མྱོང་བའི་དབང་གིས་རང་བཞིན་གྱིས་བསམ་བློ་གཏོང་ཕྱོགས་དང༌། མཐོང་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། རིམ་པས་རིམ་པས་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཤེས་ཡོང་དུས་བསམ་ཚུལ་ལ་འགྱུར་བ་འགྲོ་གི་རེད།’’16jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ།

ཡང་སྐབས་དེར་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་མདོ་སྨད་ཙ་ཡུས་སྤྲུལ་སྐུ་འཇམ་དབྱངས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་དང༌། སྟག་ལུང་མ་སྤྲུལ་བསྟན་འཛིན་ཀུན་བཟང་འཇིགས་མེད། ལ་མོའི་བུ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་འབྱོར་སོགས་བསྒྲུབ་བྱ་དགེ་ཚུལ་མི་གྲངས་བཅུ་གཅིག་ལ་བར་མ་རབ་བྱུང་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་དང༌། སྡེ་དགེ་རྫོགས་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛིན་འཇིགས་བྲལ་ལྷུན་པོ་དང༌། མདོ་སྨད་ཙ་ཡུས་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་བསྒྲུབ་བྱ་དགེ་སློང་གྲངས་བརྒྱད་ལ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་སྩལ།

དེ་ཡང་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཨ་རིར་ཆིབས་བསྒྱུར་མ་བསྐྱངས་པའི་སྔ་ནུབ་ཏུ་རྒྱ་གར་གྱིས་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་ཅིག་དགོས་གལ་དུས་སུ་བབ་སྐོར་སྐུ་ཞབས་ར་ཇི་གྷན་དྷི་མཆོག་ལ་འབོད་སྐུལ་ཞིག་གནང་བའི་ནང༌།

ྋ མི་རྗེ་མཆོག་ལ།

ངོས་ནས་དེ་སྔོན་ཞུ་སྐུལ་སྙན་ཐོ་སྔ་རྗེས་གཉིས་དང༌། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་དང་རྒྱ་གར་གྱི་བདེ་འཇགས་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་བཅས་ཀྱི་ཐད་ལ་ཤོག་ལེ་གསུམ་ཅན་གྱི་འཕྲིན་ཡིག་ཅིག་འབུལ་ལམ་ཞུས་པ་ལགས་ན་དེ་དོན་ཐུགས་དྲན་གསོ་རེ་ཆེ། སྐབས་དེར་བོད་དང་རྒྱ་གར་ས་མཚམས་དབར་ཟིང་ཆའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་བཞིན་པར་བརྟེན། རྒྱ་གར་གྱིས་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་ཅིག་དགོས་རྒྱུ་དུས་ལ་བབ་སྐོར་རང་ངོས་ནས་འབོད་སྐུལ་ཡང་བྱས་པ་ཡིན། ཉེ་བའི་ཆར་རྒྱ་གར་བྱང་ཤར་ཁུལ་གྱི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀའི་ས་མཚམས་སུ་རྙོག་གྲ་བྱུང་སྐོར་ལ་རྩོམ་ཡིག་མང་པོ་སྤེལ་ཡོད་པ་རེད། དེས་ན་རྒྱ་གར་རང་ཉིད་ཀྱི་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཁེ་ཕན་ཆེད་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་ལ་འགྱུར་བ་ཞིག་གཏོང་གལ་དུས་ལ་བབ་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་ཡོང་བཞིན་འདུག་སྙམ།

བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐད་ངོས་རང་གི་ལངས་ཕྱོགས་ནི་ལོ་མང་རིང་དྲང་བདེན་དང་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱལ་སྤྱིའི་ངོས་ནས་ང་ཚོའི་གནད་དོན་ལ་དོ་སྣང་ཆེ་ཙམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མེད་དེ་ནས་ར་འཕྲོད་ཡོང་གི་རེད། དེས་ན། ངོས་རང་གི་ལངས་ཕྱོགས་གང་ཡིན་བོད་མི་དང༌། བོད་མིར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཚོར་གསལ་བསྒྲགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་ང་ཚོའི་དགོས་འདུན་ག་རེ་ཡིན་མིན་ཚང་མའི་མིག་ལམ་དུ་གསལ་པོ་ཤེས་ཐབས་བཟོ་གལ་མཐོང་གི་འདུག

ངོས་རང་ཟླ་ ༩ པའི་བདུན་ཕྲག་གཉིས་པའི་ནང་ཨ་རིར་ཕྱོགས་བསྐྱོད་བྱ་རྩིས་ཡོད། ཝ་ཤིང་ཊོན་དུ་ཉིན་གྲངས་གཉིས་ཙམ་བསྡད་རྗེས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐོག་རྒྱུན་དུ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་གནང་མཁན་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་འགའ་ཤས་ཐུག་འཕྲད་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཤིག་ཐོབ་རྒྱུ་ཡིན་གཤིས། ངོས་ནས་དེ་སྐབས་གཤམ་གསལ་གནད་དོན་ཁག་གི་ཐོག་ལ་གསལ་བསྒྲགས་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཤིག་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན།

༡) བོད་དུ་རྒྱ་མི་འབོར་ཆེན་གནས་སྤོ་བྱ་བཞིན་པ་རྣམས་ངེས་པར་མཚམས་འཇོག་དགོས་རྒྱུ།

༢) བོད་ནང་མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྩིས་མེད་རྡོག་རོལ་མཚམས་འཇོག་འཕྲལ་དུ་དགོས་རྒྱུ།

༣) ལྷག་པར་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཁྱོན་དུ་ཞི་བདེ་དང༌། ལྷིང་འཇགས་ཆེད་བོད་དེ་བཞིན་ཞི་བའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཏུ་བསྒྱུར་རྒྱུའི་གསལ་བསྒྲགས་ཡོང་ཐབས་དང༌། རྒྱའི་དཔུང་དམག་ཕྱིར་འཐེན་དགོས་རྒྱུ།

༤) རྒྱ་མིས་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་གཏོར་བཤིག་ངེས་པར་མཚམས་འཇོག་དགོས་པ་དང༌། བོད་དེ་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་རྟེན་གཞི་ཆེད་བེད་སྤྱོད་མི་བྱེད་པ་དང༌། རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་སྙིགས་རོ་གསོག་འཇོག་བྱེད་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཐབས་མི་ཡོང་བ།

ངོས་ནས་བོད་དེ་རང་བཙན་གཙང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པའི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་འགྲེལ་བཤད་སྙིང་བསྡུས་ཤིག་ཞུ་རྒྱུར། བོད་དོན་ཐོག་གློ་བུར་ཐོག་རྒྱག་ཏུ་ཐབས་ལམ་ཞིག་རྙེད་མི་སྲིད་མོད། འོན་ཀྱང༌། གལ་སྲིད་བོད་མི་རིགས་རིག་གཞུང་དང་བཅས་པ་འཚོ་གནས་ཐུབ་པར་རྒྱ་དམར་གྱིས་གོང་གསལ་དགོས་འདུན་ཁག་གི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་ཏོག་ཙམ་ངེས་པར་དགོས་རྒྱུ་མི་རྗེ་མཆོག་གིས་ཐུགས་མཐུན་གནང་རྒྱུའི་ཡིད་ཆེས་གཙང་མ་ཞུ་གི་ཡོད།

ཨ་རིར་ཕྱོགས་བསྐྱོད་བྱ་རྒྱུའི་དགོས་འདུན་གཙོ་བོ་ནི། ངོས་ཀྱི་སྤུན་མཆེད་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་ནོར་བུས་རྒྱའི་མནར་གཅོད་འོག་ཚེ་སྲོག་ཤོར་བའི་བོད་མི་ས་ཡ་གཉིས་ཙམ་གྱི་དྲན་རྟེན་མཆོད་རྟེན་ཞིག་གསར་བཞེངས་ཞུས་པར་རབ་གནས་བྱ་ཆེད་དུ་ཡིན། ངོས་རང་ཝ་ཤིང་ཊོན་དུ་བོད་དགོན་ཞིག་ཏུ་ཆོས་འབྲེལ་བསྐྱངས་རྒྱུ་དང༌། སྐབས་དེར་ངོས་རང་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཐུག་འཕྲད་བྱ་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་སྒྲིག་ཡོད་ཚོད་འདུག

མཛའ་བརྩེའི་འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ༡༩༨༧ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༨ ཉིན། ཞེས་སྩལ།

སྔོན་ནས་ཁ་བ་གངས་རིའི་ཆོས་རིག་གི།།

ལང་ཚོ་དར་ལ་བབ་པའི་མཛེས་ཉམས་ཀྱིས།།

བརྟེན་པ་དབང་མེད་འཕྲོག་པའི་ལ་དྭགས་སུ།།

ཕེབས་པའི་ཕུན་ཚོགས་ཆོ་ག་ལྷུ་རུ་བླངས།།

དེར་གནས་ཆབ་དཔལ་རིག་པའི་སྣེ་འཛིན་དང༌།།

དད་ལྡན་མང་ཚོགས་བཅས་པའི་གུས་བསྟོད་ཀྱི།།

མེ་ཏོག་འཐོར་བཞིན་གང་སྐུ་ཉིན་བྱེད་དབང༌།།

ཤར་བའི་སྣང་བ་མཚོན་པའི་དཔེ་མ་དམིགས།།

བཀའ་དྲིན་ཟླ་མེད་ཡོངས་འཛིན་གླིང་ཁྲི་ཡི།།

ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་ཟླ་བ་གཞོན་ནུ་གང༌།།

སླར་ཡང་གདུལ་བྱའི་མཁའ་ལ་འཆར་བའི་གཏམ།།

ཕྱོགས་སུ་བསྒྲགས་པ་འདི་ཀོ་ཇི་འདྲའི་སྙན།།

གཞོན་ནུ་ཉིད་ནས་ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་ཡི།།

བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་མངའ་སྒོ་གསུམ་སྤྱོད་པའི་ཚུལ།།

རབ་ཏུ་བཙུན་པས་གཞུང་ལུགས་རྒྱ་མཚོ་ཆེར།།

འཇུག་པའི་རྣམ་དཔྱོད་དཔུང་པ་དར་ལ་བབ།།

13 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༣༩༠ ནས་ ༤༠༩ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

14 ཡོངས་འཛིན་གླིང་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་ངེས་རྙེད་བྱུང་བའི་སྐོར་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་མཛད་པའི་’རྣམ་ཐར་ནོར་བུའི་དོ་ཤལ།’ལས་སྐུ་ངོ་མས་མཛད་པ་ཟུར་འདོན་གྱིས་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

15 ‘བཙན་བྱོལ་ནང་གི་རང་དབང༌།’ དབྱིན་དེབ། ཤོག་གྲངས་ ༢༣༨ ནས་ ༢༤༠ བར་གསལ།།

16 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘སྤྱི་འཐུས་དང་བཀའ་ཤག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་དང་ པོ། ཤོག་ངོས་ ༣༨༥ ནས་ ༣༩༩ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ས་བཅད་གསུམ་པ།

རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་ནང་ཕེབས་བཞུད་དང་ཨ་རིར་ཞི་བའི་གྲོས་འཆར་དོན་ཚན་ལྔ་འདོན་གནང་མཛད་པ། བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་རྗེས་ཀྱི་མཛད་པ་གལ་ཆེན་ཁག་གཅིག

༡༽རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་ནང་ཕེབས་བཞུད་དང་ཨ་རིར་ཞི་བའི་གྲོས་ཆར་དོན་ཚན་ལྔ་འདོན་གནང་མཛད་པ།

༡༩༨༧ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༢ སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༡༠ ཐོག་ཨ་རིར་བསྟན་འགྲོའི་བདེ་དོན་ཆེད་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་སླད་ཕོ་བྲང་ནས་ཅན་དྷི་སྒར་དང༌། ཚེས་ ༡༣ ཉིན་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་ཕེབས་འབྱོར་གྱིས་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་འཛིན་གསར་པ་ཝན་ཀ་ཊ་ར་མན་མཆོག་དང་དུས་ཡུན་སྐར་མ་ཉི་ཤུའི་རིང་མཇལ་འཕྲད་བཀའ་མོལ་དང༌། སྲིད་འཛིན་གཞོན་པ་ཤར་མ་དང༌། སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་ཛལ་སིང་གཉིས་ལའང་མཇལ་འཕྲད་འཚམས་འདྲི་གསུང་གླེང་གནང༌།

ཚེས་ ༡༤ ཉིན་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་སུད་སིའི་འཇི་ནི་ཝར་ (Geneva) ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། ཕྱི་ཉིན་འཛམ་གླིང་དྭ་ཕྲུག་དང་མགོན་མེད་ཉམ་ཐག་བྱིས་པའི་གཅེས་སྐྱོང་ཚོགས་པ་ནས་འདི་ལོ་ཞི་བའི་ལོ་ལ་སྲུང་བརྩི་ཞུ་བའི་མཛད་སྒོའི་དབུ་འབྱེད་གཙོ་སྐྱོང་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་ལྟར་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་སྟེ་ཚོགས་འདུར་ཞུགས་མཁན་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོའི་སྐུ་ཚབ་དང༌། ཆོས་ལུགས་ཆེ་ཁག་གི་དབུ་ཁྲིད། གཞན་ཡང་མི་སྣ་ཆེ་ཁག་མང་པོ་ཡོད་པའི་སར་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་གལ་ཆེ་ལུགས་དང༌། ལྷག་པར་ཞི་བདེ་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ཐོག་མའི་རྨང་གཞི་ནང་སེམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཞི་བདེ་བསྐྲུན་རྒྱུ་དེ་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ཕྱིན་ཆོས་ཁས་ལེན་རུང་མི་ལེན་རུང་ངེས་པར་སེམས་བཟང་བྱ་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་ཞིང༌། དེ་ཡང་ས་སྟེང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་འཚོ་བའི་ཐབས་ལམ་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ་དང༌། གཞན་ཡང་ལར་ནས་འཛམ་གླིང་ལ་ཞི་བདེ་ཡོང་དང་མི་ཡོང་ད་ལྟ་འཚར་ལོངས་བྱེད་བཞིན་པའི་བྱིས་པ་ཚོར་རག་ལུས་པས་དེ་དག་ལ་སེམས་བཟང་ཡ་རབས་ཀྱི་རང་གཤིས་དང༌། བསམ་ཚུལ་གསར་པ་ཞིག་སློབ་སྟོན་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བས་དེང་འཛམ་གླིང་གི་གནས་སྟངས་འདི་རྩོད་རྙོག་དང༌། འཁྲུག་ཆ་ཅན་ཞིག་གི་སྒང་ལ་སླེབས་ཡོད་པར་བརྟེན་ལས་དོན་གང་འདྲ་བྱས་ཀྱང་དེའི་ཐག་གཅོད་དྲག་ཤུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་གོ་ལག་མེ་མདའ་དང༌། དཔལ་འབྱོར་དངུལ་བཅས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོའི་མ་འོངས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་འཛིན་སྐྱོང་གི་དམིགས་ཡུལ་འཛིན་ས་གཞོན་སྐྱེས་ཚོ་ཡིན་སྟབས་ང་ཚོས་ཁོང་ཚོར་བློས་འགེལ་བྱེད་དགོས། ཞེས་སྩལ།

དེའི་མཚོན་དོན་ལ་གོམས་གཤིས་ངན་པ་སྟེར་བའི་རྩེད་ཆས་ཀྱི་ནང་ནས་མཚོན་ཆའི་རིགས་དུ་མ་ཡོད་པ་འགའ་ཞིག་ཐོ་བས་བརྡུང་ཙམ་གནང་བ་སོགས་དཔྱོད་ལྡན་ཀུན་གྱིས་བསྔགས་འོས་ཡི་རང་གི་གནས་སུ་གྱུར་པ་མཛད་དེ་གོ་མཚོན་བཀག་འདོམས་བྱ་རྒྱུར་ཆུང་ཙག་རྩེད་ཆས་ཡིན་ནའང་མེད་པ་བཟོ་དགོས་པ་དེ་དང་འདྲ་མཚུངས་ཡིན་པར་ང་རང་ཡིད་ཆེས་ཡོད་ཅེས་སྩལ། དེའི་དགོང་དྲོ་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་ཞིག་ཏུ་ཆོས་ལུགས་ཆེ་ཁག་གི་དབུ་ཁྲིད་མང་པོ་ཞུགས་པའི་ཚོགས་འདུར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཆོས་ལུགས་ཁག་དབར་གྱི་མཐུན་སྒྲིལ་གལ་ཆེ་བའི་གསུང་བཤད་སྩལ།

ཚེས་ ༡༦ ཉིན་ནུབ་འཇར་མན་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད། དེ་ཉིན་ (Duesseldorf CDV) ཚོགས་པའི་དབུས་ལས་ཁུངས་ལ་གཟིགས་སྐོར་དང་འབྲེལ་བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་སྐོར་གལ་ཆེའི་ལས་དོན་མི་སྣ་རྣམས་དང་ལྷན་དུ་ཞིབ་མོལ་བསྐྱངས། དགོང་དྲོ་འཇར་མན་གཞུང་གི་ལས་བཀོད་བློན་ཆེན་ཌོག་ཀྲར་ནོ་སྦར་སྦུ་ལུམ་ (Norbert Blum) མཆོག་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་བ་མ་ཟད། འཇར་མན་གཞུང་གི་སྤྱི་འཐུས་ལས་བྱེད་དང་བློན་ཆེན་ཁག་དུ་མ་དང་ལྷན་དུ་ཚོགས་འདུ་གནང་བའི་སར་བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ངོ་བོ་དངོས་ཇི་ལྟར་ཡིན་གསལ་བཤད་མཛད།

འཇར་མན་གཟུགས་མཐོང་རླུང་འཕྲིན་ཐོག་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་ཆབ་སྲིད་སྐོར་ལས་བརྩམས་པའི་བཀའ་ལན་སྩལ་བ་དང༌། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཚོགས་ཁང་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་རང་བཞིན་གྱི་གཤིས་བཟང་གོང་སྤེལ་ཐོག་ནས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་སྒྲུབ་ཚུལ་སྐོར་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ་ཞིང༌། སྐབས་དེར་ཚོགས་ཁང་གི་མདུན་དུ་བོད་དང་འཇར་མན་གྱི་རྒྱལ་དར་མཉམ་གཤིབ་ཏུ་སྒྲེང་བ་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་སྣ་མང་པོས་ལག་ཏུ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་ཐོགས་ཏེ་བསུ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞུས་པ་སོགས་བོད་དོན་ཐོག་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་རྣམ་པ་ཤུགས་ཆེ་ཐོན་པ་བྱུང༌།

ཚེས་ ༡༨ ཉིན་ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ཨ་ཊ་ལན་ཏར་ (Atlanta) ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། ལྷོ་ཁུལ་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་ཤེས་རིག་ཚོགས་པ་ནས་གདན་ཞུས་ལྟར་དེ་གར་བཀའ་སློབ་དང༌། ཨེ་མོ་རི་ (Emory University) མཐོ་སློབ་ཏུ་སློབ་ཕྲུག་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བར་མ་འོངས་པར་ནང་ཆོས་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྐོར་གསུང་བཤད་སྩལ་ཞིང༌། དེ་རྗེས་ས་གནས་དེ་གའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་བྱེད་པ་རྣམས་དང་ལྷན་དུ་ཚོགས་འདུ་མདོར་བསྡུས་ཤིག་མཛད།

ཚེས་ ༢༠ སྐུ་འཁོར་ཉུང་ཤས་ཤིག་དང་བཅས་པེ་ལེན་སིར་ (Plains) ཆིབས་ཞབས་འཁོད་དེ་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་སྐུ་ཞབས་འཇི་མི་ཀ་ཊར་ (Jimmy Carter) མཆོག་དང་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་དེང་སྐབས་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྐོར་བཀའ་མོལ་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་གསུམ་ལྷག་ཙམ་གནང་སྟེ་གལ་ཆེའི་གནད་དོན་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཕན་ཚུན་བཀའ་བསྡུར་ཞིབ་ལྷུག་བྱུང་བ་སོགས་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་གནས་ཚུལ་དང༌། དེ་རྗེས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིང་ཌོན་ལ་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར།

ཚེས་ ༢༡ ཉིན་སྔ་དྲོ་ཝ་ཤིང་ཌོན་དུ་གཟུགས་མཐོང་རླུང་འཕྲིན་ཐོག་གསུང་བཤད་དང༌། འབྲི་གུང་བཀའ་བརྒྱུད་དགོན་དུ་ཕྱག་ཆེན་རྣམ་པ་ལྔ་ལྡན་གྱི་ཆོས་འབྲེལ་མདོར་བསྡུས་སྩལ་འཕྲལ་གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་ཕྱི་འབྲེལ་སྡེ་ཚན་དུ་བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་འཐབ་རྩོད་སྐོར་གསུང་བཤད་ཟབ་རྒྱས་སྩལ་དོན། ‘‘འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་ཚང་མ་གཅིག་ལ་གཅིག་རྟེན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་པར་བརྟེན། རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གམ། མངའ་ཁུལ། ཡང་ན་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ཞི་བདེ་ཡུན་གནས་ཡོང་བར་ང་ཚོས་འཕྲལ་སྒང་གི་དགོས་མཁོ་ཙམ་ལ་མ་བལྟས་པར། རྒྱ་ཆེའི་ཁེ་ཕན་གཞི་རྩར་བཟུང་བའི་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་ཡིན། ད་ལྟའི་དུས་སྐབས་འདི་ཉིད་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པས། ང་ཚོ་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་ཆུང་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་རང་རང་འཁོས་དཔག་གི་ནུས་པ་རེ་འདོན་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་འགག་རྩ་ཆེ་བའི་དོན་གནད་ཅིག་ཡིན།

དེ་རིང་འདིར་ངོས་ནས་བོད་མི་དམངས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ཡིན་པ་དང༌། བྱམས་དང་སྙིང་རྗེའི་རྩ་བ་ཅན་གྱི་ཆོས་ལ་དད་མོས་བྱེད་མཁན་གྱི་དགེ་སློང་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཁྱེད་རྣམ་པར་གཏམ་བཤད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གཙོ་ཆེ་ཤོས་སུ། དེ་རིང་འདིར་ཁྱེད་རྣམ་པ་དང༌། སྤུན་ཟླ་གཞན་ཚང་མ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སའི་གོ་ལར་ཐུན་མོང་དུ་སྤྱོད་མཁན་འགྲོ་བ་མི་འདྲ་མཚུངས་ཤིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཁྱེད་རྣམ་པའི་ཁྲོད་འདིར་སླེབས་ཡོད། འཛམ་གླིང་འདི་ཉིད་ཇེ་ཆུང་ཇེ་ཆུང་དུ་འགྲོ་བ་དང་ཆབས་ཅིག་ང་ཚོ་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་རྟེན་གྱི་དགོས་པ་སྔར་ལས་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་པ་ཡིན། འདི་ནི་ངོས་རང་གང་ནས་ཡོང་སའི་གླིང་ཆེན་དེ་ཉིད་ཐེ་བས་འཛམ་གླིང་གི་ཆ་ཤས་ཚང་མར་གནས་སྟངས་གཅིག་གྱུར་ཡིན།

ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་འདིར་ས་གནས་གཞན་དག་དང་འདྲ་བར་ཨེ་ཤ་ཡའི་གླིང་ཆེན་ནང་དུ་ཛ་དྲག་གི་ཚོར་བ་ཚད་མཐོར་སླེབས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཤར་དབུས་ཨེ་ཤ་ཡ་དང༌། ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡ། ངོས་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་བོད་བཅས་པའི་ནང་འཐབ་རྩོད་དངོས་སུ་བྱེད་བཞིན་པ་ཡིན། འཐབ་རྩོད་འདི་དག་ནི། གཙོ་ཆེ་བ་ཁུལ་དེའི་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་དབར་ལ་མངོན་མེད་བག་ལ་ཉལ་བའི་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་དེ་དག་གི་མཚན་མ་ཕྱིར་ཐོན་པ་ཡིན། དེར་བརྟེན་མངའ་ཁུལ་དེ་དག་གི་དཀའ་རྙོག་སེལ་བའི་ཆེད་ས་གནས་དེ་གའི་འབྲེལ་ཐོགས་ཡུལ་གྲུ་ཆེ་ཆུང་དང༌། ཁྱོན་འབོར་ལ་མ་ལྟོས་པའི་མི་རིགས་ཚང་མའི་ཁེ་ཕན་གཞི་རྩར་བཟུང་བའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་མི་དམངས་ཀྱི་བསམ་འདུན་གཞི་རྩར་བཞག་སྟེ་དཀའ་ངལ་དེ་དག་ཁྱབ་ཆེ་ས་ནས་སེལ་བའི་ཐབས་ལམ་ལ་མ་བརྟེན་པར། དེ་དག་གི་ཆ་ཤས་ཙམ་མམ། ཡང་ན་འཕྲལ་སྒང་གི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐུབ་ཙམ་བྱས་ཚེ། དེ་ནི་གསར་དུ་དཀའ་རྙོག་བཟོ་རྒྱུ་ཙམ་ལས་མ་འདས།

བོད་མི་ཚོས་ས་ཁུལ་ཞི་བདེ་དང༌། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དོན་དུ་མཐུན་འགྱུར་གྱི་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་འདོད་ཡོད་ཅིང༌། དེ་ལྟར་ཐུབ་རྒྱུར་བོད་མི་ཚོར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་དམིགས་བསལ་ཅན་ཞིག་ཡོད་པར་ངོས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད། རྒྱུན་སྲོལ་གྱི་ཆ་ནས་བོད་མི་རྣམས་ནི་ཞི་བདེར་དགའ་ཞིང༌། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་བཟང་ལ་གཅེས་འཛིན་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན། མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གི་གོང་བོད་དུ་ནང་ཆོས་དར་བ་ནས་བཟུང་བོད་མི་ཚོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འཚེ་བ་སྤོང་བའི་ལམ་ལ་འཇུག་པ་དང༌། ཀུན་སློང་འདི་བཞིན་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་རྒྱལ་སྤྱིར་འབྲེལ་ལམ་བྱེད་ཕྱོགས་ལའང་ཁྱབ་ཡོད།

ཨེ་ཤ་ཡའི་སྙིང་དབུས་སུ་གནས་པའི་དམག་བྱུས་གནས་བབ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་བའི་བོད་འདི་ཤར་གླིང་ཨེ་ཤ་ཡའི་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱ་དཀར་ནག་ཨུ་རུ་སུ་གསུམ་གྱི་དབུས་སུ་གནས་ཡོད་པར་བརྟེན་གླིང་ཆེན་འདིའི་བྱུང་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་ནང་གླིང་འདིར་ཞི་བདེ་དང་ལྷིང་འཇགས་སྤེལ་བའི་གལ་ཆེའི་བྱེད་སྒོའི་འགན་འཁུར་ཁག་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་སྔོན་ཨེ་ཤ་ཡའི་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་མངའ་བདག་གོང་མ་ཚོས་གཅིག་ལས་གཅིག་གིས་ཐབས་ཤེས་འབད་བརྩོན་རྒྱ་ཆེ་བ་བྱས་ཡོད། བོད་དེ་བར་གནས་རང་བཙན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས་པའི་རིན་ཐང་དེ་གླིང་ཆེན་འདིའི་ཞི་བདེ་ལྷིང་འཇགས་ཀྱི་དོན་གནད་དང་ཁ་འབྲལ་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ཡིན།

ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༩།༥༠ ནང་གསར་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་བོད་དུ་བཙན་འཛུལ་བྱས་སྟབས་སྔར་མེད་འཁྲུག་རྩོད་ཀྱི་རྐྱེན་རྩ་གསར་པ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། གནས་སྟངས་འདི་དག་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་བོད་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་རྒྱ་མིར་ངོ་རྒོལ་སྒེར་ལངས་བྱས་ཏེ་ངོས་རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོང་རྗེས་རྒྱ་གར་ནག་དབར་གྱི་ཉེན་ཚབས་ཆེ་བའི་གནས་ཚུལ་དེ་ཇེ་སྡུག་ཇེ་ཞན་དུ་སོང་སྟེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༢ ལོར་ས་མཚམས་སུ་དམག་འཁྲུག་བྱུང་བ་བཅས་ཀྱིས་གནས་སྟངས་ཇེ་གསལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང༌། དེང་སྐབས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ས་མཚམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀར་དྲག་པོའི་དཔུང་དམག་ཁྱོན་ཆེ་བསྡུ་གསོག་གིས་སླར་ཡང་ཛ་དྲག་གི་ཉེན་ཚབས་ཇེ་ཆེར་གྱུར་ཡོད།

རྩོད་གཞིའི་དོན་གནད་ངོ་མ་དེ་ནི་རྒྱ་གར་དང༌། བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་སུ་རྟགས་འགོད་ཀྱི་གནད་དོན་མིན་པར། དེ་ནི་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ལ་ཁྲིམས་འགལ་དབང་སྒྱུར་བྱས་པ་དང༌། དེས་རྐྱེན་པས་རྒྱ་གར་གྱི་ཕྱེད་གླིང་ཕྲན་ལ་ཐད་ཀར་འཛུལ་ཞུགས་བྱེད་བདེ་ཡོད་པ་བཅས་ཡིན། རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་བོད་དེ་སྔོན་ནས་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་ལུགས་བཤད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར། བོད་དེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༩།༥༠ ལོར་མི་དམངས་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་གིས་བཙན་འཛུལ་བྱེད་སྐབས་རང་བཙན་གཙང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན།

མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་གོང་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་གོང་མ་ཚོས་བོད་ཀྱི་མངའ་རིས་རྣམས་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནས་བཟུང་དུས་རབས་འདིའི་དཀྱིལ་བར་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་རང་བཙན་གཙང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་གནས་ཡོད། སྐབས་འགར་ཁྱིམ་མཚེས་ཡུལ་གྲུ་ཁག་དང༌། དེ་དག་གི་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་བོད་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཁྱབ་ཡོད་ལ། སྐབས་འགར་བོད་རང་ཉིད་སོག་པོ་དང༌། གོར་ཥ། མན་ཇུ་གོང་མ། དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་དབྱིན་ཇིའི་གཞུང་བཅས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་འོག་ཚུད་པའང་བྱུང་ཡོད།

སྤྱིར་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་དང༌། ཐེ་གཏོགས་འོག་གནས་དགོས་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་འདི་ནི་སྤྱིར་བཏང་ཞིག་ཡིན། འདིའི་ཐད་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་དང༌། དེའི་ཤུགས་རྐྱེན་འོག་གནས་པའི་འདབས་གནས་རྒྱལ་ཕྲན་དབར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ཟེར་བ་དེ་དཔེ་མཚོན་གསལ་ཤོས་ལྟ་བུ་ཡིན་ཡང༌། སྤྱིར་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་མང་ཆེ་བས་རང་ཉིད་ལས་སྟོབས་ཤུགས་ཞན་པའི་མཐུན་ཕྱོགས་དང༌། ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་ཐོག་ཤུགས་རྐྱེན་སྤེལ་གྱི་ཡོད། བོད་ཐད་ཁུངས་ལྡན་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་དཔྱད་ཞིབ་ཡིག་ཆ་ཁག་ནང་གསལ་བ་ལྟར། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་བཞིན་སྐབས་འགར་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་འོག་འཚུད་པ་ཙམ་གྱིས་རང་བཙན་གྱི་ཐོབ་ཐང་རྩ་བརླག་ཏུ་ཕྱིན་མེད་པ་གསལ་པོར་བསྟན་ཡོད།

དེ་འབྲེལ་དམར་དམག་བོད་དུ་བཙན་འཛུལ་བྱེད་པའི་སྐབས་དེར་བོད་དེ་གནས་སྟངས་གང་ཅིའི་ཆ་ནས་རང་བཙན་གཙང་མ་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམ་མི་དགོས་པ་ཞིག་རེད། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་སར་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་དེ་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ལུགས་དང་ཡོངས་སུ་འགལ་བ་མ་ཟད། བྱ་སྤྱོད་དེ་ལ་དོན་དམ་དུ་འཛམ་གླིང་རང་དབང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཚང་མས་རྒོལ་གླེང་བཏང་ཡོད། འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་ཀྱིས་དྲན་དགོས་པ་ཞིག་ནི་བོད་འདི་རྒྱ་མིའི་དྲག་པོའི་བཙན་བཟུང་འོག་གནས་མུས་ལ་སོང་གནས་སྐབས་རིང་བོད་མི་ཚོའི་རང་དབང་གི་གོ་སྐབས་ཤོར་ཡོད་ན་ཡང༌། འཛམ་གླིང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ལུགས་ལྟར་བྱས་ན་བོད་དེ་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་བཙན་བཟུང་འོག་གནས་ཡོད་སྟབས། ད་ལྟ་ཡང་རྒྱལ་ཁབ་རང་བཙན་གྱི་ངོ་བོ་མ་བརླག་པར་རང་སོར་གནས་ཡོད།

གཞན་གྱི་ཁྲིམས་ལུགས་སམ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཆ་ནས་བོད་ཀྱི་གནས་བབ་ཐད་ལ་འདིར་གླེང་སློང་བྱ་རྒྱུ་སྐབས་འདིའི་ངོས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་མིན་ན་ཡང༌། ང་ཚོ་བོད་པ་རྣམས་ནི་རང་རང་གི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། སྐད་ཡིག རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་སོགས་གང་གི་ཆ་ནས་ཀྱང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཐ་དད་ཀྱི་རྣམ་པ་གསལ་པོ་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པའི་བསྙོན་མེད་ཀྱི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ཤིག་ཡོད་པར་བརྟེན་ངོས་ནས་གནད་དོན་དེ་དག་སྐོར་ལ་དམིགས་བཀར་ནན་བརྗོད་བྱ་འདུན་བྱུང༌།

བོད་འདི་རྒྱ་ནག་གིས་བཙན་བཟུང་བྱས་མེད་ཚེ་དུས་ད་ལྟ་ཡང་བར་གནས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཆ་ནས་ཨེ་ཤ་ཡའི་གླིང་ཆེན་ནང་ཞི་བདེར་སྐུལ་མ་བྱེད་པ་དང་ཞི་བདེ་ཡུན་གནས་ཡོང་ཐབས་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་འགན་འཁྲི་སྔར་བཞིན་ལེགས་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་རེད། ངོས་དང༌། བོད་མི་དམངས་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་བཅོས་མིན་རེ་འདུན་ནི་དབུས་གཙང་དང༌། ཁམས། ཨ་མདོ་བཅས་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ལས་གྲུབ་པའི་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཡོངས་རྫོགས་སླར་ཡང་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་ཀྱི་གནས་ཤིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཏེ་སྔར་གྱི་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་བྱེད་སྒོའི་འགན་འཁྲི་དེ་བསྐྱར་གསོ་ཐུབ་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་བཟང་པོ་གཞི་རྩར་བཟུང་སྟེ་འཛམ་གླིང་གི་ཞི་བདེ་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་བདེ་སྐྱིད། ང་ཚོ་ཚང་མས་ཐུན་མོང་དུ་སྤྱོད་པའི་ཁོར་ཡུག་བདེ་ལེགས་སུ་སྤེལ་བའི་ལས་འགུལ་བྱེད་མཁན་ཚང་མར་བོད་ཀྱི་མཐུན་འགྱུར་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་ཐུབ་ཀྱི་རེད།

ང་ཚོའི་མི་དམངས་རྣམས་འདས་པའི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་འགའ་ཤས་རིང་གཞན་གྱི་བཙན་བཟུང་འོག་རྐྱེན་ངན་གོད་ཆག་ཚབས་ཆེ་འབྱུང་བཞིན་པ་ཡིན་ནའང༌། ངོས་ནས་བར་ལམ་རྒྱ་མི་དང་ཐད་ཀའི་འབྲེལ་ལམ་འོག་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་ལམ་ནས་ཕན་ཚུན་གོ་བསྡུར་གྱིས་དཀའ་རྙོག་རྣམས་སེལ་བའི་ཐབས་ཤེས་རྒྱུན་བསྟུད་བྱས་ཤིང༌། རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚན་ཁག་ལ་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་བ་དང་བསྟུན་ནས་པེ་ཅིན་སྲིད་གཞུང་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་ལམ་བཙུགས་ཏེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༢ ལོར་ངོས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པ་ཞིག་པེ་ཅིན་དུ་བཏང་ནས་ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང༌། མི་དམངས་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་དོན་གནད་སྐོར་ལ་གྲོས་མོལ་འགོ་འཛུགས་བྱས་ཡིན།

ང་ཚོས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་དང༌། ཞི་མཐུན་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་ཀུན་སློང་ཞིག་འཁྱེར་ཏེ་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འོས་ཤིང་འཚམས་པའི་དགོས་མཁོ་རྣམས་ལའང་བསམ་ཞིབ་བྱ་རྒྱུའི་འདུན་པ་དང་བཅས་ཞི་མོལ་ནང་ཞུགས་པ་ཡིན། ངོས་ཀྱི་རེ་བར་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་དེ་བསྟུན་ལན་ཆ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་དང་མཐའ་དོན་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀའི་རེ་འདོད་སྐོང་ཐུབ་པ་དང༌། ཁེ་ཕན་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་ཡོང་བའི་དཀའ་སེལ་ཐབས་ལམ་ཞིག་རེ་བྱུང་ཡང༌། སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ལ། ང་ཚོས་ཐབས་ཤེས་གང་བྱས་པ་རྣམས་ལ་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་རྒྱུན་བསྟུད་རང་སྐྱོན་འགེབས་སྲུང་གི་རྣམ་པ་ཁོ་ནས་ལན་འདེབས་བྱས་ཏེ། རྡོ་དོན་ང་ཚོས་བོད་ཀྱི་དངོས་འབྲེལ་དཀའ་ངལ་ཞིབ་ཆ་བཤད་པ་རྣམས་ཁོང་ཚོར་སྐྱོན་བརྗོད་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་དམིགས་པ་ལྟ་བུར་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད།

ལྷག་པར་བློ་ཕམ་སྐྱེ་འོས་པ་ཞིག་ལ། རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་ཕན་ཚུན་དོན་དམ་གྱི་གྲོས་མོལ་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་དེ་བེད་སྤྱོད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཏང་ཡོད། བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་དངོས་ཡོད་དཀའ་གནད་སྐོར་མ་གླེང་བར་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ངོས་སྒེར་གྱི་གོ་བབ་སྐོར་ལ་གྲོས་བསྡུར་བྱེད་པའི་ཚད་གཞིར་འབེབས་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

གཞི་རྩའི་གནས་སྟངས་ཀྱི་རྨང་གཞི་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་བཞིན་པའི་ཐོག་ལ། ད་རེས་ངོས་འདི་གར་འབྱོར་སྐབས་ངོ་མཇལ་བྱུང་བ་ཁྱེད་རྣམ་པ་དང༌། གཞན་ཡང་མི་སྣ་མང་པོའི་ཤུགས་ཆེའི་རྒྱབ་སྐྱོར་དང༌། སེམས་སྐུལ་རྒྱ་ཆེ་ཐོབ་བྱུང་བར་བརྟེན་ངོས་ནས་དེ་རིང་དོན་གནད་གཙོ་བོ་རྣམས་གསལ་བཤད་དང་སྦྲགས་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འགྲིགས་འཇགས་ཡོང་ཐབས་སུ་གོམ་བགྲོད་དང་པོ་དེ་རྒྱག་རྒྱུའི་བློ་འདོད་ཡོད། གོམ་བགྲོད་འདིས་མ་འོངས་པར་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་ཐེ་བའི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཚང་མ་དང་མཉམ་དུ་ཕན་ཚུན་མཛའ་མཐུན་དང༌། མཐུན་འགྱུར་རོགས་རེས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུའི་ཕན་གྲོགས་སུ་འགྲོ་ཐུབ་པའི་རེ་འདུན་ཡོད།’’ ཅེས་སྩལ་རྗེས་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྐོར་རྟོག་ཞིབ་སྡེ་ཚན་དུ་གསུང་བཤད་དང་འབྲེལ་དེ་སྔོན་གྲོས་ཚོགས་དེ་གའི་ནང་བོད་དུ་རྒྱ་དམར་གྱིས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་བརྩི་མེད་གནོད་སྐྱོན་བཏང་བར་ངོ་རྒོལ་ཐོག་བོད་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་གྲོས་ཆོད་བཞག་པ་བཅས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་གནང་མཛད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་སླད་བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་ཐག་གཅོད་ཡོང་ཆེད་ཞི་བདེའི་སྔོན་འགྲོའི་གྲོས་འཆར་དོན་ཚན་ལྔ་འཁོད་པའི་གྲོས་གཞི་གསལ་བསྒྲགས་མཛད་དོན།

གྲོས་གཞི་དོན་ཚན་ལྔ་ནི། དང་པོ། བོད་ས་ཡོངས་རྫོགས་ཞི་བའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཏུ་བསྒྱུར་རྒྱུ།

གཉིས་པ། རྒྱ་མི་འབོར་ཆེ་བོད་ནང་གནས་སྤོ་བྱེད་པའི་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བྱུས་དེས་རྐྱེན་པས་བོད་མིའི་ངོ་བོ་རྩ་བརླག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པས་དེ་དག་མཚམས་འཇོག་དགོས་རྒྱུ།

གསུམ་པ། བོད་མི་དམངས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་དམངས་གཙོའི་རང་དབང་རྣམས་ལ་བརྩི་བཀུར་དགོས་རྒྱུ།

བཞི་པ། བོད་ཀྱི་རང་བཞིན་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་བཟང་པོའི་གནས་སྟངས་སྔར་སོར་ཆུད་ཐབས་དང༌། སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་དགོས་པའི་ཐོག་བོད་ནང་རྒྱ་ནག་གི་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་བཟོ་བསྐྲུན་བྱེད་པ་དང༌། རྡུལ་ཕྲན་གྱི་སྙིགས་རོ་རྣམས་འཕེན་ས་བྱེད་བཞིན་པ་རྣམས་མཚམས་འཇོག་དགོས་རྒྱུ།

ལྔ་པ། བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་གནས་བབ་དང༌། བོད་དང་རྒྱ་ནག་དབར་གྱི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ལ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་སྒོ་ནས་གྲོས་མོལ་འགོ་འཛུགས་དགོས་རྒྱུ།

གོང་གསལ་དོན་ཚན་ལྔའི་འགྲེལ་བརྗོད།

༡༽ བོད་ཤར་ཕྱོགས་ཁམས་དང༌། ཨ་མདོ་ཐེ་བའི་ས་ཁྱོན་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་ཨ་ཧིམ་ས་ཞེས་ཞི་བདེ་དང༌། འཚེ་བ་སྤངས་པའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཏུ་བསྒྱུར་དགོས་རྒྱུ། དེ་འདྲའི་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཤིག་བཟོ་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཞི་བདེའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱུན་སྲོལ་ལོ་རྒྱུས་དང་མཐུན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། གླིང་ཆེན་འདིའི་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་དབུས་སུ་བར་གནས་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་གནས་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་དང༌། གོང་གསལ་འཆར་དོན་འདི་ནི་བལ་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱང་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཐབས་དང༌། འཆར་དོན་དེ་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་ཡོངས་གྲགས་སུ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད་པའི་དོན་གནད་དང་མཐུན་ཞིང༌། བལ་ཡུལ་གྱིས་དགོས་འདུན་བཏོན་པའི་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་དེའི་ཁོངས་བོད་དང་ཉེ་འཁོར་ས་ཁུལ་ཁག་འཚུད་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་ནུས་པ་དེ་བས་ཆེ་བ་ཡོང་རྒྱུ།

བོད་འདི་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཏུ་སྒྱུར་ཐབས་སུ་རྒྱ་དམག་དང༌། དམག་གི་རྟེན་གཞི་རྣམས་ཕྱིར་འཐེན་བྱ་དགོས་ཤིང༌། དེ་ལྟར་བྱུང་ན་རྒྱ་གར་ནས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ས་འབྲེལ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་དུ་ཡོད་པའི་དམག་མི་དང་དམག་གི་རྟེན་གཞི་རྣམས་ཕྱིར་འཐེན་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡོང་རྒྱུ། དེ་ལྟར་ཡོང་ཐབས་སུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གྲོས་མཐུན་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ལག་ལེན་བསྟར་དགོས་པ་དང༌། དེའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་ནག་གི་ཁྲིམས་མཐུན་སྲུང་སྐྱོབ་དགོས་མཁོ་རྣམས་རེ་བ་སྐོང་ཐུབ་པ་དང༌། དེ་འབྲེལ་བོད་མི་དང༌། རྒྱ་མི། རྒྱ་གར་བ་བཅས་ཀྱིས་གཙོས་ས་ཁུལ་འདིའི་ཆ་ཤས་གཞན་དག་གི་མི་དམངས་རྣམས་ཕན་ཚུན་ནང་ཁུལ་ཡིད་ཆེས་སྐྱེ་ཐུབ་པ་ཡོང་རྒྱུ།

བྱེད་ཐབས་འདི་ཐོག་ནས་གཙོ་བོར་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱིས་དབུས་འབྲེལ་ཡོད་ཚང་མར་ཁེ་ཕན་ཡོད། གང་ཡིན་ཞེ་ན་དེས་ཡུལ་གཉིས་ཀྱི་སྲུང་སྐྱོབ་སྲ་བརྟན་བཟོ་བ་དང་ཆབས་ཅིག་རྩོད་རྙོག་ཅན་གྱི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ས་མཚམས་ཁག་ཏུ་དམག་མི་འབོར་ཆེན་འཇོག་དགོས་པའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཁུར་པོ་ཇེ་ཆུང་དུ་གཏོང་ཐུབ་རྒྱུ།

རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་འབྲེལ་ལམ་བཟང་པོ་ཡུན་གནས་བྱུང་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་ཡུལ་རྒྱ་མིས་བཙན་བཟུང་བྱས་རྗེས་རྒྱ་དཀར་ནག་དབར་ཐུན་མོང་གི་ས་འབྲེལ་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་དབར་ལ་དངངས་ཚབས་ཆེ་བའི་གནས་ཚུལ་ཇེ་ཆེར་སོང་སྟེ་མཐའ་མ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༢ ལོར་དམག་འཐབ་བྱུང་ཞིང༌། དུས་དེ་ནས་བཟུང་ཉེན་ཚབས་ཆེ་བའི་དོན་རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་རྒྱུན་མཐུད་བྱུང་ཡོད། དེ་སྔའི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་རིང་པོའི་གནས་སྟངས་ལྟར་གལ་ཏེ་མི་འབོར་ཆེ་ཤོས་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་དབར་ལ་མཛའ་མཐུན་ཅན་གྱི་བར་གནས་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡོད་ན་ཕྱོགས་གཉིས་ཀར་ཕན་ཐོགས་རྒྱ་ཆེ་ཡོང་རྒྱུ།

བོད་མི་དང༌། རྒྱ་མིའི་དབར་ལ་འབྲེལ་ལམ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐབས་སུ་ཐོག་མར་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ཡིད་ཆེས་རྙེད་ཐུབ་པ་ཞིག་བཟོ་དགོས། བོད་མི་ཚོས་རང་གི་ཆོས་ལ་དད་མོས་དང༌། རང་དབང་ལ་དགའ་ཞེན་ཆེ་བའི་ཉེར་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་མིའི་རྩ་འབོར་གྱི་དྲུག་ཆ་གཅིག་སྟེ། མི་གྲངས་ས་ཡ་བརྒལ་བར་འཆི་སྐྱོན་བྱུང་བ་དང༌། ཕྱོགས་མཚུངས་བོད་མི་མང་པོ་བཙོན་ཁང་ཁག་ནང་སྡུག་སྦྱོང་མྱོང་དགོས་བྱུང་བའི་གནས་བབ་རྗེས་འབྲེལ་གྱི་བོད་ནས་རྒྱ་དམག་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་པ་ཡིན་ན། དེས་དོན་དམ་དུ་ཞི་འགྲིགས་ཀྱི་ལས་དོན་འགོ་འཛུགས་ཐུབ་པ་ཡོང་ངེས་ཡིན། བོད་ནང་དབང་སྒྱུར་བྱེད་མཁན་གྱི་དྲག་པོའི་དཔུང་དམག་འབོར་ཆེན་བཞག་པ་དེས་ཉིན་ལྟར་བོད་མི་ཚོར་དེ་སྔ་བཙན་གནོན་དང་སྡུག་སྦྱོང་མྱངས་པ་རྣམས་དྲན་གསོ་སློང་གི་ཡོད། དྲག་དམག་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་ན་དེས་འབྱུང་འགྱུར་རྒྱ་མི་དང་མཉམ་དུ་ཡིད་ཆེས་དང་གྲོགས་པོའི་འདུ་ཤེས་གཞི་རྩར་བཞག་པའི་དོན་ལྡན་གྱི་འབྲེལ་བ་བཟང་པོ་ཞིག་བཟོ་རྒྱུའི་སྔོན་བརྡ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རྒྱུ་ཡིན།

༢༽ པེ་ཅིན་གཞུང་ནས་བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་སེལ་བའི་མཐའ་མའི་ཐབས་ལམ་ལྟ་བུར་རྒྱ་མི་ཁྱོན་ཆེ་བོད་དུ་བཏང་སྟེ་ཡུལ་གྱི་བདག་པོ་བོད་མི་རྣམས་ཐོབ་ཐང་བྲལ་བའི་མངོན་མེད་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཤིག་ཏུ་སྒྱུར་ཐབས་བྱེད་བཞིན་པ་དེ་དག་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས། རྒྱ་མི་ཞི་བའི་མི་སེར་འབོར་ཆེན་བོད་ནང་གཏོང་མུས་འདི་བཞིན་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༩ ལོའི་ལྗི་ནི་ཝའི་གྲོས་མཐུན་ཐེངས་བཞི་པའི་འབྲུ་དོན་དང་ཡོངས་སུ་རྩ་འགལ་དུ་གྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། བོད་མི་རྣམས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་མི་རིགས་ཐ་དད་དུ་གནས་པ་དེ་རྩ་བརླག་ཏུ་འགྲོ་ཉེན་ཡོད། ང་ཚོའི་ཡུལ་གྱི་ཤར་ཕྱོགས་ས་ཁུལ་ནང་བོད་མི་ལས་རྒྱ་མི་མང་ཆེ་བ་ཡོད་ཅིང༌། དཔེར་ན། ངོས་སྐྱེས་ཡུལ་ཨ་མདོར་ཆ་མཚོན་ན། རྒྱ་ནག་རང་ཉིད་ནས་བཏོན་པའི་མི་འབོར་སྡོམ་ཐོའི་ནང་རྒྱ་མི་ས་ཡ་གཉིས་དང་ཕྱེད་ཀ་དང༌། བོད་མི་བདུན་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་ཙམ་ལས་མེད་ལུགས་བཤད་ཡོད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྤེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ཁག་ནང་བོད་དབུས་དང༌། ལྷོ་ཁུལ་ས་གནས་ཁག་གཏོགས་པའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཟེར་བའི་ས་ཁྱོན་གྱི་ནང་དུའང་བོད་མི་ལས་རྒྱ་མི་མང་བ་ཡོད་པ་ཁས་ལེན་བྱས་ཡོད།

རྒྱ་མི་འབོར་ཆེན་བོད་ནང་གནས་སྤོ་བྱེད་པ་དེ་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བྱུས་གསར་པ་གང་ཡང་མིན། སྲིད་བྱུས་འདི་བཞིན་དེ་སྔ་ས་གནས་གཞན་དག་ཏུ་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་འཆར་གཞིའི་ཐོག་ནས་ལག་ལེན་བསྟར་ཡོད། དུས་རབས་འདིའི་འགོ་སྟོད་དུ་མན་ཇུ་བ་རྣམས་ལ་རང་གི་རིག་གཞུང་དང༌། གོམས་གཤིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཁེ་གཙང་ཞིག་ཡིན་ཡང༌། དེང་སྐབས་མན་ཇུ་རི་ཡའི་ནང་མན་ཇུ་མི་རིགས་ས་ཡ་གཉིས་གསུམ་ཞིག་མ་གཏོགས་ལྷག་མེད་ཁར། ཁུལ་དེར་རྒྱ་མི་ས་ཡ་ ༧༥ ལས་བརྒལ་བ་གཞིས་ཆགས་བྱས་ཟིན་ཡོད།

རྒྱ་མིས་དེང་སང་ཤིན་ཅང་དུ་འབོད་པའི་ཤར་ཏུང་ཀི་སི་ཐན་ལ་ཆ་བཞག་ན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༩ ལོར་རྒྱ་མིའི་མི་འབོར་འབུམ་གཉིས་ལས་མེད་ཀྱང༌། ད་ཆ་ས་ཡ་བདུན་བར་འཕར་ཏེ། ཁྱོན་བསྡོམས་མི་འབོར་ས་ཡ་ ༡༣ ཙམ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱེད་ཀ་ལྷག་ཙམ་རྒྱ་མི་ཡིན། དེ་བཞིན་རྒྱ་ནག་གིས་ནང་སོག་དབང་བསྒྱུར་གྱིས་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་དུ་བསྒྱུར་བར་བརྟེན། ནང་སོག་ནང་རྒྱ་མི་ས་ཡ་བརྒྱད་དང་ཕྱེད་ཀ་དང་སོག་པོ་ས་ཡ་གཉིས་དང་ཕྱེད་ཀ་ལས་མེད། དེང་སྐབས་བོད་ཡུལ་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་རྒྱ་མི་གཞིས་ཆགས་པ་ས་ཡ་བདུན་དང་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་ཟིན་ཏེ། བོད་ཀྱི་མི་འབོར་ས་ཡ་དྲུག་ལས་རྒྱ་མི་མང་བ་ཆགས་ཡོད། དེང་སྐབས་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཞེས་ཟེར་བའི་བོད་ཡུལ་དབུས་དང་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་བོད་མི་ས་ཡ་གཅིག་དང༌། འབུམ་དགུ་ཡོད་པ་ལྟར་ཁུལ་དེའི་བོད་མིའི་མི་འབོར་དེ་ཡང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཟིན་པར་རྒྱ་ནག་རང་གིས་ངོས་ལེན་བྱས་ཡོད།

གོང་གསལ་རྒྱ་མིའི་མི་འབོར་འདི་དག་ཁོངས་བོད་ནང་རོབ་རྩིས་ལྟར་བྱས་ན་རྒྱ་མིའི་དཔུང་དམག་འབུམ་གསུམ་ནས་ལྔ་བར་ཡོད་པ་རྣམས་འཚུད་མེད། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཟེར་བའི་ནང་རྒྱ་མིའི་དཔུང་དམག་གྲངས་འབོར་ཉིེས་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་ཙམ་ཡོད། བོད་མི་རྣམས་མི་སྡེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ཏུ་འཚོ་གནས་ཐུབ་ཐབས་སུ་རྒྱ་མི་འབོར་ཆེན་གནས་སྤོ་བྱེད་པའི་ལས་འགུལ་དེ་དག་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས་ཐོག ད་ཡོད་བོད་ནང་འབྱོར་ཟིན་པའི་རྒྱ་མི་གཞིས་ཆགས་པ་རྣམས་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕྱིར་ལོག་བྱ་དགོས། དེ་མིན་བོད་མི་རྣམས་རིང་མིན་ཕྱི་རྒྱལ་ལྟ་སྐོར་བས་ལྟད་མོ་བལྟ་ཡུལ་ཙམ་དང༌། སྔ་རབས་བཟང་པོའི་རྗེས་ཤུལ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རྒྱུར་གདོན་མི་ཟ་བ་རེད།

༣༽ བོད་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་དང༌། དམངས་གཙོའི་ཐོབ་ཐང་ལ་བརྩི་བཀུར་ངེས་པར་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། བོད་མི་རིགས་རྣམས་སླར་ཡང་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་དང༌། ཤེས་ཡོན། དཔལ་འབྱོར་དང་བཅས་པ་རང་དབང་གི་སྒོ་ནས་ཡར་རྒྱས་གོང་མཐོར་གཏོང་རྒྱུ་དང༌། གཞི་རྩའི་དམངས་གཙོའི་ཐོབ་ཐང་ལའང་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཆོག་པ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན། བོད་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་བརྩི་མེད་བྱེད་བཞིན་པ་འདི་དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་སུ་འགལ་འཛོལ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་གྲས་སུ་བརྩི་གི་ཡོད་པ་དང༌། མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་འོག་རྒྱ་མིས་ཐ་དད་ཡིན་ལ་གཅིག་གྱུར་ཡང་ཡིན་ཞེས་མིང་འདོགས་བྱས་ཏེ་མི་རིགས་བར་ལ་ཁེ་དབང་དང་ཐོབ་ཐང་དབྱེ་མཚམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཟོ་བཞིན་དུ་ཡོད་ཅིང༌། མདོར་ན་ཡུལ་གྱི་བདག་པོ་བོད་མི་རྣམས་བོད་ནང་ཡུལ་མི་གཉིས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད།

བོད་ནང་གཞི་རྩའི་དམངས་གཙོའི་ཐོབ་ཐང་གི་རང་དབང་ཡོངས་སུ་འཕྲོག་སྟེ། བོད་མི་རྣམས་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྟངས་འཛིན་དང༌། དོན་དམ་གྱི་དབང་ཆ་ཡོངས་རྫོགས་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་ཚོགས་པ་དང༌། དྲག་པོའི་དཔོན་རིགས་ཁག་གི་དབང་སྒྱུར་འོག་གནས་ཡོད། རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་བོད་ནང་དགོན་སྡེ་རེ་ཟུང་བསྐྱར་གསོ་དང༌། ཆོས་བྱེད་ཀྱི་རང་དབང་ཕྲན་བུ་སྤྲད་ཡོད་ཀྱང༌། ད་དུང་དོན་དམ་ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་དང་འཆད་ཉན་བྱེད་རྒྱུར་བཀག་འགོག་བྱེད་བཞིན་དུ་ཡོད། ངོས་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༣ ལོར་ངོ་སྤྲོད་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པའི་དམངས་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་འོག་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་རྣམས་ནས་དམངས་གཙོའི་ཁེ་དབང་ལ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་བཞིན་དུ་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་ནང་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་བཙོན་པ་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ངལ་རྩོལ་གྱི་བཙོན་ར་ཁག་ནང་སྡུག་བསྔལ་མནར་གཅོད་མྱོང་བཞིན་དུ་ཡོད།

༤༽ བོད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ཁོར་ཡུག་གི་གནས་སྟངས་སྔར་སོར་ཆུད་ཐབས་སུ་དོན་དམ་འབད་རྩོལ་བྱ་དགོས་པ་དང༌། བོད་ནང་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་ཐོན་སྐྱེད་བཟོ་སྐྲུན་བྱ་ཡུལ་དང༌། རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་སྙིགས་རོ་དོར་ཡུལ་བྱེད་བཞིན་པ་མཚམས་འཇོག་དགོས་པ་ཡིན། བོད་མི་ཚོས་སྲོག་ཆགས་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་བརྩི་མཐོང་བྱེད་པ་དང༌། མིའམ། དུད་འགྲོ་དབྱེ་བ་མེད་པར་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་མཐའ་དག་ལ་གནོད་ཅིང་འཚེ་བ་སྤོང་བའི་བསམ་པ་དེ་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་མིས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་མ་བྱས་གོང༌། བོད་འདི་ཁྱད་ཆོས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་མཛེས་ཆོས་ལྡན་པའི་ཁོར་ཡུག་གིས་སྐོར་ཞིང༌། ཉེས་སྐྱོན་མེད་པའི་དབེན་པའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཡིན་ཀྱང༌། ཤིན་ཏུ་བློ་ཕམ་བྱེད་འོས་པ་ཞིག་ལ། རྒྱ་མིས་འདས་པའི་མི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་རིང་བོད་ཀྱི་ནགས་ཚལ་ཁག་དང༌། གནས་ཤིང་རྒྱུ་བའི་རི་དྭགས་གཅན་གཟན་རྣམས་ཕལ་ཆེ་བ་རྩ་མེད་བཟོས་ཡོད།

དེར་བརྟེན་ཧ་ཅང་ཚོར་སྐྱེན་མྱུར་བའི་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ལ་ཚབས་ཆེའི་གནོད་སྐྱོན་བྱུང་ཡོད་ཅིང༌། ད་ཆ་ཁོར་ཡུག་གི་རྨང་གཞི་ཅུང་ཟད་ལྷག་པ་དེ་དག་ལ་ངེས་པར་དུ་སྲུང་སྐྱོབ་དང༌། རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་གནས་སྟངས་སྔར་སོར་ཆ་སྙོམས་འབྱུང་ཐབས་སུ་དོན་དམ་གྱི་འབད་རྩོལ་ལྷོད་མེད་བྱ་དགོས་པ་ཡིན།

རྒྱ་མིས་བོད་ནང་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་ཐོན་སྐྱེད་བཟོ་སྐྲུན་བྱ་ཡུལ་བྱེད་པ་དང༌། རྒྱ་མི་རང་ཉིད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་སྙིགས་རོ་འཕེན་ཡུལ་བྱེད་འཆར་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་དུག་རྫས་སྙིགས་རོའང་གླ་འབབ་སྤྲོད་ལེན་གྱི་ཐོག་ནས་བོད་ནང་འཕེན་རྒྱུར་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་ཁས་ལེན་བྱས་འདུག འདི་ལྟ་བུའི་ཉེན་ཚབས་ཆེ་བའི་གནས་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས། ད་ལྟ་འཚོ་བཞིན་པའི་མི་རབས་འདི་ཉིད་ལྟ་ཅི་སྨོས། བོད་ཀྱི་ཚོར་སྐྱེན་མྱུར་བའི་ཁོར་ཡུག་གི་ཐད་ལ་སེམས་ཁུར་མེད་པའི་རྒྱ་མིའི་བྱ་སྤྱོད་འདི་དག་གིས་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་མི་རབས་རྣམས་ཉེན་ཚབས་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོར་གྱུར་ཡོད།

༥༽ བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་གནས་སྟངས་དང༌། བོད་རྒྱ་མི་རིགས་དབར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་གྱི་གནད་དོན་སྐོར་གྱི་གྲོས་མོལ་ཁག་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་སྒོ་ནས་འགོ་འཛུགས་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། བོད་རྒྱ་མི་རིགས་གཉིས་ཐེ་བའི་མི་རིགས་ཁག་གི་ཕྱོགས་ཚང་མའི་ཡུན་རིང་ཁེ་ཕན་ལ་བསམ་ཞིབ་ཀྱིས་གནད་དོན་འདི་བཞིན་ཐག་གཅོད་ཡོང་ཐབས་སུ་ཞི་འགྲིགས་བྱ་རྒྱུའི་རང་བཞིན་དེ། དངོས་དོན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་ཞིང་སྦ་གསང་མེད་པའི་ཐོག་ནས་བྱ་འདོད་ཡོད། བོད་རྒྱ་མི་རིགས་གཉིས་ནི་ཡུལ་ལུང་དང༌། སོ་སོའི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས། རིག་གཞུང༌། སྐད་ཡིག མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་སོགས་གང་གི་ཆ་ནས་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་མི་རིགས་ཐ་དད་ཡིན།

མི་རིགས་ཕན་ཚུན་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ངེས་པར་དུ་ངོས་འཛིན་ཐུབ་པའི་སྒོ་ནས་བརྩི་བཀུར་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། འབྲེལ་ཡོད་ཕྱོགས་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀར་ཁེ་ཕན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་དོན་གནད་འདིས་དོན་དམ་དུ་ཕན་ཚུན་གཅིག་ཕན་གཅིག་གྲོགས་བྱེད་པར་འགལ་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་དགོས་པ་མིན། ངས་བཅོས་མིན་ཡིད་ཆེས་བྱ་རྒྱུར། ཕན་ཚུན་འབྲེལ་ཡོད་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ངོ་འཛོམས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་གནད་དོན་ཁག་གི་སྐོར་ལ་བློ་སྒོ་ཕྱེ་ཞིང༌། དོན་དམ་གྱི་དྲང་བདེན་དང༌། འདོད་བློ་ཁེངས་པའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་འཚོལ་རྒྱུར་འདུན་པ་ཡོད་ཚེ་ཐབས་ལམ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་རྙེད་ཐུབ་པ་ཡིན། ང་ཚོས་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་ལ། མཁས་མཛངས་བློ་གྲོས་དང༌། ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད། གོ་རྟོགས་དང་ལྡན་པ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ངོ་འཛོམས་བྱ་རྒྱུའི་ཐབས་ལ་འབད་དགོས་པ་ཡིན།

ངས་མཐའ་དོན་ཞུ་རྒྱུར། ཁྱེད་རྣམ་པ་དང༌། ཁྱེད་རྣམ་པའི་ཕྱག་སྦྲེལ་ལས་རོགས། གཞན་ཡང་བློ་མཐུན་གྱི་ཡུལ་མི་རྣམས་ནས་ས་ཕྱོགས་གང་སར་གཉའ་གནོན་འོག་ཚུད་པའི་མི་རིགས་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་ཐུགས་ཁུར་དང༌། རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། དངོས་དོན་དུ། ཁྱེད་རྣམ་པས་ང་ཚོ་བོད་མི་རྣམས་ལ་ཡོངས་གྲགས་སུ་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་གནང་བ་དེས། བོད་ནང་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ལུས་སྲོག་ལ་ཕན་ནུས་འབྲེལ་བའི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། ད་དུང་ཁྱེད་རྣམ་པས། ང་ཚོའི་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ནང་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་དུས་སྐབས་གཉན་འཕྲང་ཅན་འདིར་མུ་མཐུད་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རོགས་ཞུ་རྒྱུ་བཅས་ཡིན། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་གསུངས་པར་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ཞི་བདེའི་འཆར་གཞི་དོན་ཚན་ལྔར་རྒྱབ་སྐྱོར་ཞུ་བའི་ཡི་གེ་ཞིག་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བློན་ཀྲའོ་ཙེ་དབྱང་ལ་བཏང་སྟེ་རྒྱ་ནག་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་དེ་དོན་བསམ་རྒྱ་ཆེ་བསྐྱེད་ཀྱིས་ལག་བསྟར་དགོས་པའི་སྐུལ་ལྕག་གནང༌།

ད་དུང་ཚོགས་འདུ་དེའི་སར་སྩལ་དོན། ‘‘ད་བར་ནུབ་ཕྱོགས་ཁུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ལ་རུ་སུས་མཚོན་པའི་ཤར་ཕྱོགས་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་གཞུང་འཛིན་འོག་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་བརྩི་མེད་བྱུང་སྐབས་ངོ་རྒོལ་ཤུགས་ཆེ་གནང་ཡོད་ཀྱང༌། རྒྱ་ནག་དང་བོད་ནང་རྒྱ་དམར་གྱི་བྲན་བཀོལ་འོག་དེ་འདྲའི་རིགས་ཇི་བྱུང་ལ་དེ་ཙམ་དོ་གལ་མི་བྱེད་པ་ལྟ་བུའི་མཐོང་ཚུལ་ཡོང་གི་འདུག་པ་བློ་ཕམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡང༌། དེང་སྐབས་གཞི་ནས་གནས་ཚུལ་དེའི་ཐད་འགྱུར་བ་འགྲོ་བཞིན་པ་བསྔགས་འོས་ཀྱི་རང་བཞིན་རེད་ཅེས་དང༌།

ཡང་མུ་མཐུད་གསུང་དོན། རྒྱ་ནག་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་དང༌། ཆོས་དང་རིག་གཞུང་སོགས་གང་གི་ཆ་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་གནའབོའི་སྤྱི་ཚོགས་རྩ་ཆེ་ཞིག་ཡིན་པས་ང་ཚོ་དགའ་མོས་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཁྱིམ་མཚེས་ཆེན་པོ་དེས་ང་ཚོར་ཐུབ་ཚོད་དང་བྲན་བཀོལ་བྱེད་པ་འདི་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་ཡོད།

ཁྱེད་ཚོ་བོད་དོན་ཐོག་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་རྣམས་སྲིད་དོན་དང་དཔལ་འབྱོར་སོགས་ཀྱི་ཆ་ནས་སྒེར་གྱི་ཁེ་ཕན་ལ་བསམ་བློ་གཏན་ནས་མ་བཏང་བར་དངོས་འབྲེལ་སེམས་བཟང་ཁོ་ནས་དྲང་བདེན་གྱི་ལངས་ཕྱོགས་བཟུང་བ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པས་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཆེན་པོ་རེད་ཅེས་དང༌། ཡང་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པའི་ལན་ཞིག་ཏུ་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ངོ་མ་ནི་ང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མི་གཅིག་གི་བདེ་དོན་ཙམ་མིན་ཞིང༌། དེ་ནི་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་བདེ་དོན་ཡིན།

༡༩༧༨ ལོ་ནས་བཟུང་རྒྱ་ནག་ནས་ངོས་རང་བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱ་དགོས་ཞེས་མགྲོན་འབོད་སྔ་མ་ནས་བྱེད་མུས་ཀྱང་ད་ལྟའི་ཆར་ངོས་རང་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་གནས་ཚེ་རང་དབང་ལྡན་པའི་བོད་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བོད་དོན་ཐོག་ཕན་ནུས་ཆེ་བ་མཐོང་གི་འདུག་པ་མ་ཟད། བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱས་ཚེ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་མི་སྣ་གལ་ཆེ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱང་ཁ་དམ་ཕྲུག་བརྒྱབ་སྟེ་སྡོད་རྒྱུ་རེད།’’ ཅེས་སྩལ།

ཞི་བའི་གྲོས་འཆར་དོན་ཚན་ལྔ་འཇོག་གནང་མཛད་པའི་སྐོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་གཟིགས་སྣང་ཇི་བྱུང་རང་རྣམ་ནང་འཁོད་དོན། ‘‘དེ་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ལོའི་ལོ་སྟོད་དུ་ཝ་ཤིན་ཌོན་དུ་གཏམ་བཤད་བྱ་རྒྱུར་ངོས་རང་མགྲོན་འབོད་བྱས་པ་དེར་དགའ་པོའི་ངང་ནས་དང་ལེན་ཞུས་པ་ལྟར་ལོ་དེའི་སྟོན་དུས་ཀྱི་ཚེས་ཆ་ཞིག་གཏན་འབེབས་བྱས། དུས་ཚོད་དེའི་བར་ངོས་ཀྱི་གྲོགས་པོ་རྙིང་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ད་རེས་ཀྱི་གོ་སྐབས་འདི་བླངས་པའི་བརྒྱུད་བོད་དོན་སྐོར་ངེས་གཏན་འཁེལ་བའི་དམིགས་ཡུལ་ཁག་ཅིག་བཏོན་ཏེ་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་དུ་དྲང་བདེན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་ངོས་འཛིན་ཐུབ་པ་བྱ་གལ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ནི་བསླབ་བྱ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་སེམས་འགུལ་ཐེབས་ནས། ད་ཕན་ལོ་ཤས་རིང་ངོས་རང་གི་ལྟ་ཚུལ་རྣམས་འགྲོ་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱོགས་སྒྲིག་བྱེད་འགོ་བཙུགས།

ངོས་རང་ཨ་རིར་མ་ཐོན་གོང་ཙམ་ལ། ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ནས་བོད་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་བརྩི་མེད་རྡོག་རོལ་བཏང་སྐོར་གྱི་སྙན་ཐོ་གསར་པ་ཞིག་བཏོན་འདུག་པ་དེའི་ནང༌། གྲོས་ཚོགས་ནས་ཨུ་ཡོན་ཀྲང་ལི་ཞན་ཉན་ (Li Xiannianl) ལ་བཏང་བའི་ཡི་གེ་སྣང་མེད་རྡོག་རོལ་ཏུ་བཏང་ལུགས་སྐོར་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཧ་ཅང་ཡང་དག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དྲང་བདེན་གྱི་མངོན་འདོད་རྣམས་ལ་བསམ་གཞིགས་བྱ་རྒྱུའི་དཔང་རྟགས་གང་ཡང་ཐོན་མེད་ཅེས་བཀོད་འདུག

ངོས་རང་ཨ་རིར་འབྱོར་རྗེས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ལོའི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་ཀེ་པི་ཊོལ་ཧིལ་དུ། ངོས་རང་གིས་གཏམ་བཤད་བྱས་པ་དེའི་ནང་རང་ཉིད་ནས་གྲོས་འགོ་བཏོན་པ་དེར་‘ཞི་བའི་གྲོས་འཆར་དོན་ཚན་ལྔ་’ཞེས་ཡོངས་སུ་བཀོད་པ་དེའི་ནང༌།

དོན་ཚན་དང་པོ། བོད་ས་ཡོངས་རྫོགས་ཞི་བའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཏུ་བསྒྱུར་རྒྱུ།

དོན་ཚན་གཉིས་པ། རྒྱ་མི་འབོར་ཆེན་བོད་ནང་གནས་སྤོ་བྱེད་པའི་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་ཇུས་དེས་རྐྱེན་པས། བོད་མིའི་ངོ་བོ་རྩ་བརླག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་དེ་དག་མཚམས་འཇོག་དགོས་རྒྱུ།

དོན་ཚན་གསུམ་པ། བོད་མི་མང་གི་གཞི་རྩའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང༌། མང་གཙོའི་རང་དབང་ལ་བརྩི་བཀུར་དགོས་རྒྱུ།

དོན་ཚན་བཞི་པ། བོད་ཀྱི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་གནས་སྟངས་སྔར་སོར་ཆུད་ཐབས་དང༌། སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་དགོས་པའི་ཐོག་བོད་ནང་རྒྱ་ནག་གི་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་བཟོ་སྐྲུན་དང་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་སྙིགས་རོ་ཕུང་གསོག་བྱེད་འཆར་བཅས་མཚམས་འཇོག་དགོས་རྒྱུ།

དོན་ཚན་ལྔ་པ། བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་གནས་བབ་དང་བོད་དང་རྒྱ་ནག་དབར་གྱི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ལ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་སྒོ་ནས་གྲོས་མོལ་འགོ་འཛུགས་དགོས་རྒྱུ།

ངོས་རང་ནས་བསམ་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་ཤིག་བཏོན་རྗེས་ཚོགས་ཞུགས་པ་རྣམས་ནས་དྲི་བ་འདོན་རོགས་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། སྐབས་དེར་མི་མང་པོ་ཞིག་ནི་རྒྱ་མི་འདྲ་པོའི་མཐོང་ཚུལ་བྱུང༌། ངོས་ནས་ཁོང་ཚོ་རྒྱ་མི་ཡིན་མིན་སྐད་ཆ་དྲིས་པར། ལན་འདེབས་མ་བྱས་གོང་ཐེ་ཚོམ་ཕྲན་བུ་བྱས་རྗེས་གཞི་ནས་ཁོང་ཚོ་ཤིན་ཧྭ་གསར་འགྱུར་ཁང་གི་གསར་འགོད་པ་ཡིན་ལུགས་བརྗོད་བྱུང༌། དུས་དེ་ནས་བཟུང་ངོས་རང་གིས་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ག་དུས་གཏམ་བཤད་བྱས་ནའང་པེ་ཅིན་གྱིས་ཉན་ཞིབ་བྱེད་མཁན་གཏོང་གི་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང༌། རྒྱ་མི་ཕོ་མོ་དེ་དག་གིས་ངོས་རང་ལ་ཁོང་ཚོ་སྒེར་གྱི་ཐོག་ནས་མཛའ་གྲོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡང་ཡང་སྟོན་པ་དང༌། རྣམ་འགྱུར་མི་ལེགས་པ་སྟོན་པ་དང་ཟུར་ཟ་ལྟ་བུ་བྱེད་པ་ནི་སྐབས་རེ་ཙམ་ཡིན། དེ་ནི་ཁོང་ཚོས་གནོང་འགྱོད་ཡོད་པའི་གདོང་གཤིས་སྟོན་པ་དེ་རེད།

ངོས་ནས་གོང་གསལ་ཞི་བའི་གྲོས་འཆར་དོན་ཚན་ལྔ་དེའི་སྤྱི་ཡོངས་ནས་འགྲེལ་བཤད་ཞུས་ན། བོད་ཤར་ཕྱོགས་ཆོལ་ཁ་ཁམས་དང་ཨ་མདོ་ཐེ་བའི་ས་ཁྱོན་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱ་གར་སྐད་དུ་ཧི་མ་ལ་ཡ་ཞེས་འབོད་པའི་ཞི་བདེ་དང༌། འཚེ་བ་སྤངས་པའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཏུ་བསྒྱུར་དགོས་རྒྱུ། དེ་འདྲའི་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཤིག་བཟོ་ཐབས་བྱེད་པ་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཞི་བདེའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱུན་སྲོལ་ལོ་རྒྱུས་དང་མཐུན་པ་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། གོང་གསལ་གྲོས་འཆར་འདི་ནི་བལ་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱང་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཐབས་དང༌། དེ་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་ཡོངས་གྲགས་སུ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད་པའི་དོན་གནད་དང་མཐུན་པ་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན།

གཤམ་གསལ་ནི་གྲོས་འཆར་ནང་བཏོན་པའི་ཨ་ཧིམ་ས་ཞེས་ཞི་བདེའི་ས་ཁུལ་གྱི་འགག་གནད་ཅན་གྱི་ནང་དོན་རྣམས་ཡིན། བོད་ས་ཡོངས་རྫོགས་མཚོན་མེད་ཞི་བའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཏུ་བསྒྱུར་རྒྱུ། བོད་ནང་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་དང་གོ་ལག་རིགས་བཟོ་སྐྲུན་དང་ཚོད་ལྟ༌། རྡུལ་ཕྲན་གྱི་སྙིགས་རོ་རྣམས་ཕུང་གསོག་བྱེད་འཆར་མཚམས་འཇོག་དགོས་རྒྱུ།

བོད་ས་མཐོ་དེ་འཛམ་གླིང་གི་རང་བྱུང་གི་སྤྱི་གླིང་ངམ་སྐྱེ་དངོས་སྲོག་ཆགས་འཕེལ་སྐྱེད་ཆེས་ཤོས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་ཏུ་བསྒྱུར་རྒྱུ། བདག་མེད་སྲོག་ཆགས་དང༌། སྐྱེ་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་ཐོག་དམ་བསྒྲགས་ལྡན་པའི་ཁྲིམས་ལུགས་བཟོ་དགོས་ཤིང༌། རང་བྱུང་ཐོན་ཁུངས་ལ་བཤུ་གཞོག་བྱེད་པར་སྟངས་འཛིན་ནན་ཏན་བྱས་ནས་འབྲེལ་ཡོད་ཁོར་ཡུག་ལ་གནོད་སྐྱོན་མི་ཡོང་བ་བྱ་རྒྱུ་དང༌། མི་འབོར་མང་པོ་ཡོད་པའི་ས་ཁུལ་དུ་རྒྱུན་དུ་འཛུགས་སྐྲུན་ཡར་རྒྱས་ལྡན་པའི་སྲིད་ཇུས་ཤིག་གཏན་འབེབས་བྱ་དགོས།

ཉེན་འཚབ་ཆེ་བའི་སྙིགས་རོ་གང་ལས་བྱུང་བའི་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་ནུས་ཤུགས་དང་དེ་མིན་གྱི་བཟོ་ལས་ལག་རྩལ་རིགས་བཟོ་སྐྲུན་དང་བེད་སྤྱོད་མཚམས་འཇོག་བྱ་རྒྱུ།

རང་བྱུང་གི་ཐོན་ཁུངས་དང༌། སྲིད་ཇུས་རྣམས་ནི་ཞི་བདེ་དང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ནུས་པ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་ཐོག་ཁ་ཕྱོགས་བསྒྱུར་ཐབས་བྱ་རྒྱུ།

ཞི་བདེ་དང་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་མཐའ་དག་ལ་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་མཁན་གྱི་སྒྲིག་འཛུགས་རྣམས་ལ་བོད་ནང་སྤྲོ་སེམས་ལྡན་པའི་གནས་ཁང་ཐོབ་རྒྱུ་ཡིན།

བོད་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་དང་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཕྱོགས་ཐད་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་དང༌། མངའ་ཁུལ་གྱི་སྒྲིག་འཛུགས་གསར་འཛུགས་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་མ་གཏོང་རྒྱུ།

ཨ་ཧིམ་ས་ཡི་ཞི་བདེའི་མངའ་ཁུལ་འཛུགས་སྐྲུན་གྲུབ་པ་དང་སྟབས་བསྟུན་རྒྱ་གར་གྱིས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་ཁག་ནས་དམག་དཔུང་དང་དམག་གི་རྟེན་གཞི་ཁག་ཕྱིར་འཐེན་བྱ་ཐུབ་རྒྱུ།

འདི་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གྲོས་མཐུན་ཞིག་གི་འོག་ནས་འགྲུབ་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། རྒྱ་ནག་གི་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་བདེ་འཇགས་ཀྱི་དགོས་མཁོའི་འདོད་པ་ཁེངས་ཐུབ་རྒྱུ་མ་ཟད། བོད་དང་རྒྱ་མི། རྒྱ་གར་དང་མངའ་ཁུལ་གྱི་མི་མང་གཞན་དག་བཅས་ཀྱི་དབར་ཕན་ཚུན་ཡིད་ཆེས་བྱེད་པའི་གནད་དོན་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་རེད།

འདི་ནི་མི་ཚང་མའི་ཁེ་ཕན་ལེགས་ཤོས་ཤིག་ཡིན་ཞིང༌། ལྷག་པར་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་ཐུབ་པ་དང༌། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ཏུ་རྩོད་གཞི་ཅན་གྱི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ས་མཚམས་ཁག་ཏུ་དམག་དཔུང་འབོར་ཆེན་འཇོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཁུར་པོ་ཡང་དུ་གཏོང་རྒྱུར་ཁེ་ཕན་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནས་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་དབར་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་དེ་ཛ་དྲག་ཅན་གྱི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་མྱོང་མེད་ཀྱང༌། རྒྱ་ནག་གི་དམག་དཔུང་བོད་ནང་སླེབས་རྗེས་རྒྱ་དཀར་ནག་དབར་ཐུན་མོང་གི་ས་མཚམས་ཤིག་གསར་དུ་བྱུང་བ་དེས་རྐྱེན་པས་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་དབར་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ནས། མཐའ་མ་ ༡༩༦༢ ལོའི་དམག་འཁྲུག་གི་དོན་རྐྱེན་དེ་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་ཉེན་ཁ་ཅན་གྱི་དོན་རྐྱེན་གཅིག་མཇུག་གཉིས་མཐུད་དུ་བྱུང་ཡོད།

འཛམ་གླིང་ཐོག་མི་འབོར་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དབར་འབྲེལ་བ་བཟང་དུ་གཏོང་རྒྱུའི་དགོས་མཁོ་དང་པོ་དེ་ནི་ཕན་ཚུན་ཡིད་ཆེས་འཛུགས་རྒྱུ་དེ་ཡིན། འདས་པའི་ལོ་བཅུ་ཚན་གསུམ་རིང་གི་བཙན་གནོན་འོག་བོད་མི་ས་ཡ་གཅིག་དང་བཞི་ཆ་གཅིག་ཙམ་ཞིག་ལྟོགས་ཤི་ཐེབས་པ་དང༌། སྲོག་ཐོག་ཁྲིམས་གཅོད། གདུག་རྩུབ་མནར་གཅོད། རང་ཤི་བརྒྱབ་པ་བྱུང་ཡོད་པ་དང༌། མི་གྲངས་ཁྲི་སྟོང་མང་པོ་ཞིག་བཙོན་རའི་ནང་སྡུག་སྦྱོང་མྱངས་ཡོད། རྒྱ་ནག་གི་དམག་དཔུང་ཕྱིར་འཐེན་བྱེད་འགོ་བཙུགས་ནས། གཞི་ནས་དོན་དམ་པའི་འགྲིགས་འཇགས་ཤིག་ཡོང་ཐུབ་པ་ཡིན། བཙན་བཟུང་དམག་དཔུང་འབོར་ཆེན་ཞིག་བོད་ནང་བསྡད་པ་དེས་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་བཙན་གནོན་དང་སྡུག་བསྔལ་མྱངས་པ་དེའི་དྲན་གསོ་སྐུལ་མར་གྱུར་ཡོད༌།

དམག་དཔུང་ཕྱིར་འཐེན་བྱ་རྒྱུ་དེ་ནི་མ་འོངས་པར་རྒྱ་ནག་དང་མཛའ་གྲོགས་ཡིད་ཆེས་རྨང་གཞིར་བཞག་པའི་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་འབྲེལ་བ་ཞིག་འཛུགས་ཐུབ་རྒྱུའི་གལ་ཆེའི་རྟགས་མཚན་ཞིག་ཡིན། གཞི་རྐང་ངོས་རང་གི་བསམ་བློར་དེ་ལྟར་མེད་ཀྱང་པེ་ཅིན་གྱིས་ངོས་རང་གི་གྲོས་འཆར་གྱི་དུམ་པ་དང་པོ་བཀླགས་པས་དེ་ནི་ཁ་བྲལ་གྱི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བའི་གོ་བ་བླངས་འདུག རང་ངོས་ལ་ཆ་བཞག་ན་ཕྱོགས་གཉིས་པོའི་མི་དམངས་དབར་དོན་དམ་པའི་ཞི་མཐུན་ཞིག་ཡོང་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་ཆོད་བསྡོམས་ཤིག་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་གམ་གཅིག་ཤོས་དེ་གོམ་བཤོལ་བྱེད་པ་འམ་ཐ་ན་འགྲིགས་འཇགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཙམ་ཞིག་སྟོན་རྒྱུ་དེ་ཡིན། བོད་ནི་བཙན་ཤུགས་ཀྱིས་གནན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ཡིན་པས་ང་ཚོ་བོད་མི་ཚོའི་ཐམས་ཅད་ཤོར་ཟིན་པས་རྒྱ་ནག་ལ་སྤྲོད་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། དེར་བརྟེན་ཕན་ཚུན་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་སྟོན་ཆེད་ (མེ་མདའ་རིང་མདའ་དེ་དག་སྦས་བཞག་པ་ཡིན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར) མེ་མདའ་རིང་མདའ་འཁྱེར་མཁན་དེ་དག་ཕྱིར་ཐོན་བྱ་རྒྱུ་ནི་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན།

ངོས་རང་ནས་བཤད་པའི་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ནི། མཚོན་ཆ་ཁྱེར་མཁན་མེད་པའི་ས་ཁུལ་དེར་ཟེར་བ་ཡིན། དེ་ལྟར་བྱེད་པར་བརྟེན་ནས་ཕྱོགས་གཉིས་དབར་ཡིད་ཆེས་གཏོད་ཐུབ་པ་ཙམ་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་གི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བའི་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་གནད་ཅིག་ཀྱང་ཡིན། བོད་དུ་དམག་དཔུང་ཁྱོན་ཆེ་འཇོག་དགོས་པ་དེ་ནི་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་ངོས་ནས་བཤད་ན་གྱོང་གུན་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན།

རིགས་རྒྱུད་ཐ་དད་ཡིན་པའི་བོད་མི་ཚོར་མུ་མཐུད་འཇིགས་སྐུལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ནི་བོད་ནང་རྒྱ་མི་མི་འབོར་གནས་སྤོ་བྱ་རྒྱུའི་སྐོར་དེ་ཡིན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༠ ཡི་དུས་དཀྱིལ་དུ་པེ་ཅིན་སྲིད་གཞུང་གིས་རྒྱ་རིགས་ཅན་དུ་བསྒྱུར་བའི་ཆེད་མངགས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱས་འདུག་པ་དེར། མི་འགའ་ཤས་ཀྱིས་ལྐོག་ཏུག‘‘མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད’’ཅེས་མིང་བཏགས་ཡོད།

ཁོང་ཚོས་བོད་མི་རྣམས་ནི་རང་གི་ཕ་ཡུལ་དུ་གཙིགས་ཆུང་ཞིང་ཐོབ་ཐང་རྩ་འཕྲོག་བྱས་པའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཤིག་ཏུ་བསྒྱུར་བར་བརྟེན་གོང་གསལ་བྱ་ཐབས་ལག་ལེན་བསྟར་གྱི་ཡོད་པ་དེ་མཚམས་འཇོག་བྱ་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱའི་ཡུལ་མི་བོད་ནང་གནས་སྤོ་བྱེད་པ་དེ་ནི་རེ་ནེ་ཝའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་བཞི་པ་དང་ཐད་ཀར་རྒྱབ་འགལ་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན། དེའི་འབྲས་བུས་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་ས་ཁུལ་ཁག་ཏུ་རྒྱ་ཡི་མི་འབོར་དེ་བོད་མིའི་མི་འབོར་ལས་ཆེས་ཆེར་བརྒལ་ཡོད། དཔེར་ན། ཨ་མདོ་ཚུད་པའི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་དུ་ངོས་རང་སྐྱེ་སྐབས། རྒྱ་མིའི་སྡོམ་རྩིས་གཞིར་བཟུང་ན། རྒྱ་མི་ས་ཡ་གཉིས་དང་ཕྱེད་ཀ་ཡོད་པ་དང་བོད་མི་ ༧༥༠།༠༠༠ ལས་མེད་པ་རེད།

ཐ་ན་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ (བོད་ཀྱི་དབུས་གཙང་ས་ཁུལ) རྒྱའི་མི་འབོར་ལས་བརྒལ་ཡོད་པ་རེད། མི་འབོར་གནས་སྤོས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་དེང་སྐབས་གསར་དུ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པར། རྒྱ་ནག་གིས་ལམ་ལུགས་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ས་གནས་གཞན་དག་ལའང་ལག་བསྟར་བྱས་ཡོད། དུས་ཚོད་རིང་པོ་མ་སོང་གོང་མན་ཇུ་བ་རྣམས་ནི་རང་གི་རིག་གཞུང་དང༌། རྒྱུན་སྲོལ་ཡོད་པའི་རིགས་རྒྱུད་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན། དེང་སྐབས་མན་ཇུ་རི་ཡར་མན་ཇུ་ས་ཡ་གསུམ་ལས་མེད་ཅིང༌། རྒྱ་མི་ས་ཡ་ ༧༥ གཞིས་ཆགས་བྱས་ཡོད། རྒྱ་མི་ཚོས་ཤིན་ཅང་ཞེས་འབོད་པའི་ཤར་ཏུར་ཀི་སི་ཐན་དུ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༠ ལོར་མི་འབོར་ ༢༠༠།༠༠༠ཡོད་པ་ནས་ད་ཆ་ས་ཡ་བདུན་དུ་འཕར་ཡོད། དེ་ནི་སྤྱིའི་མི་འབོར་ཕྱེད་ལྷག་ཙམ་ཟིན་གྱི་ཡོད།

རྒྱ་ནག་གི་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་ནང་སོག་ཏུ་རྒྱའི་མི་འབོར་ས་ཡ་བརྒྱད་དང་འབུམ་ལྔ་ཡོད་ཅིང༌། སོག་པོ་ས་ཡ་གཉིས་དང་འབུམ་ལྔ་ལས་མེད། ད་ལྟ་བོད་ལྗོངས་ཡོངས་སུ་ང་ཚོས་ཚོད་དཔག་བྱས་ན། རྒྱ་མི་ས་ཡ་བདུན་དང་འབུམ་ལྔ་ཡོད་པ་དེས་བོད་མི་མི་འབོར་ས་ཡ་དྲུག་ལས་བརྒལ་ཡོད། བོད་མི་རྣམས་འགྲོ་བ་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་འཚོ་གནས་བྱེད་དགོས་པར་རྒྱའི་མི་འབོར་གནས་སྤོ་བྱ་རྒྱུ་དེ་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས་པ་དང་རྒྱ་མི་གཞིས་ཆགས་པ་ཚོ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་ཆོག་པ་བཟོ་དགོས།

དེ་མིན་དུས་མི་རིང་བར་བོད་མི་རྣམས་ནི་ཡུལ་སྐོར་བ་འཁོར་ས་ཞིག་དང་འདས་པའི་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་གི་རྗེས་ཤུལ་ཙམ་དུ་འགྱུར་ངེས་ཡིན།

ད་ཆ་རྒྱ་མི་རྣམས་གཙོ་ཆེ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཁེ་འབབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་བོད་ལ་བསྡད་པ་ལས་བོད་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་གྱིས་ཁོ་ཚོར་དཀའ་ངལ་ཡང་ངེས་ཅན་ཞིག་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། དཔེར་ན། རྒྱ་མིའི་ཁྲོད་དུ་ས་མཐོའི་ནད་གཞི་ཕོག་མཁན་ཡང་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་མི་རིགས་མི་འདྲ་བར་བརྟེན་ནད་ཕོག་པ་ཞིག་རེད་འདུག

ངོས་རང་གི་གྲོས་འཆར་དེའི་ནང་དོན་གསུམ་པ་དེ་ནི་བོད་ནང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་སྐོར་ཡིན་པས་དེ་དག་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱ་དགོས་པ་ཡིན། བོད་མི་དམངས་རྣམས་ནས་རིག་གཞུང་དང༌། དཔལ་འབྱོར། ཆོས་ལུགས་བཅས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བ་དང༌། དམངས་གཙོའི་རང་དབང་བཅས་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་རང་དབང་དགོས་པ་ཡིན།

བོད་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་རྒྱབ་འགལ་བྱེད་པ་ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཚབས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་པ་དེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་བཙོན་གྲོལ་ཚོགས་པ་དང་དེ་དང་འདྲ་བའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་བདེན་དཔང་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན། བོད་ནང་ཕོག་ཐུག་མེད་པར་མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་འོག་ཏུ་ཉེ་རིང་ཕྱོགས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེར་རྒྱ་མི་ཚོས་‘‘ཁེར་རྐྱང་དུ་འཇོག་པ་དང༌། གཅིག་མཚུངས་བཟོ་བ’’ཞེས་ཟེར་གྱི་ཡོད།

དོན་དངོས་ཐོག དབང་ཆ་ངོ་མ་དེ་རྒྱ་མིའི་དཔོན་རིགས་དང་གུང་ཁྲན་ཏང་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་བཅས་ཀྱིས་བཟུང་བའི་བཙན་བཟུང་མི་སེར་སྤེལ་བྱེད་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་གྱི་འོག་ཏུ་བོད་མི་རྣམས་ནི་གཞི་རྩའི་དམངས་གཙོའི་ཐོབ་ཐང་དང་རང་དབང་འཕྲོག་པའི་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་དུ་རིམ་པ་གཉིས་པའི་སྤྱི་འབངས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། གཞི་རྐང་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་ནས་བོད་མི་ཚོས་ནང་པའི་དགོན་པ་འགའ་ཤས་རྒྱག་ཆོག་པ་དང༌། དེ་ཚོའི་ནང་མཆོད་འབུལ་སོགས་བྱེད་ཆོག་གི་ཡོད་ཀྱང༌། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་དང་སློབ་ཁྲིད་ངོ་མ་བྱ་རྒྱུར་བཀག་འགོག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

འོན་ཀྱང༌། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༣ ལོར་ངོས་རང་ནས་གྲོས་འགོ་བཏོན་པའི་རྩ་ཁྲིམས་འཆར་ཟིན་གྱི་འོག་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་ཚོས་དམངས་གཙོའི་ཐོབ་ཐང་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་ཡོད་པའི་སྐབས་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཁོང་ཚོའི་རང་དབང་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བཙོན་ཁང་དང༌། ལས་མི་རུ་ཁག་གི་ནང་དུ་སྡུག་སྦྱོང་མྱོང་བཞིན་ཡོད། བོད་ནང་བོད་མི་སུ་ཞིག་གིས་རྒྱ་ནག་ལ་ཤ་ཞེན་བྱས་ན་དེ་ཡར་ཐོན་ཞིག་ཏུ་བརྩི་བ་དང༌། བོད་མི་སུ་ཞིག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཤ་ཞེན་བྱས་པ་ཡིན་ན་དེ་‘‘ཉེས་ཅན་’’ཞིག་ཏུ་མིང་བཏགས་ནས་བཙོན་འཇུག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་འདུག

ངོས་ཀྱི་གྲོས་འཆར་བཞི་པ་དེས་བོད་ཀྱི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་སླར་གསོའི་ཆེད་འབད་རྩོལ་ཤུགས་ཆེན་བྱ་དགོས་པའི་རེ་འབོད་བྱས་ཡོད། བོད་འདི་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ས་དང༌། རྡུལ་ཕྲན་གྱི་སྙིགས་རོ་དབྱུགས་ས་ཞིག་ཏུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མི་རུང༌། བོད་མི་ཚོས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་ཚང་མར་བརྩི་བཀུར་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། མ་བཅོས་ལྷན་སྐྱེས་སུ་བྱུང་བའི་ཚོར་སྣང་དེ་ནི་མིའམ་དུད་འགྲོའི་རིགས་གང་ཡིན་ན་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འཚེ་བ་སྤོང་བའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་དད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གོང་འཕེལ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན།

རྒྱ་མིས་བཙན་འཛུལ་མ་བྱས་གོང༌། བོད་འདི་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ཅིག་ནང་དུ་གནས་པའི་གསོན་ཉམས་ལྡན་ཞིང་ལྟ་ན་སྡུག་པ། ཉམས་ཆག་མེད་པ་བཅས་རང་བྱུང་རི་རྒོད་ཀྱི་གནས་མཆོག་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན།

བློ་ཕམ་པ་ཞིག་ལ། འདས་པའི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་འགའ་ཤས་ཀྱི་རིང་ལ་བོད་ཀྱི་རི་སྐྱེས་སྐྱེ་དངོས་ཧ་ལམ་ཡོངས་རྫོགས་གཏོར་བཤིག་བཏང་སྟེ་ས་གནས་མང་པོའི་ནགས་ཚལ་ལ་སླར་གསོ་བྱ་ཐབས་མེད་པའི་གཏོར་བཤིག་བཏང་ཡོད། བོད་ཀྱི་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ལ་རྩ་གཏོར་རང་བཞིན་ཤུགས་རྐྱེན་ངན་པ་བཏང་བ། ལྷག་པར་དུ། ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་བབས་མཐོ་ལ་སྐམ་ཤས་ཆེ་བས། སྐྱེས་དངོས་ཀྱི་རིགས་སླར་གསོ་བྱ་རྒྱུར་ས་བབས་དམའ་བ་དང༌། བརླན་གཤེར་ཆེ་བའི་ས་ཁུལ་ལས་དུས་ཚོད་ཧ་ཅང་གི་རིང་བ་འགོར་ངེས་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་སྐྱེས་དངོས་ཕྲན་བུ་ལུས་པ་རྣམས་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ་དང༌། རྒྱ་ནག་གི་སྡིག་ཉེས་ཅན་དང་བག་མེད་རྒྱ་ཡན་གྱི་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ལ་གཏོར་བཤིག་བཏང་བ་རྣམས་སླར་གསོ་ཐབས་བྱ་དགོས།

དེ་ལྟར་བྱེད་པར། སྔོན་དང་པོར་བྱ་དགོས་པ་དེ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་མཚོན་ཆ་ཐོན་སྐྱེད་བྱ་རྒྱུ་བཀག་འགོག་དང༌། དེ་ལས་གལ་འགངས་ཆེ་བ་ཞིག་ནི། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་སྙིགས་རོ་ཕུང་གསོག་བྱ་རྒྱུ་སྔོན་འགོག་བྱ་དགོས། རྒྱ་ནག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་སྙིགས་རོ་དབྱུགས་པ་མ་ཟད། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དག་གི་རྡུལ་ཕྲན་སྙིགས་རོ་དངུལ་རྩར་དང་བརྗེ་ལེན་གྱིས་བོད་ནང་ནང་འདྲེན་བྱ་རྩིས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་གསལ་པོ་ཡིན། དེ་ལས་འབྱུང་བའི་ཉེན་ཁ་ནི་གསལ་པོར་མཐོང་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དེས་ད་ལྟ་འཚོ་ཞིང་གནས་པའི་མི་རབས་ཙམ་མ་ཟད། མ་འོངས་པའི་མི་རབས་ལ་འཇིགས་སྣང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན།

ལྷག་པར་དུ། ས་ཁུལ་འདི་རང་དུ་བྱུང་བའི་དཀའ་ངལ་ནི་གཡོལ་དུ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད་ས་གཞི་རིལ་མོ་སྤྱི་ཡོངས་སུའང་ལས་སླ་པོར་གེགས་བར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཞིག་འཁྱེར་ཡོང་ངེས་ཡིན། རྒྱ་ནག་ལ་སྙིགས་རོ་སྤྱོད་པ་དེ་མི་འབོར་ཉུང་ཞིང་ས་ཆ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེ་འདྲར་དབྱུགས་སྲིད་ཀྱང༌། ཚན་རིག་ལག་རྩལ་བྱང་གོམས་མ་ཐོན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དུས་ཡུན་ཐུང་བའི་དཀའ་རྙོག་སེལ་བྱེད་ཙམ་ཞིག་ལས་གཞན་གང་ཡང་ཡོང་མི་སྲིད།

བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་གནས་བབ་སྐོར་གྲོས་མོལ་བྱ་རྒྱུའི་རེ་འདུན་བཏོན་པ་དེ་ནི། ངོས་རང་ནས་ཁ་རི་ཁ་ཐུག་དང་འགྲིགས་འཇགས་ལྡན་པའི་སྙིང་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་འདོད་དོན་བཤད་པ་དེ་ནི། མི་ཚང་མའི་ཁེ་ཕན་ཏེ་བོད་མི་དང༌། རྒྱ་མི། མཐར་ཐུག་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་གི་སྐྱེ་བོ་མཐའ་དག་གི་ཕུགས་རྒྱང་རིང་བའི་ཁེ་ཕན་ཡོད་པའི་ཐག་གཅོད་ཅིག་འབྱུང་ཐབས་སུ་བཏོན་པ་ཞིག་ཡིན། ངོས་རང་གིས་དམིགས་ཡུལ་ནི། མངའ་ཁུལ་གྱི་ཞི་བདེ་བརྒྱུད་ནས་འཛམ་གླིང་གི་ཞི་བདེར་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པ་ལས། ངོས་ནས་རྒྱ་མིར་སྐྱོན་བརྗོད་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་གང་ཡང་བཤད་མེད། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ། ངོས་ནས་རྒྱ་མི་ཚོར་གང་ཐུབ་ཅི་ཐུབ་ཀྱིས་རོགས་རམ་བྱ་འདོད་ཡོད། ངོས་ཀྱི་གྲོས་འཆར་དེ་ཁོང་ཚོར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་རྒྱུའི་རེ་བ་བཅངས་པ་ཡིན།

སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ལ། (གཞི་རྐང་ངོས་ནས་འདིར་བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་སྐོར་བདག་དབང་གི་སྐོར་བཤད་ཡོད་ཀྱང་) ཁོང་ཚོས་དེ་ནི་ཁ་བྲལ་གཏོང་རྒྱུའི་རེ་འདུན་བཏོན་པ་ཞིག་ཏུ་གོ་བ་ལེན་འདོད་བྱས་ནས་པེ་ཅིན་གྱིས་ངོས་རང་གི་གཏམ་བཤད་དེར་ཚིག་ཤུགས་དྲག་པོས་ཁ་རྡུང་གཏོང་རྒྱུའི་ཕྱོགས་སུ་བློ་ཁ་བསྒྱུར། དེས་ངོས་རང་ལ་ཧ་ལས་དགོས་པ་གང་ཡང་མ་བྱུང་ལ་བོད་ནང་གི་མི་དམངས་ཚོས་དེའི་ཐད་ཀྱི་འཆར་སྣང་དེ་འདྲ་ཡོང་རྒྱུར་ངོས་ནས་ཚོད་དཔག་བྱས་མེད་ཀྱང༌། འཆར་སྣང་དེ་འདྲ་བྱུང་བར་ཧང་སངས་མ་བྱུང༌། ཉིན་ཤས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ངོས་ནས་ཝ་ཤིན་ཌོན་དུ་གཏམ་བཤད་བྱེད་སྐབས་ལྷ་སར་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་བྱུང་བའི་སྐོར་གྱི་སྙན་ཐོ་འབྱོར་སོང༌།’’17jམཆན། ཞེས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༣ ཉིན་ (Washington Post) ཞེས་པའི་དུས་དེབ་ཀྱི་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་ནས་གདན་ཞུས་ལྟར་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་བདེན་དོན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང༌། དེང་དུས་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་སོགས་ཀྱི་སྐོར་དྲི་བ་དྲིས་ལན་གྱི་ཚོགས་འདུ་མཛད། དགོང་དྲོ་རྣམ་དག་ཆོས་ལུགས་ཏེ་ཁེ་ཐོ་ལིག་མཐོ་སློབ་ལྷ་ཁང་ཆེན་པོའི་ནང་ཆོས་ལུགས་ཆེ་ཁག་ཕན་ཚུན་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་སྨན་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་སར་འཛམ་གླིང་ཆོས་ལུགས་ཚང་མའི་རྩ་བའི་སྤྱི་མཐུན་གྱི་དམིགས་ཡུལ་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་བདེ་སྐྱིད་ཡིན་པས། དེའི་ཐོག་ནུས་ཤུགས་ཆིག་སྒྲིལ་གྱི་ཐུན་མོང་དུ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་ཕྱོགས་ཇི་འགབ་སྐོར་དང༌། གཞན་ཡང་གཞན་ཕན་སེམས་བཟང་གི་བསླབ་བྱ་སྩལ་བས་སྐྱེ་བོ་ཚང་མའི་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པར་མཛད།

ཚེས་ ༢༥ གཟའ་ཚེས་དགེ་བའི་ཉིན་སྦུ་ལུ་མིང་ཀྲོན་ (Bloomington) གྱི་ས་གནས་དེར་ལྟག་མཚེར་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས་ ༡༩༨༢ ནས་ ༡༩༨༧ བར་བོད་ནང་རྒྱ་དམར་གྱི་བཙན་གནོན་འོག་རང་རིགས་སྤུན་ཟླ་ས་ཡ་གཅིག་དང་འབུམ་ཕྲག་གཉིས་འདས་གྲོངས་སོང་བ་དང༌། དགོན་སྡེ་དྲུག་སྟོང་བརྒལ་བ་རྩ་མེད་བཟོས་པའི་དྲན་རྟེན་དང༌། ལར་ནས་ཀྱང་འཛམ་གླིང་ས་ཁུལ་གང་དུའང་དེ་ལྟ་བུའི་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་མཚན་མ་མི་འབྱུང་བའི་ཆེད་བྱང་ཆུབ་མཆོད་རྟེན་བརྗིད་ཆགས་ཤིང་ལྟ་ན་སྡུག་པ་ཞིག་གསར་བཞེངས་མཛད་པ་དེའི་སྤྱན་སྔར་སྔོན་འགྲོའི་ཚུལ་དུ་དེར་འདུས་ཕྱི་བོད་མི་སྣ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བར་ཆོས་འབྲེལ་མདོར་བསྡུས་ཤིག་གནང་འཕྲལ་ཕྱི་བོད་མི་མང་ནས་བླ་མཆོད་ཚོགས་འཁོར་དང་འབྲེལ་བའི་མདོ་ལུགས་ཀྱི་བརྟན་བཞུགས་ཕུལ།

དེ་རྗེས་ཁེ་ན་ཌའི་བོད་མི་རྣམས་ནས་བྲོ་གཞས་སོགས་ཀྱི་གཟིགས་འབུལ་ཞུས། དེ་ནས་མཆོད་རྟེན་རིན་པོ་ཆེར་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་སྒོ་ནས་རབ་གནས་ཆོ་ག་རྒྱས་པ་དངོས་གཞིའི་དབུ་བཞུགས་མཛད་དེ་མཆོད་རྟེན་དྲུང་ཐུགས་སྨོན་རྒྱ་ཆེ་མཛད། དགོང་དྲོ་ས་གནས་དེའི་མཐོ་སློབ་ཀྱི་སློབ་ཕྲུག་བཞི་སྟོང་བརྒལ་བར་སྤྱིར་ཤེས་རིག་གལ་ཆེ་ཚུལ་དང༌། ལྷག་པར་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་གཞན་ཕན་སེམས་བཟང་སྒྲུབ་ཚུལ་གྱི་བསླབ་བྱ། གཞན་ཡང་ཟབ་མོ་རྟེན་འབྱུང་གི་ལྟ་བ། ནང་པའི་གཞུང་ནས་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་རྣམ་གཞག་གསུང་པ། དེང་དུས་ཚན་རིག་མཁན་གྱི་ཀླད་པ་དང་འབྱུང་བ་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་འདོད་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་དབར་འབྲེལ་བ་ཇི་ཡོད་སྐོར་ལས་བརྩམས་པའི་གསུང་བཤད་སྩལ།

ནེའུ་འཇར་སིར་སོག་པོའི་ནང་པའི་དགོན་པར་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། དེར་ཨ་རིའི་ནང་པ་རྣམས་དང༌། ཁེ་ན་ཌ། ཨ་རི་ཁུལ་སྡོད་བོད་མི་བཅས་པར་མཇལ་ཁ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྐོར་གསུང་ཆོས་སྩལ་བ་དང་འབྲེལ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཆོ་ག་ཡང་བཀའ་དྲིན་སྩལ་ཏེ་ནེའུ་ཡོག་ཏུ་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་བ་དང༌།

ཚེས་ ༢༨ ཉིན་ནེའུ་ཡོག་ཏུ་ཨ་རིའི་གློག་བརྙན་འཁྲབ་སྟོན་སྙན་གྲགས་ཅན་རི་ཆ་གྷར་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་མི་ཉམས་གོང་སྤེལ་ཆེད་བོད་ཀྱི་ཁང་པ་ཞེས་པ་ཞིག་གསར་འཛུགས་གནང་བ་དེའི་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་གཅེས་སྤྲས་འགན་ཁུར་གནང་བའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་བསྔགས་བརྗོད་གསུང་བཤད་སྩལ་བ་མ་ཟད། ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་སྙན་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཏུ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་མཛད་ཁུར་དང༌། ཆོས་ལུགས་དབར་མཐུན་སྒྲིལ་ཡོང་སླད་ཀྱི་རླབས་ཆེན་མཛད་རྗེས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང་གུས་བརྩི་ཞུ་བ་མཚོན་བྱེད་དུ་ཨལ་སྦལ་ཊ་སི་ཆོལ་ཛི་ཝར་ཌ་ (Albert Schultz Awards) ཞེས་པའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་བཞེས་ཀྱིས་དེར་འདུས་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ། སྐབས་དེར་ཨ་རིའི་གཞུང་གི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་སྐུ་ཞབས་སོ་ལ་ཟིས་གཙོས་པའི་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་རྣམས་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་གུས་བཀུར་ཆེ་བརྗོད་དང་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་གསུང་བཤད་གནང༌། ས་གནས་གང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཀྱང་ས་གནས་དེའི་དཔོན་རིགས་དང༌། ལས་བྱེད། མཁས་པ། ཆོས་བྱེད་མཚན་སྙན་ཅན་དུ་མ་མཇལ་ཁར་བཅར་བ་མ་ཟད། གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་དང༌། གསར་འགོད་པའི་དྲི་བ་དྲིས་ལན། བོད་མི་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་བཀའ་སློབ་སོགས་གཞན་ཕན་གྱི་མཛད་འཕྲིན་ལ་ཐུགས་ངལ་བའི་རྣམ་པ་ཡེ་ནས་མི་བཞེས་པར་འཕགས་མཆོག་ཕྱག་ན་པདྨོ་ཉིད་ཀྱི་རླབས་ཆེན་མཛད་འཕྲིན་བསྙོན་དུ་མེད་པ་བསྐྱངས།

དེ་ནས་རེ་ཞིག་ཨ་རི་ཁུལ་གྱི་གཟིགས་སྐོར་འཚམས་འདྲིའི་གནང་སྒོ་ཁག་གྲུབ་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་དབྱིན་ཇིར་ཕེབས་ཏེ་བཞུགས་ཞག་མཛད།

ཚེས་ ༣༠ སྔ་དྲོ་དབྱིན་ལན་དུ་གནས་སྡོད་བོད་མི་རྣམས་དང༌། ནང་ཆོས་དང་བོད་ལ་དགའ་ཞེན་ཡོད་པའི་ཕྱི་མི་བཅས་ལ་མཇལ་འཕྲད་དང་བཀའ་སློབ་མདོར་བསྡུས་ཤིག་སྩལ་ཏེ་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ལྡི་ལིར་ཞབས་སོར་འཁོད། ད་ལམ་ཆིབས་བསྒྱུར་རིང་ཆོས་སྲིད་ཞི་མཐུན་གྱི་གནང་སྒོ་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་བོད་དོན་བདེན་པའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་དགོངས་བཞེད་རླབས་པོ་ཆེས་འཛམ་གླིང་སྐྱེ་འགྲོ་རྣམས་ལ་སེམས་འགུལ་ཚད་མེད་ཐེབས།

༡༩༨༧ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢ ཉིན་ལྡི་ལི་ནས་འཇའ་མུ་བར་མཁའ་ལམ་དང༌། འཇའ་མུར་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་རང་གཞུང་བཀའ་བློན་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་ཕེབས་བསུར་བཅར་ཏེ་མཇལ་དར་ཕུལ། དེ་ནས་རང་གཞུང་ཕེབས་འཁོར་དུ་བཞུགས་ཏེ་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་གཞུང་ཞབས་སྲི་ཞུ་བ་རྣམས་དང༌། དགེ་འདུན། མང་ཚོགས་བཅས་ནས་གྲལ་བསྟར་བསྒྲིགས་ཏེ་གུས་བསུ་ཕེབས་མཇལ་ཞུས་པ་དང༌། ཕོ་བྲང་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་བཀའ་བློན་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས།

༢༽བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་རྗེས་ཀྱི་མཛད་པ་གལ་ཆེན་ཁག་གཅིག

གོང་གསལ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནང་ཕེབས་བཞུད་ཀྱིས་བསྟན་འགྲོའི་དོན་རླབས་པོ་ཆེ་བསྐྱངས་ཏེ་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་རྗེས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་སྐོང་སྟེ། ཉེ་ཆར་བོད་མི་མང་གིས་རྒྱ་མིའི་དབང་བསྒྱུར་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་ནང་བོད་མིའི་རང་སྲོག་ཤོར་བ་དང༌། རྨས་སྐྱོན་བྱུང་བར་སེམས་གདུང་ཆེན་པོ་བྱུང༌། དྲག་རྩུབ་ཀྱིས་གནད་དོན་གང་ཡང་ཐག་གཅོད་མི་ཐུབ་པར་ངས་ད་དུང་ཡིད་ཆེས་བྱེད་བཞིན་ཡོད། རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོའི་ནང་སྨྱོ་བ་ལྟ་བུའི་ཟིང་སློང་བྱས་པ་དེའི་ཉེས་འགན་མི་བཞི་ཤོག་ཁའི་མགོ་ལ་གཡོགས་པ་ལྟར། ད་ལམ་རྒྱ་གཞུང་ནས་བོད་མི་མང་གིས་བོད་ལ་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་བྱས་པའི་ཉེས་འགན་དེ་ངའི་མགོ་ལ་གཡོགས་བྱུང་བ་དེར་ང་དགའ་པོ་བྱུང༌།

ངས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཚོགས་པ་ཁག་ལ་རེ་འདུན་ནན་པོ་ཞུ་རྒྱུར། བོད་དུ་དམར་གསོད་གཏོང་མཚམས་འཇོག་དགོས་པ་དང༌། བཙོན་འཇུག་བྱས་པ་རྣམས་གློད་བཀྲོལ་གཏོང་དགོས་པའི་སྐོར་རྒྱ་གཞུང་ལ་ཁ་ཏ་སློབ་སྟོན་གནང་རོགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་སྩལ་བ་དང་ཆབས་ཅིག་མགོན་གང་ཉིད་ནས། ཁྱེད་ཚོས་དོ་སྣང་ཆེན་པོས་ང་ཐུགས་འདོད་བྱས་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་འདོད་བྱུང༌། གནས་ཚུལ་ཕྱོགས་གང་སར་ཁྱབ་པར་བརྟེན་གསར་ཤོག་དང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་སོགས་ནས་དོ་སྣང་དང་སེམས་ཁུར་ཆེན་པོ་ཞིག་སླེབས་བཞིན་ཡོད།

དཔེར་ན། དེ་རིང་ཁྱེད་རྣམ་པ་ས་ཐག་རིང་ནས་དཀའ་ངལ་ལ་མ་འཛེམ་པར་འདིར་སླེབས་ཏེ་སོ་སོའི་སེམས་གཏིང་གི་ཚོར་བ་བརྗོད་པར་དངོས་འབྲེལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། བོད་མི་རྣམས་ལ་ཉག་ཕྲའི་དུས་ཤིག་འཕྲད་སྐབས་འདིར་ཕྱི་མིས་སེམས་ཁུར་བླངས་པར་མཐོང་དུས་བློ་སྤོབས་ཤིག་རྙེད་ཀྱི་འདུག རང་ཉིད་དང་དཀའ་ངལ་འོག་ཏུ་ཡོད་པའི་གཞིས་ལུས་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་ཁྱེད་རྣམ་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ང་ལ་དམིགས་བསལ་ཞུ་རྒྱུ་གང་ཡང་ལྷག་མེད། ཁྱེད་ཚོར་དྲི་བ་ཡོད་ན་ང་ཚོས་བགྲོ་གླེང་བྱེད་ཆོག་གི་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། དེ་རིང་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ལྷན་ཁང་མི་སྣས་ཉེ་ཆར་ལྷ་སར་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ངོ་རྒོལ་གྱེན་ལངས་བྱས་པ་དེ་ཡུལ་ནང་ཆབ་སྲིད་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འགྱུར་མཚམས་ཤིག་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་དེར་གང་ཉིད་ནས་དེ་རང་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངས་བྱས་ན། ༡༩༥༩ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་མོར་ཞི་རྒོལ་ཆེན་མོ་བྱས་པ་དེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འགྱུར་མཚམས་ཤིག་ཡིན་པ་དང༌། ཉེ་ཆར་བྱུང་བའི་དོན་རྐྱེན་དེ་ནི་ལས་འགུལ་མུ་མཐུད་པ་ཞིག་ཡིནཔར་སྣང༌། འདི་ནི་ངའི་མྱོང་ཚོར་ཡིན། སྲིད་བྱུས་གུ་ཡངས་དང་གདམ་ག་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་ཡིན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་འདོད་པ་ཚིམ་པ་ཞིག་རྩ་བ་རང་ནས་བྱུང་མེད། རྒྱ་བསྐྱེད་རིང་ལུགས་པའི་དབང་འཛིན་འོག་བདེ་སྐྱིད་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད། མང་ཚོགས་ཀྱི་མགོ་སྟེང་དུ་དབང་ཆ་གསར་པ་སླེབས་སྐབས་དཀའ་ངལ་དེ་འདྲ་འཕྲད་བསྡད་ཀྱི་ཡོད། ངས་དེ་འདྲ་བསམ་གྱི་འདུག ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། དེ་ནི་རྒྱ་ནག་དབང་འཛིན་པ་ཚོར་ཐུགས་མཉེས་པོ་མ་བྱུང་བའི་རྣམ་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་རེད། འོན་ཀྱང༌། འདི་ནི་མངོན་རྟགས་སམ། མེ་ཚག་འདྲ་པོ་རེད། ང་ཚོའི་དཀའ་ངལ་ཆེ་བ་ད་ལྟ་གཞི་ནས་ཡོང་རྒྱུ་རེད། ངའི་སེམས་ཁྲལ་གཙོ་བོ་ནི། དེང་སྐབས་ཟས་རིགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་དེ་ཙམ་མེད། ལྟོགས་ཤི་ཐེབས་ཀྱི་མེད་པས་གནས་སྟངས་དྲག་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། བོད་པའི་རིག་གཞུང་དང་སྐད་ཡིག་ལ་སྲུང་སྐྱོབ། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་རང་དབང་ཡང་ཕྲན་བུ་དྲག་ཏུ་ཕྱིན་ཡོད། གནས་སྟངས་བཟང་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་རྒྱ་མིས་བོད་ཁྱོན་ཡོངས་དྲག་པོའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཐབས་བྱེད་པ་འདི་ནི་ཧ་ཅང་བློ་འཚབ་སྐྱེ་གཞི་ཞིག་རེད།

དཔེར་ན། གནས་ཚུལ་ཡོང་ཁུངས་ལྟར་བྱས་ན་ངོས་རང་ཡོང་སའི་བོད་བྱང་ཤར་ཨ་མདོའི་ས་ཁུལ་དུ་དམག་ལ་མཁོ་བའི་བཟོ་གྲ་དང༌། རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་བསྟི་གནས་ཤིག་གསར་འཛུགས་བྱས་ཡོད་འདུག ཉེ་བའི་ཆར་ཁོར་ཡུག་དང་རི་དྭགས་སེམས་ཅན་སྐོར་ལ་དོན་གཉེར་ཅན་གྱི་མི་སྣ་འགའ་ཤས་དང་ཐུགས་འཕྲད་བྱུང་སྟེ་ཁོ་ཚོ་ས་ཁུལ་དེ་དག་ལ་ལྟ་སྐོར་དུ་འགྲོ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་འདུག དེ་ལྟ་ནའང༌། ཁོ་ཚོས་བརྗོད་པ་ལྟར་བྱས་ན། ས་ཆ་འདི་དག་ད་ཆ་རྒྱ་མིའི་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་སྙིགས་རོ་གསོག་འཇོག་བྱ་ཡུལ་དུ་གྱུར་འདུག་པས། དེ་ནི་སེམས་ཁྲལ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་གཞི་ཞིག་རེད། འདི་ཚོ་ནི་བོད་མི་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཁྱིམ་མཚེས་ཡུལ་གྲུ་ཚོར་དཀའ་ངལ་འཕྲད་གཞི་ཞིག་རེད། མི་འབོར་སྤོ་བཞུད་ཀྱི་གནས་སྟངས་དེ་ནི་དཀའ་ངལ་གཞན་ཞིག་རེད། ཉེ་ཆར་རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ་ནས་ཕར་འགྲོ་མི་ཚོ་དང༌། བོད་ནས་རྒྱ་གར་དུ་ཚུར་ཡོང་མི་ཚོས་བརྗོད་དོན་ལྟར་བྱས་ན། ས་ཆ་སྤུས་ལེགས་པ་རྣམས་རྒྱ་མིའི་ཞིང་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་བཟུང་བྱེད་པ་དང༌། བོད་མི་རྣམས་སོ་སོའི་སྒོ་ཕྱུགས་སེམས་ཅན་མཉམ་འཁྲིད་བྱས་ཏེ་ས་མཐོ་སར་མ་སྤོས་ཀ་མེད་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་ཀྱི་འདུག དེ་སྔ་བོད་དུ་རྒྱ་རིགས་འབྲོག་པ་བྱས་ཏེ་སྡོད་ཀྱི་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་གོ་རྒྱུ་མེད། གཡག་ནི་བོད་པའི་སེམས་ཅན་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་རེད།

འོན་ཀྱང༌། ད་ཆ་རྒྱ་རིགས་རྣམས་གཡག་བདག་ཉར་གྱིས་འབྲོག་པ་བྱས་ནས་སྡོད་མཁན་ཡོད་པ་མཐོང་ཐུབ། བྱས་ཙང༌། གལ་སྲིད་གནས་ཚུལ་འདི་མུར་གནས་པ་ཡིན་ན་རིང་མིན་བོད་མི་རྣམས་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཆགས་རྒྱུ་ལས་མ་འདས། གལ་སྲིད་གནས་སྟངས་འདི་མུར་གནས་ཚེ་ཡུལ་གྱི་ས་བབ་སྲིད་བྱུས་ (Geo Politics) ཆ་ནས་ཀྱང་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་འགྲོ་སྲིད། འདི་ནི་ང་ཚོ་བོད་མི་ཚོའི་མཐའ་མའི་དུས་ལ་སླེབས་པ་ཞིག་ཡིན། ངའི་གྲོགས་པོ་འགས་འདི་ནི་རྒྱ་མིས་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་ཐབས་ལམ་མཐའ་མ་ (Final Solution) དེ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གནད་དོན་འདིའི་ཐད། ངས་འཛམ་གླིང་མི་མང་ཚོར་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པའི་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཕྱུག་པོ་འདི་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུའི་འགན་དེ་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་འཁྲི་གི་ཡོད་རེད་ཅེས་འབོད་སྐུལ་ཐེངས་མང་ཞུས་པ་ཡིན། ཞེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཉིད་ནས་འཚེ་བའི་བྱ་སྤྱོད་ནི་ཐབས་ལམ་ཞིག་མིན་སྐོར་གསུངས་སོང༌། འོ་ན། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་གང་འདྲ་ཞིག་ཐོག་ཕེབས་རྩིས་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངོས་ནས་ད་དུང་ཡང་འཚེ་བའི་ཐབས་ལམ་ནི་འོས་ཤིང་འཚམས་པ་ཞིག་མིན་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འཚེ་བའི་ལམ་བུ་ནི་རང་སྲོག་རང་གིས་བཅད་པ་ལྟ་བུ་རེད། ངའི་བསམ་ཚུལ་བྱས་ན། ཞི་བའི་ཐོག་ནས་ངོ་རྒོལ་གྱེན་ལངས་བྱས་པ་ལས་དངོས་སུ་དྲག་པོའི་ཐབས་ལམ་ལག་བསྟར་བྱས་ན་ཡག་པོ་མེད། རྒྱ་གར་གྱིས་དབྱིན་ཇིའི་མངའ་འོག་ནས་རང་བཙན་རྩོད་ལེན་བྱེད་སྟངས་དེར་ང་ཚོས་དཔེ་མཚོན་ཆ་ཚང་ལེན་ཐུབ་རྒྱུ་མིན་པ་ངས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། གནས་སྟངས་དེ་གཉིས་རྦད་དེ་ཁག་ཁག་རེད། དབྱིན་ཇི་རྒྱ་གར་ནང་བསྡད་སྐབས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དེ་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ངས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། དབྱིན་ཇི་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་པ་རྣམས་ཡག་པོ་མེད་པ་ངས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ནའང༌། རྒྱ་གར་དབྱིན་ཇིའི་མངའ་འོག་ཏུ་ཁྲིམས་ལུགས་ཤིག་ཡོད་ཅིང༌། མི་མང་ལ་རང་དབང་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། ད་ལྟའི་ང་ཚོའི་གནས་སྟངས་ལ་ཆ་བཞག་ན་རྦད་དེ་ཁག་ཁག་རེད། ད་དུང་ཡང་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་དེ་ཡག་ཤོས་ཡིན་པར་ངས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཉིད་ལ་མཐུན་འགྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་བྱུང་ན་ཁོ་ཚོས་ག་རེ་བྱེད་ཐུབ་བམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། གནས་སྟངས་ལས་སླ་པོ་མེད། ངོ་ཐོག་བྱས་ན། བོད་པའི་དཀའ་ངལ་གྱི་ངོ་བོ་ཧ་གོ་མཁན་ཚོས་སེམས་གཏིང་ནས་ང་ཚོར་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ད་དུང་ང་ཚོའི་གནད་དོན་དེ་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་ཐུག་བསྡད་ཡོད། བྱས་ཙང༌། མི་ཕལ་མོ་ཆེས་གཡོལ་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། སྐབས་འདིར་མི་ཚང་མས་དོ་སྣང་ཆེན་པོའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་བཞིན་ཡོད། གློ་བུར་ཐོག་རྒྱག་ཏུ་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་རྒྱབ་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་ནི་དངོས་འབྲེལ་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོར་ཕན་ཐོགས་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། བདུན་ཕྲག་སྔོན་མར་བོད་ནང་གནས་ཚུལ་འདི་མ་ལྷགས་གོང་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གནད་དོན་དེ་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་དུ་དོ་སྣང་དེ་ཙམ་མེད། འཛམ་གླིང་ཐོག་ནས་དོ་སྣང་མུ་མཐུད་སླེབས་ཆེད་གང་ཉིད་ནས་བོད་ནང་དེ་འདྲའི་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་སྤེལ་རྒྱུར་ཐུགས་མོས་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དཀའ་ངལ་འདི་གནས་པའི་རིང་དེ་སྲིད་དུ་གནས་ཚུལ་ཡོང་བསྡད་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་དམར་ནས་ཉེ་ཆར་བྱུང་རྐྱེན་རྣམས་སྐུ་ཉིད་ལ་ངན་ཁག་དཀྲི་བ་ཞིག་ཡིན་པས། དེའི་སྐོར་དགོངས་ཚུལ་ཇི་ཡོད་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་གང་ཡང་མ་རེད། ངན་ཁག་བཙུགས་སའི་བྱེད་གཏེ་གཙོ་བོར་ཐོག་མར་གོ་ཐོས་བྱུང་སྐབས་ངོས་རང་དགའ་པོ་བྱུང༌། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་གཏོར་བཤིག་ཚབས་ཆེ་བཏང་ཡོད། དེ་ནི་ཁོ་རང་ཚོའི་བྱས་རྗེས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་ཏེ་སོ་སོ་སོ་སོར་བསྔགས་བརྗོད་ཆེན་པོ་བྱས་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཕྱིས་སུ་སོ་སོའི་བྱས་ཉེས་ངོས་ལེན་བྱས་ཡོད། དེ་རྗེས་ངན་ཁག་ཡོངས་རྫོགས་ཤོག་ཁག་བཞི་ལ་དཀྲིས་པ་རེད། གཏོར་བཤིག་བཏང་བའི་དོན་རྐྱེན་དང༌། ཆོག་མི་ཤེས་པའི་ཚོར་བས་ད་ཆ་འགྱོད་གདུང་ཤུགས་དྲག་སྐྱེས་པའི་དུས་ཤིག་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བྱུང་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། འདི་ཚོ་ད་ཆ་རྒྱ་ནག་གིས་ཁས་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་ཁག་ཙམ་ཡིན་པ་གསལ་པོ་རེད། བྱས་ཙང༌། ཁོ་ཚོས་ངན་ཁག་དེ་མི་གཅིག་གི་སྒང་ལ་གཡུགས་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། འདི་ཚོ་ཚང་མ་ད་ལྟའི་ཆར་ལྷ་ས་གཅིག་པུར་བྱུང་རྐྱེན་གང་ཡིན་ནམ། འདི་ཚོ་གློ་བུར་དུ། ༡༩༨༧ ཟླ་ ༩ དང་ ༡༠ ནང་ཡོང་དགོས་དོན་ཅི་ཡིན་ནམ། སྐུ་ཉིད་ཨ་རིར་ཕེབས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ནམ། གནས་སྟངས་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག་གམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རྒྱུ་རྐྱེན་གཅིག་ནི་ངོས་རང་ཨ་རིར་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིན་པར་སྙམ། རྐྱེན་གཞན་པར། ངོས་རང་གིས་བརྟག་དཔྱད་དང་གནས་ཚུལ་མང་ཙམ་བསྡུ་ལེན་དགོས་པ་དེ་ཡིན། ད་ལྟའི་སྐབས་སུ་བབས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡོང་ཁུངས་ནི། འདིར་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ ༤༥ ནས་འབྱོར་སོན་བྱུང་བའི་ཡི་གེ་འདི་ནས་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་ཡོང་གི་འདུག འདི་ནི་ཡོང་ཁུངས་དང་པོ་དེ་རེད། ང་ཚོར་ད་དུང་ཡང་དུས་ཚོད་དང་གནས་ཚུལ་མང་ཙམ་དགོས་མཁོ་ཡོད་ཅིང༌། ད་ལྟའི་སྐབས་འདིར་ང་ལ་ཤེས་རྟོགས་མེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ད་ལྟའི་ཆར་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་ངོ་མ་དེ་གང་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ད་ལྟའི་ཆར། བོད་ནི་དེ་སྔ་རྒྱལ་ཁབ་ཐ་དད་ཅིག་ཡིན་པ་གསལ་པོ་བཟོ་འདོད་བྱུང༌། མ་འོངས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐོག་གདམ་ག་མང་ཙམ་ཡོད་པ་ནས། ངའི་གདམ་ག་དེ་སྒོ་མོ་ཕྱེ་ནས་བཞག་ཡོད། འདི་ནི་ངའི་བསམ་ཚུལ་ཡིན། ཉེ་ཆར་ངོས་རང་ཨ་རིར་བསྐྱོད་སྐབས་གྲོས་གཞི་དོན་ཚན་ལྔ་བཏོན་པ་ཡིན། བོད་དེ་དམག་འཐབ་མི་བྱེད་པར་ཞི་བའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཏུ་བསྒྱུར་དགོས། འདི་ནི་དངོས་འབྲེལ་བྱས་ན། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཀྱང་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་པའི་སྐོར་བལ་པོའི་གཞུང་གིས་བཏོན་པའི་བསམ་ཚུལ་དང་ཏོག་ཙམ་འདྲ་པོ་རེད། གལ་སྲིད་རྒྱ་བོད་གཉིས་དབར་འཆམ་མཐུན་གྱི་གནས་བབས་ཤིག་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བསྐྲུན་འདོད་ཡོད་ཚེ། བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་དང་པོ་དེ་ངེས་པར་དུ་རྒྱ་ནག་ཕྱོགས་ཡོང་དགོས་པ་དེ་ཡིན། གང་ལྟར་ཡང༌། གྱོང་གུན་དེ་ང་ཚོར་རག་རྒྱུ་རེད། མི་ཕན་ཚུན་མཛའ་བརྩེའི་སེམས་ཐག་ཉེ་རུ་གཏོང་དགོས་ན། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་དྲག་པོའི་དམག་ཤུགས་ཉུང་དུ་གཏོང་བའི་སྒོ་ནས་སེམས་ནང་ཞེད་སྣང་དང་དངངས་སྐྲག་མེད་པ་བཟོ་དགོས་པ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ།

གཉིས་པ། དམག་མི་ཧ་ཅང་མང་པོ་དང༌། གོ་མཚོན་འདྲ་མིན་གསོག་འཇོག་བྱས་པར་བརྟེན་རྒྱ་གར་གཙོས་ཁྱིམ་མཚེས་ཡུལ་གྲུ་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་རྐྱེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་དཀར་ནག་ནི་མི་འབོར་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཡིན་པར་སོང༌། ས་གནས་ས་ཐོག་ཏུ་ཞི་བདེ་ལྷིང་འཇགས་དང༌། ལྷག་པར་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་ཆེད་རྒྱལ་ཁབ་དེ་གཉིས་དབར་འབྲེལ་ལམ་བཟང་པོ་ཞིག་དགོས་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཡིན། དེས་ན་དམག་མི་ཉུང་འཕྲི་བྱེད་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་བོད་དུ་རྒྱའི་མི་འབོར་སྤོ་བཞུད་མཚམས་འཇོག་དགོས་རྒྱུ་གོ་སྐབས་གཉིས་པ་དེ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད།

གསུམ་པ། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྩིས་མེད་རྡོག་རོལ་བཏང་བའི་སྐོར་རེད། ང་ཚོ་བོད་མི་ཡང་འགྲོ་བ་མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་ཆེ་མཐོང་དང་ཐོབ་ཐང༌། གཞི་རིམ་གྱི་རང་དབང་དགོས་པ་ཡིན། ངའི་དྲན་ཐོག་ལ། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་ནང་ཨུ་རུ་སུ་དང༌། ཤར་ཡོ་རོབ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྡོག་རོལ་བཏང་བའི་དོན་རྐྱེན་བྱུང་སྐབས་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་ཡ་ལན་འཕྲལ་དུ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད། དེས་ཨུ་རུ་སུའི་མི་མང་ཐོག་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཞིག་སླེབས་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། དངོས་ཁམས་རིག་པར་མཁས་དབང་ས་མཁའ་རོ་ (Sakharrov) དང༌། གཞུང་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་བ་མི་མཐུན་པའི་མི་སྣ་གཞན་ལྟ་བུ་རེད། ནུབ་ཕྱོགས་སམ་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་སྐབས་ལས་འགུལ་སྣ་མང་སྤེལ་ཏེ་འགོ་འཁྲིད་རྒྱུའི་ཐོག་ཁོ་ཚོར་སེམས་ཤུགས་སླེབས་ཀྱི་ཡོད། ཕྱོགས་གཞན་ནས། རྒྱ་ནག་ལ་ཆ་བཞག་ན། ཉེ་ཆར་བར་སུ་གཅིག་གིས་ཁ་གྲག་མཁན་མེད། མང་ཚོགས་ཁུ་སིམ་མེར་བསྡད་ཡོད། རྒྱ་ནག་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་ཀྱང་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་རྒྱལ་ཁབ་འཛུགས་བསྐྲུན་གསར་དུ་བྱེད་ཕྱོགས་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་འབད་བརྩོན་གང་ཡོང་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གི་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཆེད་དུ་རིག་གཞུང་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལས་གཞི་ཡར་རྒྱས་ཚགས་ཚུད་འགྲོ་དགོས་ན་མིའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ནུས་པ་བེད་སྤྱོད་ཆ་ཚང་གཏོང་རྒྱུ་དེ་རེད། དེ་དག་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བར་མ་འོངས་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་བསམ་བློ་དང་ལྡན་ཞིང༌། འཆར་གཞི་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་ཐུབ་མཁན། འགྲོ་བ་མིའི་གཞི་རིམ་གྱི་ཐོབ་ཐང་ཐོག་བསམ་བློ་གཏོང་ཤེས་མཁན་དེ་རིགས་ཀྱི་འབོད་སྒྲ་མངོན་འགྱུར་ཡོང་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཛ་དྲག་གི་ཆ་རྐྱེན་ཆགས་ཡོད། མཐར། འདི་ཚོས་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གི་ཕྱོགས་ཡོངས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཧ་ཅང་རླབས་ཆེན་ཞིག་བསྒྲུབ་ཐུབ།

བཞི་པ། ད་བར་བོད་ནང་ཤིང་ནགས་གཅོད་འབྲེག་གིས་རྐྱེན་པས་ས་གནས་ས་ཐོག་གི་གནམ་གཤིས་ལ་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཡོད།

ངའི་ངོས་ནས་གནད་དོན་ལྔ་པ་དེ་ད་དུང་ཡང་སྒོ་མོ་ཕྱེ་ནས་བཞག་ཡོད། དངོས་འབྲེལ་བྱས་ན། རྒྱ་མི་དང་ང་ཚོའི་དབར་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་བཞིན། ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀས་འབྲེལ་བ་དེ་བཞག་འདོད་མེད་པ་རེད། རྒྱ་མིའི་མི་འབོར་སྤོ་བཞུད་དང༌། དྲག་པོའི་རྟེན་གཞིའི་ལས་དོན་རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏོང་བཞིན་པ་བཅས་ནི་སྐབས་སུ་བབས་པའི་ཛ་དྲག་ཆེ་ཤོས་གཉིས་པོ་དེ་ཆགས་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། མང་ཚོགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གཞུང་ལ་བཀའ་བརྩི་དང་ལེན་མི་བྱེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་ (Civil Disobedience) སྟོན་ཚེ། དེར་མོས་མཐུན་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། འདི་འགྲིག་པ་ཞིག་རེད། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་བརྒྱུད་ནས་རང་གི་སེམས་སྡུག་མངོན་ཐབས་བྱེད་པ་དེ་འགྲིག་ཡོད་རེད། མ་ཟད། རང་ཉིད་རྒྱུན་དུ་རང་དབང་ཅན་གྱི་མགྲིན་ཚབ་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བསམ་གྱི་ཡོད། རང་ཉིད་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་ཐོག་ལ་དབང་བསྒྱུར་མཁན་ཞིག་ཡིན་པར་བསམ་གྱི་མེད། རང་ཉིད་ནས་གང་ཐུབ་ཅི་ཐུབ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བསམ་པ་ལས་དེ་འདྲའི་ལྟ་སྤྱོད་འཛིན་མཁན་ཞིག་མིན། གལ་སྲིད་བོད་ནང་བོད་མི་ཚོས་དེ་ལྟར་བྱེད་འདོད་ཡོད་ཚེ་དེ་ནི་ཁོ་རང་ཚོའི་ཐོབ་ཐང་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། གང་ཉིད་ནས་ཝ་ཤིང་ཊོན་དུ་གནང་བའི་གསུང་བཤད་བརྒྱུད་ནས་བོད་ནང་དུས་རབས་གསར་པ་ཞིག་སྒོ་ཕྱེ་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་མ་རེད། དངོས་འབྲེལ་བྱས་ན། ངོས་ནས་གཏམ་བཤད་ཐེངས་མང་བྱས་སྐབས་གནད་དོན་ལྔ་ནས་བཞི་བཤད་ཚར་བ་རེད། འོན་ཀྱང༌། ཁོར་ཡུག་དེ་ཧ་ཅང་བཟང་ཕྱོགས་སུ་བསྒྱུར་ཏེ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོབ་ཅིང༌། ངའི་གྲོགས་པོ་ཚོས་འཆར་གཞི་ངེས་བརྟན་དགོས་པའི་དགོས་འདུན་བཏོན་ཡོད། བྱས་ཙང༌། ངོས་རང་གིས་འདི་ནི་དུས་ཚོད་རན་འཚམས་ཤིག་ཡིན་པར་བསམས་སོང༌། དེས་ན་ཞི་བའི་དོན་ཚན་ལྔ་པོའི་ཐོག་བསམ་ཚུལ་འགྲོ་ལུགས་ལྟར་བརྗོད་རྒྱུ་བྱུང༌། བྱས་ཙང༌། འདི་ནི་རང་ངོས་ནས་དུས་རབས་གསར་པ་ཞིག་ཡིན་པ་བསམ་གྱི་མེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཉིད་ནས་ཐུགས་གཤིས་གུ་ཡངས་དང༌། གདམ་ག་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ། དོན་ཚན་གསར་པ་ལྔའི་སྐོར་ལ་གསུངས་སོང༌། འདི་ནི་རྒྱ་དམར་བོད་བཞག་སྟེ་འགྲོ་དགོས་གསུངས་པ་དེ་ལས་ཐ་དད་གཅིག་འདོད་ཀྱི་ཡོད་པའི་དགོངས་དོན་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངོས་ནས་ཞི་བའི་དོན་ཚན་ལྔའི་སྐོར་ཁ་གསལ་པོ་བྱས་ནས་བཤད་པ་ཡིན། གཞི་རྩའི་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཐོག་ཆ་བཞག་ན། ང་ཚོར་བསམ་བློ་མང་ཙམ་གཏོང་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་དགོས། ངས་དེ་སྔོན་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་ངའི་ལངས་ཕྱོགས་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་ཡིན། དེས་མ་ཚད། ངས་དེ་སྔ་ཡང་ཡང་བརྗོད་པ་ལྟར་རང་ཉིད་འགྲོ་བ་མི་གཅིག་གྱུར་གྱི་འདུ་ཤེས་ཐོག་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཉིན་གཅིག་རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་ས་མཚམས་ཞེས་པ་དེ་མེད་པ་ཆགས་ཏེ་འགྲོ་བ་མི་གཅིག་གྱུར་གྱི་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་མང་དུ་འགྲོ་བའི་ཡིད་ཆེས་དང་རེ་བ་ཡོད། མིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བྱུང་རིམ་ནང་ས་མཚམས་ཞེས་པའི་ཚད་ཐིག་དེར་འགྱུར་བ་འགྲོ་བསྡད་ཀྱི་ཡོད། མི་རིགས་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་གི་ནང་གནས་སྟངས་མི་འདྲ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁག་ཁག་ཆགས་འགྲོ་གི་ཡོད།

ཡང་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཕན་ཚུན་འདུམ་སྒྲིག་བྱེད་པ་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་འདྲ་འདས་པའི་སྐབས་སུ་བྱུང་ཡོད་ལ་འབྱུང་འགྱུར་ཡང་ཡོང་ངེས་པ་རེད། ངའི་སེམས་ཁྲལ་ཆེ་ཤོས་ནི། བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་གནད་དོན་རེད། ཁོ་ཚོར་སོ་སོའི་རིག་གཞུང་དང་ཡུལ་གྱིས་གོམས་པའི་གཤིས་ལུགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡོད། དཀའ་ངལ་འཕྲད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་བོད་མི་ཚོ་ནི་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་ངང་གནས་ཀྱི་རེད་ཅེས་མི་མང་པོས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། བོད་དོན་ཐོག་འགན་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་འཁྲི་གི་མེད་རུང་ཉེ་ལམ་ཕྱི་མི་ ༤༥ བོད་ལ་ཕྱིན་ཏེ་བོད་པའི་གནས་སྟངས་ཐབས་སྡུག་མཐོང་བ་རྣམས་ཕྱི་ལོགས་དྲིལ་བསྒྲགས་ཀྱིས་བདེན་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ་ཞིག་དང༌། དེ་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྐུ་ཚབ་ལྟ་བུའི་དོན་ཕན་བྱུང་ཡོད།

བྱས་ཙང༌། ངའི་སེམས་ཁྲལ་གཙོ་བོ་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་ཐོབ་ཐང་དང་ཁེ་ཕན་ཆེད་དུ་ཡིན། རྒྱ་ནག་མཉམ་དམིགས་བསལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་སྟངས་དེ་འདྲ་ཡོད་པ་རེད། གལ་ཏེ་ང་ཚོ་རྒྱ་མིའི་ཆ་ཤས་སུ་བསྡད་དེ་ཕན་ཐོགས་མེད་པ་ཡིན་ན། ང་ཚོ་རྒྱ་མི་དང་ཐ་དད་བྱ་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ཆ་ཚང་ཡོད་པ་རེད། གལ་ཏེ་རྒྱ་མི་མཉམ་དུ་བསྡད་དེ་ཐོབ་ཐང་མང་བ་རག་གི་ཡོད་ན་དེ་ནི་འགྲིག་པ་ཞིག་རེད། ད་ལྟའི་སྐབས་ངའི་གདམ་ག་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་ཡིན། གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་སོ་སོའི་ཐོབ་ཐང་བློས་གཏོང་མི་ཐུབ། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། འདས་པའི་ལོ་ཤས་རིང་གང་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་ཏེ་ཞི་འགྲིགས་ཡོང་ཐབས་བྱས་པ་རེད། ད་ལྟ་སྐབས་སུ་བབས་པའི་འབྲེལ་ལམ་དེ་གང་འདྲ་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་གི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེའང་གནས་ཚུལ་ཡ་མཚན་པོ་ཞིག་རེད། རྩ་བའི་ཆ་ནས་རྒྱ་མི་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་དེ་མུ་མཐུད་ཉར་འདོད་ཡོད། མཐར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག མི་ལོ་ ༣༠ ལྷག་རིང་རྩ་བའི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་རྐྱེན་གཅིག་ནི། རྒྱ་མིས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང༌། ལོ་རྒྱུས། བོད་མིའི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོའི་ཐོག་ཤེས་རྟོགས་མེད་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་ཞིང༌། དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་ཞེས་པ་དེ་ཡག་པོ་ཡིན་རུང༌། དངོས་ཐོག་ཅེས་པ་ཐོག་མ་ག་རེ་ཡིན་མིན་མ་ནོར་བ་དགོས་ཤིང༌། དེ་རྗེས་གཞི་ནས་དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་ཞེས་པ་དོན་ལ་གནས་ཀྱི་རེད། རང་ངོས་ནས་བྱས་ན། རྒྱ་མི་མང་པོ་ཞིག་གི་ཀུན་སློང་ཡག་པོ་ཡོད་རུང༌། གནས་ཚུལ་ངོ་མ་ཇི་བཞིན་ཤེས་རྟོགས་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དཀའ་ངལ་རྣམས་ལམ་ནོར་བ་ཞིག་གི་ཐོག་ལ་གདོང་ལེན་བྱས་ཏེ་འགྲོ་བསྡད་ཀྱི་ཡོད། ཕན་ཚུན་ཡིད་ཆེས་དང་བསམ་ཤེས་བྱེད་རྒྱུའི་ཚབ་ལ་ཡིད་ཆེས་བརླག་པའི་ལས་ཀ་བྱེད་བསྡད་ཀྱི་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཚབ་འདི་མུ་མཐུད་བསྐྱོད་རྒྱུའི་སྲིད་བྱུས་འཛིན་གྱི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། གང་ཉིད་ནས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་དང༌། གཞུང་གི་བཀའ་ལ་བརྩི་བཀུར་དང་ལེན་མི་བྱེད་པའི (Civil disobedience) ཐབས་ལམ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་གསུངས་པར། གལ་ཏེ་ལྷ་སར་ཞི་བའི་ངོ་རྒོལ་བའི་ཐོག་རྒྱ་མིའི་ཉེན་རྟོག་པས་རྒོལ་རྡུང་བྱས་པ་ཡིན་ན་དེར་ཡ་ལན་སློག་རྒྱུ་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། འདི་མ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ཉེ་ཆར་ལྷ་སར་བྱུང་བའི་དོན་རྐྱེན་དེའི་ངན་ཁག་སྐུ་ཉིད་ལ་དཀྲིས་པ་རེད། སྐུ་ཉིད་བོད་དུ་ཕེབས་རྒྱུར་སྐུ་ངལ་འཕྲད་རྒྱུ་ཡིན་པ་དགོངས་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་འདྲ་བསམ་གྱི་མེད། གནས་ཚུལ་ལས་སླ་པོའི་ཐོག་ནས་འགྱུར་ལྡོག་འགྲོ་གི་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཉིད་རྒྱ་གར་དུ་ལོ་སུམ་ཅུ་བཞུགས་རྒྱུན་རིང་སྐུ་ངལ་ཆེན་པོ་འཕྲད་ཡོད། རྒྱ་མིའི་ཕྱོགས་ནས་ (Veto) དབང་ཤུགས་བེད་སྤྱད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཨ་རིའི་ངོས་ནས་གནོན་ཤུགས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག་སྤྲོད་རྒྱུའི་ཐོག་སྒུག་བཞུགས་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངས་བྱས་ན། ད་ཆ་གནས་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་འགྲོ་བཞིན་པ་རེད། རྒྱུ་མཚན་གཅིག་ནི། འཛམ་གླིང་ཐོག་གཏོར་བཤིག་གཏོང་རྒྱུའི་ཆ་རྐྱེན་དེ་ཧ་ལས་པ་དང་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་རེད། འདིས་རེ་བའམ་ཁོར་ཡུག་གསར་པ་ཞིག་བསྐྲུན་གྱི་ཡོད། དེའི་འབྲས་བུར་ཨ་རི་དང་ཨུ་རུ་སུའི་དབར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ཡར་རྒྱས་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བཞིན་པ་ལྟར་ཨུ་རུ་སུ་དང་རྒྱ་ནག་དབར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་དེ་ཡང་དྲག་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། རྐྱེན་གཞན་ཞིག་ནི། རྒྱ་མིས་སོ་སོའི་དཔལ་འབྱོར་དང་ཤེས་ཡོན་གོང་མཐོར་གཏོང་ཐབས་ཐོག་ཤུགས་གནོན་རྒྱག་བཞིན་པ་རེད། དེའི་ཐོག་རྒྱ་མིར་སེམས་ཁྲལ་དངོས་གནས་ཡོད་པ་རེད། ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནས་རོགས་རམ་དང་མ་འཛུགས་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། བྱས་ཙང༌། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་རང་གི་ཆེ་མཐོང་ཐོག་རྒྱ་གཞུང་ལ་སེམས་ཁྲལ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། འདི་སྔོན་ལོ་ ༡༥ ནས་ ༡༧ བར་གྱི་ཨ་རིའི་སྲིད་བྱུས་ལ་འགྱུར་ལྡོག་ཅིག་ཐེབས་ཡོད། དེ་སྔ་བོད་དོན་ཐོག་སེམས་ཁུར་ཞིག་བླང་གི་ཡོད་རུང༌། ༧༠ ལོའི་འགོ་སྟོད་ཙམ་ལ་ཨ་རི་དང་རྒྱ་ནག་དབར་མཛའ་བརྩེའི་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཆགས་ཏེ་བོད་དོན་ཐོག་ལྟ་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་རེད། ད་ཆ་སླར་ཡང་ཨུ་རུ་སུ་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་འཆམ་མཐུན་ཆགས་ཏེ་ཨ་རིའི་ངོས་ནས་བོད་དོན་ལ་དོ་སྣང་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཆ་ནས། གཅིག་བྱས་ན། སྐུ་ཉིད་ལ་ཆབ་སྲིད་ཐོག་ལའང་ཐེངས་དང་པཽར་ཕྱིས་གསལ་ནང་གསལ་བཤད་ཆོག་རྒྱུ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད། འདི་ནི་ཨ་རིས་བོད་དོན་ཐོག་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་ལ་འགྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་པར་དགོངས་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ༡༩༧༠ འགོ་སྟོད་ནས་བཟུང་ཨ་རི་བའི་གྲོགས་པོ་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་མང་འཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་འབྲེལ་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྒྱུར་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེ་རུ་སོང་སྟེ་བརྩེ་སེམས་ཐག་ཉེ་རུ་ཕྱིན་པ་རེད། ཕྱོགས་གཞན་ནས། གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ནི་སྔོན་དང་མི་འདྲ་བར་དེང་སྐབས་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་པའི་ཆ་རྐྱེན་བཟང་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིན་པ་རེད།

དེ་སྔ་ཡིན་ན། ང་ཚོ་འདི་ནས་གང་བཤད་རུང༌། དེ་ནི་བཙན་བྱོལ་བ་ཚོས་སྡུག་པོ་གཏོང་མཁན་ལ་སྐྱོན་འཛུགས་བྱས་པ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། ད་ཆ་བོད་དུ་ཕྱི་རྒྱལ་ལྟ་སྐོར་བ་མང་དུ་ཕྱིན་པ་ནས་བཟུང་འགའ་ཤས་ཟླ་བ་མང་པོའི་རིང་ས་གནས་མི་འདྲ་བ་ཁག་ཏུ་བསྐྱོད་དེ་ཡུན་རིང་གནས་སྟངས་གསལ་པོ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་དེས་དན་རྟགས་གསལ་པོ་མཚོན་ཐུབ་ཡོད། གཏོར་བཤིག་ཇི་ཙམ་བཏང་ཡོད་མེད་དང༌། བོད་མིའི་སེམས་ནང་ཚོར་བ་ཇི་ཡོད་བཅས་ནི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བའི་མིས་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ནས་ཤེས་ཐུབ། བྱས་ཙང༌། ངོས་ཀྱི་ཨ་རིའི་གྲོགས་པོ་ཚོར་སེམས་ཁུར་ཤུགས་ཆེ་སླེབས་ཏེ་ང་ཚོར་རོགས་པ་བྱེད་འདོད་ཆེན་པོ་འདུག་ཀྱང༌། ཨ་རིའི་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་ག་རེ་བྱེད་འདོད་མེད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ནི་རྦད་དེ་ཐ་དད་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། གང་ཉིད་ནས་རྒྱ་ནག་མཉམ་དུ་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་གྱི་གནད་དོན་ཐད་ལ་གསུངས་པའི་བཀའ་མོལ་དེར་ང་ཚོ་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་གཞིར་གྱུར། ང་ཚོ་མང་ཆེ་བར་སྐུ་ཉིད་དང༌། མང་ཚོགས་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་འདོད་རང་བཙན་གཙང་མ་ཡིན་པའི་སྣང་བ་བྱུང༌། འོན་ཀྱང༌། སྐུ་ཉིད་ཀྱི་གསུང་བཤད་མང་པོའི་ནང་ཐ་དད་ལོགས་སུ་བསྡད་འདོད་ཡོད་སྐོར་དང༌། གལ་སྲིད་བོད་མིར་ཁེ་ཕན་ཆེ་བར་ཡོད་ཚེ་རྒྱ་མིའི་ཁོངས་སུ་བསྡད་ན་མོས་མཐུན་ཡོད་ལུགས་གསུངས་སོང༌། སྐུ་ཉིད་ཀྱི་བཞེངས་ཕྱོགས་ལ་འགྱུར་བ་ཞིག་ཐེབས་མེད་དམ། ཡང་ན་རང་བཙན་གཙང་མ་འདོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངོས་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པར་དེ་རང་ཡིན་བསམ་གྱི་ཡོད། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་ནང་རྒྱུན་དུ་བདེ་སྐྱིད་ཅེས་པ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་སྐོར་ནན་བརྗོད་བྱས་པ་ཡིན། བསམ་ཚུལ་དེ་ནི་ད་ལྟའང་རན་ཤོས་ཡིན་པར་བསམ་གྱི་ཡོད། འདས་པར་ཆ་བཞག་ན་བོད་དེ་རྒྱལ་ཁབ་ལོགས་དགར་ཞིག་རེད། ལོ་རྒྱུས་ནི་ལོ་རྒྱུས་རང་བསྡད་རྒྱུ་དང༌། བདེན་པ་ནི་བདེན་པ་རང་བསྡད་ཀྱི་རེད། སུ་གཅིག་གིས་དེར་འགྱུར་ལྡོག་གཏོང་མི་ཐུབ། བྱས་ཙང༌། ངས་བསམ་པར་བྱས་ན། བོད་རྒྱ་གཉིས་དབར་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་དང༌། ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ཇི་ཡོད་བཅས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རྒྱ་མིས་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་དགོས་རྒྱུ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། མན་ཇུ་དང་སོག་པོའི་ཤུགས་རྐྱེན་སླེབས་པ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང༌། བོད་དུ་རྒྱ་མིའི་ཤུགས་རྐྱེན་སླེབས་པ་བྱུང་མེད། དེ་སྔ་ཤར་མའི་བཙན་པོའི་ཤུགས་རྐྱེན་ (eastern emperor’s influence) སླེབས་སྐབས་སུའང་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་བོད་དང་སོག་པོ། རྒྱ་ནག་གསུམ་པོ་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོ་ལོགས་དགར་བྱས་ནས་བསྡད་པ་རེད། ང་ཚོར་རང་བཙན་དགོས་ཡོད་བརྗོད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ཆ་ཚང་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། འདི་ནི་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་པ་མིན་པར་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པ་རེད། གནས་ཚུལ་ལ་འགྱུར་ལྡོག་འགྲོ་བཞིན་པ་ལྟར་རྒྱ་གར་དམངས་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ཡང་གསར་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད།

སྔོན་ཆད་རྒྱལ་དྲན་ཆུང་ཆུང་འོག་བསྡད་ཀྱང༌། ད་ཆ་རྡོག་རྩ་གཅིག་སྒྲིལ་བྱས་ནས་བསྡད་ན་དགེ་མཚན་ཡོད་པར་མཐོང་བ་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་འོག་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། ངོས་རང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དེ་ཡང་བོད་མིའི་འགོ་ཁྲིད་ཅིག་ཡིན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ལས་འགན་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། རང་ཉིད་ཁོ་ཚོའི་རེ་འདུན་ལ་བལྟ་བ་དང་ཉན་དགོས་ཀྱི་ཡོད། སྐབས་འདིར་རང་ཉིད་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་སྐད་ཆ་བཤད་ནས་དཀའ་ངལ་སེལ་དགོས་པ་དེ་ཡིན། འདས་པ་ནི་གནས་ཚུལ་དྲང་བདེན་ཞིག་ཡིན་པ་རང་ངོས་ནས་གསལ་པོ་བཟོ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ཅིང༌། འོན་ཀྱང༌། མ་འོངས་པ་ནི་ད་དུང་ཡང་སྒོ་མོ་ཕྱེ་ནས་བཞག་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ཞི་བའི་དོན་ཚན་ལྔ་ལ་ངོས་ལེན་བྱུང་རྗེས་གནས་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་ཞིག་འགྲོ་སྲིད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། འགྲེལ་བརྗོད་མེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། འོན་ཀྱང༌། དེ་གསལ་པོ་ཆགས་མ་སོང༌། བོད་མི་ཚོས་རང་བཙན་གཙང་མ་འདོད་ཀྱི་ཡོད། སྐུ་ཉིད་ནས་སྒོ་མོ་ཕྱེ་ཡོད་གསུངས་པ་རེད། བྱས་དུས་ལྷ་སར་ངོ་རྒོལ་གྱེན་ལངས་བྱས་པ་བཞིན། མི་མང་གི་མངོན་འདོད་བཞིན་སྐུ་ཉིད་ནས་རང་བཙན་གཙང་མ་འདོད་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ཁྱེད་རང་གིས་བཤད་སྟངས་དང༌། ཚིག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཙམ་མ་གཏོགས། དོན་དུ་གནས་ཚུལ་ཤེས་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་འདུག་གཱ། འོན་ཀྱང༌། ངའང་གནས་སྟངས་དེ་ག་རང་ཐོག་བསྡད་ཡོད། དྲང་པོར་བརྗོད་ན། བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་བདེ་དོན། རིག་གཞུང་ཐོག་འགན་ཞིག་དང༌། དེར་མ་ཚད། རྒྱ་ནག་མི་མང་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་མཉམ་དུ་འབྲེལ་བ་བྱ་རྒྱུའི་འགན་དེའང་ངོས་རང་ལ་ཡོད། ད་བར་རྒྱ་མིའི་མཉམ་དུ་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་བྱ་རྒྱུའི་ཐད་ལ་དོན་སྨིན་སོན་པ་གང་ཡང་བྱུང་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སེམས་ཤུགས་ཆག་གི་མ་རེད། འོན་ཀྱང༌། ད་ལྟའི་སྐབས་སུ་ཡང་རྒྱ་གཞུང་མཉམ་དུ་འབྲེལ་བ་མཚམས་འཇོག་བྱ་རྩིས་མེད། བྱས་ཙང༌། ངའི་ལན་ནི། གདམ་ག་སྒོ་མོ་ཕྱེ་སྟེ་བཞག་ཡོད་ཅེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ད་ཆ་ལྷ་སར་འགྲོ་མུས་ངོ་རྒོལ་གྱེན་ལངས་ལ་མོས་མཐུན་ཡོད་སྐོར་གསུངས་པའི་ལན་དེ་ལྷ་སར་འཁྱོལ་གྱི་ཡོད་པ་བཞིན། ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་མུ་མཐུད་འགྲོ་རྒྱུར་མོས་མཐུན་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེར་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་ལམ། ཡང་མིང་གཞན་ག་རེ་བཏགས་རུང༌། གང་ལྟར་ཡང༌། འདོད་པ་མ་ཁེངས་པ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡོད་པ་རེད། དོན་དག་ཡང་སྙིང༌། བོད་ནས་ཐུག་པར་སླེབས་མཁན་བོད་མི་ཕལ་མོ་ཆེས་ང་ཐུག་མ་ཐག་ངུ་མ་ཤོར་བའི་རིགས་ཕལ་ཆེར་མེད་པ་འདྲ་པོ་རེད། ཉེ་སྔོན་ལོ་ཤས་ནང་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་ལ་འགྲོ་མི་ཕྱི་རྒྱལ་བ་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་ཅིང༌། སོ་སོའི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་རྒྱ་མི་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་བོད་མིས་དོགས་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཆེན་པོ་སྟོན་གྱི་འདུག་ཅེས་ཤོད་མཁན་བྱུང༌། རྒྱ་མི་ཕར་ཙམ་འགྲོ་བ་དང༌། བོད་མིས་རྣམ་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་ཞིག་སྟོན་གྱི་ཡོད་པ་དངོས་འབྲེལ་གྱི་གནས་ཚུལ་རེད། བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་སྐྱིད་པོ་མེད་པ་དེ་རྒྱ་མིའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་ཤེས་དགོས་པའང་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་བསམ་གྱི་ཡོད། བྱས་ཙང༌། བོད་མི་ཚོས་རང་གིས་འདོད་པ་མི་ཁེངས་པའི་རྣམ་འགྱུར་དེ་ཡིན་ལུགས་ཚུལ་མཐུན་ཐོག་ནས་བཤད་དགོས། དེ་མིན་རྙོག་གྲ་བཟོ་མཁན་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཡིན་པ་མ་གཏོགས་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་རྒྱ་དམར་གྱི་འགོ་ཁྲིད་འོག་སྐྱིད་པོ་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་སྲིད། ཅེས་གསུངས།

དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་འཛེལ་སིང་མཆོག་ལ་ལྷ་སའི་དོན་རྐྱེན་གཙོས་བོད་དོན་ཕྱིར་བསྒྲགས་ཡོང་ཐབས་སྙན་སྐུལ་མཛད་དོན།

ྋ ཐུགས་བརྩེ་ལྡན་པ་སྐུ་ཞབས་ (Zail Singh) མཆོག་ལ།

ཉེ་ལམ་ལྷ་སར་བོད་མིས་རྒྱ་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་པ་དེ་ནི་བོད་མིའི་མངོན་འདོད་ཇི་ཡིན་གསལ་པོ་བསྟན་པ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་མིས་བོད་མིའི་ཐོག་གདུག་རྩུབ་དང་དྲག་གནོན་ཚབས་ཆེ་བྱས་པ་དེ་ནི་ཧ་ལས་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་མ་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། གནས་ཚུལ་ཇི་བྱུང་གསར་ཤོག་ཐོག་དྲིལ་བསྒྲགས་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་ནི་སེམས་ཤུགས་སྐྱེ་གཞི་ཞིག་ཡིན། ལྷག་པར་རྒྱ་གར་གསར་ཤོག་ཁག་གིས་དོ་སྣང་ཆེན་པོས་གནས་ཚུལ་དྲིལ་བསྒྲགས་ཁྱབ་ཆེ་བྱས་ཡོད་ཅིང་དེ་ནི་བོད་མིའི་གནད་དོན་ཐོག་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པས་ང་ཚོས་དགའ་སྤྲོ་ཆེན་པོས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

རྒྱ་གར་གྱིས་བོད་མིར་ཆབ་སྲིད་ཐོག་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚད་མཐོན་པོ་ཞིག་ཐོབ་ཐབས་བོད་མི་ཚོས་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་གཤིས། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་དེ་ལྟར་གནང་རྒྱུར་སྟབས་མ་བདེ་བ་ཞིག་ཡོད་སྲིད། འོན་ཀྱང༌། སྐུ་ཉིད་ལྟ་བུ་སྐུ་སྒེར་གྱི་ངོས་ནས་ཉེ་ཆར་ལྷ་སར་བྱུང་བའི་དོན་རྐྱེན་དང༌། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་བཅས་པར་ཞལ་གསང་པོས་གསུང་གླེང་གནངཐུབ་རྒྱུ་ཞིག་ཡིན། ངོས་ནས་ཨ་རིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཐོག་གཏམ་བཤད་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་ཕུལ་བའི་ཞི་བའི་གྲོས་གཞི་དོན་ཚན་ལྔའི་ཐོག་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་པའི་སྐོར་གྱི་ངོ་བཤུས་སྐུ་ཉིད་ལ་འབུལ་ལམ་ཞུ་བཞིན་ཡོད། གང་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཇི་ཡིན་དང་སློབ་སྟོན་ཞུ་རྒྱུར་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོའི་ཐོག་ནས་ངང་སྒུག་བྱེད་བཞིན་ཡོད། གུས་བརྩིའི་འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ༡༩༨༧ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༦ ལ། ཞེས་སྩལ

དུས་མཚུངས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བོད་ཞི་བའི་བསྟི་གནས་སུ་བསྒྱུར་ཐབས་དང༌། རྒྱ་མི་བོད་དུ་གནས་སྤོ་མཚམས་འཇོག་འཕྲལ་དུ་ཡོང་ཐབས་སྲིད་བློན་ར་ཇི་གྷན་དྷི་མཆོག་ལ་འབོད་སྐུལ་གནང་དོན།

ྋ མི་རྗེ་མཆོག་ལ།

རང་ཉིད་ ༡༩༨༧ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༨ ཉིན་ཨ་རིར་ཕྱོགས་བསྐྱོད་བྱས་པའི་དུས་མི་རིང་བ་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཞིག་གིས་རྐྱེན་པས་སླར་ཡང་སྙན་བསུན་ཞུ་དགོས་བྱུང་བར་དགོངས་སེལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། བོད་ནི་རིག་གཞུང་གི་ཆ་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་དགེ་ཕྲུག་ཅིག་ཡིན་པ་དང༌། བོད་པས་རྒྱ་གར་ནི་རྩ་ཆེའི་ཡུལ་གྲུ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་རེད། བོད་མིས་གཉན་འཕྲང་ཅན་གྱི་དུས་སྐབས་འདིར་རྒྱ་གར་ལ་རེ་བ་ཡོངས་སུ་བཅོལ་ནས་བསྡད་ཡོད། བོད་པའི་ཁ་རྒྱུན་དུ། ཕྲུ་གུ་ངུ་ས་ཨ་མ། ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟར་རེད། འདི་སྔོན་གྱི་གནས་འཕྲིན་ནང་ཞུས་དོན་བཞིན། ངོས་ནས་ཨ་རིར་ (Capitol Hiee) དུ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་སྐོར་གྲོས་གཞི་དོན་ཚན་ལྔ་ཅན་ཞིག་སྤྱན་ལམ་དུ་བསྟར་རྗེས་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མིའི་ཕྱོགས་ནས་ཡ་ལན་ཧ་ཅང་བཟང་པོ་ཐོབ་ཡོད། གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱི་འབྲེལ་ཚོགས་ཆུང་དང་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱི་སྲིད་ལྷན་ཚོགས་བཅས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་གཉིས་ཀས་ངས་བརྩམས་པའི་ལས་འགུལ་འདིར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་འབྲེལ་རྒྱའི་སྲིད་བློན་ (Zhao Ziyang) ལ་འདི་སྐོར་གནས་འཕྲིན་ཕུལ་ཡོད། ནུབ་འཇར་མན་དང་དབྱིན་ཡུལ་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོབ་པ་ནི་བློ་སྤོབས་སྐྱེ་གཞིར་འགྱུར། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་མང་པོ་ཞིག་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་བཟང་པོ་ཐོབ་པའི་ཡིད་ཆེས་གཙང་མ་ཡོད། ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཀྱང་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་གྱི་འདུག

ང་ཚོར་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ཚོ་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་ཨ་རིའི་ཕྱོགས་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོབ་བཞིན་པ་ནི་གནད་འགག་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད།

འོན་ཀྱང༌། འདི་ཚོ་ཚང་མའི་ནང་ནས་ང་ཚོ་བོད་མི་དང་བོད་མིའི་གཉན་འཕྲང་ཅན་གྱི་གནད་དོན་ཐོག་ལ་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་ནི་དེ་བས་ཀྱང་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། བོད་མིའི་གནད་དོན་ཐོག་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་གལ་གནད་ཆེ་ནའང༌། རྒྱབ་སྐྱོར་ལྟེ་བ་རྒྱ་གར་ཕྱོགས་ནས་ཡོང་རྒྱུ་དེ་ཆགས་ཡོད། ཉེ་ཆར་བོད་ནང་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་དེས་བོད་མི་ཚོ་རྒྱ་མིའི་མངའ་འོག་ཏུ་བསྡད་འདོད་མེད་པ་ར་འཕྲོད་གསལ་པོ་བསྟན་པ་རེད།

རྒྱུ་མཚན་འདི་ལ་བརྟེན་ནས། དེ་སྔོན་རང་ངོས་ནས་གལ་ཆེའི་གནད་དོན་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ལ་ནན་བརྗོད་ཞུ་རྒྱུའི་རང་དབང་དེ་བླངས་པ་ཡིན། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་དོན་གནད་འདི་གཉིས་ཐོག་དགོངས་པ་གཏིང་ཟབ་ཅིག་བཞེས་རྒྱུ་གལ་གནད་ཧ་ཅང་ཆེ། བོད་ཞི་བའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཐབས་དང༌། རྒྱ་མི་བོད་ནང་སྤོ་བཞུད་འཕྲལ་དུ་མཚམས་འཇོག་དགོས་རྒྱུ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་ཞིང་ལག་བསྟར་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་ཡོད། གཞིས་ལུས་བོད་མི་ཚོས་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆེད་མངོན་འདོད་ཇི་ཡོད་གྱེན་ལངས་ལས་འགུལ་འདི་ཚོའི་བརྒྱུད་ནས་གསལ་པོ་ཆགས་ཡོད། དེས་ན་གནད་དོན་འདི་གཉིས་ཐོག་རྒྱ་གར་གྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

གནད་དོན་གཞན་ཞིག་ཞུ་འདོད་ཡོད་པ་ནི་ས་མཚམས་རྙོག་གྲའི་སྐོར་ཡིན། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ནི་ས་མཚམས་རྙོག་གྲ་ལས་ལོགས་སུ་བརྩི་བཞིན་མེད་དམ་སྙམ། རྒྱའི་དམག་དཔུང་ཇི་སྲིད་བོད་ནང་མུ་མཐུད་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་དབར་གྱི་ས་མཚམས་རྙོག་གྲའི་སྐོར་ཤོག་བུའི་སྟེང་ཇི་ཙམ་གླེང་རུང༌། དོན་འབྲས་ཕྲན་བུ་ཞིག་ལས་ཡོང་རྒྱུ་མེད་ཅེས་ནན་བརྗོད་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། ངས་སྔོན་དུ་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་ཇི་སྲིད་མ་སེལ་བར་དེ་སྲིད་ས་མཚམས་ཁུལ་དུ་དངོས་འབྲེལ་ཞི་བདེ་བརྟན་བརླིང་ཡོང་མི་ཐུབ། སྐུ་ཉིད་ནས་སྐུ་ངལ་འཛེམས་མེད་ཀྱིས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་དུ་གནས་པའི་མི་མང་གི་བདེ་འཇགས་ཆེད་ཕྲན་བུ་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་རུང༌། ངོས་ནས་བོད་ཞི་བའི་བསྟི་གནས་སུ་བསྒྱུར་ཐབས་གྲོས་གཞི་བཏོན་པ་དེར་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ཕུགས་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་གཟིགས་ཏེ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོང་བ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ངོས་ནས་མ་འོངས་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་ཁེ་ཕན་ཆེད་གསལ་པོའི་ཐོག་ནས་ཐད་ཀར་ཐུག་ཞུ་རྒྱུ་ཞིག་ལ། རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆ་ནས་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱིས་ས་མཚམས་ཟེར་བ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་བྱུང་མེད། འོན་ཀྱང༌། ༡༩༡༤ ལོར་བཞག་པའི་སིམ་ལའི་ཆིངས་ཡིག་དེར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ངོས་ནས་ཁྲིམས་མཐུན་དུ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད་རེད། ཅེས་བརྗོད་རྒྱུ་ཡིན། གལ་སྲིད་བོད་དེ་རྒྱའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཚེ་མེག་མ་ཧོན་ས་ཐིག་ས་མཚམས་དེ་རང་བཞིན་ནུས་མེད་ཆགས་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང༌། ད་དུང་མི་འགའ་ཤས་ཀྱིས་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་དབར་ནང་ཁུལ་འཆམ་མཐུན་གྱི་གནས་བབས་ཤིག་བྱུང་སྟེ་ས་མཚམས་ཀྱི་རྙོག་གྲ་སེལ་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། དེ་རྗེས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་སེལ་ཐུབ་རྒྱུར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེའི་ཐོག་སྣང་བ་འཁྲུལ་གཞི་ཞིག་ནི། གལ་སྲིད་གནས་སྐབས་ཐབས་ཤེས་ཤིག་འདོན་ཐུབ་པའི་དབང་དུ་བཏང་ནའང༌། མ་འོངས་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོར་རྒྱའི་མི་འབོར་བོད་ནང་སྤོ་བཞུད་མུ་མཐུད་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་སེལ་ཐབས་རྩ་བ་ནས་མེད་པར་གྱུར་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད། གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཡིན་པར་ཆ་བཞག་ནའང༌། ས་མཚམས་གནད་དོན་སྐོར་བོད་པའི་ངོས་ནས་ཆ་ཤས་མ་བླངས་པ་ཡིན་ན། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་དབར་གྱི་གཞི་རིམ་ས་མཚམས་དཀའ་རྙོག་སེལ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད། དེའི་ཚབ་ཏུ་ནམ་རྒྱུན་བོད་པས་རྒྱ་གར་ཐོག་རེ་བ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དེ་ད་ཆ་བློ་ཕམ་བྱེད་པའི་གནད་དོན་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་རེད།

རྒྱ་གར་གྱིས་བོད་ཐོག་ལངས་ཕྱོགས་བརྟན་པོ་དང༌། བཅོས་མིན་ཐད་ཀར་འཛིན་པ་དེས་འཛམ་གླིང་ནང་རྒྱ་གར་གྱི་རིག་གཞུང་གི་བྱེད་ཐབས་དང་ཡོངས་སུ་མཐུན་ཞིང༌། ཕྱོགས་སྒྲིལ་སྤངས་པའི་ལས་འགུལ་གྱི་རྩ་འཛིན་གཞིར་བཟུང་ལག་བསྟར་རྐང་འཛུགས་བྱེད་མཁན་གཙོ་བོ་དེ་རྒྱ་གར་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་གུས་ཞབས་རང་བཞིན་གྱིས་འཐོབ་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད། བོད་ནི་རྒྱའི་མངའ་ཁོངས་སུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་དེར་ནོར་འཁྲུལ་ཚབས་ཆེན་ཞིག་བྱས་པར་རྒྱ་གར་གྱི་ཚོགས་སྡེ་ཁག་མང་པོའི་བསམ་ཚུལ་ཡོང་གི་ཡོད་པའི་ཚོར་སྣང་ཡོང་གི་འདུག་པ་དང༌། དེའི་ཐོག་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་ལས་བྱེད་མི་སྣས་ཡོངས་གྲགས་མིན་པར་བསམ་ཚུལ་གཅིག་མཚུངས་ཤོད་མཁན་ཡོང་གི་ཡོད།

སྐབས་འདིར་རང་ངོས་ནས་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་དབར་འབྲེལ་ལམ་བཟང་པོ་ཞིག་བསྐྱངས་ཐུབ་རེ་ཆེན་པོ་ཡོད། རིག་གཞུང་དང༌། མི་རིགས་ཆེན་པོ་གཉིས་དབར་མཛའ་མཐུན་གྱི་འབྲེལ་ལམ་བཟང་པོ་འཛུགས་ཐུབ་པ་འདིས་ཡུལ་གཉིས་ཀྱིས་གཙོས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་ཞི་བདེ་དང༌། ཕན་རླབས་རྒྱ་ཆེ་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང༌། རྒྱུ་མཚན་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ངོས་ནས་བོད་དེ་ཞི་བའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཐབས་བྱེད་པ་དེ་ནི་ས་འབྲེལ་ཁག་དང༌། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་དབར་མཐུན་ལམ་དམ་ཟབ་ཐོག་གནས་རྒྱུའི་རེ་བ་བཅངས་ཏེ་བསམ་འཆར་འདི་ཕུལ་བ་ཡིན། འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་གཉིས་ནི་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཡིན་པ་རེད། རྒྱ་ནག་དང་མི་འདྲ་བར་རྒྱ་གར་གྱིས་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་ལངས་ཕྱོགས་ནི་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་དང་འབྲེལ་བ་གཏིང་ཟབ་ཅིག་ཡོད་པ་རེད། གལ་སྲིད་རྒྱ་གར་གྱིས་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་ཡ་ལན་ཞིག་བྱས་པ་ཡིན་ན། དེས་སོ་སོའི་ཐོག་གཞན་གྱིས་ལྟ་སྟངས་བཟང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང༌། དེར་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད། རང་རེ་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཆེད་སྐུ་ཉིད་ནས་གནས་འཕྲིན་འདིར་དགོངས་བཞེས་གཏིང་ཟབ་གནང་བའི་རེ་འདུན་ཞུ། གུས་བཏུད་དང་འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ཞེས་སྩལ།

དེ་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་ཀྱིས་ཉེ་ཆར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་རྒྱལ་གཅེས་བོད་མི་དཔའ་བོ་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ཀྱིས་རང་ཡུལ་བོད་འདི་རང་དབང་རང་བཙན་ཡིན་ཞེས་སྐད་འབོད་ཀྱི་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་བྱས་ཏེ་རྒོལ་གཏམ་བསྒྲགས་པའི་ལས་འགུལ་སྔ་རྗེས་བྱས་པར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་དྲག་གནོན་བསད་རྨས་དང༌། བཙོན་བཟུང་བྱས་པ་བཅས་ཀྱི་ཆེད་དུ་རྟེན་མཆོག་སྤྱན་སྔར་མཆོད་སྤྲིན་སྣ་ལྔ་སྟོང་ཚར་འབུལ་གཤོམས་ཐོག བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་བློ་བཟང་ཉི་མ་དང༌། གདན་སའི་མཁན་པོ་ལས་ཟུར་ཕེབས་བཞུགས་རྣམས། བླ་སྤྲུལ་དགེ་འདུན། བཙུན་མ་བཅས་ཞལ་གྲངས་བཞུགས་པའི་ཚོགས་མགོན་དུ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། ཞལ་འདོན་རྒྱུན་ཕྱག་གསུམ་པ་དང༌། རྟེན་ཁྲུས། ཡུལ་ཁྲུས། གནས་བཅུ། འཕགས་བསྟོད། བདེ་སྨོན། ཐོག་མཐའ་མ། བྱམས་སྨོན། སློབ་དཔོན་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱི་ཐུགས་དམ་གནད་བསྐུལ། བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་བཅས་གནད་སྨིན་བསྐྱངས་པ་མ་ཟད།

བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་སྐོར་རྒྱ་གར་བ་དང༌། རྒྱ་གར་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཁག་ཏུ་བཅའ་སྡོད་ཕྱི་རྒྱལ་གསར་འགོད་པ་དང༌། དཔར་པ་བཅས་མི་གྲངས་ ༥༥ ཆེད་བཅར་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་དྲི་བ་ཞུས་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ་དོན། ‘‘བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་ཟིང་ཆ་ཞོད་འཇགས་ཡོང་ཐབས་སུ་དོན་ཚན་གཉིས་འཕྲལ་དུ་ལག་ལེན་བསྟར་དགོས། དང་པོ་བོད་ནང་རྒྱ་མི་ཁྱོན་ཆེ་གནས་སྤོ་བྱེད་པའི་སྲིད་བྱུས་དེ་དང༌། གཉིས་པ་བོད་ཀྱི་མཐའ་མཚམས་ལ་དམག་དཔུང་སྡེབ་གསོག་བྱེད་པ་དེ་གཉིས་འཕྲལ་དུ་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

‘‘རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོ་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང༌། རིག་གཞུང༌། སྐད་ཡིག་སོགས་ལ་ཤེས་རྟོགས་རྒྱུས་མངའ་གང་ཡང་མེད་སྟབས་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཐད་ཁོང་ཚོའི་བློ་ངོར་རང་སྣང་གི་འཆར་སྒོ་ཙམ་ལས་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་གང་ཡང་ཤེས་ཀྱི་མེད། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གནས་ཚུལ་ཇི་བཞིན་མ་རྟོགས་པ་དེས་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་ཇེ་ཞན་ཇེ་སྡུག་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཟད། གནས་སྟངས་སྔ་སོར་ཆུད་རྒྱུར་འགལ་རྐྱེན་ཡང་བཟོས་པ་རེད། བོད་མི་ཚོས་བོད་རང་བཙན་རྩོད་ལེན་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཁོང་ཚོ་རང་ཉིད་ཀྱི་རང་དབང་དང་ཐོབ་ཐང་ཡིན་པར་བརྟེན་འགོག་ཐབས་བྱ་རྩིས་མེད། འོན་ཀྱང་བོད་དང་རྒྱ་ནག་དབར་ད་ཡོད་ཀྱི་ཐད་ཀའི་འབྲེལ་བ་དེ་མུ་མཐུད་གནས་རྒྱུར་ཐུགས་མོས་ཡོད་ཅེས་དང༌། བོད་ཀྱི་གནས་དོན་ཐོག་འཛིན་པའི་རྒྱ་ནག་གི་ལངས་ཕྱོགས་ལ་ངེས་པར་དུ་ལེགས་བཅོས་བྱེད་དགོས། དེ་མིན་མེ་སྟག་ཆུང་ངུས་རྩྭ་ཕུང་རི་བོ་ཙམ་བསྲེག་པའི་དཔེ་ལྟར་དོན་རྐྱེན་ཆེན་པོར་འགྱུར་སྲིད། ’’ཅེས་སོགས་སྩལ།

བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་རང་རྣམ་ནང་ཕེབས་གསལ།

‘‘ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ལོའི་ཟླ་ ༩ དང་ ༡༠ གཉིས་ཀྱི་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་བྱུང་མ་ཐག་པེ་ཅིན་ཕྱོགས་ནས་ངོས་རང་གི་ཞི་བའི་གྲོས་འཆར་དོན་ཚན་ལྔ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་ཀྱི་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་བ་དེ་རྗེས་སུ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང༌། སྐབས་དེར་ལྷ་ས་བ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོས་བོད་རང་བཙན་སླར་གསོ་དགོས་པའི་དགོས་འདུན་བཏོན་འདུག སྔོན་དཔག་བྱས་པ་ལྟར་རྒྱ་ནག་དབང་འཛིན་པ་ཚོས་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་བ་ཚོའི་ཐོག་དྲག་གནོན་ལག་བསྟར་བྱས་ཡོད། དྲག་ཆས་སྐོར་སྲུང་བས་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་བའི་ཐོག་མེ་མདའ་གང་བྱུང་དུ་བརྒྱབ་ནས་མ་མཐར་མི་གྲངས་བཅུ་དགུ་བསད་པ་དང༌། མང་པོ་ཞིག་ལ་རྨས་སྐྱོན་བཏང་འདུག

དང་ཐོག་མེ་མདའ་གཏན་ནས་བརྒྱབ་མེད་ལུགས་བརྗོད་དེ་ངོས་ལེན་བྱས་མེད། བདེ་སྲུང་དམག་མི་འགའ་ཤས་ནས་མི་མང་ལ་ཉེན་བརྡ་གཏོང་ཆེད་དུ་མང་ཚོགས་ཀྱི་མགོ་སྟེང་ནམ་མཁར་མེ་མདའ་བརྒྱབ་ཡོད་ལུགས་ཟླ་བ་དྲུག་གི་རྗེས་སུ་ངོས་ལེན་བྱས་ཡོད། འོན་ཀྱང་མདེའུ་འགའ་ཤས་མི་ཚོགས་ཀྱི་ཐོག་ལ་ཕོག་ཡོད་སྲིད་པར་ངོས་ལེན་ཡང་བྱས་ཡོད། (ངོས་རང་ནས་དེ་ཐོས་འཕྲལ་དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་གསང་བའི་ཐོག་ནས་བསྐྱོད་པའི་མཚོན་ཆ་སྟེ། བོད་མིའི་ཁྲག་འཚོལ་མཁན་གྱི་མདེའུ་དེ་འདྲར་ཟེར་བ་མིན་ནམ་སྙམ་པ་བྱུང༌།)

རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་དང༌། ཡ་ང་སྙིང་རྗེ་མེད་ཅིང༌། ཁྲག་དྲི་བྲོ་བའི་དྲག་གནོན་བཅས་ཀྱི་གསར་འགྱུར་རྣམས་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཁྱབ་པ་དེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ རྗེས་སུ་བོད་འདི་གསར་གནས་ཀྱི་འགོ་བརྗོད་དུ་འཁོད་པ་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན་ཞིང༌། འོན་ཀྱང་སྐབས་དེར་ཞིབ་ཕྲའི་གནས་ཚུལ་གང་བྱུང་ཡོད་མེད་དེ་དུས་ཚོད་གང་འཚམས་སོང་བའི་རྗེས་སུ་མ་གཏོགས་གོ་ཐོས་མ་བྱུང༌། སྐབས་དེར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་སར་ཡོད་པའི་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ཡུལ་སྐོར་བ་ཉུང་ཤས་ཤིག་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་ཡོད་པ་དང་སྟབས་འཁེལ་བས་ཁོ་ཚོས་གསབ་དཀའ་བའི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་འོས་པ་ཞིག་ཡིན།

ཡུལ་སྐོར་བ་བཞི་བཅུ་ཙམ་ཡོད་པའི་ཚོགས་པ་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་ནས་ཁོང་ཚོས་དྲག་གནོན་བྱས་པའི་གནས་སྟངས་གང་མཐོང་བའི་སྐོར་གྱི་སྙན་ཐོ་ཞིག་བཟོས་འདུག དེའི་ཐོག་ནས་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་དེ་གཉིས་ཀའི་རྣམ་པ་གཅིག་མཚུངས་ཤིག་ཡིན་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང༌། དང་ཐོག་གྲྭ་བཙུན་ཉུང་ཤས་ཤིག་ཇོ་ཁང་དུ་འཛོམས་ནས་‘བོད་རང་བཙན།’ ཞེས་སྐད་འབོད་བྱས་འཕྲལ་མང་ཚོགས་བརྒྱ་ཕྲག་འགའ་ཤས་དང་དེ་ནས་སྟོང་ཕྲག་འགའ་ཤས་ཁོང་ཚོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས། རང་བཙན་གྱི་འབོད་ཚིག་བྲག་ཆ་འཁོར་བ་ལྟར་བསྒྲགས་འདུག

དེ་ནས་གློ་བུར་དུ་སྐོར་སྲུང་མི་སྣའི་རུ་ཁག་གཅིག་དེ་གར་འབྱོར་ནས། སྔོན་བརྡ་གང་ཡང་མ་བཏང་བར་མི་མང་སེར་སྐྱ་དྲུག་ཅུ་ཙམ་ཞིག་འཛིན་བཟུང་གིས་ཇོ་ཁང་གི་ཁ་སྤྲོད་ཏག་ཏག་ཏུ་ཡོད་པའི་སྐོར་སྲུང་བའི་ས་ཚུགས་སུ་འཁྲིད་དེ་ནང་དུ་མ་བཅུག་གོང་ཁོ་ཚོར་ཉེས་རྡུང་ཚད་མེད་བཏང་འདུག སྐབས་དེར་མི་མང་ནས་འགོ་གཙོ་རྣམས་ལ་རྔམ་སྟོན་པ་རྣམས་གློད་བཀྲོལ་དགོས་པའི་ཞུ་འབོད་བྱས་འདུག

འོན་ཀྱང༌། སྐོར་སྲུང་ཁག་ཅིག་གིས་གཟུགས་འགུལ་བརྙན་པར་གྱི་པར་ཆས་མཉམ་འཁུར་གྱིས་གློ་བུར་དུ་འབྱོར་ནས་མི་ཚོགས་རྣམས་པར་ལེན་བྱས་ཤིང༌། མི་ཚོགས་ཀྱིས་ཉེན་རྟོག་པས་ཁོ་ཚོ་ངོ་ཐག་ཆོད་དོགས་ཀྱིས་པར་རྒྱག་བཞིན་པའི་སྐོར་སྲུང་བ་ཚོའི་ཐོག་རྡོ་གཞུ་འགོ་བཙུགས། དེ་ནས་བོད་མི་ཁག་ཅིག་གིས་ཁོང་ཁྲོ་ཆེན་པོས་སྐོར་སྲུང་བའི་རླངས་འཁོར་མགོ་རྟིང་སློག་པ་དང་མེ་རྒྱག་སྐབས། དྲག་ཆས་སྤྲས་པའི་སྐོར་སྲུང་དམག་མིས་ཁོ་ཚོར་མེ་མདའ་རྒྱག་འགོ་བཙུགས་འདུག སྐབས་དེར་མི་མང་ཆེ་བས་བཟོད་སྒོམ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱས་འདུག་ཀྱང༌། སྐོར་སྲུང་དམག་མི་འགའ་ཤས་ནས་མེ་མདའ་དབྱུགས་ནས་བྲོས་ཕྱིན་རྗེས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཁོ་ཚོའི་མཚོན་ཆ་རྣམས་རུབ་རུབ་བཟོས་ནས་བཅག་སྐྱོན་བཏང་འདུག

ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ལོའི་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡ ཉིན་གྱི་ཟིང་ཆ་དེའི་སྐབས་རྔམ་སྟོན་པ་ཚོས་ཉེན་རྟོག་སྐོར་སྲུང་བའི་ལས་ཁུངས་ལ་མེ་བརྒྱབ་པ་དང༌། ཁོང་ཚོའི་རོགས་པ་རྣམས་གློད་བཀྲོལ་ཡོང་ཐབས་སུ་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཀྱིས་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྒོ་མེར་སྲེག་གཏོང་རྩིས་བྱེད་པ་བཅས་ནི་བློ་ཕམ་སྐྱེ་འོས་ཤིག་ཡིན། གནས་ཚུལ་དེ་བྱུང་མ་ཐག་པར་བདེ་སྲུང་དམག་མིའི་དཔུང་སྡེ་ཁང་པའི་ཕྱིར་ཐོན་ནས་མི་ཚོགས་རྣམས་ཉེན་རྟོག་ཁང་དུ་འདྲུད་འཐེན་གྱིས་ཉེས་རྡུང་ཚབས་ཆེན་བཏང་འདུག

མཐའ་མ་མི་ཚོགས་རྣམས་ཁ་འཐོར་རྗེས། ཕྲུ་གུ་ཐེ་བའི་ཉུང་མཐར་མི་གྲངས་བཅུ་གྲངས་ཤིག་དེ་གར་འཆི་སྐྱོན་བྱུང་འདུག དགོང་མོ་དེ་རང་དང༌། དེའི་རྗེས་ཀྱི་མཚན་མོ་འགའ་ཤས་རིང་མི་ཚང་སོ་སོའི་ནང་ནས་མི་གྲངས་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་འཛིན་བཟུང་བྱས་འདུག མཐའ་མཇུག་ཏུ་མི་གྲངས་ ༢༠༠༠ ལས་བརྒལ་བ་ཞིག་བཙོན་འཇུག་བྱས་འདུག་པ་ཁོང་ཚོའི་ནང་མང་ཆེ་བར་ཉེས་རྡུང་དང༌། མནར་གཅོད་བཏང་འདུག་པ་མ་ཟད། གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་ཞིག་གི་ནང༌། མི་གྲངས་ ༤༠ སྲོག་ཐོག་བཏང་ལུགས་འཁོད་འདུག

མཚམས་འདིར། ཕྱི་རྒྱལ་བ་དེ་ཚོས་རང་ཉིད་ལ་འོས་འགན་གང་ཡང་མེད་ཀྱང༌། རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་གི་ཉེན་ཁར་མ་འཛེམས་པར་རང་དང་འདྲ་བའི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སེམས་ཁུར་བླངས་ཏེ་རོགས་རམ་བྱས་པ་དེར་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བསྔགས་བརྗོད་དང་འབྲེལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། མིའི་སྤྱོད་བཟང་ཐོག་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་མ་བསྐུལ་དང་བླང་གི་རྣམ་འགྱུར་ནི་མ་འོངས་འགྲོ་བ་མིའི་རེ་འདུན་གཅིག་པུ་དེ་མཚོན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱེ་བོ་ཕོ་མོ་འགའ་ཤས་ནས་རང་སྲོག་གི་ཉེན་ཁར་མ་འཛེམས་པར་རྨས་སྐྱོན་འཚབ་ཆེན་བྱུང་བའི་བོད་མི་ཚོར་རོགས་རམ་བྱས་འདུག་པ་མ་ཟད། ད་དུང་ཀླ་ཀློ་ལྟ་བུའི་གདུག་སྤྱོད་མང་པོ་ཞིག་པར་བརྒྱབ་ནས་དངོས་མཐོང་བདེན་དཔང་ཡང་བྱས་འདུག

གཞི་རྐང་རྒྱ་ནག་གི་དབང་འཛིན་པས་བོད་ནང་ཡོད་པའི་སྐབས་དེའི་གསར་འགོད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཡོངས་རྫོགས་ཕྱིར་འབུད་བྱས་འདུག་ཀྱང༌། རྒྱ་གཞུང་གི་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་ཡོད། དེར་བརྟེན་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་ཁག་མང་པོ་ཞིག་གིས་རྒྱ་ནག་ལ། བོད་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་སྲུང་བརྩི་དང༌། ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་ཡོངས་རྫོགས་གློད་བཀྲོལ་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་བྱས་འདུག་ཀྱང༌། པེ་ཅིན་སྲིད་གཞུང་ནས་ཟིང་ཆ་དེ་ནི་ནང་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན་པས་ཁོ་པ་ཚོའི་བྱ་སྤྱོད་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་རིགས་ཚང་མ་ཁས་ལེན་བྱས་མེད། བོད་འདི་འཛམ་གླིང་ཕྱི་རོལ་ལ་ཚོར་སྒོ་བརྒྱབ་ཡོད་པས། ངོས་ནས་ཟླ་ཤས་རིང་གནས་ཚུལ་ཕྲན་བུ་ལས་ཐོས་རྒྱུ་མི་འདུག

འོན་ཀྱང་ངོས་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་དོན། རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་བྱུང་མ་ཐག་ཏུ། རྒྱ་མིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སློབ་གསོའི་ལས་འགུལ་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་སྤེལ་འགོ་བཙུགས་ཡོད། ད་དུང་ཁོ་ཚོས་རྗེས་སུ་རྔམ་སྟོན་ནང་ཞུགས་སྲིད་པའི་མི་ཁག་ཅིག་ལ་བདུན་ཕྲག་གཅིག་དང་འདྲ་བའི་གླ་ཆ་སྤྲོད་རྒྱུ་བྱས་ནས། ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་ཞིག་ཀྱང་གོ་སྒྲིག་བྱ་རྩིས་བྱས་འདུག་ཀྱང༌། རྔམ་སྟོན་དེར་ཞུགས་མཁན་གཏན་ནས་མ་བྱུང་སྟབས་དེ་ཕྱིར་འཐེན་བྱ་དགོས་བྱུང་འདུག

ད་དུང་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་གནས་ཚུལ་མ་གྱར་བའི་ཆེད་དུ་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་མིས་ས་མཚམས་དམ་བཀག་བྱས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་པེ་ཅིན་སྲིད་གཞུང་ནས་བདག་དབང་ལྡན་པའི་བལ་ཡུལ་རྒྱལ་ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་ལ་གནོན་ཤུགས་སྤྲད་ནས་དྲ་རྒྱ་ལས་ཐར་བའི་བོད་མི་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་རྒྱ་ནག་ལ་རྩིས་སྤྲོད་བྱ་དགོས་པ་བཟོས། དུས་སྐབས་དེར། ཁོང་ཁྲོས་ཀུན་ནས་བླངས་པའི་ཡུལ་སྐོར་བ་ཞིག་གིས་ངོས་རང་ལ་རྒྱ་ནག་གིས་ཉེ་ཆར་རྔམ་སྟོན་པ་ཚོར་མེ་མདའ་རྒྱག་དགོས་པའི་བཀའ་བཏང་ཡོད་ལུགས་བཤད་བྱུང༌།’’18jམཆན། ཞེས་སྩལ།

མགོན་གང་བསྐལ་མང་སྔོན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱང༌།།

ངན་གཡོ་དུག་རླངས་འཁོལ་བའི་དུས་ཀྱི་འགྲོ།།

སྐྱོབ་སླད་བསམ་བཞིན་སྲིད་པ་བཟུང་བའི་ཚུལ།།

རྣམ་ཐར་གླེགས་བུའི་ངོས་ན་ཆེས་ཆེར་གསལ།།

དེ་བས་ནུབ་ཕྱོགས་ཨ་རི་རྒྱལ་ཁབ་ཞེས།།

སྙན་པས་ས་ཆེན་གཡོ་བར་བྱེད་པ་དེའི།།

འཇིག་རྟེན་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་བའི་གྲོས་ཚོགས་སུ།།

ཞབས་ཟུང་གསེར་གྱི་རི་མོ་བཀོད་ལ་ལྟོས།།

གངས་ལྗོངས་འགྲོ་རྣམས་སྡུག་གི་སྨག་རིམ་ལས།།

སྒྲོལ་བའི་ཐབས་ཚུལ་ཞི་བའི་གྲོས་འཆར་ཞེས།།

རླུང་ལྟར་གྲགས་པའི་དོན་ཚན་ལྔ་པ་ཅན།།

ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པའི་མཛད་པ་བདག་གིར་བསྐྱངས།།

ངེས་དོན་ཞི་བདེར་གནས་ལ་སྟོབས་དང་ཤུགས།།

དགྲ་དང་གཉེན་ཞེས་རིས་སུ་མི་གཅོད་པར།།

གཟིགས་རྒྱང་ཡངས་པའི་ལེགས་བཤད་གསེར་ཞུན་གྱིས།།

འབྲི་བར་མཛད་པས་མཁས་རྣམས་དབུ་སྐྱེས་གསིལ།།

17 རང་རྣམ་དབྱིན་དེབ། ‘བཙན་བྱོལ་ནང་གི་རང་དབང༌།’ ཤོག་ངོས་ ༢༧༣ ནས་ ༢༧༩ བར་གསལ།།

18 རང་རྣམ་དབྱིན་དེབ། ‘བཙན་བྱོལ་ནང་གི་རང་དབང༌།’ ཤོག་ངོས་ ༢༨༠ ནས་ ༢༨༢ བར་གསལ།

ས་བཅད་བཞི་པ།

ས་གནས་ཁག་གཅིག་ཏུ་ཕེབས་བཞུད་དང་བཀའ་བརྒྱད་ཞི་ཁྲོ་རྣམ་རོལ་གྱི་བཀའ་དབང་སྩལ་བ།

༡༽མ་ན་ལིར་སྤྱོད་འཇུག་གི་ཆོས་འབྲེལ་བསྐྱངས་པ།

༡༩༨༧ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༨ ཉིན་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། མ་ན་ལིར་བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་འཇུག་གི་གསུང་ཆོས་བཀའ་དྲིན་སྩལ་རྒྱུར་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་མེག་ལོར་གྷན་ཇིར་གནས་སྡོད་བོད་མི་རྣམས་ནས་ཉེ་ཆར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་བོད་མིའི་རང་དབང་རང་བཙན་གྱི་ལས་འགུལ་སྐད་འབོད་སྔ་རྗེས་ལ་དགྲ་བོ་རྒྱ་དམར་གྱིས་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་དྲག་གནོན་བསད་བཟུང་གང་བྱུང་བྱས་པར་ཟས་བཅད་ངོ་རྒོལ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་པར་གཟིགས་ཞིབ་དང་བཅས་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས། ཕེབས་ལམ་འཁེལ་ཡུལ་སྦིར་གཞིས་ཆགས་དང༌། ཅོང་ཏ་ར། མན་ཌིར་མཚོ་པདྨའི་དགེ་འདུན་དང༌། པོན་ཊ། ཀུ་ལུ། པ་ཏི་ཀུ། མ་ན་ལི་སོགས་སུ་བོད་མི་སེར་སྐྱ་སློབ་ཕྲུག་དང་བཅས་ནས་གུས་བསྟར་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས།

ཀུ་ལུའི་ས་མཚམས་སུ་ས་གནས་རྫོང་དཔོན་དང༌། བོད་མིའི་བདེ་དོན། ཧི་མ་ལ་ཡའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་དྲུང་ཆེ་སོགས་ནས་ཕེབས་བསུ་དང་བཅས་མ་ན་ལིར་ཕེབས་འབྱོར་གྱིས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་གསུང་ཆོས་གནང་ཡུལ་དུ་ཕེབས་བཤོལ་མཚམས་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་དྲུང་ཆེ་ཆོས་འཕེལ་བཟོད་པ་ནས་སྤོས་སྣེ་དང༌། སྤྱན་རྒྱས་སྔུན་བསུས་ཏེ་ཆོས་ར་གསར་སྒྲོན་གྱི་སྒོ་དབྱེ་དར་ཆེན་གཅོད་འབྲེག་མཛད་དེ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། གསོལ་འབྲས་བཏེགས། གསུང་ཆོས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོ་གསུང་བཤད་ཐོག ད་ལམ་གསུང་ཆོས་གནང་རྒྱུ་འདི་ནི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་རེ་བ་ལྟར་དེ་གའི་མི་མང་ལ་ཆེད་དམིགས་དུས་ཚོད་སྔོན་གཏན་འཁེལ་ཏེ་ཕན་ཚུན་ནས་ཆོས་ཞུར་འདུ་འཛོམས་ཟིན་པར་བརྟེན་དེ་དོན་གནང་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལས། ཉེ་ཆར་བོད་ནང་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་བྱུང་རྐྱེན་ལྷོད་དལ་མཛད་ཁོམ་གནང་འོས་མེད་ལུགས་དང༌། བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གྱི་ཆེད་དུ་སང་ཚེས་ ༡༠ ནས་གསུང་ཆོས་རིང་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༢ ཙམ་རིང་དགེ་འདུན་རྣམས་དང༌། མི་མང་ཚོགས་ཞུགས་ཆོག་པ་བཅས་ཀྱིས་རྒྱུན་ཕྱག་གསུམ་པ་དང༌། འཕགས་བསྟོད། མ་ཎི་ཡིག་དྲུག་གསོག་འདོན་གྱིས་སྨོན་ལམ་འདེབས་དགོས་ཞེས་སྩལ། གསུང་ཆོས་དབུ་འཛུགས་ཀྱི་ཞལ་འདོན་རྒྱུན་ཕྱག་གསུམ་པ་དང༌། ཤེར་སྙིང༌། གང་བློ་མ་བཅས་གསུང་བསྐུལ། གསུང་ཆོས་སྤྱོད་འཇུག་ལེའུ་དང་པོ་བྱམས་མགོན་བློ་དང་ལྡན་པས་ནོར་བཟང་བཤད། ཅེས་པའི་བར་སྩལ། ཆོས་ཞུ་བ་འབྲི་གུང་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ཤར་པ་ཆོས་རྗེ་ཡེ་ཤེས་དོན་གྲུབ། སྨིན་གླིང་གདུང་སྲས་བསྟན་འཛིན་ཀུན་བཟང་འཇིགས་མེད། སྤང་ཁང་མཁན་པོ་ཐུབ་བསྟན་ཡེ་ཤེས། བཀའ་འགྱུར་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛིན་ལུང་རྟོགས་སོགས་དང༌། དགེ་འདུན། བཙུན་མ། གར་ཞ། སྤི་ཏི། ལ་དྭགས། ཁུ་ནུ། ཀུ་ལུ་མ་ན་ལི། བོད་རིགས། ཕྱི་རྒྱལ་བ་བཅས་དད་ལྡན་ཁྲི་ཕྲག་བརྒལ་བ་བྱུང༌།

དེ་ནས་མུ་མཐུད་ཉིན་གྲངས་ ༡༠ རིང་སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་མོའི་གསུང་ཆོས་སྩལ་བའི་བར་གསེང་དུ་དྷ་ས་བཙུན་དགོན་དུ་བསྙེན་མཚམས་པ་བཙུན་མ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་སྒྲོན་ནས་ཇི་ལྟར་སྔོན་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། བདེ་མཆོག་ཕྱི་དཀྱིལ་དྲིལ་བུ་ལྷ་ལྔའི་རས་བྲིས་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་བཀའ་དབང་སྩལ་རྒྱུའི་སྟ་གོན་གྱི་སྒྲུབ་ཆོག་དང་སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་བསྐྱངས་ཐོག་ཆོས་ཞུ་བ་རྣམས་ལ་སྡོམ་པ་ཉི་ཤུ་པ་དང༌། བླ་མ་ལྔ་བཅུ་པའི་ལྗགས་ལུང་སྩལ་ཞིང༌།

དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་ཕྱི་དཀྱིལ་དྲིལ་བུ་ལྷ་ལྔའི་བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་ཐུན་མོང་རྡོ་རྗེ་སློབ་མའི་དབང་དང༌། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་དབང་བཅས་སྨིན་བྱེད་དབང་བཞི་རིམ་བཞིན་སྩལ་ཐོག སྔགས་ཀྱི་རྩ་ལྟུང་སྦོམ་པོའི་ལྗགས་ལུང་བཅས་དབང་དོན་ལམ་གྱི་རིམ་པར་བསྒྲིགས་པ་ལེགས་པར་སྩལ།

གཞན་ཡང་ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་དང༌། ཧི་མ་ལ་ཡའི་ནང་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུའི་དབུ་འབྱེད་དུ་གདན་ཞུས་ལྟར་ཞབས་འཁོད་ལ་ལ་དྭགས་བ་ཀུ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མཇལ་དར་ཕུལ་བ་དང་སྤོས་སྣེ་སྤྱན་རྒྱས་སྔུན་བསུས་ཏེ་ཚོགས་ཁང་དུ་ཕེབས་སྐབས་སོག་པོ་དང༌། སྦོ་ར་ཐུའི་ (Buryatia) མཁན་པོ་བླ་མ་དང༌། བལ་ཡུལ་དང༌། ཉི་ཧོང་གི་སྐུ་ཚབ་འཐུས་མི་བཅས་ནས་མཇལ་དར་ཕུལ། ཚོགས་ཁང་སྡིངས་ཆའི་ཐོག་ཕེབས་འཕྲལ་སྣང་གསལ་ཞལ་དབྱེ་དང༌། སྟོན་མཆོག་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་ཞལ་ཐང་ལ་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ། ཞབས་སྟེགས་ཐོག་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་བསྟུན་ཚོགས་འདུར་ཕེབས་པའི་སྐུ་ཚབ་ཁག་ནས་གསུང་བཤད་རིམ་པར་གནང་རྗེས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའ་སློབ་དང༌། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་གནང་མཛད་དེ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ཆོས་ཚོགས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དཔལ་མོ་ལུགས་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་གི་བཀའ་དབང་གི་སྔོན་འགྲོ་དངོས་གཞི་བཅས་ལེགས་པར་སྩལ།

ཚེས་ ༡༩ ཉིན་སྔ་ནུབ་ནས་གངས་མ་ཆར་ཡུན་རིང་བབས་རྐྱེན་གསུང་ཆོས་གནང་ཡུལ་ཚོགས་ཁང་དུ་གྲ་སྒྲིག་ཞུས་པ་བཞིན། སྒྲུབ་ཆོག་དབུ་འཛུགས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དང༌། ཆོས་ཞུ་བ་སེར་སྐྱ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒལ་བར་སྤྱན་རས་གཟིགས་དཔལ་མོ་ལུགས་ཀྱི་བཀའ་དབང་དང༌། སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་ཚེ་དབང༌། སྤྱོད་འཇུག་གསུང་མཚམས། བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་ལ།། འཇུག་པ་རྣམ་པར་བརྩམས་པ་ཡི།། ཞེས་པ་ནས། གང་གི་དྲིན་གྱིས་བདག་དར་བ།། དགེ་བའི་བཤེས་ལའང་བདག་ཕྱག་འཚལ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ལས། བསྔོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་པའོ།། ཞེས་པའི་བར་བཅས་ལེགས་པར་བཀའ་དྲིན་སྩལ།

ཆོས་ཞུ་སྦྱིན་བདག་ནས་གསོལ་འདེབས་དང༌། གཏང་རག་མལ་རྟེན་འབུལ་ཞུས་པར་ཕྱག་སྲུང་དང༌། གཡོགས་དར་བཅས་སྩལ་ཐོག་ཧི་མ་ལ་ཡའི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ནང་པའི་ཆོས་ལ་དད་པ་ཡོད་པ་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཤེས་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་ལུགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཏེ་མ་ན་ལི་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད།

བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་རྗེས་རྒྱུན་གྱི་མཛད་པ་རྣམས་ཕུད་ཨ་རི་བ་ཚན་རིག་མཁས་ཅན་སོགས་མི་གྲངས་ ༢༣ ཞུགས་པའི་ཚན་རིག་དང༌། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚན་རིག་དང་མཐུན་ཆ་ཡོད་པ་བཅས་ལ་ཚེས་ ༢༣ ནས་ཚེས་ ༢༨ བར་ཉིན་གྲངས་དྲུག་རིང་ཚན་རིག་བགྲོ་གླེང་ལྷན་ཚོགས་བསྐྱངས་པ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་ནང་ཆོས་དང༌། ཚན་རིག་གི་སྐོར་དགོངས་བཞེས་མཁྱེན་སྟོབས་ཀྱི་གསུང་མོལ་ལ་ཚན་རིག་པ་རྣམས་དགའ་མགུ་ཡི་རངས་སུ་གྱུར།

ཡང་སྐབས་དེ་ཤེད་དུ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དབྱིན་ཡིག་གསར་འགོད་ཁག་ཅིག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་ལན་ནང༌། ད་ལམ་དོ་སྣང་རྒྱ་ཆེ་བྱས་པའི་རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་འཐུས་མིའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་གསུམ་པའི་ཐོག་ནས་བལྟོས་ས་བལྟོས་འཇོག་གིས་བློ་སྒོ་ཡངས་ཤིང༌། ལོ་ན་གཞོན་པའི་འགོ་ཁྲིད་ཚན་ཁག་གསར་པ་ཞིག་དབུས་ཆབ་སྲིད་ཁང་ནང་འདེམས་ཐོན་བྱུང་སྟེ་ད་ཆ་རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་དུ་འཁོད་པར་ངོས་རང་དགའ་པོ་བྱུང༌། ང་ཚོ་བོད་པ་ཚོས་རྒྱའི་དབང་སྒྱུར་འོག་མནར་གཅོད་རྒྱ་ཆེ་མྱངས་ཡོད་ཀྱང༌། བདེ་བ་འདོད་པ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པའི་རྒྱ་ནག་མི་མང་གི་རེ་བ་དང་འདུན་པར་ངོས་ལ་སེམས་ཁུར་ཆེན་པོ་ཡོད། དེར་བརྟེན་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་འདིར་ངོས་ནས་དགའ་བསུ་ཡོད། ཅེས་སྩལ།

༢༽བཀའ་བརྒྱད་ཞི་ཁྲོ་རྣམ་རོལ་གྱི་བཀའ་དབང་སྩལ་བ།

༡༩༨༧ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༤ དང་ ༡༥ ཉིན་གཉིས་རིང་དྷ་ས་བཀའ་བརྒྱད་ལྷ་ཁང་གི་སྔགས་འཆང་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེས་སྤོས་སྣེས་སྔུན་བསུས་ཏེ་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་གསང་བ་རྒྱ་ཅན་གྱི་ནང་ཚན་བདེ་གཤེགས་སྒྲུབ་པ་བཀའ་བརྒྱད་ཞི་ཁྲོ་རྣམ་རོལ་གྱི་བཀའ་དབང་སྟ་གོན་གྱི་སྒྲུབ་ཆོག་ཏུ་ཞབས་སོར་འཁོད། སྒྲུབ་ཆོག་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་དང༌། དྷ་ས་ཟིལ་གནོན་བཀའ་བརྒྱད་ལྷ་ཁང་དུ་འདི་ལོ་ནས་བཟུང་ལོ་གསུམ་ཕྱོགས་གསུམ་བཀའ་བརྒྱད་ཀྱི་བསྙེན་སྒྲུབ་ཚུགས་པའི་བསྙེན་མཚམས་པ་ཚོར་ཆེད་དམིགས་བཀའ་བརྒྱད་རས་བྲིས་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་བཀའ་དབང་གི་སྟ་གོན་དང་དབང་བཞི་ཟབ་མོ་ལེགས་པར་སྩལ། ཆོས་ཞུར་རྫོགས་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛིན་འཇིགས་བྲལ་ལྷུན་པོ་དང༌། སྟག་ལུང་མ་སྤྲུལ་བསྟན་འཛིན་ཀུན་བཟང་འཇིགས་མེད། བོད་གཞུང་བཀའ་བློན་ལས་ཟུར། གནས་ཆུང་སྐུ་རྟེན། ཁམས་སྤྲུལ་འཇམ་དབྱངས་དོན་གྲུབ། སྔགས་འཆང་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ། གཞན་ཡང་བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས། རྣམ་གྲྭ། གནས་གྲྭ་སོགས་དགེ་འདུན་དང༌། བཙུན་མ། གཞིས་བྱེས་མི་སྐྱ་ཕོ་མོ། ཕྱི་རྒྱལ་བ་བཅས་ལ་སྔོན་འགྲོའི་གསུང་བཤད་ཆེས་ཟབ་དང༌། སྡོམ་པ་ཉི་ཤུ་པ་དང༌། བླ་མ་ལྔ་བཅུ་པའི་བཤད་ལུང་བཅས་སྩལ། དེ་ནས་སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་ལེགས་པར་སྩལ།

དུས་མཚུངས་ཉེ་ཆར་ཕྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༧ དང༌། ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡ དང་ ༦ སོ་སོར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་དགེ་འདུན་གཙོ་གྱུར་བོད་རིགས་མང་ཚོགས་ནས་བོད་རང་བཙན་ཡིན་པ་དང༌། རྒྱ་མི་ཕྱིར་ལོག་དགོས་པའི་སྐད་འབོད་ཁྲོམ་སྐོར་བྱེད་སྐབས་རྒྱ་གཞུང་གི་དྲག་གནོན་འོག་རང་རིགས་མང་པོ་ཤི་རྨས་དང༌། བཙོན་དུ་ཚུད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་སྟོང་མཆོད་སྤྲོ་འབུལ་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་དྷ་སའི་གྲྭ་བཙུན་ཡོངས་རྫོགས་དང་གཞུང་ཞབས་ལས་བྱེད་དང་བཅས་ནས་གནས་བཅུ་དང༌། འཕགས་བསྟོད། མ་ཎི་གྲངས་གསོག གུ་རུའི་ཐུགས་དམ་གནད་བསྐུལ་དང༌། བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་གྲངས་གསོག བཟང་སྤྱོད་དང་བདེ་སྨོན་སོགས་གསུངས་ཏེ་ཐུགས་སྨོན་གནད་སྨིན་བསྐྱངས།

ཡང་སྔ་རྗེས་སུ་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་དང་ཐོན་མཇལ་བཅས་ལ་མི་སོ་སོར་གནས་འདྲི་དང༌། བོད་རྒྱ་ཐ་དད་ཡིན་ལུགས་དང༌། བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་རྒྱུན་མཐུད་བྱེད་མུས་ཐོག ཉེ་ལམ་ལྷ་སར་འཐབ་རྩོད་ཛ་དྲག་གི་དུས་ཟིང་བྱུང་སྐབས་བསད་རྨས་དང༌། བཙོན་འཇུག་མནར་གཅོད་ཀྱི་དཀའ་སྡུག་ཡོད་པར་ཡིད་གདུང་བྱེད་དགོས་ལུགས། འཛམ་གླིང་ནང་གཞི་རྩའི་བདེན་དོན་ཁྱབ་བསྒྲགས་གང་ལེགས་བྱུང་ཚུལ་སོགས་བཀའ་སློབ་སྙིང་བསྡུས་སྩལ།

༣༽མན་སྤར་དང་ཨོ་རི་ས། ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱི་སོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ།

༡༩༨༨ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༧ ཉིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་མན་སྤར་ཏི་དང༌། ཨོ་རི་ས་གཉིས་ལ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང༌། དེ་ནས་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་གསུང་ཆོས་མཛད་སྒོ་ཁག་བསྐྱངས་རྒྱུར་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༡༠ ཐོག་བཞུགས་སྒར་ནས་ནས་འཇའ་མུ་བརྒྱུད་གནམ་ཐོག་ལྡི་ལིར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས།

ཚེས ༨ ཉིན་ལྡི་ལི་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ར་ཡི་སྤུར་དུ་ཕེབས་བཞུགས་མཛད་ཅིང༌། ཚེས ༩ ཉིན་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་སྦི་ལ་སེ་སྤུར། ར་ཡི་སྒུར་བརྒྱུད་མན་སྤར་ཕན་བདེ་གླིང་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་ཉིན་གཉིས་ལྷག་རིང་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ལ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བཀའ་དབང་དང༌། བཀའ་སློབ་སྩལ་བའི་སྙིང་བོ། ‘‘ད་རེས་འདིར་གཞིས་ཆགས་སུ་ཉི་མ་མང་པོ་བསྡད་ནས་ལྷོད་ལྷོད་མ་བྱུང་ཡང༌། ཉི་མ་གཉིས་ལྷག་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་ང་རང་ཚོ་དོན་དང་ལྡན་པ་འདྲ་པོ་བྱུང་སོང༌། ངོས་རང་ཡང་དགའ་པོ་བྱུང༌།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘སྤྱིར་བཏང་བོད་པ་མང་ཆེ་བ་ནང་པ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ནང་པའི་ཆོས་ཤེས་པ་བྱེད་རྒྱུ་འདི་གལ་ཆེན་པོ་འདུག སོ་སོ་སྒེར་གྱི་འདི་ཕྱིའི་དོན་དག་གི་ཆ་ནས་ཡིན་ན་ཡང་ནང་པའི་ཆོས་ཤེས་པ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་ལ། སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གཞུང་གི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཀྱང་དེ་ཤེས་པ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། མི་ལ་རིག་གཞུང་གི་རྣམ་དཔྱོད་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ནང་ནས་མཚོན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པ་ལྟར། བོད་དུ་ཡང་བཟོ་ལས་དང༌། འབྲོག་ལས། ཞིང་ལས་སོགས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བ་ལ་ངེས་པར་དུ་རྒྱ་མི་དགོས་དོན་མེད། གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ལ་སོགས་པས་ལུང་པ་ཕན་ཚུན་ལ་རོགས་རམ་བྱས་ནས་ཡུལ་ལུང་ཚང་མ་ཡར་རྒྱས་ཡོང་ཐབས་བྱེད་པ་སྤྱི་སྲོལ་ཡོངས་གྲགས་ལ་བརྟེན་རྒྱ་མི་མེད་ན་བོད་ལུང་པ་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ཐབས་མེད་པ་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ཚོགས་འདུ་ཞིག་འཚོགས་སོང་ན་སོ་སོའི་ངོ་ཚབ་གཏོང་བ་དེ་འདྲ་བྱས་ན་མི་འགྲིགས། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ད་ལྟ་གང་འདྲ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱ་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ། བོད་གཞུང་གི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་གང་འདྲ་ཞིག་བཏང་གི་ཡོད་པ། མ་འོངས་པ་ལ་བྱེད་ཕྱོགས་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་སོགས་ལ་དོ་ཁུར་བྱས། སེམས་ཁུར་བླངས། གོ་བསྡུར་བྱས། གཞིས་འགོ་དང་ལས་བྱེད་པ་ཚོའི་ཐོག་ནས་གནས་ཚུལ་གང་ཤེས་པ་དེ་དག་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ། དུས་དུས་ལ་སྤྱི་འཐུས་ཚོ་དང་ལས་བྱེད་པ་དེ་འདྲ་ཡང་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཚོའི་སྐབས་ལ་ཁྱེད་རང་ཚོས་དྲི་བ་འདྲ་དྲིས། དོ་སྣང་བྱས་ཏེ་ཤེས་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། གནས་ཚུལ་ཤེས་ན་སེམས་ཤུགས་དེ་སླེབས་ཐུབ་ཀྱི་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ངོས་ཀྱིས་མི་མང་ཚོའི་ཐོག་ལ་སེམས་ཁུར་ཆེན་པོ་ཡོད་མདོག་མདོག་བཤད། དངོས་སུ་ལས་བྱེད་བཙུགས་པ་ཚོས་ཀོ་ཐག་གློད་ན་མི་མང་གིས་ཀྱང་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་བག་དྲོ་བོ་གསུང་གི་འདུག་སྟེ། ངོ་ཐོག་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་བསྐོས་པའི་ལས་བྱེད་པའི་ཁ་ཐབས་འདི་ལས་མི་འདུག་བསམ་པ་དངོས་གནས་དྲན་གྱི་རེད། དེས་ན་ལས་བྱེད་པ་ཚོས་རྒྱུན་དུ་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག མི་མང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཡིན་ན་ཡང༌། ལས་བྱེད་པས་བསམ་བློ་བཏང༌། འཆར་གཞི་བཏིང་ནས་བཀོད་བསྒྲིགས་བྱས་པ་དེ་དག་ཚང་མས་ཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་བྱས། སེམས་ཤུགས་བསྒྲིལ་ནས་ཧུར་ཐག་འབད་ཐག་བྱེད་དགོས།’’19jམཆན། ཞེས་སོགས་སྩལ་ཞིང༌། གཞིས་སྒར་གཡས་གཡོན་དུ་གཟིགས་སྐོར་བཅས་གནང་སྟེ། ཚེས་ ༡༤ ཉིན་ཨོ་རི་ས་ཕུན་ཚོགས་གླིང་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་དུ་ཞབས་འཁོད་ཀྱིས་ཉིན་གཉིས་རིང་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ལ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བཀའ་དབང་སྩལ་ཐོག་བཀའ་སློབ་ཕེབས་འབྲས་སུ།

‘‘ད་རེས་ཁ་ས་ང་ཚོའི་གཞིས་ཆགས་ལ་རྟག་ཏུ་ཚོགས་འདུ་ཚོགས་པ་ཞིབ་ཕྲའི་གནས་ཚུལ་སྐོར་བཀའ་བློན་གཉིས་ཀྱིས་འགྲེལ་བཤད་བྱས་སོང་ཡང༌། དེང་སྐབས་གཞིས་ཆགས་ཁག་ལ་ལས་བྱེད་པ་ཚོ་ཕར་ཚུར་འགྲུལ་བསྐྱོད་སྐབས་འབྲེལ་ཡོད་གནད་དོན་ལ་འགྲེལ་བཤད་མང་ཙམ་རྒྱབ་

ན་ཡག་པོ་འདུག་ཅེས་གཞིས་འགོ་ཚོས་ལབ་ཀྱི་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ད་ལྟ་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཏུ་རང་སྐྱོང་ཞེས་པ་དེ་དག་ག་འདྲ་ག་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན་རྒྱ་གར་གྱི་ཀ་ཤི་སྨིར་ལ་རང་སྐྱོང་ཞེས་པ་གཅིག་ཡོད་པ་རེད། ཁོ་རང་ཚོ་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཡིག་ཆ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། བོད་ལ་རྒྱ་མིས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཞེས་མིང་ཞིག་བཏགས་བཞག་ཡོད་པ་རེད། དེ་ག་འདྲ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། ཁ་ཡོད་ལག་མེད་ཀྱི་སྟོང་པ་ག་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོས་ཡིན་གཅིག་མིན་གཅིག་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ད་ལྟ་རྒྱ་མིའི་ལག་ཁྱེར་བླངས་ཏེ་འགྲོ་དགོས་དུས་ཙ་ན་སྐྱོན་གནད་ཅིག་ཡང་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་བོད་ནང་དུ་སླེབས་ཚར་དུས་བོད་ཕྱི་ནང་གི་འབྲེལ་བ་མཐུད་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། གཙོ་ཆེ་ཤོས་བོད་ནང་ལ་སོ་སོའི་དགའ་ཉེ་བློ་གྲོགས་ཡོད་པ་རྣམས་དང༌། སོ་སོའི་ངོ་ཤེས་བློས་འཁེལ་ས་མི་བཅུ་གྲངས་ཤིག་ལས་མེད་ནའང༌། དེ་ཚོ་ལ་རྒྱ་གར་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ག་འདྲ་ག་འདྲ་ཡོད་བསྡད་པ། ང་རང་ཚོས་བསམ་བློ་ག་འདྲ་ཞིག་གཏོང་གི་ཡོད་པ། ང་ཚོས་ད་ལྟ་བར་མིའི་ལུང་པའི་ནང་དུ་ཐབས་ཤེས་ག་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ། འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་བོད་པའི་ཐོག་ལྟ་སྟངས་ག་འདྲ་ཡོད་མེད་སྐོར་སོགས་ཁོ་ཚོར་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་པ་ཡིན་ན། ཁོང་ཚོས་ཀྱང་སོ་སོའི་དགའ་ཉེ་བློས་ཐུབ་རྣམས་ལ་འགྲེལ་བཤད་རེ་བརྒྱབས་ཏེ་ཕན་ཚུན་ཕར་བཤད་ཚུར་བཤད་ཀྱིས་ཁྱབ་སྤེལ་དུ་ཕྱིན་ཏེ་ང་ཚོའི་གནས་ཚུལ་ཁྱབ་བསྒྲགས་འགྲོ་བའི་དགེ་མཚན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘མང་གཙོའི་ཁེ་དབང་ཞེས་པ་ནི་མི་སོ་སོའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་

ལྟ་བ་དང༌། འདོད་བློ་གཞིར་བཟུང་སྟེ་མང་གཙོ་གཅིག་བསྡུས་ཀྱི་ཁེ་དབང་མཚོན་པའི་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་འོས་འདེམས་སྐབས་དགའ་ཉེ་ཕྱོགས་ཞེན་མེད་པར་སྤྱི་སེམས་ཡོད་མཁན་གྱི་མི་སྣ་འདེམས་བསྐོ་བྱས་ཏེ་མང་གཙོའི་ཁེ་དབང་རྒྱ་ཁྱབ་དང་ལག་བསྟར་གྱིས་མང་གཙོའི་ངོ་བོ་དངོས་སུ་མཚོན་པ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། རྒྱུན་གཏན་སོ་སོ་སྒེར་གྱི་ལྟ་བ་མི་མཐུན་པའི་མི་ཡིན་ནའང༌། འོས་ཤོག་འཕེན་དུས་སྤྱི་སེམས་ཆེ་ཆུང་ལ་གཞིགས་ཏེ་འོས་ཤོག་བླུགས་རྒྱུ་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་ངེས་པར་དུ་གལ་ཆེ་དོན་ཆེན་དུ་བརྩིས་ཏེ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས།’’20jམཆན། ཞེས་སོགས་སྩལ་ཞིང༌། གཞིས་སྒར་གཡས་གཡོན་དུ་གཟིགས་སྐོར་བཅས་བསྐྱངས།

དུས་མཚུངས་རྒྱ་གར་ཉིན་རེའི་གསར་ཤོག་ཁྲིར་འབུན་ (The Tribune) ཞེས་པའི་ཐོག་གནས་ཚུལ་ཐོན་གསལ། བོད་མིའི་དབུ་ཁྲིད་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ནས་གསུངས་དོན། མ་འོངས་པའི་བོད་ནི་བོད་ཀྱི་མི་རབས་གསར་པ་ཚོས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་རེད། ཡིན་ན་ཡང་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་མདུན་ལམ་དེ་དག་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ནས་འཐབ་རྩོད་བྱེད་ཀྱི་རེད་ཅེས་དང༌།

ཡང་སྔ་ནུབ་གསར་འགོད་པར་གསུངས་དོན། ཉེ་ཆར་ལྷ་སར་གནས་ཚུལ་བྱུང་བ་དེས་མི་རབས་གསར་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ནང་རེ་བ་གསར་པ་ཞིག་འཆར་ཡོད། བོད་ནང་ལོ་ཉི་ཤུ་མན་གྱི་གཞོན་ནུ་ཚོ་རང་གི་ལུང་པའི་རང་བཙན་ལེན་ཐབས་ཐོག་སེམས་ཤུགས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད། རྒྱ་ནག་ནས་བོད་འདི་ལོ་ངོ་བཞི་བཅུ་ཙམ་དབང་སྒྱུར་བྱས་ཡོད་པ་དང༌། ལྷ་སའི་གནས་ཚུལ་དེ་ནི་བོད་མི་རྣམས་རྒྱ་མིའི་དབང་སྒྱུར་འོག་སྡོད་འདོད་མེད་པའི་མཚོན་རྟགས་གསལ་བོ་ཞིག་རེད་ཅེས་དང༌། ཡང་གསུངས་དོན། བོད་ནང་སྒྲིག་འཛུགས་དང་ལྡན་པའི་རང་བཙན་གྱི་འཐབ་རྩོད་དཀའ་ཡང་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐོག་ནས་ཡོང་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། བོད་ནང་གཞོན་ནུ་ཚོ་རང་བཙན་ལེན་རྒྱུར་སེམས་ཤུགས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དཔེར་ན། ཉེ་ཆར་ལྷ་སར་སྦག་སྦག་དང་རླངས་འཁོར་མང་པོ་མེ་བསྲེགས་བཏང་ཡོད་པ་གོ་ཐོས་བྱུང་ཞེས་དང༌།

༡༩༥༥ ནས་ ༡༩༦༣ བར་རྒྱ་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་སྒེར་ལངས་བྱེད་སྐབས་བོད་མི་འབུམ་བཞི་ཙམ་རྐྱེན་འདས་ཕྱིན་པ་དང༌། དེ་མིན་མི་མང་པོ་ཞིག་ལྟོགས་ཤི་ཐེབས་ཡོད། བོད་མིའི་མི་འབོར་ས་ཡ་དྲུག་གི་བརྒྱ་ཆ་བཅོ་བརྒྱད་ནས་བཞི་བཅུའི་བར་ཞིག་རྒྱ་མིའི་སྡུག་སྦྱོང་འོག་རྐྱེན་འདས་ཕྱིན་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པ་དང༌། ཡང་དྲི་བ་ཞུས་པར་བཀའ་ལན་ཞིག་ཏུ་ཨ་རིའི་སྲིད་གཞུང་ནས་ཐོག་མའི་ཆར་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ཐོག་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེ་གནང་གི་ཡོད་རུང༌། དེ་ནས་རྒྱ་ནག་དང་ཨ་རིའི་བར་འབྲེལ་བ་ཟབ་ཏུ་འགྲོ་སྐབས་བོད་དོན་ཐོག་གི་ཨ་རིའི་སྲིད་བྱུས་དེ་སྣང་མེད་ལྟ་བུར་གྱུར་བ་རེད།

བར་ལམ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ལྟ་སྐོར་བ་ཁག་བོད་ནང་དུ་བསྐྱོད་པ་དེ་ཚོས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་མིར་སྡུག་སྦྱོང་བཏང་བའི་སྐོར་ལ་སྐྱོན་འཛུགས་བྱས་པར་བརྟེན། བློ་གྲོས་ལྡན་ཞིང་གཟུ་བོར་གནས་བའི་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་རྣམས་ནས་གྲོས་ཆོད་བཞག་སྟེ་སེམས་ཁུར་ཡོད་པའི་འབོད་སྒྲ་བསྒྲགས་པ་རེད། བོད་དོན་ཐོག་རྒྱབ་སྐྱོར་དེ་ལྟར་གནང་མཁན་ནི་ཨ་རིའི་སྲིད་དོན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་དང་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཚོ་ཡིན་ཞིང༌། འོན་ཀྱང་ཨ་རིའི་གཞུང་གིས་བོད་དོན་ཐོག་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་ནི་དེ་ཚོ་དང་ཐ་དད་རེད་ཅེས་གསུངས།

ཡང་རྒྱ་གར་གྱི་བོད་དོན་སྲིད་བྱུས་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པའི་ལན་དུ། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་བོད་དོན་ཐོག་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་ནི་ ༡༩༥༠ ལོ་ནས་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཡོད་པ་མ་རེད། དེའི་ཐོག་ངོས་ནས་བརྗོད་འདོད་མེད་ཀྱང་བོད་རྒྱ་འོག་ཟེར་བ་འདི་ནི་མི་བདེན་པ་དང་ནོར་འཁྲུལ་ཞིག་རེད། བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་དགུ་བཅུ་ཙམ་རྒྱ་གར་ནང་བསྡད་པ་འདི་ནི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཆེད་མིན་པར་ཡུལ་འདིའི་ནང་ནང་ཆོས་སྲུང་སྐྱོབ་ཡག་ཤོས་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན། བོད་འདི་རྒྱ་ནག་གི་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བཞིན་ཡོད་པ་འདིའི་བོད་མི་ཚབས་ཆེན་དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་དེར་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཁབ་ལའང་ཚབས་ཆེའི་དཀའ་ངལ་ཆགས་རྒྱུ་རེད། རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་ཚོར་རོགས་རམ་དང་བྱམས་བརྩེ་གནང་བ་ནི་གཏན་དུ་བརྗེད་ཐུབ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། བོད་དང་རྒྱ་གར་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་ནི་ཧ་ཅང་གཏིང་ཟབ་པོ་ཞིག་རེད། ཅེས་བཀོད་ཐོན་བྱུང༌།

ཚེས་ ༡༧ ཉིན་ྋགོང་སྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཨོ་རི་ས་དང༌། མན་སྤར་ཏི་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁུལ་གཉིས་ལ་ཞབས་བཅགས་ཀྱིས་གསུང་ཆོས་བཀའ་སློབ་སོགས་བསྐྱངས་ཏེ་ལྡི་ལིར་ཕྱིར་ཕེབས་ཀྱིས་སྲིད་བློན་ར་འཇིབ་གྷན་དྷི་མཆོག་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་སྟེ་བོད་མི་མང་གིས་རྒྱ་ནག་གི་དབང་བསྒྱུར་འོག་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཐོབ་ཐང་དང༌། མང་གཙོའི་ཐོབ་ཐང་བསྐྱར་ལེན་བྱེད་པའི་ལས་འགུལ་འདིར་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་རོགས་རམ་ཡོང་བའི་འབོད་སྐུལ་མཛད་པ་མ་ཟད། ཉེ་ཆར་བོད་ནང་རང་བཙན་དོན་གཉེར་གྱི་ཞི་བའི་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་གྱི་ལས་འགུལ་རྒྱ་ཆེ་བྱུང་བ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་སྐོར་ཞིབ་ཕྲ་ངོ་སྤྲོད་མཛད།

ཚེས་ ༢༡ ཞོགས་པ་གནས་མཆོག་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་གནང་གིས་ཝཱ་རཱ་ཎ་སིའའི་གནམ་ཐང་དུ་ཝར་ཎ་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་སློབ་སྤྱི་དང་སཱ་རཱ་ཎ་ཐ་བོད་དགོན་གྱི་གནས་འཛིན། རྒྱ་གར་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་དྲུང་ཆེ། ས་གནས་ཀྱི་དཔཽན་རིགས། དེ་བཞིན་ད་རེས་ས་གནས་སུ་ལས་དོན་སྒྲུབ་པར་ཕེབས་པའི་གཞུང་ཞབས་ཆོས་དོན་དྲུང་ཆེ། དྲིལ་བསྒྲགས་དྲུང་ཆེ་སོགས་ཕེབས་སར་ཆེད་བཅར་ཞུས་ཏེ་མཚམས་ཞུས་མཇལ་དར་ཕུལ། དེ་ནས་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་གཙུག་ལག་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་བཞུགས་སྒྲིག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་སྐབས། ཕེབས་ལམ་གཡས་གཡོན་དུ་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་ལག་ཏུ་མཇལ་དར་དང༌། བདུག་སྤོས་སོགས་མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་སྣ་ཚོགས་ཕེབས་བསུ་གུས་བསྟར་དང༌། སློབ་གྲྭའི་གཞུང་སྒོའི་ནང་དུ་དགེ་སློབ་རྣམས་དང༌། བཅོ་བརྒྱད་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ། ཤར་རྩེ་ཆོས་རྗེ། མཁན་པོ། བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་ཟབ་རྒྱས་ཞུས།

ཕྱི་ཉིན་ཝར་ཎ་མཐོ་སློབ་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་སྔ་དྲོ་ཨ་མདོ་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དགོན་གྱི་རྒྱ་ཞབས་དྲུང་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། ལྕགས་ཟམ་ཆུ་བོ་རིའི་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་བསྒྲུབ་བྱ་དགེ་ཚུལ་གྲངས་ ༣༠ ལ་བར་མ་རབ་བྱུང་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་བསླབ་སྡོམ་སྩལ་ཞིང༌། རྒྱ་ཞབས་དྲུང་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་འབྱོར་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་དང༌། དེ་བྱིངས་རྣམས་མཇལ་ཁར་ཕྱག་སྲུང་སྩལ། ཉིན་གུང་ཆུ་ཚོད་ ༢ ཐོག་སུད་སིར་གནས་སྡོད་རྒྱལ་རྩེ་ལྷ་ཁང་སྤེན་པ་བཟའ་འཚོ་དང༌། བལ་ཡུལ་མཆོད་རྟེན་དུ་གནས་སྡོད་གཞིས་རྩེ་བ་དཀོན་མཆོག་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་ཝར་ཎ་མཐོ་སློབ་ཀྱི་ཆོས་ར་གསར་བཞེངས་སར་ཆོས་ཞུ་བ་བླ་སྤྲུལ། དགེ་བཤེས། གྲྭ་བཙུན། སྔགས་འཆང༌། གཞིས་བྱེས་བོད་མི། ལ་དྭགས་པ། གར་ཞ། ཁུ་ནུ། མོན་འབྲུག བལ་ཁུངས་སྙེ་ཤང་པ། ཤར་པ་སོགས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་པ་དང༌། འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་ཕྱི་རྒྱལ་ཡོ་རོབ་སོགས་ཀྱི་མི་རིགས་ནང་ཆོས་ལ་དད་ཅན་ཁག་བཅས་ཁྱོན་སེར་སྐྱ་མི་གྲངས་ ༥༠༠༠ བརྒལ་བར་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་གསུང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་སྒོ་ནས་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོར་བསྟོད་པའི་བཤད་ལུང་བཀའ་དྲིན་སྩལ་བར་བཅོ་བརྒྱད་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། གཞིས་རྩེ་དཀོན་མཆོག་གཉིས་ནས་གསོལ་འདེབས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས།

ཚེས་ ༢༣ སྔ་དྲོ་མཐོ་སློབ་དཔེ་མཛོད་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་དགེ་སློང་གྲངས་ ༣༠ ལ་ལས་གྲྭ་དགེ་འདུན་གྲངས་ཚང་བའི་སྒོ་ནས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་བསླབ་སྡོམ་སྩལ་ཐོག་བསྒྲུབ་བྱ་སོ་སོར་ཐུབ་པའི་སྐུ་བརྙན་དང༌། དགེ་སློང་བསླབ་བྱའི་དཔེ་དེབ་བཅས་སྩལ། ཉིན་རྒྱབ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མའི་གསུང་ཆོས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༤ སྔ་དྲོ་ས་སྐྱ་མཁན་པོ་སངས་རྒྱས་བསྟན་འཛིན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་སྡོམ་གསུམ་རབ་དབྱེའི་བཤད་ལུང་གསན་བཞེས་དབུ་འཛུགས་ཀྱིས་ཚེས་ ༣༠ བར་ཉིན་གྲངས་བདུན་རིང་གཟིམ་ཆུང་དུ་གསན་བཞེས་བསྐྱངས་ཤིང༌། འདི་ཉིན་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་དང་ལེགས་འབུལ་མཇལ་དར་དང༌། ཧིན་སྒོར་ཆིག་ཁྲི་ཐམ་པ། རིན་ཆེན་རིལ་བུ་ཁག་བཅས་དགྱེས་འབུལ་མཛད་རྗེས་གདན་སའི་ལྷ་རམས་དགེ་བཤེས་རྩོད་རྒྱུགས་དམ་བཅར་གཟིགས་ཞིབ་ཐོག་ཝར་ཎ་མཐོ་སློབ་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བཏབ་བཞིན་འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་བསྟོད་སྒྲུབ་བསྐྱངས་པའི་རྗེས་འབྲེལ་མུ་མཐུད་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མའི་གསུང་ཆོས་སྩལ།

ཕྱི་ཉིན་གློ་བོ་ཆོས་རྒྱལ་འཇིགས་མེད་དཔལ་འབར་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བཏབ་བཞིན་སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་ཚེ་དབང་གི་སྒྲུབ་ཆོག་གནད་སྨིན་དང་འབྲེལ་ཚེ་དབང་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད། ལག་ལེན་སོ་བདུན་མ་མཇུག་རྫོགས་པ་དང༌། གཟུངས་སྔགས་ཁག་གཅིག་གི་ལྗགས་ལུང་སྩལ། གློ་བོ་ཆོས་རྒྱལ་དང༌། ཆོས་ཞུའི་སྦྱིན་བདག་རྒྱལ་རྩེ་ལྷ་ཁང་སྤེན་པ། གཞིས་རྩེ་དཀོན་མཆོག་བཅས་སོ་སོ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། འབྲས་ལྗོངས་སྲས་མོ་ལྷ་འཛིན་དང༌། རག་ཤག་རྗེ་བཙུན། མཁྱེན་བརྩེ་བློ་གྲོས་ཀྱི་གསང་ཡུམ་སོགས་རིམ་བཞིན་མཇལ་བཅར་ཞུས།

ཉིན་རྒྱབ་སློབ་གྲྭའི་ཚོགས་ཁང་དུ་ཝར་ཎ་མཐོ་སློབ་བདེ་དོན་ནས་བསྡུ་སྐོང་ཞུས་པའི་སློབ་ཕྲུག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུའི་དབུ་འབྱེད་ཀྱི་གསུང་བཤད་བཀའ་སློབ་སྩལ་སྐབས་ཐོག་མར་ཀུན་སློང་བཅོས་ཚུལ་དང༌། དངོས་གཞི། མཇུག་ཏུ་སྨོན་ལམ་རྒྱས་འདེབས་བྱ་ཚུལ་སོགས་བསམ་པའི་འཁྱེར་སོ་ཇི་ལྟར་དགོས་སྐོར་ཉམས་བཞེས་ཐུགས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་ལྗགས་བཤད་གོ་བདེ་ཞིང་ཞལ་གསལ་བ། ལྷག་པར་ཐུགས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པས་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་མ་ཁྱབ་པ་མེད་པའི་བྱམས་བརྩེ་དང༌། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་དྲག་རྩུབ་གཉའ་གནོན་གྱི་འོག་ཏུ་གནས་བའི་གཞིས་ལུས་སྤུན་ཟླ་རྣམས་ལ་ཐུགས་བརྩེ་རྗེས་ཆགས་དམིགས་བསལ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ད་རེས་བོད་ནས་ཡོང་མཁན་ཚོ་སྤྱིར་ལམ་ཐག་རིང་བའི་ཐོག་ཁྲལ་ས་སོ་སོའི་དཀའ་ངལ་རྣ་བསུན་ཞིང་ཡིད་ཞེ་ཁྲེལ་དགོས་བའི་གནས་ཚུལ་མཐའ་དག་ཁྱད་གསོད་བྱས་ཏེ་འདི་ཕྱོགས་གཉེན་འཕྲད་དུ་ཡོང་བ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད།

དེ་རིང་ང་ཚོར་དམ་པའི་ཆོས་འཆད་ཉན་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་ཐོབ་ཡོད། ཆོས་ནི་ཕྱིའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྣོད་འདུལ་ཐབས་ཤིག་མ་ཡིན་པར། ནང་བཅུད་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་རྒྱུད་འདུལ་ཐབས་ཤིག་ཡིན། ཚང་མ་བདེ་བ་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་རུང༌། ཉོན་མོངས་གཞན་དབང་དུ་སོང་ཕྱིན་ཁ་ཆག་སྣ་རལ་ལས་ཡོང་རྒྱུ་མེད་པས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་འབུར་འཇོམས་བྱ་རྒྱུར་ཚང་མས་འབད་བརྩོན་བྱ་དགོས། ང་ཚོར་ཆོས་ཡག་པོ་ཡོད་ཀྱང་གཏོར་མ་དམིགས་འབེན་འཕེན་མི་ཐུབ་པ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་ཆ་འདུག

བྱས་ཙང་ཚང་མས་བློ་རྩེ་བསྒྲིམས་ནས་སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང༌། ཡང་སྒོས་བོད་ཀྱི་བསྟན་པ་རྒྱས་ཐབས། ལྷག་པར་ད་རེས་བོད་ཀྱི་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་མི་རིགས་དང་བཅས་བའི་དོན་ལ་མི་མང་པོ་ཞིག་གི་སྲོག་ཤོར་བ་དང༌། མང་པོ་ཞིག་བཙོན་དུ་ཚུད་ནས་སྡུག་སྦྱོང་མྱོང་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་ཚོའི་ཆེད་དུ་ཚང་མས་སྨོན་ལམ་ཡག་པོ་རྒྱག་དགོས། གཞན་ཕན་སྙིང་རྗེ་ནི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དཔོན་པོ་སྙིང་རྗེ་ཅན་ཞིག་གི་གཞན་དབང་དུ་ཡོད་ན་དེ་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཡོད། དཔོན་པོ་གདུག་རྩུབ་ཅན་ཞིག་གི་གཞན་དབང་དུ་ཡོད་ན་དེ་ལ་བདེ་སྐྱིད་མེད། མི་ཁ་ཤས་ནས་གཞན་སྙིང་རྗེ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན་བོད་རང་བཙན་ཡོང་ཐབས་མི་འདུག་ཟེར་མཁན་བྱུང༌། དེ་ནི་ནོར་བ་རེད། ང་ཚོས་ཕན་སེམས་དང་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་ཕ་རོལ་པོའི་སྤྱོད་པ་ལོག་པ་ལས་ལྡོག་ཅིང་རང་རིགས་མི་དམངས་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་ཆེད་ལན་བསློག་ཆོག་ལ། དེ་ནི་ཡང་དག་པ་ཡིན། ཆ་གཞག་ན་ཁོང་ཁྲོའི་སྒོ་ནས་གཞན་ལ་དབྱུག་པ་ཞིག་གཞུས་ན་གནད་འཁེལ་ཞིག་གཞུ་མི་ཐུབ། ཁོང་ཁྲོ་མེད་པའི་ཐོག་ནས་གཞུས་ན་གནད་འཁེལ་གཞུ་ཐུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།

ཡང་འགའ་ཞིག་ནས་ནང་ཆོས་ཐོག་ནས་སོ་སོའི་ལས་ཞེས་བརྗོད་པ་འདི་མིའི་སེམས་ཤུགས་གཅོག་བྱེད་ལྟ་བུ་འདུག་ཅེས་བརྗོད་མཁན་ཡོད། དེ་ཡང་ནོར་བ་རེད། ལས་ཞེས་བ་ནི་ལས་ཀ་བྱེད་པའི་དོན་ཡིན་པས་སོ་སོས་བཟོས་པ་དང༌། དེ་ཡང་སོ་སོས་མེད་པར་བཟོ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན། བྱས་ཙང་ལས་ཞེས་པ་འདི་བསམ་བློ་ཡག་པོ་བཏང་ན་སེམས་ཤུགས་ཆག་རྒྱུ་ལས་ལྡོག་སྟེ་སྐུལ་ལྕག་གི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ལྡན་ཡོད། བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་དང་མི་རིགས་ཀྱི་རང་དབང་ཆེད་དུ་འབད་བརྩོན་བྱེད་པ་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འགྲོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན་འབད་བརྩོན་ངེས་པར་དུ་བྱེད་དགོས།

དེ་མིན་རང་གི་འཚོ་གོས་ཙམ་གྱི་དོན་ལ་འབད་བརྩཽན་དྲག་པོ་བྱས་པ་ནི་དོན་མེད་ཡིན། ཉིན་གཅིག་ཚང་མ་བཞག་ནས་བསགས་པའི་སྡིག་པ་རང་གི་གཉའ་ལ་འཁུར་ཏེ་འགྲོ་རྒྱུ་རེད། དེ་ལུགས་ཚང་མས་བསམ་བློ་ཞིབ་ཏུ་བཏང་སྟེ་བྱ་བ་གང་བྱས་ཀྱང་བསྟན་པ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་ཞིག་དང༌། དེའི་དགེ་རྩ་ཡང་བསྟན་པ་སེམས་ཅན་དོན་དུ་བསྔོ་དགོས། ལྷག་པར་ཉེ་ཆར་བསྟན་པ་དང་རང་དབང་གི་དོན་ལ་དམིགས་ནས་ཚེ་སྲོག་ཤོར་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་མཁན་ཚོའི་ཆེད་དང༌། བདེན་པའི་མཐའ་གསལ་བའི་ཆེད་དུ་སྨོན་ལམ་ཡག་པོ་རྒྱག་དགོས། ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ་ཞི་འཚོ་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་གཟིགས་སྐོར་དང༌། གློག་ཀླད་ལས་རིམ་སྤྱན་བསྟར་ཞུས་པར་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༦ དང་ ༢༧ ཉིན་གཉིས་རིང་དགའ་ཤར་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ་དང༌། སྤུན་ཐུབ་བསྟན་བཀྲ་ཤིས་གཉིས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་སློབ་གྲྭའི་ཚོགས་ཁང་དུ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་བཀའ་དབང་སྟ་གོན་གྱི་སྒྲུབ་ཆོག་སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་སྩལ་ཞིང༌། མཛད་གསེང་དུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལྔ་སྡེའི་སྐུ་བརྙན་གསར་བཞེངས་ཞལ་དབྱེའི་མཛད་སྒོར་གདན་ཞུས་བཞིན། སྔོན་ལ་རིང་བསྲེལ་ཞལ་མཇལ་སྙན་ཤལ་དང༌། བསྟོད་ཕྱག་ཞལ་འདོན་བསྐྱངས། དེ་ནས་འཁོར་ལྔ་སྡེའི་སྐུ་བརྙན་གསར་བཞེངས་ཞལ་དབྱེ་དང་འབྲེལ་རབ་གནས་ཤིས་བརྗོད་གསུངས་ཏེ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་དབང་བཞི་དབང་དོན་ལམ་གྱི་རིམ་པ་བཅས་ལེགས་པར་སྩལ།

ཚེས་ ༢༨ ཉིན་བལ་ཡུལ་དུ་གནས་སྡོད་གཉའ་ནང་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས་ཁྱིམ་ཚང་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་དག་སྣང་གསང་བ་རྒྱ་ཅན་ཆོས་སྐོར་སྤྱན་རས་གཟིགས་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གི་བཀའ་དབང༌། སྒྲུབ་ཞག་གྲུབ་པ་དང་གཟིམ་ཆུང་དུ་དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ཞབས་གྲྭ་དངོས་གྲུབ་ཆེད་གཏོང་གནང་དོན། དེ་སྔ་གཏེར་ཆེན་ལས་རབ་གླིང་པའི་གཏེར་བྱོན་གུ་རུའི་སྐུ་ཚབ་འཁྲུལ་མེད་རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་ ༡༣ པར་ཕུལ་ཏེ་ལྷ་ས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེའི་སྒོ་འགྲམ་གཡས་སུ་ཟངས་གསེར་གྱི་གུ་རུའི་སྐུ་མདའ་ཚད་བཞེངས་པའི་ཐུགས་ཀར་ནང་ཞུགས་ཕུལ་ནས་གཞུང་ས་ཆེན་པོའི་ཆབ་སྲིད་འཕེལ་རྒྱས་བརྟན་པའི་ལུང་བསྟན་རྣམ་ཐར་དུ་གསལ་བ་ལྟར་ཡིན་ཡང༌།

རྒྱ་གཞུང་གིས་གཏོར་བཤིག་སྐབས་དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་སློབ་གོང་འཇོ་སྤྲུལ་སྐུ་ཞིག་ལ་བྱུང་བ་དེ་དག་ད་ལམ་ྋགོང་ས་ཆེན་པོར་འབུལ་ལམ་ཞུ་གནང་དང་ཆབས་ཅིག་སྐུ་ཚེ་ཞབས་བརྟན་མཚོན་བྱེད་མཇལ་དར་དང༌། ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་སྣང་བརྙན་བཅས་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཞབས་གྲས་འབུལ་ལམ་ཞུས་སོང་པར་དགྱེས་མཉེས་ཆེ་ཞིང༌། འདི་ཉིན་བོད་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༠ འཁེལ་བ་དང༌། ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་གསང་བ་རྒྱ་ཅན་གྱི་ཆོས་སྐོར་སྤྱན་རས་གཟིགས་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གི་བཀའ་དབང་སྩལ་རྒྱུ་དང༌། གཞིས་ལུས་མི་མང་རྣམས་ཀྱི་ཚབ་བྱེད་བོད་མི་གསར་འབྱོར་བ་རྣམས་དང༌། ཝ་ཎ་མཐོ་སློབ། ཕྱི་རྒྱལ་བ་དགའ་ལྡན་ཡིད་དགའ་ཆོས་འཛིན་ཆོས་ཚོགས་བཅས་ནས་མཁའ་འགྲོ་བརྟན་བཞུགས་འབུལ་བཞེས་དང་དུས་མཚུངས་ཏེ་མ་འགྲིགས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རྟགས་རྟེན་ལེགས་པར་འགྲིགས་ཤིང༌། ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་སྣང་བརྙན་བརྟན་བཞུགས་འབུལ་བཞེས་གནང་ཡུལ་དུ་འཕྲལ་མར་གདན་དྲངས།

དེ་ནས་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གི་བཀའ་དབང་ཞུ་བའི་གསོལ་འདེབས་མལ་རྟེན་གསུམ་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས་ནས་འདེགས་འབུལ་དང༌། ཆོས་ཞུ་བར་བསྙེན་འགྱེད་འབུལ་མི་ཁག་མཇལ་ཁ་དང་ཕྱག་སྲུང་སྩལ། བཀའ་དབང་གི་རིམ་པ་རྣམས་ལེགས་པར་བཀའ་དྲིན་སྩལ་བར་ས་སྐྱ་མཁན་པོ་སངས་རྒྱས་བསྟན་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་ནས་དམིགས་བསལ་གཏང་རག་མལ་རྟེན་འབུལ་ཞུས།

ཝར་ཎ་བོད་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་དང༌། གཞིས་ལུས་གློ་བུར་ལྷགས་འབྱོར། ཕྱི་རྒྱལ་ཆོས་ཚོགས་བཅས་ཀྱིས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་བསྟན་དང་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་པའི་བརྟན་བཞུགས་གསོལ་འདེབས་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་དད་འདུན་རྩེ་གཅིག་པས་ཞུ་པར་བླ་མཆོད་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་མ་དང་འབྲེལ་བའི་ཚོགས་འཁོར་དང༌། མཁའ་འགྲོ་བརྟན་བཞུགས་ཀྱི་དབུ་བཞུགས་ཤར་པ་ཆོས་རྗེ་ཡེ་ཤེས་དོན་གྲུབ་ནས་མལ་ཚོམས་འབུལ་དང༌། ན་བཟའ་སྐོར་བཅས་རྟགས་རྫས་སོགས་མཐུན་འགྱུར་གྱིས་ཕུལ། ཝར་ཎ་མཐོ་སློབ་སློབ་སྤྱི་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། བླ་མ་ཐུབ་བསྟན་བཟོད་པ། གསར་འབྱོར་སེར་སྔགས་དགེ་སློང་སྐལ་བཟང་མཐའ་ཡས་བཅས་སོ་སོ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང་འབུལ་དངོས་སྤྱན་ལམ་དུ་བསྟར།

གཞིས་ལུས་གསར་འབྱོར་རྣམས་ཀྱི་བརྟན་བཞུགས་གསོལ་འདེབས་སྐྱབས་སྙན་ཕྱག་བཞེས་སྤྱན་ཞིབ་བསྐྱངས་ཏེ་གསུང་དོན། ‘‘རང་རེ་ལས་ཀྱིས་འབྲེལ་ཞིང་དད་དམ་གྱི་སྒོ་ནས་བརྟན་བཞུགས་ཕུལ་བ་དང༌། ལྷག་པར་བོད་གཞིས་ལུས་མི་དམངས་ཚོ་དངོས་གནས་དད་པ་དམ་ཚིག་འགྱུར་དུ་མེད་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་བརྟན་བཞུགས་ཕུལ་བ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད།

རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ངོས་ནས་བཤད་ན། དུས་ཚོད་གཉན་འཕྲང་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་ཤི་ཡང་དབུགས་འགྲོ་ཐུབ་པ་མི་འདུག་ན། ཁྱེད་རང་ཚོས་སེམས་ཁྲལ་རྩ་བ་ནས་བྱེད་མི་དགོས། དེ་རིང་བརྟན་བཞུགས་ཀྱི་འབུལ་ཐོ་འདི་ཚང་མས་གསན་ན་སྙམ་པ་བྱུང་བས་སྙན་སྒྲོན་ཞུ་དགོས།’’ ཞེས་དམིགས་བསལ་བཀའ་འཁྲོལ་སྩལ་བ་དང༌། དགེ་སློང་བྱམས་པ་བསྟན་འཛིན་ནས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་ཏེ། ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་སྒོ་དུ་མའི་ཐོག་ནས་ཐུགས་རྒྱུད་བསྐུལ་ཞིང༌། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་ཚང་མ་འབྱུང་འགྱུར་བསྟན་སྲིད་བདེ་ཐབས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་དང་མདུན་ལམ་ལ་ཡིད་ཆེས་རྙེད་པའི་ལམ་དུ་བཀོད་དེ་དགའ་དད་སྤྲོ་གསུམ་གྱི་ཚོར་བ་འཕེལ་བའི་ངང་བརྟན་བཞུགས་མཛད་སྒོ་ལེགས་པར་གྲུབ་པའི་བཀའ་དྲིན་གཏང་རག་གི་མལ་རྟེན་གསུམ་ཕྱོགས་གསུམ་སོ་སོའི་འཐུས་མི་གཞན་རེ་ནས་འདེགས་པའི་བཀའ་བཞེས་ཐོབ། ཤིས་བརྗོད་སྐབས་གོང་གསལ་སོ་སོར་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་དང༌། རྣམ་གྲྭ་དབུ་མཛད་ལ་སྲུང་དང་གཡོགས་དར་ཞུས་སྩལ།

དགོང་དྲོ་ཝར་ཎ་མཐོ་སློབ་ཀྱི་རྩིག་རྨང་གདིང་བའི་ལོ་འཁོར་དུས་དྲན་མཛད་སྒོར་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་གསལ་ལྡན་རྒྱལ་པོ་མཆོག་དང༌། ས་གནས་ཀྱི་གྲགས་ཅན་མཁས་དབང༌། སྐུ་མགྲོན་ཁག དགེ་སློབ་རྣམས་བཅས་ཞུགས་པའི་སར་སློབ་སྤྱི་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་ནས་དུས་དྲན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་སྦྲགས་སློབ་གྲྭའི་ལས་བསྡོམས་སྟབས་བདེ་ཞིག་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་པའི་ནང༌། ང་ཚོའི་སློབ་གྲྭ་འདིའི་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་བཀོད་པའི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ལོ་བརྒྱད་ཙམ་འགོར་ཡོད་ཀྱང༌། ྋགོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་ཐུགས་བསྐྱེད་ལས་སྤྱིར་བཏང་འཛུགས་སྐྲུན་གཞན་ལས་མགྱོགས་པ་བྱུང་ཡོད།

ང་ཚོའི་རྩ་བའི་དམིགས་ཡུལ་དེ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང༌། ལྷག་པར་འཛམ་གླིང་ནང་པའི་གདན་ས་ཞིག་ཆགས་ཆེད་དཔེ་མཛོད་ཁང་གཉེར་རྒྱུའི་སྐོར་འབད་བརྩོན་ཆེ་ཙམ་ཞུས་པ་དང༌། ད་དུང་འབྱུང་འགྱུར་ལོ་བཅོ་ལྔ་ཚུན་ལ་བོད་དང་རྒྱ་ནག་ཕུད་པའི་འཛམ་གླིང་ས་ཁུལ་གྱི་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང༌། ནང་པའི་རིག་གཞུང་འབྲེའ་བ་ཡོད་པའི་དཔེ་ཆ་ཤོག་ཁྱེར་གཅིག་ཚུན་ཆད་བསྡུ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད་ཅེས་གསོལ་བའི་མཇུག་ཏུ་ང་དང་ངའི་རོགས་དང་བཅས་ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་ྋགོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་འབྲེལ་མེད་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་སྐྱབས་འཇུག་བརྩེ་གཅིག་མཁྱེན་ཞེས་གསོལ་བ་ཕུར་ཚུགས་སུ་ཞུ་གནང་མཛད་སྐབས་ཡུན་ཙམ་གསུང་འཕྲོ་ཆད་ནས་སྤྱན་ཆབ་བསིལ་བར་བརྟེན་ཚོགས་ཞུགས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མིག་ཆུ་འཐོར་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་གསོལ་འདེབས་ཞུས།

དེ་རྗེས་སློབ་གྲྭའི་ལོ་འཁོར་ཡིག་ཚད་དང༌། འགྲན་བསྡུར་རྩེར་སོན་རྣམས་ལ་དངུལ་གྱི་རྟགས་མ་དང༌། དེ་མིན་བྱ་དགའི་གཟིགས་གཟོས་དང་ལག་ཁྱེར་ཕྱག་བསྟར་གྱི་གསོལ་རས་སྩལ་ཞིང༌། ཉེ་ཆར་གསར་དུ་དཔར་སྐྲུན་ཞུས་པའི་ཕྱག་དེབ་ཁག་ལྔའི་པར་ཕུད་ཐོག་ཕྱག་བསྟར་མཚན་འགོད་གྲུབ་རྗེས་ཕེབས་སྒོའི་སྙིང་པོར། ལོ་ཤས་གོང་གི་ས་སྟོང་འདི་དེ་རིང་སྣོད་ཀྱི་བཀོད་པ་བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞིག་དང༌། བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཤུལ་འཛིན་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཆགས་པ་འདི་ནི་གཙོ་བོ་རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་གནང་བའི་ཐོག་འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཀ་བྱས་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་བརྟེན་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། དེ་བཞིན་ལོ་ནས་ལོ་སྦྲེལ་ཏེ་དཀའ་ལས་རྒྱག་མཁན་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ཁ་སང་ལྟ་སྐོར་བྱེད་སྐབས་ཁྱེད་ཚོས་ཚན་རིག་འཕྲུལ་ཆས་ལ་བརྟེན་ནས་རིག་གཞུང་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོ་བྱས་འདུག འདི་འདྲ་ནི་ད་ལྟ་བོད་ནང་དུ་རྒྱ་མིས་ཀྱང་བྱེད་ཐུབ་ཨེ་ཡོད་སྙམ་པ་བྱུང༌། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞེས་མཛུབ་མོ་འཛུགས་ས་འདི་བོད་ནང་རྩ་མེད་སོང་ཡང༌། ང་ཚོས་རྒྱ་གར་ནང་སྲུང་སྐྱོབ་ཡག་ཤོས་བྱས་ཡོད། ནང་པའི་ཆོས་འདི་རྒྱུ་མཚན་ཁཽ་ནར་བརྟེན་པའི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ཡིན་ཞིང༌། ང་ཚོས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་འདི་མི་རིགས་ཀྱི་ལ་རྒྱ་ཙམ་མིན་པར་འཛམ་གླིང་སྤྱིར་བསམ་བློ་བཏང་ཡོད། ནང་ཆོས་དར་སའི་རྒྱལ་ཁབ་གང་ཡིན་ལ་ཞི་བདེའི་བསམ་པ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད། ང་ཚོས་འཛམ་གླིང་མི་དམངས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཏན་ཏན་ཞུ་ཐུབ།

ང་ཚོའི་མི་ཐོག་འདི་ལས་དབང་རྟེན་འབྱུང་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་འདི་འཆི་གསོན་ཇི་འགྱུར་གྱི་གནས་དུས་ལ་ཐུག་སྟབས་ཚེ་སྟོད་དཀའ་ལས་རྒྱབ་ནས་ཚེ་སྨད་དལ་བོར་སྡོད་རྒྱུའི་རེ་བ་བྱ་རྒྱུ་མེད། ངོས་ལ་ཡང་རེ་བ་འདི་མེད། འདི་མུར་མི་ཚེ་འཁྱོལ་ན་འགྲིག་པ་རེད། ང་ཚོས་བསམ་བློ་ཐོངས་དང༌། བོད་ནང་གི་མི་ཚོའི་སེམས་ཤུགས་དང་དཀའ་བ་སྤྱད་སྟངས་ལ་བལྟས་ན། ང་ཚོས་གདམ་ག་རྒྱག་བསྡད་ས་མེད།་ དགེ་སློང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་དཔྲལ་བ་ས་ལ་མ་ཟགས་བར་ཧུར་ཐག་བྱེད་ཀྱི་ཡིན། སློབ་ཕྲུག་ཚོ་མི་ཐོག་བརྗེ་འགྲོ་གི་ཡོད་པས་སློབ་སྦྱོང་གི་ཉི་མ་གང་འཁྱོལ་དུ་མ་སོང་བར་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། ཞེས་སྩལ།

ཡང༌། ཚེས་ ༢༩ ཉིན་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་མི་གྲངས་ ༦༠༠ སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་དང༌། བྱིན་སྲུང་བཅས་སྩལ་རྗེས་གསར་འབྱོར་སྔ་ཕྱི་མང་འདུས་ཐོག་གཞིས་བྱེས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་བོད་དོན་ལ་འཁུར་འགན་བྱས་གནས་དང༌། ལྷག་པར་ཉེ་སྔོན་ལྷ་སར་ཞི་རྒོལ་བདེན་བསྒྲགས་བྱས་པས་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་བ། གཞིས་ལུས་མི་མང་གི་ལྷག་བསམ་སྙིང་སྟོབས་ལ་ཐུགས་ཡིད་ཚིམས་པའི་བསྔགས་བརྗོད་གཟེངས་བསྟོད་དང༌། རྒྱ་ཕྱོགས་ལ་འབྲེལ་མོལ་བྱེད་ཚུལ་སོགས་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་མདུན་ལམ་གསལ་སྟོན་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་ནན་ཏན་སྩལ་བའི་སྙིང་པོར། ‘‘དེ་རིང་སླེབས་པ་མང་ཆེ་བ་བོད་ནས་དཀའ་ལས་ཆེན་པོ་བརྒྱབ་སྟེ་ཡོང་བ་ཤ་སྟག་ཡིན་ཞིང༌། ཁ་སང་སྔོན་མ་འབྱོར་བ་ཚོར་ཉིན་ཤས་རིང་ཆོས་འབྲེལ་ཐོབ་ཡོད། དེ་རིང་མཇལ་ཁར་ཡོང་མཁན་ནང་གི་ཁ་ཤས་མདང་ནུབ་འབྱོར་བ་ཡིན་བརྗོད་ཀྱི་འདུག་པ་དེ་ཚོར་ཆོས་འབྲེལ་བྱེད་ལོང་མ་བྱུང་བ་རེད། ཡིན་ནའང་ཚང་མར་འཚམས་འདྲི་དང་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོ་བོད་པའི་འཐབ་རྩོད་འདིར་ཕྱི་མིས་ཤ་ཚ་སླེབས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་བོད་པས་ཞི་བའི་ཐོག་ནས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པ་ལས། དྲག་པོའི་ཐོག་ནས་འཛིང་རེས་བཏང་སྟེ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་དེ་དངོས་གནས་ཡག་པོ་རེད་ཅེས་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག ང་ཚོའི་འཐབ་རྩོད་ལ་མིས་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ་དམིགས་བསལ་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཞིག་བརྗོད་པ་ནི། ཐོག་མར་སོ་སོའི་བདེ་སྡུག་གི་དོན་ལ་ཞི་འཇམ་གྱི་ཐོག་ནས་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་དང༌། ངོ་རྒོལ་སྐད་འབོད་བྱས། དེ་འདྲ་བྱེད་སྐབས་རྒྱ་མིའི་ལས་བྱེད་པས་བརྡུངས་པ་སོགས་རྣམ་འགྱུར་ཧ་ཅང་སྡུག་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་ཙང༌། གཞི་ནས་འུ་ཐུག་སྟེ་རྡོ་དང༌། ས་ཕག་གཞུ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུ་རེས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཕྲན་བུ་བྱུང༌། གཞུ་རེས་བཏང་བ་དེ་གནས་ཚུལ་ཐབས་སྐྱོ་པོ་ཞིག་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

‘‘ད་ལྟ་ངོས་ཀྱིས་ཤོད་དགོས་པ་ཞིག་ལ། དེ་འདྲའི་དུས་སུ་རྒྱ་མི་མེ་མདའ་འཁྱེར་བ་ཞིག་ལ་ས་ཕག་ཕོག་སྟེ་མེ་མདའ་ས་ལ་གཟགས་པ་དང༌། མེ་མདའ་དེ་བོད་པ་ཞིག་གིས་བསྒྲུགས་ཏེ་ལག་པར་སླེབས་ཀྱང་བེད་སྤྱོད་མ་བཏང་བར། མེ་མདའ་ས་ལ་བརྡབས་ནས་བཅག་སོང་ཞེས་ཕྱི་རྒྱལ་དོ་སྣང་ཅན་ཚོས་བསྔགས་བརྗོད་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘རྩ་བ་ང་རང་ཚོའི་དོན་དག་འདི་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པས་དོན་ཆེན་བསྒྲུབ་པར་ངང་རིང་ཟེར་བ་བཞིན། ལམ་སང་ལོ་གཅིག་གཉིས་ཀྱི་ནང་ལ་མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། ཡིན་ནའང་གཞིས་བྱེས་ཚང་མས་མུ་མཐུད་ནས་མི་རེ་རེའི་མཇིང་པར་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་གི་རྡོག་ཁྲེས་རེ་འཁུར་ནས། འཐབ་རྩོད་འདི་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་དང༌། ཡ་རབས། ཞི་བདེ་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་བསྐྱངས་ན་ང་ཚོའི་བདེན་པའི་མཐའ་གསལ་ཏེ་གནས་ཚུལ་ཡག་པོ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་རེད་སྙམ་པ་ང་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་བློ་བདེ་པོ་གྱིས།’’21jམཆན། ཞེས་སོགས་སྩལ་ཏེ་ཝར་ཎ་ཐི་སོ་ཕི་ཀལ་ (Theasophical) ཚོགས་པས་གདན་ཞུས་ལྟར་སློབ་གྲྭ་བ་ཆེ་ཆུང་ཁག ༢ དང༌། དགེ་ལས་སོགས་ཁག ༡ སོ་སོར་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ།

ཚེས་ ༣༠ སྔ་དྲོ་ཐའེ་ལན་ཌའི་དགོན་པར་ཡུད་ཙམ་ཞབས་འཁོད་ཀྱིས་རྟེན་གཙོར་སྙན་ཤལ་དང༌། ཞལ་འདོན་ཐུགས་སྨོན་བསྐྱངས། ཐའེ་ལན་ཌའི་ཐུབ་དབང་སྐུ་བརྙན་གཅིག་འབུལ་བཞེས་མཛད། དེ་རྗེས་སཱ་རཱ་ཎ་ཐ་བོད་དགོན་བཤད་སྒྲུབ་འདོད་རྒུ་འཁྱིལ་གནས་ཡུལ་དུ་བོད་རིགས་གཞོན་ནུའི་སྤྱི་ཁྱབ་དབུས་རྒྱུན་ལས་ནས་རྒྱ་གཞུང་གི་བཙན་འཛུལ་དྲག་གནོན་མནར་གཅོད་འོག་བོད་མི་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་འབུམ་ཕྲག་ ༡༢ བརྒལ་བའི་ལུས་སྲོག་དོར་བའི་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་མཛངས་ལ་གུས་བཀུར་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཞུ་སླད་དྲན་རྟེན་བྱང་ཆུབ་མཆོད་རྟེན་གསར་བཞེངས་ལ་རབ་གནས་ཞུ་རྒྱུར་གསོལ་བཏབ་བཞིན་བོད་དགོན་འདུ་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་དང་རྟེན་གཙོར་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ།

དེ་ནས་མཆོད་རྟེན་རབ་གནས་ཀྱི་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་བསྟུན་ཤར་བྱང་ཆོས་རྗེ་གཉིས་དང༌། ས་སྐྱ་མཁན་པོ་སངས་རྒྱས་བསྟན་འཛིན། རྣམ་གྲྭ་སློབ་དབུ་དང་གསུང་ཞབས་བཅས་ནས་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་བདག་བསྐྱེད་དང་འབྲེལ་བའི་རབ་གནས་རྟ་ཐོག་མ་གནད་སྨིན་བསྐྱངས་རྗེས་སཱ་རཱ་ཎ་ཐ་མཆོད་རྟེན་སྐུ་མདུན་དུ་སུད་སི་གནས་སྡོད་རྒྱལ་རྩེ་ལྷ་ཁང་སྤེན་པ་བཟའ་འཚོ་དང༌། ཤར་པ་བུ་མོ་ཅན་ནས་མཆོད་ཚོགས་སྟོང་ཚར་འབུལ་གཤོམས་ཀྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད། ཤར་བྱང་ཆོས་རྗེ་གཉིས་དང༌། ས་སྐྱ་མཁན་པོ། རིས་མེད་ཀྱི་བླ་སྤྲུལ། དགེ་འདུན་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བ་བཅས་ནས་མཆོད་འབུལ་ཞལ་འདོན་ཆོས་སྤྱོད་ཀྱི་རིམ་པ་རྒྱལ་བའི་ལམ་བཟང་ལེགས་པར་གསུངས།

ཚེས་ ༣༡ ཉིན་ཝར་ཎ་མཐོ་སློབ་རྒྱ་གར་སློབ་དཔོན་རྣམས་ལ་དབྱངས་ཅན་དགའ་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་མཛད་པའི་སྔགས་ཀྱི་ས་ལམ་རྣམ་གཞག་གསུང་ཆོས་དང་རྒྱ་གར་རིགས་དམན་སློབ་གཉེར་སྡོད་ཁང་གི་མཛད་སྒོར་གདན་ཞུས་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད། ཡར་རྒྱས་ཆེད་ཞལ་འདེབས་གངའཚམས་གསོལ་རས་སྩལ།

ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡ སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༩ ནས་ ༡༢ བར་དང༌། ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་ ༢ ནས་ ༤ བར་རྒྱ་གར་སློབ་དཔོན་རྣམས་ལ་གསུང་ཆོས་སྔ་ཉིན་བཞིན་ལེགས་པར་སྩལ། ད་ལམ་བཞུགས་ཞག་རིང་མཛད་བྲེལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་སྐུ་ངལ་གསོ་བའི་དུས་ཚོད་སྐར་ཆ་ཙམ་མ་བྱུང་ཡང་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཐུགས་བསྐྱེད་ཀྱི་གོ་ཆས་སྐུ་ངལ་བའི་རྣམ་པ་ཙམ་མི་བཞེས་པར་ཕྱི་ནང་གདུལ་བྱ་སོ་སོའི་བློ་ངོ་དང་འཚམ་པའི་ཆོས་སྲིད་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་རང་རང་འདོད་ཚིམས་སུ་སྩལ་ཏེ་ཕྱི་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༦ ཐོག་ཧིན་བོད་མི་སྣས་ཕེབས་སྐྱེལ་གུས་མཇལ་ཞུས་ཏེ་མེ་འཁོར་ཐོག་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༣ སྔ་དྲོ་པ་ཁྲན་ཀོ་ཀྲིར་ཕེབས་འབྱོར་གྱིས་རང་གཞུང་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་དྷ་ས་བཞུགས་སྒར་དུ་གཞུང་མང་སེར་སྐྱ་རྣམས་ནས་གུས་བསུ་མཇལ་བསྟར་གྱི་དབུས་ནས་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད།

༤༽དགུང་གསར་མཛད་སྒོ།

༡༩༨༨ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༨ བོད་རྒྱལ་ལོ་ ༢༡༡༥ རབ་གནས་ས་འབྲུག་གནམ་ལོའི་རང་ཞལ་གསར་དུ་ངོམས་པའི་དགྱེས་སྟོན་ཉིན་དང་པོའི་སྔ་དྲོ་ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་དང༌། རྟེན་འབྱུང་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་འདེགས་འབུལ། དེ་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་གནས་གཟིགས་ཐུགས་སྨོན་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ་དང༌། འདུ་ཁང་ཡང་སྟེང་ཚེ་གཏོར་རྟེན་འབུལ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ། རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་ནས་མལ་རྟེན་འབུལ་ཞུ་གནང་ལ་ཕྱག་སྲུང་སྩལ། ཞལ་འདོན་དབུ་ཚུགས་དང༌། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས། ཚོགས་མཆོད་བཀྱེ་བཤམས་སོགས་རིམ་བཞིན་མངའ་གསོལ་བཅས་ལེགས་པར་གྲུབ། དེ་ནས་ཚོམས་ཆེན་དུ་གཞུང་ཞབས་ལས་བྱེད་དང༌། ཟུར་སྐྱོང་ཁག་བཅས་མཛད་བཅར་རྣམས་གྲལ་འཁོད་ཟིན་མཚམས་སྤོས་སྣེ་དང༌། སྤྱན་རྒྱ་སྤོས་སྣེས་སྔུན་བསུས།

གར་པས་ཕེབས་བརྡ་བཏང་སྟེ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་འཕྲལ་རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་དབུ་སློབ་སོགས་ནས་ཁྲི་གསོལ་རྒྱལ་སྣ་རྟགས་བརྒྱད་རྫས་བརྒྱད་བཅས་ཚིག་མཚམས་སོ་སོར་མཐུན་འགྱུར་དང་འབྲེལ་རིམ་ཕུལ་མངའ་གསོལ་ཤིས་བརྗོད་གྲུབ་འཕྲལ་བོད་གཞུང་བཀའ་ཤག་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ། བགྲོ་གླེང་ཚུགས། མུ་མཐུད་ཀིརྟི་མཚན་ཞབས་དང༌། རྣམ་གྲྭའི་དགེ་བཤེས་དབང་གྲགས། བྱ་བྲལ་ཁ་ཆ་བླ་མ་ངག་དབང་ཟླ་གྲགས། བྱ་བྲལ་རྒྱུད་སྟོད་དགེ་སྦྱིན་པ། བྱ་བྲལ་འབྲི་རུ་བ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་སྐྱབས། བོད་ནས་གསར་འབྱོར་ཚེ་སྨོན་གླིང་དགེ་སློང་ངག་དབང་རྒྱལ་མཚན་བཅས་ནས་སྐུའི་ཚེ་རྫས་འབུལ་མཇལ་ལ་དར་རང་སློག་ཐོག་གཡོགས་དར་དང༌། སྲུང་གཡོགས། བཀའ་བློན་ལས་ཟུར་ལས་རོགས། ཡབ་གཞིས་འཁོར་བཅས། སྤྱི་འཐུས། དྲུང་ཆེ། མཁན་པོ་བླ་སྤྲུལ། དྲུང་ཟུར། རྣམ་གྲྭའི་དབུ་ཆོས་དང༌། དགེ་བཤེས། བོད་ནས་གསར་འབྱོར་གཞུང་ཞབས་རྙིང་པ། དེ་ནས་དྲུང་གཞོན་སོགས་གནས་རིམ་བཅུ་པ་ཡན་གྱི་གཞུང་བསྐོས་ལས་བྱེད། རྣམ་གྲྭ། གནས་དགའི་དགེ་འདུན་བྱིངས་བཅས་མཇལ་ཐེངས་དང་པོར་སྤྱི་འཐུས་མན་ལ་སྲུང་འཕྲལ་གཡོགས། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་ཕེབས་ཟིན་རྗེས་ཟློས་གར་བས་གར་ཕུལ། དེ་ནས་ལྷན་ཁང་སོ་སོའི་གཏན་འཇགས་གླ་བ་དང༌། འཕྲལ་སེལ་ལས་བྱེད། ཁོངས་གཏོགས་སྡེ་ཁག་གི་རང་ཁུངས་ལས་བྱེད་བཅས་མཇལ་ཐེངས་གཉིས་པ་བཏང༌། སྲུང་འཕྲལ་གཡོགས། མཇལ་ཁའི་སྐབས་བགྲོ་གླེང་ཚུགས། མཇལ་ཁ་གྲུབ་མཚམས་གསོལ་ཇ་གཉིས་པ་ཕེབས། བགྲོ་གླེང་པས་ཚིག་བཀྲ་བཅད་དེ་མཇལ་ཁ་ཞུས། དར་རང་སློག་དང་ཕྱག་སྲུང་སྩལ། སྲུང་འཕྲལ་ཞུས་ཀྱིས་བཀའ་བློན་ལས་ཟུར་ལས་རོགས། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་གཉིས་དང༌། ལྷ་རྒྱ་རི། ཡབ་གཞིས་སྐུ་འཁོར་རྣམ་པ་བཅས་ལ་སྲུང་གཡོགས། ཀ་ཁྲི་སྒྲོགས་ཏེ་གྲོལ། སྤྱན་རྒྱ་སྤོས་སྣེ་དང༌། ཕེབས་བརྡ་བཏང་སྟེ་ཕྱིར་ཕེབས།

ལོ་གསར་ཚེས་གཉིས་ཉིན་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དབུ་གཡབ་ཏུ་དྷ་སར་གནས་སྡོད་བོད་རིགས་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་དང༌། བོད་ནས་གསར་འབྱོར། ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་ཁག་བཅས་མི་གྲངས་བདུན་སྟོང་བརྒལ་བར་བཞེངས་སྟབས་ཐོག་མཇལ་ཁ་ཕྱག་དབང་དང༌། སྲུང་བྱིན། ཞུ་མོས་ཕྲུག་གུའི་མིང༌། རྒན་རྒོན་ནད་པར་བྱིན་རྟེན་བཅས་དགྱེས་བརྩེ་ཆེན་པོས་སྩལ།

བོད་ཚེས་གསུམ་ཉིན་གཙུག་ལག་ཁང་དབུ་རྩེར་ལོ་གསར་གཟབ་གསོལ་རྣམ་གྲྭའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་སྟེ་གསེར་སྐྱེམས་གྲུབ་བསྟུན་ཚོགས་སེང་དུ་ལོ་གཅིག་ནང་བསྟན་སྲིད་བོད་གཞུང་དམངས་སྐུ་ཕྱྭ་དང་བཅས་པའི་བདེ་དོན་སྐོར་འདི་ལོ་ཟན་བརྟག་ཁག་ཡོད་པ་རྣམས་ཐུགས་སྨོན་དང་འབྲེལ་ཟན་བསྒྲིལ་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས། མུ་མཐུད་གསོལ་ཚོགས་ཚུགས། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་ཕེབས། གཤེགས་གཏོར་མངའ་གསོལ་ཤིས་བརྗོད་བཅས་གནད་སྨིན་བསྐྱངས་ཏེ་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས།

གནས་ཆུང་སྒྲ་དབྱངས་ལྕོག་ཏུ་འདུས་ཚོགས་ནས་གཟབ་གསོལ་བསྐང་འཕྲིན་སྔོན་ཚུགས་ཀྱིས་བོད་ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༠ སྔ་དྲོ་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཚོགས་མཆོད་སྒྲིག་གཤོམས་དང་འབྲེལ་ྋགོང་ས་མཆོག་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། གནས་ཆུང་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོ་ན་བཟའ་རྒྱས་ཆས་ཐོག་སྤྱན་འདྲེན་བསྐྱངས། སྐུ་ཕེབས་འཕྲལ་པད་ཕུལ་དགུ་འཆམ་དང༌། ྋགོང་ས་ཆེན་པོར་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་དང༌། ཞལ་ཇ་འབུལ་བཞེས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྒྲོན་དར་ནང་མཛོད་སྣ་ལྔ་སྩལ། ཆོས་སྐྱོང་ནས་རྟེན་མཆོག་རྣམ་གསུམ་ལ་སྙན་ཤལ་འབུལ་གནང་གྲུབ་པ་དང༌། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་སྤྱན་སྔར་བྱོན། སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེས་སྦུག་དམ་ལུང་ཞུ་དང༌། བཀའ་ཤག་གི་ལུང་ཞུ་སྒྲོགས། བཀའ་ཤག་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་གཞོན། རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་སོགས་ནས་སྒྲོན་དར་ཕུལ་ཏེ་མཇལ་ཁ་ཞུས། ཆོས་སྐྱོང་སྐུ་བཞེངས་ཀྱིས་ཚོགས་ལས་གནང༌།

སླར་ཡང་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་མཇལ་དར་འབུལ་བཅར་ལ་སྒྲོན་དར་ནང་མཛོད་སྩལ། ཆོས་སྐྱོང་ནས་ཕྱག་ནས་འཐོར་བཞིན་ཕྱིར་བགྲོད་ཀྱིས་སྐུ་སངས། དེ་མ་ཐག་དགའ་གདོང་གནས་སྲུང་ཆེན་པོ་ན་བཟའ་རྒྱས་ཆས་ཐོག་སྤྱན་འདྲེན་བསྐྱངས། སྐུ་ཕེབས་ཀྱིས་ྋགོང་ས་ཆེན་པོར་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་དང༌། ཞལ་ཇ་འབུལ་བཞེས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྒྲོན་དར་སྣ་ལྔ་སྩལ་བ་དང་སྐུ་སངས། བྱིངས་ལ་སྲུང་འཕྲལ་གཡོགས་ཀྱིས་གྲལ་ལ་འཁོད་པ་དང་གསོལ་ཇ་ཕེབས། སྐུ་རྟེན་གཉིས་ལ་སྲུང་འཕྲལ་ཞུས་ཀྱིས་གཡོགས་དར་ནང་མཛོད་དང་བཅས་སྩལ་བ་དང༌། སྐུ་རྟེན་རྣམ་གཉིས་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་མཛད་སྒོ་གྲོལ།

དེ་རྗེས་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་རྣམ་གྲྭ་སློབ་ཕྲུག་གཅིག་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་བ་རོ་གྷར་ཁོ་ལིན་སི་ཅན་མི་ ༣ ཐེ་བས་བསྒྲུབ་བྱ་དགེ་ཚུལ་ཕ་གྲངས་ ༣༦ དང༌། ཐུབ་བསྟན་བདེ་སྐྱིད་དང༌། སྒྲི་ན་མེ་རི་སོགས་ཕྱི་རྒྱལ་མི་ ༤ ཐེ་བས་དགེ་ཚུལ་མ་ ༡༡ བཅས་ལ་བར་མ་རབ་བྱུང་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་དགེ་ཚུལ་བསླབ་སྡོམ་སྩལ་བ་དང༌། བསྟན་འཛིན་ཐོགས་མེད་ཅན་མི་གསུམ་ལ་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་སྩལ།

༥༽ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་སྐབས་གསུང་ཆོས་ཁག་གཅིག་དང་གསུམ་དུས་སྲུང་བརྩི།

༡༩༨༨ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༣ སྔ་དྲོ་བཀའ་བློན་སྐུ་བགྲེས་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ། རྣམ་གྲྭ་དགེ་བསྐོས་བཅས་ནས་སྤོས་སྣེ་དང༌། རྣམ་གྲྭའི་སྤྱན་རྒྱ། སྤོས་འཛིན། དབུ་གདུགས་བཅས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཆོས་རར་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། བཀའ་ཤག་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་གཉིས་ནས་ད་ལམ་གཞུང་མང་གི་བརྟན་བཞུགས་མཚོན་བྱེད་མལ་རྟེན་གསུམ་རེ་འདེགས་འབུལ་དང༌། དབུ་མཛད་ནས་ཞབས་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་མཚན་དཔེ་བསྐུལ། བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་བློ་བཟང་ཉི་མ་དང༌། རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ། གདན་སའི་མཁན་པོ་ལས་ཟུར་དང༌། རྒྱུད་གྲྭའི་མཁན་པོ་ལས་ཟུར་ངོ་ཕེབས་རྣམས། གདན་སའི་ཆོས་དབྱངས་པ་བཞི་བཅས་ལ་མཇལ་ཁ་ཕྱག་དབང་སྩལ། གསུང་ཆོས་དབུ་ཚུགས། སྐྱེ་རབས་ལེའུ་ ༩ པ་རྒྱལ་པོ་ཐམས་ཅད་གྲོལ་གྱི་རྣམ་ཐར་བཀའ་སྩལ།

མཇུག་ཏུ་ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས་དང་རིགས་གསུམ་མགོན་པོ། སྒྲོལ་མའི་གཟུངས། བཛྲ་གུ་རུ། དམིགས་བརྩེ་མ་བཞི་སྐོར་བཅས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་སྩལ། ཚང་མས་ཆོས་ཀྱི་དོན་ཤེས་པ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བ་དང༌། སེམས་རྒྱུད་དུལ་བ། གཞན་ལ་ཕན་སེམས་བྱེད་ཐུབ་ན་རབ། དེ་མིན་ན་ཡང་གཞན་ལ་གནོད་པ་མ་སྐྱེལ་བ་བྱེད་དགོས། དེ་རིང་བདག་ཅག་སྟོན་པའི་དུས་ཆེན་ལ་དགེ་བ་གང་ཐུབ་གསོག་དགོས། བར་ལམ་བོད་ལ་གནས་ཚུལ་བྱུང་བ་མི་མང་གི་སེམས་ཤུགས་ཧ་ལས་པ་ཡིན་པ་དང༌། བོད་དོན་གསལ་རྟོགས་རྒྱ་ཆེ་བྱུང་བའི་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་སོང༌། དེ་སྐབས་མི་འགའ་ཞིག་སྲོག་སྐྱོན་བྱུང་བ་དང༌། མི་མང་པོ་ཞིག་བཙོན་བཅུག་སྡུག་མནར་དྲག་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་རང་རང་སྒེར་གྱི་ལྟོ་གོས་ཆེད་མིན་པར་སྤྱི་དོན་ཡིན་ཞིང༌། བོད་དོན་ནི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་ཁེར་རྐྱང་མིན་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཐུག་ཡོད་པས་གོང་གསལ་རྣམས་དྲན་ཡུལ་དུ་བྱས་ཏེ་སྨོན་ལམ་འདེབས་དགོས་སོགས་བཀའ་སློབ།

ཚེས་ ༥ ཉིན་དད་ལྡན་སེར་སྨད་རི་འབུར་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། བདེ་སྲུང་དྲུང་ཆེ་ཟུར་པ་བྱམས་པ་སྐལ་ལྡན། སེར་བྱེས་དགེ་བཤེས་འཕྲིན་ལས་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་བཅས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷའི་གསུང་དབུ་མ་བཞི་བརྒྱ་པ་དང༌། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱི་གསུང་ལམ་རིམ་བདེ་ལམ་གྱི་གསུང་ཆོས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་རྒྱུར་ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་ ༡།༣༠ ཐོག་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། ཆོས་ཞུ་བ་བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་བློ་བཟང་ཉི་མ་དང༌། རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་ལྡན་མ་བློ་ཆོས་སྤྲུལ་སྐུ། དགའ་ཤར་མཁན་ཟུར་བླ་ཏི་སྤྲུལ་སྐུ། སེར་བྱེས་མཁན་ཟུར་ངག་དབང་ལེགས་ལྡན། སེར་བྱེས་མཁན་ཟུར་ཏྲེ་ཧོར་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན། སྒོ་མང་མཁན་པོ་བསྟན་པ་རྒྱལ་མཚན། རྒྱུད་སྨད་མཁན་ཟུར་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན། རྒྱུད་སྟོད་མཁན་པོ་དཀོན་མཆོག་དབང་འདུད་ལ་སོགས་པ་རིས་མེད་ཀྱི་བླ་སྤྲུལ། དགེ་བཤེས། དགེ་འདུན། བཙུན་མ། སྔགས་འཆང༌། སྐྱ་བོ་ཕོ་མོ། བོད་ནས་གསར་འབྱོར། ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་བཅས་ལ་སྔོན་འགྲོའི་གསུང་བཤད་གནད་ཟབ་སྩལ་བ་དང༌། ཞལ་འདོན་རྒྱུན་ཕྱག་གསུམ་པ་དང༌། ཤེར་སྙིང༌། གང་བློ་མ། མཁའ་མཉམ་མ། གསོལ་འདེབས་ལམ་མཆོག་སྒོ་འབྱེད། ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མ་བཅས་རིམ་བཞིན་གསུངས།

དབུ་མ་བཞི་བརྒྱ་པའི་བཤད་ཁྲིད་ཆོས་ཐུན་གཅིག་རིང་རབ་བྱེད་དང་པོའི་བདག་ལ་འདོད་ཆགས་བྲལ་བར་ཟད། ཅེས་པའི་བར་དང༌། ཆོས་ཐུན་གཉིས་བར་ལམ་རིམ་བསྡུས་དོན་ཚོགས་འདོན་རྗེས་ལམ་རིམ་བདེ་ལམ་ཉམས་ཁྲིད་སྦྱོར་བའི་ཐུན་དྲུག་ལས། ཁྱད་པར་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་བར་གསུང་བཤད་ཁྲིད་སྐོར་གསུམ་སྩལ། མཇུག་ཏུ་ལམ་རིམ་སྨོན་ལམ་དང་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་གསུངས།

གསུང་ཆོས་ཉིན་གཉིས་པར་ཕྱི་རྒྱལ་གསར་འཕྲིན་ནང་གསལ་ཁ་སང་བོད་དུ་སྨོན་ལམ་ཚོགས་པའི་ཉིན་མཇུག་མར་སེར་སྐྱ་མི་མང་གིས་རྒྱ་མིར་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཏེ་ཟིང་ཆ་བྱུང་ཚུལ་འདུག་པ་ཞིབ་ཆ་གསལ་རྟོགས་མེད་ཀྱང༌། སྲོག་སྐྱོན་དང༌། མནར་གཅོད་ཡོང་ངེས་པས་བོད་མིའི་སྙིང་སྟོབས་ཧ་ལས་པ་ཞིག་རེད། བསྟན་དོན་ཆེད་ལུས་སྲོག་བཏང་བ་རྣམས་ལ་ང་ཚོས་སྨོན་ལམ་འདེབས་དགོས་ཞེས་སྩལ། དེ་ནས་ལམ་རིམ་བདེ་ལམ་གྱི་བསྐྱར་བཤད་དང༌། དབུ་མ་བཞི་བརྒྱ་པ་གསུང་མཚམས་ནས། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས་བདེ་བར་འཛིན་པ་སྤངས་པའི་ཐབས་བསྟན་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་གཉིས་པའོ།། ཞེས་པའི་བར་དང༌། ཆོས་ཐུན་གཉིས་པར་ལམ་རིམ་བདེ་ལམ་བཤེས་གཉེན་བསེྟན་ཚུལ་སྐོར་ཟབ་བཤད་ཁྲིད་སྐོར་གསུམ་སྩལ།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཉིན་རེ་གསུང་ཆོས་གང་སྩལ་གྱི་ནང་དོན་བློ་འཇགས་གསལ་ཤེས་ཡོང་ཐབས་སུ་ཕྱི་ཉིན་ནས་སོ་སོར་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༩ ནས་ ༡༡ བར་གཙུག་ལག་ཁང་སོགས་ས་གནས་ཁག་དྲུག་ལ་གནས་ཡུལ་འབྲེལ་མཚུངས་ཀྱི་བཅར་འཐུས་སུ་བསྐྱར་བཤད་གནང་མི་བླ་མ་མཁན་པོ་རེ་ཆེད་ཕེབས་བཀོད་སྒྲིག་གནང་བ་བཅས་དོན་གཉེར་ཅན་རྣམས་བྱམས་བརྩེ་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་བསྐྱངས།

གསུང་ཆོས་སྩོལ་བཞིན་པའི་མཛད་གསེང་དུ། བོད་ལ་ཟིང་རྐྱེན་ནང་འདས་གྲོངས་གྱུར་པའི་སྐོར་བཀའ་བློན་ནས་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་གྱི་སྙན་སེང་ལྟར་བོད་མི་འདས་གྲོངས་སོང་བ་དེ་དག་དམིགས་སེམས་བསྟན་དོན་ཡིན་ཡང༌། སྐབས་དེར་ཞེ་སྡང་དྲག་པོས་རྐྱེན་འདས་སོང་བ་དང༌། རྒྱ་མི་ཤི་བ་ནི་ཞེ་སྡང་ཁོང་ཁྲོ་ཡོད་པ་མ་ཟད། དམིགས་སེམས་ཞན་པས་སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པས་ཡལ་བར་བོར་མི་རུང་བ་དང་བཅས་ང་ཚོས་སྨོན་ལམ་འདེབས་དགོས་ཞེས་སྩལ་ཏེ་མ་ཎི་ཡིག་དྲུག་སྟོང་ཕྲག་ཙམ་ཚོགས་འདོན་དང༌། བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ། མ་སྨད་བསོད་ནམས་བཅས་བསྔོ་སྨོན་རྒྱས་འདེབས་གསུང་བསྐུལ་བསྐྱངས།

དེ་བཞིན་ྋགོང་སྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་རེ་འབོད་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་བསྐྱངས་པའི་ནང༌། ‘‘ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཡོད་བཞིན་དུ་བོད་མི་ཚོས་སྙིང་སྟོབས་ལྡན་པའི་ངང་ནས་སླར་ཡང་རྒྱ་གཞུང་གི་དབང་བསྒྱུར་ལ་འདོད་བློ་མི་ཁེངས་པའི་རྒོལ་གཏམ་འབྲུག་སྒྲ་ལྟར་སྒྲོག་པ་འདིས་ཁོང་ཚོའི་འུ་ཐུག་གི་རྣམ་པ་གསལ་པོ་མཚོན་པ་རེད། བོད་མི་ཚོ་རྒྱ་མིར་ཞེ་འཁོན་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བའི་སྐབས་འདིར་རྒྱ་མིའི་དཔོན་རིགས་ཚོས་ད་དུང་ཡང་བོད་མི་ཚོའི་འདོད་བློ་དངོས་དེ་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་རེད། ད་ཡོད་བོད་ནང་གི་དུས་ཟིང་དེ་དག་ནི་འགྲོ་བ་མི་ཞིག་གི་ལུས་སྲོག་བརླག་པའི་ཆ་ནས་ཐབས་སྐྱོ་བོ་ཞིག་ཡིན་རུང་རྩ་བའི་གནས་སྟངས་ཚབས་ཆེན་ཇི་འདྲ་ཡིན་མིན་རྒྱ་མིའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་ཤེས་ཐུབ་པ་ཞིག་བཟོས་ཡོད། དེང་སྐབས་གནས་སྟངས་ཐབས་སྐྱོ་བོ་ཞིག་ཡོད་བཞིན་དུ་ད་དུང་རྒྱ་མི་ཚོས་བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་འདིར་མུ་མཐུད་དུ་སྣང་མེད་རྒྱབ་སྐྱུར་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྒྱ་མི་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་དང་མི་མཐུན་པ་ཞིག་རེད།

དེས་ན་རྒྱ་མིའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀའི་མི་དམངས་ལ་དཀའ་ངལ་སེལ་བའི་ལས་ཀ་བྱེད་དགོས་བ་རེད། མི་སྒེར་མང་པོ་ཞིག་ནས་བོད་མི་དམངས་ཀྱི་རིག་པས་དཔྱད་ཤེས་ཐུབ་ཐབས་སུ་དཀའ་སྡུག་མྱོང་དགོས་པ་དང༌། འགའ་ཤས་ནས་རང་གི་གཅེས་པའི་སྲོག་ཀྱང་འདོར་དགོས་བྱུང་བ་དེ་དག་ངོས་ནས་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཞུ་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱ་མིས་བཙན་གནོན་གྱི་ཐབས་ལམ་འཛིན་ནའང་བོད་མིའི་ངོས་ནས་དྲག་པོ་ཐབས་ལམ་མི་འཛིན་རྒྱུར་ངོས་ནས་རེ་འབོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་མིའི་རྒྱལ་གཅེས་ཀྱི་བསམ་བློ་མཚོན་པའི་བསམ་བློ་གསར་པ་བྱུང་རིགས་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་ཀྱང་བཙན་གནོན་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་གདོང་ལེན་མི་བྱེད་རྒྱུར་ངོས་ནས་བཅོས་མིན་གྱི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་འདི་ཞི་བའི་ཐོག་ནས་སེལ་རྒྱུ་དེ་ནི་བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀའི་མི་མང་ལ་ཁེ་ཕན་ཡོད་པ་ཞིག་རེད།’’ ཅེས་སྩལ།

ཚེས་ ༡༠ ཉིན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་རང་ཅག་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་ ༡༩༥༩ ལོར་རྒྱ་གཞུང་གིས་བཙན་གནོན་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱིས་རང་དབང་སྒེར་ལངས་བསྐྱར་གསོའི་ལས་འགུལ་བྱས་ནས་མི་ལོ་ ༢༩ འཁོར་བའི་ཉིན་མོ་ཡིན་ཞིང༌། གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་གྱི་མཛད་སྒོར་ྋགོང་ས་མཆོག་ལོ་ལྟར་ཞབས་སོར་འཁོད་མུས་བཞིན་མཛད་སྒོ་ཚུགས་ཡུལ་བཞུགས་སྒར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་མདུན་དུ་ཞབས་སྟེགས་ཐོག་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། མཛད་འཆར་གཞིར་བཟུང་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་དབུས་ཚང་མ་སྐུ་བཞེངས་ཐོག བཀའ་བློན་འཇུ་ཆེན་སྐུ་བགྲེས་ནས་རྒྱལ་དར་སྒྲེང་འཛུགས་ཞུས།

དེ་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཡོངས་ཁྱབ་གསུང་འཕྲིན་22jམཆན།དྲིལ་བསྒྲགས་ལས་ཁུངས་ནས་བོད་དབྱིན་ཡིག་རིགས་ཁག་གཉིས་ཐོག་འགྲེམས་སྤེལ་གནང་བ་སྒྲོག་གནང་མཛད་རྗེས། གལ་འགངས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ་བའི་སྙིང་པོར། ‘‘རྒྱ་མི་ཚོ་སོ་སོའི་སྣང་བ་དག་ནས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་སོ་སོས་འཁྱོག་བཤད་ཅིག་བྱས། གནས་ཚུལ་དེ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཡིད་ཆེས་མེད་ཀྱང་ཡིད་ཆེས་ཡོད་ཁུལ་བྱས་ཏེ་དེ་གཞི་ལ་བཞག་ནས་ལྟ་སྟངས་ཤིག་དང་བྱེད་སྟངས་ཤིག་འཛིན་པ། དེས་རྐྱེན་པས་རྙོག་གྲ་ལྷག་པ་རེད། བྱས་ཙང་ང་ཚོའི་རྙོག་གྲ་འདི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནས་ཆགས་པ་ཞིག་ཡིན།

དེ་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་སྐབས་ལ་མིང་བཅིངས་འགྲོལ་ཞེས་པའི་སྙན་པོ་ཞིག་བཏགས་རུང་མ་བཏགས་རུང༌། དོན་ལ་བོད་མི་རང་དབང་དང་བྲལ་བའི་གནས་ཚུལ་འོག་ང་ཚོའི་བོད་ལུང་པའི་སྣོད་བཅུད་གཏོར་བཤིག་གང་འདྲ་ཞིག་ཕྱིན་ཡོད་མ་རེད་དམ། ང་ཚོའི་མི་ས་ཡ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་རྐྱེན་སོང་བ་བཅས་ཧ་ལས་བའི་སྡུག་པོ་མྱངས་ཡོད། གནས་ཚུལ་དེའི་འོག་ནས་ང་ཚོས་བདེན་དོན་གྱི་འཐབ་རྩོད་བྱ་རྒྱུ་འདི་ལས་སླ་པོ་ཞིག་གང་ནས་ཡོང༌། དཀའ་ངལ་ཏན་ཏན་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་བདེན་དོན་གྱི་ཐོག་ནས་སོ་སོའི་ཐོབ་ཐང་ཞིག་རྩོད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། ང་ཚོས་རྒྱ་མི་ལ་མི་དགའ་བ་བྱས་ནས་ངོ་རྒོལ་བྱས་པ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མིན།

བདེ་སྐྱིད་དང་ཡར་རྒྱས་རྒྱ་མི་ལ་ཡང་དགོས་པ་རེད། ལྷག་དོན་རྒྱ་མི་འཛམ་གླིང་ཐོག་མི་འབོར་མང་ཤོས་ཤིག་ཡིན་པས་བདེ་སྐྱིད་ལོས་དགོས། ང་ཚོས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཡོང་བའི་སྨོན་ལམ་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་ལས། རྒྱ་མི་ལ་གནག་སེམས་རྩ་བ་ནས་འཆང་གི་མེད། ང་ཚོར་ཆ་བཞག་ན་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་པ་དང༌། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན། མི་ལ་ཞེ་འཁོན་བཅངས་ན་སོ་སོ་ཆོས་དང་འགལ་བར་མ་ཟད་སེམས་པ་མི་སྐྱིད་པ་ཡོང་རྒྱུ་ལས་གཞན་ཕན་ཐོགས་ཡོང་རྒྱུ་མེད་ཅེས་ངས་རྟག་པར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་རྒྱ་མིར་གནག་སེམས་དང་གནོད་སེམས་འཆང་གི་མེད་ལ། བཅངས་ནས་དགོས་པའང་མེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོའི་སྟོབས་ཤུགས་ནི་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་དང་དྲང་བདེན་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཤིག་ཆགས་ཡོད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་རྒྱ་མི་ལ་གྲོགས་པོ་དང་དགའ་ཉེའི་འདུ་ཤེས་བཞག་སྟེ་དྲང་བདེན་གྱི་སྒོ་ནས་རྒྱུ་མཚན་ཤོད་དགོས་པ་ལས། ལག་པ་བཀྱག་སྟེ་འཛིང་རེས་གཏོང་རྒྱུའི་སྤོབས་པ་ང་ཚོར་མེད་ལ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་དགོས་པའང་མེད། ང་རང་ཚོ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་རྗེས་འབྲངས་ཡིན་པ་དང༌། བོད་མིའི་རང་གཤིས་སོགས་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་འཛིང་རེས་བྱས་ན་ང་ཚོར་གྱོང་རག་རྒྱུ་མ་གཏོགས་མེད།

ང་ཚོ་ནི་དྲང་བདེན་དང་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས་ང་ཚོས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ད་བར་རྒྱ་མི་དང་རྩོད་པ་བརྒྱབ་སྟེ་བརྡར་ཤ་བཅད་པ་ཡིན། ད་དུང་ཡང་ངེས་པར་དུ་དྲང་བདེན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་འཚེ་མེད་ཞི་བདེའི་ལམ་འབའ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་རྩོད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་རང་ཚོ་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འདི་བདེན་དོན་ཡིན་ཞིང་ང་ཚོའི་སྣང་བ་ལ་བདེན་དོན་ཡིན་བསམས་ཏེ་སོ་སོ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་པ་གཅིག་པུས་འགྲིག་གི་མེད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོའི་བདེན་དོན་རྣམས་ཡིག་ཐོག་ལ་འགོད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག། བར་ལམ་བོད་ནང་རྒྱ་མིའི་གནོན་ཤུགས་གསར་པ་སླེབས་ཏེ་དེའི་གདུག་རྩུབ་འོག་ནས་ང་ཚོའི་སྣོད་བཅུད་གཉིས་ཀ་ཉམས་ཆག་ཇི་ཙམ་ཞིག་ཕྱིན་པ་དང༌། དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྡུག་པོ་མྱོང་སྟངས་གང་འདྲ་མྱངས་པ་རྣམས་འདས་པ་རྣམས་འདས་ཟིན་པ་རེད་ཅེས་བཞག་པས་འགྲིག་ཐབས་མཻད།

དེ་རྣམས་མ་འོངས་པར་འཛམ་གླིང་ཐོག་བསྟན་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གསལ་པོ་འཁོད་ཐུབ་པ། མ་འོངས་པའི་མི་རབས་གསར་པ་ཚོས་ཤེས་ཐུབ་པ་བཅས་ཀྱི་ཆེད་གསལ་གསལ་ཐིངས་ཐིངས་མིག་གིས་བལྟ་རྒྱུ་དང༌། རྣ་བར་ཐོས་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་བཟོ་དགོས། དེ་བརྟེན་ད་ཕན་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐོག་ལ་དངོས་སུ་མྱངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་གྲངས་འདྲ་མིན་དེ་ཚོ་དངོས་དངོས་རྗེན་རྗེན་ཡིག་ཐོག་ལ་བཞག་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བོད་པར་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ན་མཁྲེགས་པོ་དང་བརྟན་པོ་བྱས་ཏེ་སྡོད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། ཡང་གནས་ཚུལ་ཕྲན་བུ་ཞི་ལྷོད་བྱུང་ན་ང་ཚོས་ལྷོད་གཡེང་བྱེད་པ་ཞིག་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བལྟས་ནའང་བྱུང་འདུག་ལ། དེ་རིང་ཁ་སང་ཡང་ལྷོད་གཡེང་ལ་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁ་ཏན་ཏན་ཡོད།

དེ་ནི་བོད་པ་ཚང་མ་དང༌། ལྷག་པར་བྱེས་པ་ཚོ། དེའི་ནང་ཚན་ནས་ལས་ཀྱི་སྣེ་མོར་གཏོགས་མཁན་ཚོས་ལྷོད་གཡེང་མ་ཤོར་བའི་གཟབ་གཟབ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག གནས་ཚུལ་ཛ་དྲག་ཡོང་བའི་སྐབས་ལ་ཧོབ་སྟེ་གཉིད་སད། དེའི་སྐབས་ལ་སས་ས་མ་འཁོར་བ་བྱས་ཏེ་འཐུས་ཤོར་མང་པོ་འགྲོ་གི་འདུག རྣམ་ཀུན་ནས་གྲ་སྒྲིག་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ་ཚགས་ཚུད་པོ་ཞིག་ཡོད་ན། གནས་ཚུལ་ཛ་དྲག་ཡོང་སྐབས་བཏང་ཆོག་བྱེད་ཆོག་ཡོང་གི་རེད།

དེ་འདྲ་མེད་དུས་གནས་ཚུལ་ཛ་དྲག་ཅིག་བྱུང་སྐབས་གཞི་ནས་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་རྒྱུ་ཆ་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་དུས་རྟག་པར་རྗེས་ལུས་ཐེབས་ཀྱི་འདུག ད་ཕན་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་ཚང་མ་ཡག་ཐག་ཆོད་རེད་ཀྱང༌། ད་དུང་ང་ཚོ་དུས་ཚོད་གཉན་འཕྲང་ཛ་དྲག་ཅིག་འགྲིམ་གྱི་ཡོད་པ་ཡིན་དུས། ལས་ཀ་འཐུས་མ་ཤོར་ཙམ་བྱས་པས་འགྲིག་གི་མི་འདུག མ་འགྲུབ་པའི་གནས་ཚུལ་ནི་ཐ་དད་རེད།དེ་མིན་རང་ལ་ནུས་པ་གང་ཡོད་པ་དེ་བཏོན་ཏེ་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས། བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་མི་ཚོས་རེ་བ་འདི་ཙམ་ཞིག་རྒྱག་གི་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོའི་ལས་ཀ་མང་པོ་ཞིག་ལ་རྩད་གཅོད་བྱེད་དུས། འོ་ད་གཅིག་གིས་བྱས་མ་སོང་ཞེས་བཤད་ནས་སོ་སོ་མགོ་དག་ཕུད་ཐུབ་ཙམ་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་གས་འགྲིག་གི་ཡོད་པའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་འདུག། འདིས་འགྲིག་མ་སོང༌། རྩད་གཅོད་བྱེད་དུས་འདི་འགྲིག་ཡོད་ཅེས་ལབ་རྒྱུ་ཡོད་ན་ཡང་དག་པ་རེད། མ་འགྲིགས་པ་ཞིག་དོན་གྱི་ཁས་བླངས། ཡིན་ན་ཡང་ང་ལ་ཁག་མེད་ཅེས་ལབ་དུས། སོ་སོ་མགོ་དག་ཕུད་ཐུབ་ཙམ་ཞིག་མ་གཏོགས། དོན་གྱིས་ལས་ཀ་འཐུས་ཤོར་ཚར་བ་ཞིག་ངོས་ལེན་བྱས་པ་རེད། དེས་འགྲིག་མ་སོང༌། མི་སུས་བྱས་དང་མ་བྱས་ཀྱི་སྐད་ཆ་མིན། ལས་དོན་ཞིག་བསྒྲུབ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ལས་དོན་ལ་རྩད་གཅོད་བྱེད་དུས་ཁོས་བྱས་མ་སོང༌། ངས་གཅིག་ལ་ལབ་པ་ཡིན། མངགས་ཆ་བྱས་ཡོད་ཅེས་ཕར་ཁག་ཚུར་དཀྲི་བྱས་ཏེ་དོན་ཐོག་མཐུས་ཤོར་བཏང་ཡོང་གི་འདུག དེ་འདྲ་མེད་པ་ཞིག་ང་ཚོས་ཡིན་གཅིག་མིན་གཉིས་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག’’23jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ།

དེ་ནས་བཀའ་ཤག་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་བཅས་ནས་གསུང་བཤད་གནང་མཇུག་དམིགས་བསལ་བོད་ནས་འབྱོར་གྲས་སེར་བྱེས་ཀེའུ་ཚང་སྤྲུལ་སྐུ་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་ནས་བོད་ནང་རྒྱ་མིའི་མནར་གཅོད་མྱོང་ཚུལ་དང༌། གཞོན་ནུ་ལེགས་པ་རྒྱལ་མཚན་ནས་བོད་ནང་གི་གཞོན་ནུའི་བསམ་ཚུལ་བཅས་སྙན་སྒྲོན་ངོ་སྤྲོད་ཞུས། དྲིལ་བསྒྲགས་བཀའ་བློན་ལས་རོགས་ཞེ་བོ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་ནས་འབོད་ཚིག་གི་འགྲེལ་བཤད་གནང༌། དེ་ནས་ཚང་མ་ཡར་ལངས་ཏེ་སྔོན་གཤེགས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོར་མྱ་ངན་གུས་འདུད་ངག་བཅད་སྐར་མ་གཅིག་ཞུས་རྗེས་ཤེས་རིག་ཟློས་གར་བས་བདེན་གསོལ་སྨོན་ཚིག་གླུ་དབྱངས་ཕུལ་སྐབས་གཙུག་ལག་གི་རྟེན་མཆོག་རྣམས་ལ་ཞལ་ཕྱོགས་ཏེ་ཕྱོགས་བཅུའི་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པར་བདེན་འབྲས་མྱུར་དུ་སྨིན་པའི་གསོལ་འདེབས་ཐུགས་སྨོན་བསྐྱངས། མི་དམངས་ལངས་གླུ་སོགས་བཏང་སྟེ་མཛད་སྒོ་གྲུབ་པ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་རྣམ་གྲྭ་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་བ་གྲྭ་གཅིག་ཐེ་བས་གྲངས་ ༥༢ ལ་བསྒྲུབ་བྱ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་སྩལ་ཞིང༌། རྣམ་གྲྭ་ནས་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་དང༌། བྱིངས་མཇལ་ཁ་ཕྱག་སྲུང་དང༌། ཐུབ་དབང་གི་སྐུ་བརྙན་རེ་དང༌། དགེ་སློང་བསླབ་བྱའི་དཔེ་དེབ་བཅས་སྩལ།

ཚེས་ ༡༢ ཉིན་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་དཔའ་བོ་གཅིག་པའི་བཀའ་དབང་སྟ་གོན་གྱི་སྒྲུབ་ཆོག་བསྐྱངས་འབྲེལ་ལམ་རིམ་བདེ་ལམ་བསྐྱར་བཤད་དང༌། སེམས་བསྐྱེད་ཆོ་གས་བཟུང་ཚུལ་བྱང་ཆུབ་གཞུང་ལམ་གྱི་སྟེང་ནས་གསུངས་པ་དང༌། སྤྱོད་པ་ལ་བསླབ་ཚུལ་དང༌། ཞི་ལྷག་སོགས་རྫོགས་པར་གྲུབ་པ་དང༌། དབུ་མ་བཞི་བརྒྱ་པའི་རབ་བྱེད་བཅུ་དྲུག་མཇུག་རྫོགས་པར་བཤད་ལུང་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་པའི་གཏང་རག་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས།

དེ་ནས་གཉའ་ནང་བློ་གྲོས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། འཇིགས་བྱེད་དཔའ་གཅིག་གི་བཀའ་དབང་སྟ་གོན་དང་བཀའ་དབང་གི་སྒྲུབ་ཆོག བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་རྡོ་རྗེ་སློབ་མའི་རིག་པའི་དབང་ལྔ་དང༌། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་དབང་བཞི་དབང་དོན་ལམ་གྱི་རིམ་པར་བསྒྲིགས་པ་བཅས་ལེགས་པར་སྩལ། མཇུག་ཏུ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་མཆོད་འབུལ་གཤོམས་བསྐྱངས།

ཡང་ྋགོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་དད་ལྡན་ཁག་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་མཚན་བརྗོད་འགྲེལ་ཆེན་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་ལུང༌། དུས་འཁོར་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རྗེས་གནང༌། འཇིགས་བྱེད་དཔའ་བོ་གཅིག་པ། ཕྱག་རྡོར་བཀའ་ཆེན་གྱི་དབང༌། སྤྱན་རས་གཟིགས་ངན་སོང་ཀུན་གྲོལ་གྱི་རྗེས་གནང༌། སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་ཚེ་དབང༌། དེའི་མཇུག་ཏུ་བཙན་བྱོལ་གཞུང་དམངས་གཉིས་དང༌། དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་སྟོད་གྲ་ཚང་བཅས་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་བསྟན་འགྲོའི་དོན་དུ་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་པའི་གསོལ་འདེབས་བླ་མཆོད་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་མའི་ཚོགས་འཁོར་དང་འབྲེལ་བརྟན་གཞུགས་གཟབ་རྒྱས་བསྟར་འབུལ་ཞུས།

གཞན་ཡང་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་གླིང་གྲྭ་ཚང་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏང་པ་བཞིན། མི་གྲངས་ ༢༠༠ བརྒལ་བར་གསང་བ་རྒྱ་ཅན་གྱི་ཆོས་སྐོར་དཔལ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་གཞོན་ནུ་ཕུར་པ་ཡང་སྙིང་སྤུ་གྲིའི་བཀའ་དབང་སྟ་གོན་དང་བཅས་ལེགས་པར་སྩལ།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་རིམ་པར་བྱུང་བར་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་སླད་འདི་ལོའི་གསུམ་བཅུ་དུས་དྲན་ནས་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་ཟས་བཅད་ངོ་རྒོལ་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་པ་དང་རྒྱ་གར་བ་བཅས་ལ་བཀའ་ཡིག་ཁག་གཉིས་སྩལ་བའི་ནང༌།

ལྡི་ལིར་བོད་མི་འགའ་ཞིག་ནས་བོད་མི་རིགས་སྤྱིའི་རྩ་དོན་གྱི་ཆེད་དུ་རང་མོས་དང་བླངས་ཀྱིས་ཟས་བཅད་ངོ་རྒོལ་ལ་ཞུགས་ཏེ་གཅེས་པའི་རང་སྲོག་འདོར་རྒྱུར་སེམས་ཐག་གཙང་བཅད་ཟིན་པའི་གནས་ཚུལ་གོ་ཐོས་བྱུང་བ་དེ་ནི་ལྷག་བསམ་སྙིང་སྟོབས་ལ་བསྔགས་བརྗོད་གུས་བཀུར་བྱེད་འོས་པ་ཞིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཐབས་ཚུལ་འདི་ད་ལྟའི་སྐབས་འདིར་གསར་ཤོག་ཁག་ཏུ་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཕྲན་བུ་ཙམ་ལས། རྩ་བའི་བོད་དོན་ཐོག་ལམ་སེང་གཡོ་འགུལ་ཕན་ནུས་ཐོན་མི་ཐུབ་ཅིང༌། དེ་བས་རང་སྲོག་དོར་ནུས་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་དེ་དག་བོད་མི་རིགས་སྤྱིའི་ཁེ་ཕན་སྒྲུབ་པའི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལས་རིགས་གཞན་དག་ཐོག་ཁ་བསྒྱུར་ཏེ་ནུས་ཤུགས་འདོན་གྱི་ཡིན་ན་རླབས་ཆེ་བ་ཡོང་རྒྱུ། ལྷག་པར་ལྷག་བསམ་སྙིང་སྟོབས་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་དང༌། བདེན་དོན་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པའི་མི་ཉུང་དུ་འགྲོ་བ་བློ་ཕམ་གྱི་གཞིར་བརྟེན་ད་ལམ་དུས་སྐབས་འདིར་ཟས་བཅད་ལས་འགུལ་མཚམས་འཇོག་བྱས་ན་སྤྱི་སྒེར་ཚང་མར་ཕན་རླབས་ཆེ་ངེས་སྙམ་པ་ངོས་རང་གི་བསམ་ཚུལ་བཅོས་མིན་ཡིན་པས་དེ་རྩིས་བླང་དོར་འཛོལ་མེད་བྱེད་དགོས། ལྷག་བསམ་གཏོང་ཕོད་ཅན་ལས་འགུལ་བ་ཚོར་དམིགས་བསལ་འཚམས་འདྲི་དང༌། གཏན་བདེའི་དགེའི་སྨོན་ལམ་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ༡༩༨༨ ཟླ་༣ ཚེས ༢༤ ལ། ཞེས་དང༌།

ཡང༌། སྐུ་ཞབས་སོ་རྡི་ཁྱེད་ཀྱིས་ངོས་ཀྱི་མི་མང་གི་རང་སྲོག་དོར་རྒྱུའི་ཟས་བཅད་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་བརྩམས་པ་འདིའི་ནང་མཉམ་ཞུགས་གནང་བར་དགའ་མགུ་ཡི་རངས་བརྗོད་དཀའ་བ་ཞིག་བྱུང༌། ཁྱེད་ནས་ང་ཚོའི་བདེན་པའི་འཐབ་རྩོད་ལ་གདུང་ཤུགས་ཆིག་སྒྲིལ་འདི་འདྲ་གནང་བ་ནི་ཧ་ཅང་བློ་སྟོབས་འཕེལ་བ་ཞིག་དང༌། ལྷག་པར་རྒྱ་གར་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་དཔེ་མཚོན་བཟང་པོ་ཞིག་བཞག་པ་རེད། ངོས་ནས་རང་སྲོག་བློས་གཏོང་རྒྱུར་ཐག་བཅད་པའི་མི་མང་གི་བློ་སྟོབས་དང་སེམས་ཤུགས་ལ་བསྔགས་བརྗོད་ཞུ་གི་ཡོད། ཡིན་ནའང་ཁྱེད་རྣམ་པས་ཟས་བཅད་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་འདི་མཚམས་འཇོག་བྱས་ཏེ་སོ་སོའི་བློ་སྟོབས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་འདི་ང་ཚོའི་བདེན་པའི་དམིགས་ཡུལ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལམ་གཞན་དག་ཐོག་བེད་སྤྱོད་གནང་རོགས་ཞེས་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། མ་འོངས་ཁྱེད་རྣམ་པར་ལམ་ལྷོང་དང་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་བའི་སྨོན་འདུན་ཞུ་བཞིན་ཡོད། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ༡༩༨༨ ཟླ་ ༣ ཚེས ༢༤ ལ། ཞེས་སྩལ།

རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་འདབས་རོལ་ཏུ།།

གནས་པའི་སྐལ་ལྡན་དད་པའི་ཞིང་ས་རུ།།

བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་གཞུང་ཤིང་གཅིག་ཉིད་དུ།།

ཡོངས་བསྔགས་སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་མོའི་ཆོས་ཆར་བསྙིལ།།

དུས་མཚུངས་གྲུབ་བརྙེས་བྱེ་བའི་འབྱུང་གནས་སུ།།

གྲགས་པའི་ཐེག་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་དུ།།

བཀའ་བརྒྱད་ཞི་ཁྲོ་རྣམ་པར་རོལ་བའི་དབང༌།།

སྩལ་བས་ངེས་དོན་ས་ཡི་སེམས་དཔར་བཞེངས།།

གཞན་ཡང་རང་རིགས་གཞིས་སྒར་ཁག་གཅིག་ཏུ།།

ཆེད་ཕེབས་ལུགས་གཉིས་གསལ་བའི་ལམ་སྟོན་དང༌།།

མོས་བློར་འཚམས་པའི་ཆོས་ཚན་སྣ་ཚོགས་པ།།

ཕངས་མེད་སྩལ་འདི་དད་གསུམ་ཕྱག་གི་ཡུལ།།

འཕགས་ཡུལ་འཛིན་མའི་ལྟེ་བར་མངོན་ཕྱོགས་པའི།།

ཝཱ་རཱ་ཎ་སིའར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ལས།།

བརྩམས་པའི་ལེགས་བཤད་གཏེར་བརྒྱ་གྲོལ་བ་ནི།།

ཐུབ་པ་མཆོག་གི་རྣམ་ཐར་ཉིད་དང་མཚུངས།།

ཞེས་ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལས། ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་དང་དད་ལྡན་ཁག་གཅིག་མཇལ་བཅར་གསུང་འཕྲོས། ཡོངས་འཛིན་གླིང་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་ངེས་རྙེད་དང་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་ནང་ཕེབས་བཞུད་ཀྱིས་ཞི་བའི་གྲོས་འཆར་དོན་ཚན་ལྔ་འདོན་གནང་མཛད་པས་མཚོན་མ་ན་ལི་དང་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་ཁག་གཅིག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཏེ། རླབས་འཕྲེང་ང་དགུ་པའོ།། །།

19 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༤༡༠ ནས་ ༤༢༨ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

20 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང་’བོད་མིའི་རང་དབང༌།’ ༡༩༨༨ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༣ ཤོག་ངོས་ ༡ ནས་ ༡༩༨༩ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༠ ཤོག་ངོས་ ༡ བར་གསལ།

21 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

22 གསུང་འཕྲིན་ཆ་ཚང་དེབ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

23 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན།’ ༡༩༨༧ ནས་ ༡༩༩༡ པར་ཐེངས་དང་པོ། ཤོག་ངོས་ ༤༩ ནས་ ༥༩ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

༡༩༨༧ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༩ ཉིན་འབྲས་སྤུངས་ཚོགས་ཆེན་གཟིམ་ཆུང་དུ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཤར་བྱང་ཆོས་རྗེ་རྣམ་གཉིས་གཙོས་གདན་སའི་མཁན་པོ་ལས་ཟུར་དང༌། རྒྱུད་སྨད་མཁན་པོ། གདན་སའི་གཞུང་ཆེན་དཔེ་ཁྲིད་དགེ་རྒན། ཆོས་དོན་དྲུང་ཆེ་བཅས་མི་གྲངས་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

དང་པོ་ཚང་མར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། གོང་དུ་ཆོས་དོན་དྲུང་ཆེས་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་པ་དེ་ཚོ་གནད་འགག་ཅན་ཡག་པོ་ཞེ་དྲག་བྱུང་སོང༌། ཞེན་སྐུལ་ནི་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེས་གསུངས་པ་བཞིན། དངོས་གནས་དྲང་གནས་རེད། ངས་འདིར་བསྐྱར་བཟློས་ཡང་བཟློས་ཞེ་དྲག་ཞུ་རྒྱུ་མི་འདུག ད་གང་ལྟར་མདོ་དོན་སྙིང་པོ། ད་ལྟ་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་ཁོང་རང་གིས་སྐུ་ཚེ་སྔ་མའི་དུས་ནས། འདྲེན་པ་མཆོག་དེས་དཀའ་བ་གྲངས་མེད་ཀྱིས།། ནན་ཏན་སྙིང་པོ་མཛད་ནས་བསྒྲུབས་པ་འདི།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སྟོན་པ་ཁོང་རང་གིས་ཡིན་ན་ཡང་སེམས་རྒྱུད་བཟང་པོའི་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་དཀའ་སྤྱད་དྲག་པོ་མཛད་པ་ཡིན་པ་རེད། ང་རང་ཚོ་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་དར་བའི་རྗེས་སུ་ཡང་ལས་སླ་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་མ་རེད། བྱེ་བྲག་ང་རང་ཚོ་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུ་ཡིན་ན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་ཚར་ནས་དུས་ད་ལྟ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་འཕེལ་འགྲིབ་མང་པོ་བྱུང་བ་ཡིན་པ་རེད།

དེའི་ཐོག་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་སྐུ་ལས་བསྐྱོན་པ་དེ་དག་དེ་རིང་ཁ་སང་གི་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་གི་ཚེ་འདི་ཁོ་ན་བསམ་སྡོད་མཁན། རང་རྒྱལ་གཞན་ཕམ་གྱི་ཐོག་ལ་དཀའ་ལས་རྒྱག་མཁན་དང་འདྲ་གི་མ་རེད། སྔོན་གྱི་སྐུ་ལས་སྐྱོན་མཁན་དེ་ཚོ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཕན་པའི་བསམ་པ་བཟང་པོ་ཞིག་གིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་སྐུ་ལས་བསྐྱོན་པ་ཡིན་སྟབས། ཡང་སྐུ་ལས་བསྐྱོན་པའི་དོན་དག་དེ་ཡང་དེ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ན། སྔོན་གྱི་སྲོལ་ལུགས་ཤིག་རེད་མ་གཏོགས་དེ་ལས་ལྷག་པའི་ད་ལྟ་ཁ་ཐོག་ལག་བཞག་གི་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་ཞིག་མིན་པ་ཡིན་ན། ཞེ་དྲག་ཧ་ལས་རྒྱུ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད།

དེ་འདྲ་མ་རེད། དེ་དག་གིས་ལྷག་པའི་བསམ་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་སྐུ་ལས་བསྐྱོན་པ་དེ་མི་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲའི་དོན་ཞིག་དེ་རིང་ཁ་སང་གི་དུས་ཚོད་ལ་གང་འཚམས་འགག་རྩ་ཐུག་བསྡད་པ་འདྲ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ང་རང་ཚོས་མ་འཇོན་ན་ཡང་ཁུར་ལེན་རྒྱུ་རེད་མ་གཏོགས། གཞན་པ་ཁུར་ལེན་མཁན་ཡོད་པ་མ་རེད། འཇོན་རུང་མ་འཇོན་རུང་ཕ་རྗེས་བུ་ཡིས་ཟིན་པ་ཟེར་བ་ལྟར་ང་རང་ཚོས་ཤུགས་བསྐྱོན་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

ཤུགས་བསྐྱོན་པ་ལའང་སྐྱོན་སྟངས་ཡོད་པ་རེད། ཞེན་ཁོག་བྱས་པ་གཅིག་པུས་ཕན་གྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། བྱེད་ཐབས་ཤེས་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་རྩ་དོན་འདྲ་པོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་རྟེན་འབྲེལ་བསྟོད་པའི་ནང་དུ་གསུངས་པ་ལྟར། བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་དེ་ཉིད་གསལ་མཛད་པ།། ཐུབ་པའི་ལུགས་བཟང་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ།། ལུས་དང་སྲོག་ཀྱང་བཏང་ནས་འཛིན་པ་ལ།། སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་ལྷོད་པར་མ་གྱུར་ཅིག། འདྲེན་པ་མཆོག་དེས་དཀའ་བ་གྲངས་མེད་ཀྱིས།། ནན་ཏན་སྙིང་བོ་མཛད་ནས་བསྒྲུབས་པ་འདི།། ཐབས་གང་ཞིག་གིས་འཕེལ་བར་འགྱུར་སྙམ་པའི།། རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་ཉིན་མཚན་འདའ་བར་ཤོག། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། གཅིག་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་དེ། རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྩ་བར་བཞག་པའི་ཐོག་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་སྟབས། དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ལས་འདས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། རྣམ་གཞག་ཅིག་ཡིན་པ་རེད།

དེ་ལྟར་མིན་ན་རྟེན་ནས་འབྱུང་བའམ་རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་ཚོགས་པར་བརྟེན་ནས་ཡོང་བ་མིན་པར་རང་དགར་སྨོན་ལམ་བརྒྱབ་པ་ལྟ་བུས་ཡོང་བ་ཞིག་ཡིན་ན། དེ་འདྲའི་རྣམ་གཞག་མང་པོ་ཞིག་དགོས་པ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། སྨོན་ལམ་འདྲ་ཞིག་བརྒྱབ་སྟེ་བཞག་ན་འགྲིགས་པ་རེད། ང་རང་ཚོའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདིས་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་ཁས་ལེན་གྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། བཟང་དང་ངན་གྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ཚོ་རྟེན་འབྱུང་གི་ཐོག་ནས་ཡོང་བ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་བདག་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་བློས་བཏགས་ཙམ་ཞེས་པ་དེ་དག་མཁྲེགས་པོ་ཞེ་དྲག་རེད་དེ། སྔོན་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་གཞག་གི་ཐོག་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་ཞིག་གསུང་གི་ཡོད་པ་རེད།

དེར་བརྟེན། གཞི་འདི་དང་འབྲེལ་ནས་ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་འདི་སྤྱིར་བཏང་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ཡིག་ནང་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཞེས་པའི་གོ་བ་དེ་དང་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མི་འདྲ་བ་ཞིག ནང་པའི་ཆོས་ཟེར་དུས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཆོས་ལུགས་གཞན་པའི་ཆོས་ཆོས་ཟེར་བ་དེ་གཙོ་བོ་དད་པ་གཞི་ལ་བཞག་སྟེ་དད་པས་གཞི་ཟིན་པའི་སྨོན་ལམ་རྒྱག་རྒྱུ་ཙམ་མ་གཏོགས་ཞེ་དྲག་གང་ཡང་མེད་པ་རེད། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བའི་ལྟ་བ་འཁྱེར་སྟངས་དེ་རྟེན་འབྱུང་གི་ལྟ་བ་འཁྱེར་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་སྟབས། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་ཡོང་བསྡད་པ་དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ཕྱིའི་གནས་ཚུལ་དང་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ལས་གཙོ་བོ་ནང་གི་གནས་ཚུལ་དེ་དག་ཞིབ་ཅིང་ཕྲ་བ་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ་བཤད་པ། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་དེ་གཞི་ལ་བཞག་པའི་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐབས་དང་མཐར་ཡར་རྒྱས་བཏང་བའི་འབྲས་བུར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གོ་འཕང་དེ་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

དེར་བརྟེན་ངོ་ཐོག་རང་ནང་པ་སྤྱིའི་འགྲོ་སྟངས་དང་ལྷག་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་འགྲོ་སྟངས་ལྟར་ཡིན་ན། དངོས་གནས་དྲང་གནས་རིག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་རྩད་གཅོད་བྱས་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཁས་ལེན་རྒྱུ། རྒྱུ་མཚན་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་གྱིས་ར་འཕྲོད་པ་ཞིག་མེད་ན་ཁས་མི་ལེན་པ་ཞིག གཞི་རྩ་དེར་ཚན་རིག་པའི་དེ་རིང་ཁ་སང་གི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་དང་ཤིན་ཏུ་འདྲ་པོ་རེད། ཚན་རིག་པ་ཚོ་ཞེ་དྲག་དྲང་པོ་རེད། རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་དེ་ཚོས་ཁ་ནས་ཚན་རིག་དང་ཚན་རིག་ཅེས་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་དེ། ཡང་སྙིང་ཁོ་རང་ཚོ་རྨོངས་དད་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། མིག་ཡ་གཅིག་བཙུམ་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། རྣ་ཅོག་ཡ་གཅིག་བཀབ་བཞག་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལྟར་མིན་པར་ཚུར་ཕྱོགས་རང་དབང་ལུང་པའི་ནང་ཡོད་པའི་ཚན་རིག་པ་དེ་ཚོ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པ་རེད་འདུག ཁོང་ཚོས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ་ར་འཕྲོད་པ་ཞིག་ཡོད་ན་ཁས་བླངས། བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ་ར་འཕྲོད་པ་ཞིག་མེད་ན་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ངང་དུ་བཞག

སྔོན་མ་ངའི་ངོ་ཤེས་པ་ཞིག་དང་རྟོག་པ་སྐྱེས་སྟངས་ཀྱི་སྐད་ཆ་བྱུང་

སྐབས་དེར་ཚན་རིག་པ་ཚོས་ག་རེ་ཟེར་གྱི་རེད་ཅེས་ལབ་པ་ཡིན། ཚན་རིག་པའི་འདོམས་བདེ་པོ་ཞེ་དྲག་ལབ་ཀྱི་རེད་ཟེར། ངས་ཕོག་སྤྲད་ཁྱེད་རང་གིས་དེ་སྒོམས། བསྒོམས་ནས་ལེགས་ཆ་ཐོན་གྱི་འདུག་ན་ངས་ཁས་ལེན། བསྒོམས་ནས་ལེགས་ཆ་ཐོན་གྱི་མི་འདུག་ན་ངས་ཁས་ལེན་གྱི་མིན། འགྲོ་སོང་ངས་གཏོང་གི་ཡིན་ཞེས་ཚན་རིག་པས་དེ་གསུང་གི་རེད་ཟེར། དེ་བདེན་པ་རེད་འདུག རེད་ཟེར་གྱི་མ་རེད། མ་རེད་ཀྱང་ཟེར་གྱི་མ་རེད། མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་ཞིག་བཟོས་དང་དེར་འགྲོ་སོང་དང་ཆ་རྐྱེན་ག་རེ་དགོས་ཀྱི་འདུག་ན་དེ་ངས་གཏོང༌། མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་ཞིག་བྱུང་སོང་ན་དེ་མཚམས་ཁས་ལེན་གྱི་རེད། དེ་ལྟར་མ་བྱུང་བར་དུ་ལམ་སང་རེད་ཟེར་ཤེས་ཀྱི་མ་རེད་ཅེས་ཚན་རིག་པས་དེ་འདྲ་གསུང་གི་རེད་ཟེར་བ་དེ་འདྲའི་སྐད་ཆ་བྱུང་མྱོང༌། དེ་བདེན་པ་རེད་འདུག

ཡང་ང་ངོ་ཤེས་པ་ཞིག་གིས་བོད་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་ཡ་མ་གཟུགས་འདྲ་པོ་དེ་འདྲ་བསྟན་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡོད་ན་དེ་རིང་ཁ་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་དེ་འདྲར་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་སྲོལ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་ཙང༌། དེ་འདྲ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་སྤྲད་ན་ཡག་པོ་རེད་ཅེས་བཀོད་པའི་ཡི་གེ་ཞིག་འབྱོར་བ་རེད། ངས་ལན་ཞིག་སྤྲད་པ་ཡིན། ལན་གཞན་དག་སྤྲད་རྒྱུ་གང་ཡང་མི་འདུག ལམ་སང་དེ་དུས་མཛུབ་མོ་འཛུགས་ས་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་འདྲའི་ཁྱད་མཚར་པོ་དེ་འདྲ་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་མི་དེ་འདྲའི་མི་དེ་སྐྱེ་རྒྱུ་རེད་ཅེས་ལན་སྤྲད་པ་ཡིན། ད་ལྟ་མེད་ཙང་ཡོད་པ་མ་རེད་ཟེར་ན་འགྲིགས་ཀྱི་མི་འདུག ཡོད་པ་རེད་ཟེར་ན་ཁྲིད་ཤོག་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཡོད་མ་རེད། བྱས་ཙང༌། སྐྱེ་རྒྱུ་རེད་ལབ་བཞག་པ་ཡིན། (བཞད་མོ) ག་ལེ་ག་ལེར་དུས་ཚོད་ཕྱིན་དུས་ངོ་ཐོག་རང་བྱ་བྲལ་བྱས་ཏེ་བཞུགས་ཡོད་མཁན་དེ་འདྲ་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཐོག་ནས་ཡོང་བསྡད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

དྷ་རམ་ས་ལར་ཆ་བཞག་ན་ཡང་དེ་འདྲའི་བྱ་བྲལ་དེ་འདྲ་ཁ་ཤས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ཕྲན་བུ་གཟུགས་པོའི་འབྱུང་བའི་འགྲོ་སྟངས་མི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་ཡིན་སྟབས། བར་སྐབས་ཚན་རིག་པ་དེ་འདྲ་ཡོང་སྟེ་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པ་དེ་འདྲ་བྱུང་བ་རེད།

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས༌། ཚན་རིག་པའི་ལྟ་བ་དེ་གཟུ་བོར་གནས་པ་རེད་འདུག ངས་ནམ་རྒྱུན་ཚན་རིག་པ་དེ་འདྲ་ལ་སྦོམ་བཤད་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་འདོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང༌། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚན་གི་ཐོག་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ་གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མ་རྙེད་པ་དེ་ཧ་ལས་རྒྱུ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། མེད་པར་རྙེད་པ་དང་མ་རྙེད་པ་གཉིས་དེ་རྦད་དེ་གནས་ཚུལ་ཁ་ཁ་རེད། གལ་ཏེ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་ནན་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ངོ་ཐོག་ལ་མེད་པ་ཞིག་རྙེད་རྒྱུ་བྱུང་ན། དེ་ང་ཚོས་ཁས་ལེན་གྱི་རེད། ནང་པའི་རྩ་བའི་ལྟ་བ་འཁྱེར་སྟངས་དེ་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ། དངོས་གནས་དྲང་གནས་ར་འཕྲོད་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་ཁས་བླངས། ར་འཕྲོད་པ་ཞིག་མེད་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་དེ་དགོངས་པ་གཞན་དུ་བཀྲལ་ཏེ། ཁོ་དགོངས་གཞི་དགོས་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་བཀྲལ་དགོས་པ་དེ་ཐེག་པ་སྤྱིའི་འགྲོ་སྟངས་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད།

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བའི་འགྲོ་སྟངས་ཁོ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རྩད་གཅོད་བྱས། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་ཡོད་ན་དེ་ཁས་བླངས། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་མིན་པ་ཞིག་ཡིན་ན་དེ་སྒྲོ་འདོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་པ་རེད། དེ་བསལ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་མ་གཏོགས་དེ་ཁས་བླངས་ན་འགྲིགས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད་ཅེས་གཙོ་བོ་དེ་འདྲ་བཤད་པ་ཡིན།

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་འདི་རྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཙོ་བོར་མཛད་པའི་ཆོས་ཤིག་ཡིན་སྟབས། ང་ཚོ་ཚོང་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་ཚོང་རྒྱག་རྒྱུའི་མ་རྩ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་སྤྱོད་པ་བཟང་པོ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ལ་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་དགོས་མཁོ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། ཚོང་ལ་མ་སོང་ན། ཚོང་ཆེན་པོ་རྒྱག་ཐུབ་པའི་མ་རྩ་བཟང་པོ་ཡོད་བསྡད་པ་དེ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་ཁོ་ཚོང་ག་རེའི་ཐོག་ནས་བྲིན་པ་དང་ཚོང་ག་རེ་ཐོག་ནས་ཁེ་སང་ཆེ་བ་ཡོད་ན་དེའི་ཐོག་ནས་འགྲོ་རྒྱུ་རེད་མ་གཏོགས། སྔ་མོ་ཚོང་ག་རེ་བརྒྱབ་པ་དེ་རང་གི་ཐོག་འུ་ཚུགས་བརྒྱབ་ནས་བསྡད་རྒྱུ་ཞིག་མ་རེད།

དེ་རིང་ཁ་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྡེ་དང་ཤེས་ཡོན་གྱི་སྡེ་གཉིས་པོ་དེ་ཕལ་ཆེར་ཁ་ཁ་སོ་སོ་ཆགས་ཡོད་པའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག སྔ་མོ་ཡིན་ན་ཤེས་ཡོན་གྱི་ལྟེ་གནས་དགོན་པ་ཁག་དེ་ཚོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ནུབ་ཕྱོགས་ལུང་པར་ཆ་བཞག་ན་ཡང་དེ་ག་རང་ཆགས་འདུག དགོན་པ་ཁག་དེ་ཚོ་ཤེས་ཡོན་ལྟེ་གནས་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པ་འདིའི་ནང་ལ་དགོན་པ་དང་ཆོས་བྱེད་མཁན་ཟེར་དུས་ཉུང་ཤས་ཤིག་ཆགས་པའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག ཤེས་ཡོན་གྱི་ལྟེ་གནས་སློབ་གྲྭ་དེ་ཚོ་བྱས་ཏེ་ཟུར་དུ་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། ང་རང་ཚོ་བོད་ལ་ལྔ་བཅུ་ང་དགུ་ཕན་ཆད་ལ་སྤྱིར་བཏང་སློབ་གྲྭ་ཡོད་པ་རེད་དེ། གཞི་རྩའི་སློབ་གྲྭ་དེ་ཚོ་རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་ཡི་གེའི་འགྲོ་སྟངས་དང་སྒྲ་རིག་པའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག རབ་བྱུང་ན་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་སྙན་སུམ་ཁྲིད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། མང་ཆེ་བ་ཡིག་གཟུགས་སྦྱང་བ་ལྟ་བུ་ཚད་དམའ་བོ་རེད་འདུག

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། དེ་སྔ་ཕན་ཆད་དུ་བོད་ལ་རྩ་བའི་ཤེས་ཡོན་གྱི་ལེྟ་གནས་དེ་འདྲ་པོ་ཁོ་དགོན་པ་ཁག་དེ་ཚོ་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། དེ་རིང་ཁ་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར། གནས་ཚུལ་ཁ་ཁ་ཆགས་ཡོད་དུས། ང་ཚོ་ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདིར་ག་འདྲ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག་ཟེར་ན་བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་གཏིང་ཕྱིན་པ་ཡོད་པའི་དགོན་པ་ཁག་དེ་ཚོ་ཤེས་ཡོན་གྱི་ལྟེ་གནས་ཡིན་པའི་རྣམ་འགྱུར་གསལ་པོར་ཐོན་པ་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། དེར་མིས་ངོས་འཛིན་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

དེར་བརྟེན་ང་རང་ཚོ་ཆོས་རའི་ནང་ལ་རྩོད་བསྡད་པ་གཅིག་པུས་མི་ལ་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། དཔེར་ན། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཤེས་ཡོན་ཅན་གྱི་མི་ཞིག་ཡོང་ན་ཁོར་བརྟག་གསལ་བཏང་བས་མ་འགྲིགས་སྟབས། བྱེད་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ། འབྲེལ་བ་བྱེད་ཐབས་མེད་པའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག སོང་ཙང༌། ཕྱི་ལོགས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཅན་གྱི་མི་སྣ་ཚོ་དང་ང་ཚོ་བར་འབྲེལ་བ་མཐུད་པའི་ཐབས་ལམ་གཅིག་དེ་དེ་རིང་ལྟར་བགྲོ་གླེང་གི་ཚོགས་འདུ་ཚོགས་རྒྱུ་འདི་ཡིན་ལ། འདི་ནི་འབྲེལ་བ་མཐུད་པའི་ཟམ་པ་ལྟ་བུའི་ཐབས་ཤེས་གཅིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། བར་སྐབས་སེམས་ཙམ་པའི་ལྟ་བའི་སྐོར་གྱི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་ཚོགས་པ་རེད། དེ་རིང་འདིར་ཕྱི་ལོགས་ཀྱི་མི་རིགས་ཞེ་དྲག་ཡོད་པ་མ་རེད་དེ། ཡིན་ན་ཡང་ང་རང་ཚོ་བགྲོ་གླེང་གི་ཚོགས་འདུ་ཚོགས་པ་འདིའི་རིགས་མུ་མཐུད་ནས་མང་དུ་གཏོང་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། གོང་དུ་གསུང་བཤད་ཀྱི་ནང་དུ་ཡོད་པ་ལྟར་ང་རང་ཚོ་ནང་པ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་རྒྱུ་དང༌། དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་གྱི་སྐོར་རེད། སྡེ་བ་འདྲ་མི་འདྲའི་སྡོམ་རྒྱུན་གྱི་སྐོར་ལྟ་བུར་ཚོགས་འདུ་འཚོག་རྒྱུ། ཁ་སང་སེ་རར་སྐད་ཆ་བྱུང་བ་ལྟར་ཚན་རིག་གི་སྡེ་ཚན་འདྲ་མི་འདྲ་དང་ཕྱི་རྫས་དང་དངོས་པོའི་རྡུལ་ཕྲན་དང་ནང་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་སྐོར། སྤྱིར་བཏང་འཛམ་བུ་གླིང་གི་ཐོག་མ་མཐའ་མའི་འགྲོ་སྟངས་ཀྱི་སྐོར། ཀླད་པའི་སྐོར། ལུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་འགྲོ་སྟངས་ཀྱི་སྐོར། འདི་ཚོའི་གྲས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་སོ་སོའི་ནང་ལ་བརྟག་ཞིབ་བྱེད་མཁན་གྱི་ཚན་རིག་གི་སྡེ་ཚན་མང་པོ་ཡོད་སྟབས། དེ་འདྲ་དང་ང་ཚོ་ཕན་ཚུན་བགྲོ་གླེང་གི་ཚོགས་འདུ་ཚོགས་རྒྱུ་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད།

གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནང་པའི་ཆོས་ཟེར་དུས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེ་དྲག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། དེ་སྨོན་ལམ་རྒྱག་རྒྱུ་གཅིག་པུ་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མ་རེད། དེར་བརྟེན་ཚན་རིག་པ་སོ་སོ་སོ་སོའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མི་དེ་འདྲ་དང་ང་རང་ཚོ་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་སོ་སོ་སོ་སོ་གདོང་ཐུག་བརྒྱབ་སྟེ་གོ་བསྡུར་བྱེད་རྒྱུ་ཏན་ཏན་ཡོད་པ་རེད། གཅིག་བྱས་ན། ང་ཚོ་རིམ་པས་གཟུ་བོར་གནས་པའི་གུང་ཁྲན་དམར་པོའི་ལྟ་བ་སྦྱངས་པའི་མཁས་པ་དེ་འདྲ་དང་ང་རང་ཚོ་ནང་པའི་མཁས་པའི་བར་བགྲོ་གླེང་བྱེད་པ་དེ་འདྲ་ཡང་ཏན་ཏན་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་རེད། ཤིན་ཏུ་ལེགས་པ་ཡོང་གི་རེད།

དངོས་གནས་དམར་པོའི་ལྟ་བའི་རྩ་བ་བསམ་བློ་གཏོང་ས་དེས་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་ཁས་ལེན་གྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། སོ་སོས་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་སྟེ་སོ་སོས་འབྲས་བུ་ལོངས་ཟེར་བ་ཞིག་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཡང་རྒྱ་ཆེ་བར་ཕན་པ་ཞིག་དང་མང་པོར་ཕན་པ་ཞིག་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་དངོས་གནས་ཡང་དག་པ་རེད།

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། དེ་རིང་ཁ་སང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་འདྲའི་ནང་གསར་བརྗེ་བརྒྱུད་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པ་ཁོ་དང་པོའི་དམིགས་ཡུལ་བཞིན་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་ཡོང་བའི་དོན་དུ་ནང་པ་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བདག་གཞན་མཉམ་བརྗེའི་བསླབ་བྱ་དེ་ཚོ་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཟེར་ནས་ཤོད་མཁན་དེ་འདྲ་ཡོང་གི། མེ་མདའ་གཅིག་པུས་གསར་བརྗེ་བྱས་པའི་དགོས་དོན་མི་སྤྱི་ལ་ཕན་པའི་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཤིག་ཟིན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་ཟིན་མ་ཐུབ་པ་ཡིན་སྟབས་མིའི་སེམས་ཀྱི་ནང་ལ་སྤྱི་ལ་ཕན་པའི་སྤྱི་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོང་བའི་དོན་དུ་བདག་པས་གཞན་གཅེས་པའི་ནང་པའི་བསླབ་བྱ་དེ་ཚོ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པར་མཐོང་བ་དེ་འདྲ་མང་པོ་མེད་ཀྱང་ཁ་ཤས་ཁ་ཤས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཚོ་གྲས་དངོས་གནས་ངོ་མཚར་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད།

དེར་བརྟེན། རྒྱ་གཞུང་ཡིན་ན་གཟུ་བོར་གནས་པ་མ་རེད། ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་རེད། མ་འོངས་པར་རྒྱ་མི་གཟུ་བོར་གནས་པ་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་རེད་མ་གཏོགས། དེ་གནས་ཚུལ་ཁ་ཁ་རེད། གཞན་དེ་འདྲ་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་རེད། གང་ལྟར་ག་རེ་ཡིན་རུང་མིན་རུང་ང་ཚོའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་བཤད་གྲྭ་ཡོད་པའི་དགོན་པ་ཁག་དེ་ཚོ་འཛམ་བུ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་གྱི་ལྟེ་གནས་གྲས་འདྲ་པོ་ཟིན་ཐུབ་པ་དེ་ཞེ་དྲག་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེ་བྱུང་བ་ཡིན་ན། མཐོང་སླེབས་ཡོང་གི་རེད། མཐོང་སླེབས་ཡོང་དུས་མཐུན་རྐྱེན་སླེབས་ཡོང་གི་རེད། ཆ་རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་འཛོམས་ཡོང་གི་རེད། གཉིས་ནས་ཁ་སང་སེ་ར་ཆོས་སྒར་ལ་སྐད་ཆ་བྱུང་བ་བཞིན་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འཛམ་གླིང་འདིར་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་འཕེལ་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། ནང་པའི་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནུས་པ་འདི་ལས་ཤུགས་ཆེ་བ་ཞིག་ཐོན་ཐུབ་པའི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་དགོས་པ་བྱུང་ན་ཚན་རིག་པ་དང་གྲོགས་པོ་སྒྲིག་དགོས་པ་དེ་ཏན་ཏན་རེད་འདུག ཚན་རིག་པ་ཚོའི་ནང་ལ་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཐོང་དེ་སླེབས་པ་ཡིན་ན། ནང་པའི་ཆོས་ལ་མཐོང་སླེབས་ཡོང་གི་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་རིང་ཁ་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཚན་རིག་ཟེར་དུས་སྐྱབས་གནས་མཐར་ཐུག་ཏུ་བརྩི་གི་ཡོད་པ་རེད། རེད་ཀྱང་རེད། ཚན་རིག་གི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་མིའི་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་ཞིག་སེལ་ཐུབ་ཡོད་པ་རེད། མི་ཐོག་ཕ་མེས་ཀྱི་དུས་ལ་གསོ་མ་ཐུབ་པའི་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཞིག་ཁ་སང་དེ་རིང་དངོས་སུ་སེལ་གྱི་ཡོད་པ་རེད།

དེ་ག་རེ་རེད་ཟེར་ན། དཀོན་མཆོག་ལ་སྨོན་ལམ་བརྒྱབ་ནས་བྱུང་བ་མ་རེད། གློ་བུར་ཕྱག་མཆོད་འབུལ་བྱས་ཏེ་བྱུང་བ་ཡང་མ་རེད། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་པ་དང༌། དངོས་ཁམས་རིག་པ་དེ་ཚོར་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་པ་གཞིར་བཟུང་གི་ཐོག་ནས་འབད་བརྩོན་བྱས་པའི་འབྲས་བུར་མི་ལ་ཕན་ཐོགས་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། མིའི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚན་རིག་དེ་སྐྱབས་གནས་ཀྱི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད།

སྤྱིར་བཏང་ཆོས་ཚང་མ་མི་ལ་བསླབ་བྱ་ཡོད་པ་ཤ་སྟག་རེད། གུས་བཀུར་ཡོད། སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་བརྩི་བཀུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང༌། རྩ་བའི་ལྟ་བ་དང་གྲུབ་མཐའི་སྐོར་ནས་བཤད་དགོས་པ་བྱུང་ན། ནང་པའི་ཆོས་ཕྱུག་ཤོས་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། ཚན་རིག་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པ་དང་མཉམ་དུ་ཆོས་ལུགས་གཞན་དག་ཡར་རྒྱས་སུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཁག་པོ་རེད། ནང་པའི་ཆོས་ཚན་རིག་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པ་མཉམ་དུ་ཏན་ཏན་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། དེ་ང་ཚོ་ནང་པའི་རྩ་བའི་སྟོབས་ཤུགས་ཆགས་ཡོད་པ་རེད།

སྔོན་མ་ང་ལ་དྭགས་ཟངས་དཀར་དུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་ལ། དཀར་འཁྱིལ་གྱི་གྲོང་གསེབ་ཅིག་ཏུ་ཁ་ཆེའི་བླ་མ་ཞིག་གིས་སྐད་བཏང་བ་རེད། ང་དེར་ཕྱིན་པ་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་ལ་དྭགས་ཀྱི་ཁ་ཆེ་ཚོས་ནང་པ་དང་མཉམ་དུ་ལྟོ་ཆས་ཟ་རྒྱུ་ཕར་བཞག་ཕན་ཚུན་གྱོན་ཆས་ཐུག་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་མ་བདེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་ཟེར་གྱི་འདུག ང་ཕྱིན་པའི་སྐབས་ལ་ཁོང་ཚོས་དགའ་པོ་འདྲ་བྱས། ང་ཡང་དགའ་པོ་བྱས་ཏེ་བསྡད་པ་ཡིན། མི་ནི་གཅིག་པ་རེད། བདེ་བ་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་ནི་གཅིག་པ་རེད། ཁ་ཆེ་ཚོ་སྐྱོ་པོ་མི་འདུག་ཞལ་ལག་ནི་ཞིམ་ཐག་ཆོད་འདུག བྱས་ཙང༌། ཁ་ཆེ་ཚོས་སྐད་གཏོང་སྐབས་འགྲོ་གི་ཡོད། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཁ་ཆེའི་བླ་མ་དེ་རྩར་ཕྱིན་སྐབས། ཁོང་གིས་ཆོས་ཉམས་འགྲོ་གི་འདུག་ཟེར། རླངས་འཁོར་གྱི་ལམ་ཁ་བཟོས་པ་དེས་ཆོས་ཉམས་འགྲོ་གི་འདུག རླངས་འཁོར་གྱི་ལམ་ཁ་དེ་ཡག་པོ་ཁྱོན་ནས་མི་འདུག་ཅེས་གསུངས་བྱུང༌།

བཞད་མོ་དང་བཅས། དེ་རེད་ཀྱང་རེད། རླངས་འཁོར་གྱི་ལམ་ཁ་བཟོས་ཡོང་དུས་འགྲིམ་འགྲུལ་བདེ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་གོང་གི་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ནང་ཨ་ལ་མཁྱེན་ཞེས་ཁ་ཆེའི་དཀོན་མཆོག་ལ་སྨོན་ལམ་བརྒྱབ་སྟེ་བསྡད་ན་གང་ཡང་མི་འོང་བ་ཞིག་ལ། དེ་རིང་ཁ་སང་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་ནས་འཛམ་བུ་གླིང་གི་གནས་ཚུལ་གཞན་དག་མཐོང་སྐབས་དཀོན་མཆོག་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་མ་འགྲུབ་པ་མང་པོ་ཞིག་ཕྱི་ལོགས་ནས་གྲུབ་ནས་ཡོང་དུས་ཆོས་དད་ལ་གནོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། གནོད་སྲིད་པ་རེད།

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། སྤྱིར་བཏང་དད་པ་རྐྱང་རྐྱང་གི་ཐོག་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་བྱུང་ན་ཁག་པོ་ཞེ་དྲག་རེད། རྦད་དེ་ཁག་པོ་རེད། ང་རང་ཚོ་ནང་པའི་ཆོས་ལ་ཆ་བཞག་ན་ཡང་དངོས་གནས་དྲང་གནས་དབུ་ཚད་ཀྱི་གཞུང་དང༌། སྔགས་རེད་དེ་ཚོ་ག་ས་གང་དུ་འགྲེལ་ཏེ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཀྱི་གོ་བ་ཆགས་པ་ཞིག་ཡིན་ན། ཏན་ཏན་སེམས་ལ་གདེང་ཐོབ་པའི་བརྟེན་པོའི་དད་པ་ཐོབ་པ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་མ་གཏོགས། གཞན་ནང་པའི་ཆོས་ལ་དད་པ་ཡོད་ཙམ་གྱིས་ཁག་པོ་རེད། ངས་གོང་དུ་བཤད་པའི་མདོ་དོན་སྙིང་པོ་ཚན་རིག་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཏེ་ཡོང་བའི་སྐབས་ལ་ཆོས་ལུགས་གཞན་དག་ཚོ་ཁག་པོ་རེད། ནང་པའི་ཆོས་དེ་དངོས་གནས་བརྟན་ཚུགས་འཕེར་བ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་པ་རེད་འདུག

ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ རེ་གྲངས་ནང་དང་ ༡༩༧༠ ནང་སྤྱིར་ནང་པ་དེའི་ནང་ཚན་ནས་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཅུང་ཟད་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་མཐོང་གི་འདུག དེ་ཚོ་གློ་བུར་དུ་དོ་སྣང་འདྲ་ཞིག་བྱས་པ་དེ་འདྲའི་ཁ་ཐུག་ལ་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ་བསམ་བློ་གཏིང་རིང་པོར་ཕྱིན་པ་མིན་པར་གློ་བུར་དུ་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྟ་བ། དེའི་ནང་ཚན་ནས་བོད་ཀྱི་རེད་ཟེར་བ་ལྟ་བུའི་ཐོག་ནས་དོ་སྣང་ཡོང་བསྡད་པའི་བཟོ་འདྲ་པོའི་རིགས་གཅིག དེ་རིང་ཁ་སང་དེ་འདྲའི་དུས་ཚོད་དེ་ཏོག་ཙམ་ཡོལ་བའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་ཆགས་འདུག

ད་ལྟ་ག་འདྲའི་སྒང་ལ་གནས་ཡོད་པ་རེད་ཟེར་ན། མི་གྲངས་ལྟར་ན་ཉུང་དུ་ཕྱིན་པས་ཚོད་ཀྱིས་སྤུས་དག་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག གཞི་ནས་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྩ་དོན་ཐོག་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་བའི་ཐོག་ནས་རྒྱུ་མཚན་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་ངེས་པ་རྙེད་དེ་དད་པ་བྱེད་མཁན་ཏོག་ཙམ་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་འདུག དཔེར་ན། སྔོན་མ་ང་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་ལ་སློབ་གྲྭ་ཆེ་ཁག་ནང་གི་ནང་པའི་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་སློབ་དཔོན་དེ་ཚོའི་གྲས་ཀྱིས་དགའ་བསུའི་ཚོགས་འདུ་དེ་འདྲའི་སར་ཁོང་ཚོས་སྐད་ཆ་བཤད་དུས་ནང་པ་ཡིན་ཞེས་ཤོད་ཕོད་ཀྱི་མི་འདུག

གང་ཡིན་ཟེར་ན། སྤྱིར་བཏང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་སྔ་མོ་དགོན་པ་ཁག་དེ་ཚོས་ཤེས་ཡོན་གྱི་ལྟེ་གནས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། བར་སྐབས་ཤིག་ནས་དགོན་པ་ཁག་དང་ལོགས་སུ་བྲལ་བའི་ཤེས་ཡོན་གྱི་ལྟེ་གནས་ཟུར་གསལ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་ཟེར་བ་ག་འདྲ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་ཟེར་ན། དད་པའི་ཐོག་ནས་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་མ་རེད། བརྟག་ཅིང་དཔྱད་དེ་ཡིན་པ་ཡིན་པ་དང་མིན་པ་མིན་པའི་ཐོག་ནས་འགྲོ་བ་མ་གཏོགས་དད་པ་བྱས་ཏེ་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་མ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། སོ་སོ་སྒར་ཆོས་པ་ཆགས་པ་ཡིན་ན། དད་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཏེ་དད་པ་དེས་ཤུགས་བརྒྱབ་ནས་ཡོང་དུས། དཔེར་ན། གྲུབ་མཐའི་དབང་གིས་དོན་ཇི་བཞིན་མ་མཐོང་བ་ཡོང་གི་རེད། གང་ལྟར་ང་ཚོས་ལྷན་སྐྱེས་དང་ཀུན་བཏགས་བཤད་པ་ནང་བཞིན་ཁོ་རང་ཁོ་རང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དད་པ་དེས་བདེན་དོན་འཚོལ་བར་གནོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡིན་སྟབས། ཤེས་ཡོན་གྱི་ལྟེ་གནས་ནང་ཡོད་པའི་མི་ཚོ་གཟུ་བོར་གནས་པ་ཞིག་མ་གཏོགས། སློབ་ཚན་གང་དང་གང་གི་ནང་དུའང་གཟུ་བོར་གནས་པའི་ཐོག་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པ་དང༌། བདེན་དོན་འཚོལ་བ་མ་གཏོགས། སོ་སོ་སྒེར་གྱི་དད་མོས་འགྲེལ་མ་ཆོག་པ་ཞིག་འདུག དེ་ཡག་པོ་རེད།

དེར་བརྟེན་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ང་ངོ་ཤེས་ནང་པའི་སློབ་དཔོན་ཚོས་འགྲེལ་བཤད་སྐྱོན་དུས་སོ་སོ་ནང་པ་མིན་པ་ལྟ་བུའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་དགོས་ཀྱི་འདུག དེ་རྗེས་ལོ་གཅིག་གཉིས་གོང་ང་ཨ་མེ་རི་ཀའི་སློབ་གྲྭ་དེ་འདྲར་སླེབས་པ་རེད། དེ་དུས་ནང་པ་ཡིན་ཟེར་ནས་ལབ་ཆོག་གི། དེས་ག་རེའི་རྟགས་བསྟན་གྱི་ཡོད་པ་རེད་ཟེར་ན། དེ་སྔ་ལོ་ལྔ་དྲུག་བདུན་བརྒྱད་གོང་དུ་ཤེས་ཡོན་གྱི་ལྟེ་གནས་ཚོའི་ནང་ལ་ནང་པའི་ཆོས་ལ་ལྟ་སྟངས་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དང༌། ལོ་ལྔ་དྲུག་བདུན་བརྒྱད་ཕྱིན་པའི་རྗེས་སུ་ལྟ་སྟངས་གཉིས་དེ་ཏོག་ཙམ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཏེ་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཐོང་ཏོག་ཙམ་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པའི་རྟགས་གསལ་པོ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། ནང་པའི་ཆོས་བྱེད་མཁན་གྲངས་ཀ་མང་ཉུང་ལ་མ་ལྟོས་པར་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཤེས་ཡོན་གྱི་ལྟེ་གནས་སམ་ཤེས་ཡོན་ཅན་གྱི་མི་སྣའི་ནང་དུ་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ག་འདྲ་ག་འདྲ་ཡིན་པ་དེ་ཤེས་ཡོན་ཅན་གྱི་ནང་དུ་ག་ཚོད་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱི་སླེབས་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན། བསྟན་པའི་ཞབས་འདེགས་ཆེ་ཤོས་དེ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག གཞི་རྩ་དེའི་ཏོག་ཤེས་ཡོན་ཅན་ཚོ་དང་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་མཐུད་རྒྱུ་དེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་འདུག དེ་དང་དེ་འདྲ་བའི་ཐབས་ལན་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད།

ཁ་སང་སེ་ར་ཆོས་སྒར་ལ་སྐད་ཆ་བྱུང་བ་ལྟར་རེད། གལ་ཆེ་ཤོས་གཅིག་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཤེས་དགོས་ཀྱི་རེད། གང་ལྟར་དེང་དུས་ཀྱི་ལྟ་བའི་རྣམ་གཞག་འདྲ་མི་འདྲ་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་ཤེས་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། སྔར་གྱི་ཆོས་ལུགས་པའི་ལྟ་བ་རྙིང་པ་དེ་རིང་ཁ་སང་ཤུལ་འཛིན་མཁན་ཁ་ཤས་མ་གཏོགས་མེད་པ་ཕྲན་བུ་རང་གི་ལྟ་བའི་གོ་བ་ལེན་པར་ཕན་ཤས་ཆེ་མ་གཏོགས་གཞན་ཤི་ཚར་བའི་ལྟ་བ་ཞིག་རེད། དེ་ལས་དེ་རིང་ཁ་སང་སོས་པ་རང་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་དེ་ཚོའི་གྲས་ང་ཚོས་ཡིན་གཅིག་མིན་གཅིག་ཤེས་དགོས་ཀྱི་རེད་ལ་བསླབ་དགོས་ཀྱི་རེད།

ང་རང་ཚོ་རང་ལ་ཆ་བཞག་ན་ཡང༌། དེ་སྔ་སོ་སོའི་གནས་ཚུལ་རྐྱང་རྐྱང་མ་གཏོགས་མ་མཐོང་བར་བསྡད་པའི་སྐབས་ལ་སོ་སོ་སོ་སོ་ཁྲོན་པའི་ནང་གི་སྦལ་པའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་ཆགས་སྲིད་ཀྱི་རེད། དཔེར་ན་ང་རང་ཚོའི་ནང་ལ་ཡིན་ན་ཡང༌། ནང་པའི་ཆོས་ལས་ལྷག་ཡོད་པ་མ་རེད། ནང་པའི་ཆོས་ལ་ཞེ་དྲག་དད་བསྡད་མཁན། གཞན་དག་དེ་ཚོས་གང་ཡང་ཤེས་ཀྱི་མ་རེད་ཅེས་དྲན་སྲིད་ཀྱི་རེད། དེ་ལྟར་བྱས་ན་གང་འཚམས་ཤིག་ནས་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་རེད། གང་ལྟར་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་དེ་རིང་ཁ་སང་ལྟ་བ་དང་གྲུབ་མཐའི་རྣམ་གཞག་གང་འདྲ་ཡོད་པ། ལྷག་པར་ཚན་རིག་གི་བརྟག་དཔྱད་གཞི་ལ་བཞག་པའི་ཐོག་ནས་ཡོང་བའི་ལྟ་བ་དེ་ཚོ་ཏན་ཏན་ཤེས་དགོས་པ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེས་ང་རང་ཚོ་ལ་ཕན་གྱི་ཡོད་པ་རེད་མ་གཏོགས་གནོད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད།

ཧ་ལས་ན་འཛམ་བུ་གླིང་གྲུ་བཞི་དང་རིལ་རིལ་ཟེར་བ་འདྲ་པོ་དུས་འཁོར་དང་མཛོད་ནས་བཤད་པ་བཞག་པ་དེ་ཚོ་བཤད་མདོག་ཁ་པོ་རེད། དེར་ཧ་ལས་རྒྱུ་ཅང་མི་འདུག ངས་ནམ་རྒྱུན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཛམ་གླིང་ལ་མིའི་སེམས་ལ་བཟོ་བཅོས་རྒྱག་གི་ཕེབས་པ་རེད་མ་གཏོགས་ཚད་རྒྱག་གི་ཕེབས་པ་མ་རེད། འཛམ་བུ་གླིང་གྲུ་བཞི་ཡིན་ནའང་རེད། རིལ་རིལ་ཡིན་ནའང་རེད་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མི་འདུག ཅེས་ཤོད་ཀྱིན་ཡོད། བདེན་བཞི་གསུངས་ཏེ་སྡུག་བདེན་གྱི་ཐོག་ནས་གནས་ཀྱི་བཀོད་པ་བཤད་པ་དེ་འདྲའི་འབྲེལ་བ་བྱུང་བ་རེད་མ་གཏོགས་དེར་ཧ་ལས་རྒྱུ་གང་ཡང་མི་འདུག རི་རབ་ཡོད་ན་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་གནས་ཐུབ་པ་ཞིག་དང་རི་རབ་མེད་ན་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་གནས་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་གི་རྩ་དོན་དུ་རྩ་བ་ཉིད་ཐུག་ཡོད་པ་མ་རེད། རི་རབ་ཁས་མ་བླངས་རུང་དེར་གང་ཡང་མི་འདུག ང་ཚོས་ལྐུག་པ་ཨུ་ཚུགས་བྱེད་དགོས་དོན་མི་འདུག ཧ་ལམ་རི་རབ་བཞག་མ་ཤེས་ན་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའི་རྩ་བ་བརླག་གི་ཡོད་པའི་བཟོ་ལྟར་ཡ་ང་བག་ཚ་བྱེད་དགོས་དོན་རྩ་བ་ཉིད་མི་འདུག

ཁ་སང་མཁན་པོ་དང་སྐད་ཆ་བྱུང༌། སྔོན་མ་ནས་བཤད་བཞག་པའི་རི་རབ་གླིང་བཞི་དེ་ཚོ་བསྡུས་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན། དེར་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མི་འདུག ཡིན་གཅིག་མིན་གཅིག་སྦས་དགོས་པ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད་དེ། ཡིན་ན་ཡང་དེ་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་བསྟན་དགོས་པ་གང་ཡང་མི་འདུག གང་ལྟར་ངས་དེ་ལྟར་དྲན་པ་རེད། རི་རབ་དེ་ཚོར་ཨུ་ཚུགས་རྒྱག་དགོས་པ་རེད་དེ་ང་རང་ཚོས་པོ་ཏི་ལྔ་ལ་སྦྱངས། མངོན་པ་དང་དུས་འཁོར་ནས་གསུངས་པའི་རི་རབ་གླིང་བཞི་གླིང་ཕྲན་གྱི་སྐོར་ལ་སོ་སོས་ཡིད་ཆེས་གཙང་མ་བྱས་ཏེ། དེ་མ་རེད་ཟེར་མཁན་བྱུང་ན་ཧ་ལམ་སྲོག་བློས་གཏོང་ཐུབ་མཁན་གྱི་མི་དེ་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་ཡིན་ཞེས་ཕལ་ཆེར་ཟེར་ཆོག་པ་འདྲ་ཞིག་རེད། སྲོག་བློས་གཏོང་གི་ཡིན་ཟེར་མཁན་གྱི་མི་ཁོ་རང་མཁའ་དབྱིངས་སུ་ཁྲིད་དེ་བལྟས་ན་ཕལ་ཆེར་རི་རབ་མཐོང་གི་མ་རེད། དེ་མི་གཅིག་མ་རེད། གཉིས་ཀྱང་མ་རེད། དགེ་བཤེས་བརྒྱ་ཐམ་པ་ཁྲིད་དེ་བལྟས་ཀྱང་སུ་གཅིག་གིས་རི་རབ་མཐོང་གི་མ་རེད། དགེ་བཤེས་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ཁྲིད་ཀྱང་སུ་གཅིག་གིས་མཐོང་གི་མ་རེད། དེའི་སྐབས་སུ་ཨུ་ཚུགས་སྐྱོན་དགོས་བྱུང་ན་ཁག་པོ་ཞེ་དྲག་རེད།

དེར་བརྟེན་དེ་ཚོ་ཆུང་ཙག་རེད། ང་ཚོས་ཡིན་གཅིག་མིན་གཅིག་སྤྱིར་བཏང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ། ཚན་རིག་གི་བརྟག་དཔྱད་གཞི་ལ་བཞག་པའི་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱབ་པ་དེ་ཚོ་ང་ཚོས་ཡིན་གཅིག་མིན་གཅིག་ཤེས་དགོས་ཀྱི་རེད། དེ་ཤེས་པའི་ཐབས་ཤེས་ལ་དྷ་རམ་ས་ལའི་དཔེ་མཛོད་ཀྱིས་མཚོན་པས་རིག་གཞུང་གི་ཐོག་ལ་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན། ཤེས་ཡོན་གྱི་ཐོག་ལ་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཚོས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚན་རིག་གི་འགྲོ་སྟངས་འདྲ་མི་འདྲ་དེ་ཚོ་དུམ་ཚན་དུམ་ཚན་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་འདུག སྔོན་མ་ནས་དེ་འདྲའི་འབོད་སྐུལ་དང་སྐད་ཆ་བྱུང་ཡང་དབྱིན་ཇི་ཡག་པོ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་བོད་ཡིག་ཤེས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ནང་དོན་རིག་པའི་ཐ་སྙེད་དེ་ཚོ་ཤེས་པ་ཞིག་མ་བྱུང་ན་ཕན་གྱི་མི་འདུག ད་ཆ་བལྟས་ཡོང་དུས་སྐབས་སུ་བབས་པ་ནི་ང་རང་ཚོའི་གདན་སའི་ནང་དུ་དཔེ་ཆ་སློབ་གཉེར་བྱེད་མཁན་གྱི་ནང་ལ་དབྱིན་ཇི་ཏོག་ཙམ་ཤེས་མཁན་དེ་ཚོ་ཡིན་གཅིག་མིན་གཅིག་སོ་སོ་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་མིང་ཚིག་དེ་ཚོ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཚོའི་གྲས་ཀྱིས་ཁུར་བླངས་ཏེ་དབྱིན་ཇིའི་ཐོག་ནས་ཚུར་བསྒྱུར་ཐུབ་ན་ཕལ་ཆེར་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད།

དེར་བརྟེན་སྟབས་ཡག་པ་ཞིག་ལ། གདན་ས་ཚོའི་ནང་དུ་དབྱིན་ཇི་ཤེས་མཁན་ཁ་ཤས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཚོས་དམིགས་བསལ་མ་འོངས་པར་དེའི་མཐུད་རྒྱག་ཐུབ་རྒྱུ་མཐོང་གི་འདུག དེ་ཡང་ང་ཚོ་རིམ་པས་རིམ་པས་གོ་བསྡུར་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད། མདོ་དོན་ཡང་སྙིང་ཕྱི་ལོགས་ཀྱི་དེང་རབས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ང་ཚོས་ཡིན་གཅིག་མིན་གཅིག་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་རེད། དེ་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས་མི་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་སྐབས་ཕར་ཕྱོགས་ཀྱི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་དང་ཕར་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའི་རྣམ་གཞག་དེ་ཚོ་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་པ་ཡིན་ན། དཔེར་ན། ང་ཚོ་རྟགས་གསལ་གཏོང་མཁན་དང་ལན་རྒྱག་མཁན་གཉིས་པོས་གཞུང་གི་གོ་བརྡ་མ་འཕྲོད་པར་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་རྟགས་གསལ་ག་རེ་བཏང་ཡང་ཕན་པ་མེད་ཅིང༌། གཞུང་དེ་མཐོང་ཞིང་ངེས་པའི་ཐོག་ནས་ཕན་ཚུན་དཀའ་གནད་ལ་བརྡར་ཤ་བཅད་ནས་ཡོང་དུས་བྲོ་བ་ཡོད་པ་ལྟར། ང་རང་ཚོས་ཀྱང་ཕྱི་ལོགས་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་དེ་ཤེས་པ་བྱས་ཏེ་གོ་བསྡུར་བྱེད་ཐུབ་ན་ཏན་ཏན་ཕན་ཐོགས་འདུག

དེ་ཕྱི་ལོགས་འཛམ་བུ་གླིང་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་མ་འོངས་པར་བོད་ལ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་བསྟན་པའི་མེ་རོ་གསོ་དུས་དེ་སྔའི་འགྲོ་སྟངས་ལྟར་གསོ་ཐུབ་རྒྱུ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། གང་ལྟར་སྔོན་ལ་དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་ཆེན་པོ་འགྱུར་བ་འགྲོ་གི་ཡོད་རུང་མེད་རུང༌། ང་ཚོའི་ངོས་ནས་ག་རེ་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་དགོས་པ་རེད་ཟེར་ན། དེ་རིང་ཁ་སང་མཛམ་བུ་གླིང་གི་ཚན་རིག་གི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱབ་པའི་གནས་ཚུལ་ཆ་ཚང་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས་ནང་པའི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་ཐུབ་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ་བརྟན་པ་ཞིག་དང་ཕུགས་འཕེར་བ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་རེད། དེ་གནད་འགག་གཅིག་རེད།

དེ་ནས་སྐབས་སུ་བབས་པ་རིམ་ལྔ་གསལ་སྒྲོན་གྱི་དཀའ་གནད་ལ་དོགས་གཅོད་བྱེད་པའི་ཚོགས་འདུ་གནང་གི་ཡོད་པ་རེད། རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཡོད། ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། འདི་གསང་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། གནད་འགག་ཅིག་ལ་ང་རང་ཚོའི་ཆོས་འདི་རྣམ་མཁྱེན་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་དོན་དུ་རེད་མ་གཏོགས། ཁ་བདེ་པོ་བཟོ་རྒྱུའི་དོན་དག་མ་རེད། ལྷག་པར་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འགྲོ་སྟངས་ཤིག་ཡོད་པ་ཡིན་སྟབས་དཀའ་གནད་ལ་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་དེ་ཡོང་དུས། ཅི་ལྟར་བྱེད་ཀྱང་འགག་རྩ་དེ་ཚོ་བསྔོག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་རེད། དེ་བསྔོག་དུས་གང་ལྟར་དབང་མ་ཐོབ་པ་ཞིག་གིས་ཏོག་ཙམ་མ་བདེ་བ་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཉེན་ཁ་ཏོག་ཙམ་ཡོད་པ་རེད། མ་གཞི་དེ་རིང་འདིར་འགལ་བ་གང་ཡང་མི་འདུག དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་འདི་ཚོར་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་ཞིག་རེད་འདུག ཕྱི་ལོགས་ཀྱི་མིས་འདྲ་མི་འདྲ་བསྔོག་གི་ཡོད་པ་རེད་དེ། དེར་ཞེ་དྲག་བྱེད་རྒྱུ་ཅང་མི་འདུག

ཡིན་ན་ཡང་སྤྱིར་བཏང་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཕྱི་ལོགས་སུ་བཤད་པ་དེར། ངས་ལྟ་བ་འདི་འཁྱེར་གྱི་ཡོད། ང་རང་ཚོས་གསང་ཞིང་སྦས་པའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་དེ་རིང་ཁ་སང་ཁྱབ་བརྡལ་ཞེ་དྲག་ཆགས་ཚར་འདུག ཁྱབ་བརྡལ་ཕྱིན་པ་ཞིག་ལ་མ་རྟོག་པ་དང་ལོག་པར་རྟོགས་པས་ཁྱབ་ཅིང་བརྡལ་ནས། སྤྱིར་གསང་སྔགས་ཡང་སྒོས་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་ཆོས་འདི་རང་དགར་ཆང་འཐུང་བུད་མེད་བསྟེན་གང་བྱུང་མང་བྱུང་བྱེད་པའི་སྨྱོན་པའི་ལས་ཀ་ལྟ་བུ་ཆགས་བསྡད་པ་ཞིག དེ་འདྲའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ་མདོག་ཉེ་ཞེ་དྲག་འདུག

དེ་རིང་ཁ་སང་ཨ་ཧཕི་རི་ཀ་དེ་ཚོའི་ནང་ལ་ཞེ་དྲག་ཤེས་ཡོན་རྗེས་ལུས་ཡིན་པ་དེ་ཚོའི་གྲས་ཀྱིས་ལྷ་སྟོན་པ་འདྲ་པོ་དེ་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་འདུག དེ་ཚོ་དང་འདྲ་པོ་འདྲ་པོ་ཞིག ང་ཚོའི་འབག་རྫིག་པོ་དེ་འདྲ་ལྷོ་ཨ་ཧཕི་རི་ཀའི་ནང་ལའང་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཚོ་དང་འདྲ་པོ་འདུག དངོས་གནས་གཏིང་ཟབ་པོའི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་རྒྱུ་མ་བྱུང་ན། འབག་གོན་ཏེ་རྭ་ཅོ་ཡོད་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ་དེ་ཚོའི་གྲས་དེ་འཛམ་བུ་གླིང་ག་ས་གང་དུ་འདུག མི་ལ་ཞེད་སྣང་བསྐུར་བྱེད་བདུད་རེད་ཅེས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་དུའང་བདུད་བཤད་ཀྱི་ཡོད་རེད། རྭ་ཀོག་འདྲ་པོ་འདུག བྱས་ཙང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གོ་བ་ཐེབས་པ་མང་པོ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་སྤྱིར་བཏང་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་བཤད་རྒྱུ་དེ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་དེ། སྤྱིར་བཏང་དབང་པོ་གཉིས་སྦྱོར་འདོད་ཡོན་སྐོར་དེ་ཚོ་འགྲེལ་བཤད་མ་བརྒྱབ་ན། ཁྱབ་ནི་ཁྱབ་ཚར་བ་རེད། ཁྱབ་པ་ཞིག་ལ་ལོག་རྟོག་གིས་ཁྱབ་པ་དེ་ཚོ་གསལ་བའི་དགག་བྱ་དགོས་པ་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པའི་བཟོ་འདྲ་འདུག སྤྱིར་བཏང་གང་ཡིན་རུང་མིན་རུང་ད་ལྟ་བཤད་པ་བཞིན་འདི་ཚོའི་གྲས་གོ་བསྡུར་བྱེད་སྐབས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་ཞིག་རེད་འདུག

ཡང་དགེ་མཚན་ཞིག་ལ་མདོ་ལམ་གྱི་ས་ལམ་གྱི་རྣམ་གཞག་དེ་ཚོའི་གྲས་དང་དཔེར་ན། ཕར་ཕྱིན་གྱི་ས་ཡི་ཡོངས་སྦྱོང་གི་འགྲོ་སྟངས་དེ་ཚོ་བཤད་ནས་ཡོང་དུས་མ་གཞི་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཞེས་བཤད་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེད་དེ་ལམ་སང་སེམས་ཐག་ཉེ་པོ་བཟོ་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག སྔགས་ཀྱི་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་ལ་གནད་དུ་སྣུན་པའི་ཉམས་ལེན་དེ་ཚོས་ལམ་སང་བཟོ་ལྟ་བཟོས་ནས་ཡོང་བ་ཞིག་དང༌། མཐོང་རྒྱུ་ཞིག་བཟོས་ནས་ཡོང་གི་འདུ དེ་འདྲའི་ཆ་ནས་ཕན་ཐོགས་ཞེ་དྲག་ཡོད་པའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག ང་རང་ཚོ་ལ་ད་ལྟ་རྫོགས་རིམ་གྱི་ལམ་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཐུག་པ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་རེད་དེ། ཡིན་ན་ཡང་རྫོགས་རིམ་གྱི་འགྲོ་སྟངས་གོ་བ་ཆགས་ཏེ་ཡོང་དུས་སྐྱབས་འགྲོ་བརྟན་དུ་འགྲོ་བ་ཞིག་དང༌། སེམས་བསྐྱེད་བརྟན་ཏུ་འགྲོ་བ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་དད་པ་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་དེ་འདྲ་གཞན་དང་མ་འདྲ་བའི་དད་གུས་སྐྱེས་ཡོང་གི་འདུག གཙོ་ཆེ་ཤོས་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་གོ་འཕང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་གསུངས་པ་དེ་སོས་པ་འདྲ་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད།

དེ་ནས་ཚང་མས་ད་ལྟ་བར་དུ་ཧུར་ཐག་འབད་ཐག་བྱས་པ་རེད། ད་དུང་ཡིན་ན་ཡང་ཧུར་ཐག་འབད་ཐག་བྱེད་དགོས་པ་རེད། གོང་དུ་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེས་གསུངས་པ་ལྟར་བགྲེས་པ་ཚོ་ག་ལེ་ག་ལེར་རྫོགས་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན། ཁ་སང་མོན་གྷོ་ལ་འབྱོར་མ་ཐག་རྒན་ཉི་མ་རྒྱལ་མཚན་དང༌། རྒན་པདྨ་རྒྱལ་མཚན་གཉིས་ཀྱི་ཞལ་རས་ལམ་སང་ཡིད་ལ་ཤར་ཡང༌། ད་ལྟ་བཞུགས་ཡོད་པ་མ་རེད། ད་རྫོགས་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད།

དངོས་གནས་དྲང་གནས་རྒན་ཁོ་རང་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན་པས་དགེ་བཤེས་གཤེགས་ཚར་པ་དེ་ཚོས་དུས་ཚོད་དེའི་སྐབས་ལ་བྱས་རྗེས་ཆེན་པོ་བཞག་ཡོད་པ་རེད། ད་ལྟ་དྲན་པའི་ཡུལ་ཙམ་མ་གཏོགས་ཡོད་པ་མ་རེད། དགེ་བཤེས་རྒན་རྒྱལ་མཚན་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན་པས་བསྟན་པ་ཉི་འོད་བཞིན་དུ་གསལ་ཐུབ་མཁན་དེ་ཚོའི་མཇུག་ག་ལེ་ག་ལེར་ང་རང་ཚོས་མཐུད་ཐུབ་པར་ངེས་པར་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་རེད། རྒན་པདྨ་རྒྱལ་མཚན་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཕེབས་ནས་སྐུ་གཟུགས་མ་བདེ་བར་ཚུར་དྷ་རམ་ས་ལར་ང་ཐུག་དུས། རྒན་ནས་ད་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ང་ཚོ་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལེྟ་གནས་འདྲ་པོ་དེ་གདན་ས་ཚོ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། སྐུ་ཕྱོགས་རྟ་ར་ཡང་མཉམ་དུ་ཡོད། རྒན་གྱིས་རྟ་ར་ལ་མཛུབ་མོ་བཙུགས་ཏེ་མོན་ཁུག་ཀྱོག་དེ་འདྲར་བཞུགས་ནས་དགོས་པ་གང་ཡང་མི་འདུག མར་ཕེབས་རོགས་གནང༌། མ་གིར་དཔེ་ཆ་ཁྲིད་རོགས། ང་ཚོའི་རྩ་བ་དེ་རེད། རྩ་བ་དེ་སྐམ་ན་ཕྱི་ལོགས་སུ་ཆོས་ཚོགས་འདྲ་མི་འདྲ་ག་ཚད་ཡོད་ཀྱང་ཧ་ལས་རྒྱུ་གང་ཡང་མི་འདུག རྩ་བ་མ་གི་རེད། མ་གིར་ཕེབས་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་གསུངས་བྱུང༌། དངོས་གནས་ཞེ་ས་མ་ཞུས་ན་ཁོང་ཚོས་འགྲོ་ཆགས་ཉལ་འདུག་གི་ཆུ་ཚོད་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་རིང་ལ་སེམས་ཁུར་དེ་འདྲ་བླངས་ཏེ་བཞུགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དངོས་གནས་ཧ་ལས་པ་ཞིག་རེད། དེ་རྩ་དོན་གྱི་སྒང་ལ་ཐུག་གི་ཡོད་པ་རེད། རྩ་དོན་གྱིས་ཟིན་བསྡད་པ་ཞིག་ཡིན་དུས་དངོས་གནས་ཧ་ལས་པ་རེད། དེ་འདྲ་མཁས་པའི་དབང་པོ་ད་ལྟ་ང་ཚོའི་དྲན་ཡུལ་ལ་མ་གཏོགས་མེད་པ་དེ་ཚོས་དཀའ་ལས་ག་འདྲ་བརྒྱབ་ཡོད་པ་རེད། སེམས་ཁུར་ག་འདྲ་བྱས་ཡོད་པ་རེད།

དེ་ཁྱེད་རང་ཚོ་མང་ཆེ་བའི་སེམས་ལ་གསལ་པོར་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ཚང་མས་གཟབ་གཟབ་བྱོས། ཧུར་ཐག་འབད་ཐག་བྱེད་དགོས་པ་རེད། གཞི་རྩ་ལ་ཐུག་ནས་བསྡད་དུས་ང་ཚོ་ཡར་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་པ་མ་རེད། ཏན་ཏན་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་གི་རེད། ཚང་མས་ཧུར་ཐག་རྦད་ཐག་བྱེད་རོགས་བྱོས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་སྩལ།

རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་པའི་བཙུན་མའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དང་པོའི་ཐོག་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

༡༩༨༧ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༡ ཉིན་གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་འབར་མ་དང༌། ཀམ་སྦོ་ཌི་ཡ། ཁེ་ན་ཌ། ཧོང་ཀོང༌། ཉི་ཧོང༌། བལ་ཡུལ། ཤྲི་ལངྒ༌། ཐའེ་ཝན། ཐའེ་ལན་ཌ། བོད། ཨ་རི་བཅས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་མི་འདྲ་བ་བཅོ་ལྔའི་བཙུན་མའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་པའི་བཙུན་མའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དང་པོའི་ཚོགས་འདུ་ཚོགས་མགོན་དུ་ཕེབས་སྐབས་བོད་ཀྱི་བཙུན་མ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་གླིང་གི་སྒྲ་དབྱངས་དང་བཅས་མི་རིགས་འདྲ་མིན་གྱི་མི་མང་རྣམས་ནས་བོད་པའི་ལུགས་སྲོལ་ལྟར་མཇལ་དར་དང༌། བདུག་སྤོས་དང་མེ་ཏོག་གིས་སྔོན་བསུས་ཏེ་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས། དངོས་གཞི་ཚོགས་འདུ་དབུ་འབྱེད་སྐབས་སྐད་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཐོག་དགེ་སློང་ཕ་དང་མ་གཉིས་ཀས་ཤིས་བརྗོད་གསུངས།

ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་རྗེས་སྔར་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་སྩལ་ཡུལ་འདུ་ཁང་དུ་གྲ་སྒྲིག་ཞུས་པ་ལྟར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཕེབས་ཞབས་འཁོད་མཚམས། རྡོར་གདན་མཆོད་རྟེན་རིན་པོ་ཆེའི་འཛིན་སྐྱོང་དོ་དམ་པ་གཙོས་ཞལ་གྲངས་ཉིས་བརྒྱ་ཙམ་གྱིས་པ་ལིའི་སྐད་ཐོག་སྐྱབས་འགྲོ་གསུངས། དགེ་སློང་མ་ཀརྨ་ལེགས་བཤད་མཚོ་མོས་ཚོགས་ཕེབས་འཐུས་མི་རྣམས་ལ་འཚམས་འདྲི་ཞུ་བ་དང་འབྲེལ་ཚོགས་འདུའི་མཛད་རིམ་དང་དམིགས་ཡུལ་སྐོར་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་རྗེས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཡང་དག་པའི་ལམ་སྟོན་ཟབ་མོ་དང་ལྷག་དོན་ནང་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བུད་མེད་ཀྱི་ལས་འགན་གནང་ཕྱོགས་སྐོར་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་བཀའ་སློབ་ཕེབས་དོན།

རྟོག་པའི་དྲ་བ་རྣམས་བསལ་ཅིང༌།།

ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་སྐུ་མངའ་བ།།

ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་འོད་ཟེར་དག།

ཀུན་ནས་འཕྲོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།

དེ་རིང་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་གནས་ལ་བྱ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་དགེ་སློང་མ་ཚོས་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་སྤྱི་ཟེར་དགོས་པ་རེད་དམ་གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་ (International) ཞེས་ནང་པའི་རབ་བྱུང་མ་ཚོའི་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་རྒྱུ་བྱུང་བ་རེད། དང་པོ་ངས་ཚང་མར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་འཚམས་འདྲི་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

དངོས་སུ་འདིར་འཚམས་འདྲི་ཞུ་གི་ཡོད་པ་རེད། བརྒྱུད་ནས་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་ཉིད་ནས་བཟུང་སྐྱེས་མཆོག་མང་པོ་ཞིག་གིས་ང་རང་ཚོས་འབད་བརྩོན་བྱས་ནས་ཚོགས་འདུ་ཚོགས་པ་འདི་ལ་ཆོས་སྐད་དུ་བྱས་ན་མི་མངོན་པའི་དབྱིངས་ནས་ཐུགས་བརྩེ་དགྱེས་པ་ཆེན་པོས་གཟིགས་ཡོད་པ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། དེ་རིང་གི་གོ་སྐབས་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོང་བར་ཟླ་བ་མང་པོར་འབད་རྩོལ་བྱེད་མཁན་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་གི་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ས་ཆ་འདིའི་ཐོག་ལ་དོན་གཉེར་ཆེན་པོས་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་མཁན་ཚང་མར་ཡང་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་གི་ཡིན།

ང་རང་ལ་ཆ་བཞག་ན་ནམ་རྒྱུན་རྡོ་རྗེ་གདན་ལ་ཕལ་ཆེར་འཆར་ཅན་གྱིས་ཆམ་པ་ཞེ་པོ་གཅིག་ན་གི་རེད། ད་ལན་ཁྱེད་རང་ཚོའི་བྱིན་རླབས་ཡིན་པ་འདྲ་ད་ལྟ་ན་མ་སོང༌། གོང་དུ་ངོ་སྤྲོད་གནང་བ་བཞིན་དེ་རིང་ཁ་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་ནང་ལ་དངངས་སྐྲག་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། མིས་མི་འདོད་པ་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད་དེ། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་ནང་ལ་གནས་ཚུལ་མང་པོའི་ཐོག་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་དང་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་འགྲོ་བཞིན་པ་ཚང་མ་སྤྱིར་བཏང་དཔེར་ན། མིའི་ཤེས་ཚད་མཐོ་རུ་ཕྱིན་ཏེ་དོ་སྣང་བྱེད་རྒྱུ་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད།

དེ་རིང་ང་ཚོ་འདིར་བུད་མེད་ཀྱི་སྤྱིར་བཏང་ཐོབ་ཐང་ཟེར་ནའང་མི་འདུག གང་ལྟར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་བུད་མེད་ཚོའི་ཤུགས་ནུས་འདོན་ཕྱོགས་སྐོར་གོ་བསྡུར་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། སྤྱིར་ང་རང་ཚོ་འཛམ་བུ་གླིང་འདིར་ཤིན་ཏུ་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ནས་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཞིག་སེལ་གྱི་ཡོད་པ་རེད་དེ། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་མི་ལ་དངངས་སྐྲག་དང་མ་སྐྱིད་པ་ཞིག་ཡོང་བསྡད་པའི་དུས་སྐབས་འདིར། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འཛམ་བུ་གླིང་གི་གནས་ཚུལ་དེའི་རིགས་ཀྱི་ཐོག་ལ་ལས་ཁུར་བླངས་པ་ཡིན་ན། འབྲེལ་བ་ཤུགས་ཆེན་པོ་སླེབས་ཡོང་བ་གཅིག་དང་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་བསྡད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེར་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་གྱི་ཁྲོད་དུའང་བུད་མེད་མང་པོ་ཞིག་སླེབས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད།

དངོས་གནས་བུད་མེད་ཀྱིས་སྤྱིར་བཏང་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་དཔེར་ན། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་དུ་ཡིན་ནའང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲིན་དྲན་སའི་དཔེ་ལེན་ས་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཨ་མ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། མིའི་སྐད་ཆ་བཤད་དུས་བུད་མེད་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། ཁྱིམ་གཅིག་ནང་ལ་མ་དེ་ཞེ་དྲག་རྩ་ཆེན་པོར་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

སྤྱིར་བཏང་བཤད་པ་ཡིན་ན། དཔེར་ན། ཨ་མ་དང་ཕྲུ་གུ་ག་ལེ་ག་ལེར་འབྲེལ་བ་ཁྱད་མཚར་ཆགས་མཁན་ཡང་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད་དེ། ཡིན་ནའང་དང་པོ་འགོ་ཚུགས་ཡོང་སྐབས་སྤྱིར་བཏང་གི་ཕྲུ་གུའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་སེམས་ཐག་ཉེ་ཤོས་དེ་ཨ་མ་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོས་མ་མ། པ་ཕ་ཟེར་བ་དེ་སྐད་མང་པོའི་ནང་གཅིག་པ་རེད་འདུག་གཱ། ཕྲུ་གུའི་མི་ཚེ་ནང་འཚར་ལོངས་ཡག་པོ་ཡོང་རྒྱུ་དང༌། བསམ་བློ་གུ་ཡངས་ཡོང་རྒྱུ། གཟུགས་པོ་འཚར་ལོངས་ཡོང་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་རྐྱེན་རྩ་གཅིག་ཨ་མའི་བྱམས་བརྩེ་དེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད།

དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན་མ་གཞི་ཕྲུ་གུའི་ཤེས་ཡོན་དེ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་ཡོང་དགོས་པ་རེད་དེ། ཨ་མ་དེ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱི་ཆོས་སེམས་ཆེན་པོ་ཡོད་བསྡད་པ་ཞིག་དང༌། རྣམ་དཔྱོད་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཤུགས་རྐྱེན་ངེས་ཅན་ཞིག་ཐེབས་ཐུབ་རྒྱུ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་སྤྱིར་བཏང་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་བཤད་ཡོང་བ་དང་མི་ཚེ་གཅིག་གི་གནས་ཚུལ་བཤད་ཡོང་སྐབས་ཨ་མ་དེ་ཤིན་ཏུ་རྩ་ཆེན་པོ་དང་གནད་འགག་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད།

དེར་བརྟེན། བུད་མེད་ཀྱི་ངོས་ནས་ཀྱང་སོ་སོའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་རྒྱུ་ཞིག་དང་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ཟེར་བ་དེ་ཡང་ང་རྒྱལ་ཕྲག་དོག་དེ་འདྲ་མ་ཡིན་པར་དངོས་གནས་སོ་སོའི་རང་བཞིན་གྱི་ཡག་ཉེས་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དུ་གནད་འགག་ཆེན་པོར་ཐུག་པའི་འགན་འཁྱེར་བའི་བསམ་བློའི་ཐོག་ནས་སོ་སོའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་པ་དེ་ཡང་དག་པ་གཅིག་རེད།

ཆེ་ས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན། ང་ཚོས་དངོས་གནས་དྲང་གནས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་སྐོར་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ངས་ནམ་རྒྱུན་རང་གི་ཡིད་ཆེས་དང་སོ་སོའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་རྒྱུ་དེ་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་བརྒྱུད་ནས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་ཡོང་ཐབས་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེའི་ལས་འགུལ་ནང་དུ་མི་དེ་འདྲ་ཞིག་སྐྱེ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོར་མཐོང་གི་འདུག

དེ་ནས་ནང་པའི་སྒོ་ནས་སྤྱིར་བཏང་བུད་མེད་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་སྐོར་མདོར་བསྡུས་ཤིག་བཤད་རྒྱུ་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་མདོའི་བསྟན་པ་དེ་གནས་དང་མི་གནས་ཟེར་བ་དེ་གཞི་གསུམ་གྱི་ཆོ་ག་ཡོད་མེད་ལ་ཐུག་པ་དང༌། སྤྱིར་བཏང་ཡུལ་དབུས་དང༌། མཐའ་འཁོབ་ཅེས་པའི་བརྩིས་པ་དེ་ལ་ས་ཚིགས་དང་ཆོས་ཚིགས་གཉིས་ཕྱེས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཆོས་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་དབུས་ཡོང་དུས་འཁོར་རྣམ་བཞི་མི་རྒྱུ་བའི་ཡུལ་དེར་ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཟེར་བ་རེད། འཁོར་རྣམ་བཞི་གང་འདྲ་རེད་ཟེར་ན། དགེ་སློང་ཕ་མ་གཉིས་དང༌། དགེ་ཚུལ་ཕ་མ་གཉིས། ཡང་ན་དགེ་བསྙེན་ཕ་མ་གཉིས་ཞེས་བཤད་ཚུལ་གཉིས་འདུག་སྟེ། གང་ལྟར་དགེ་སློང་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ཡང་ན་དགེ་ཚུལ་ཕ་མ་གཉིས། ཡང་ན་དགེ་བསྙེན་ཕ་མ་གཉིས་བྱས་ཏེ་འཁོར་རྣམ་བཞི་དེ་ལྟར་ལབ་པ་རེད།

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ང་རང་ཚོ་དཔེར་ན་བོད་ལ་ཆ་བཞག་པ་ཡིན་ན། སྤྱིར་བཏང་དགེ་སློང་མ་མེད་སྟབས་ཆོས་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་དབུས་ཚད་ལོང་བ་ཆགས་ཡོད་པ་མ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་དགེ་སློང་ཕ་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཡུལ་དབུས་བརྩིས་པར་བཤད་པ་མ་གཏོགས་ངོ་ཐོག་ཆ་ཚང་བ་བཤད་པ་ཡིན་ན་དགེ་སློང་མ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དགེ་སློང་མ་དེ་ཤིན་ཏུ་གནད་འགག་ཆེན་པོར་སླེབས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་སྐབས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཉམས་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། ཕྱིན་དྲུག་ཉམས་ལེན་བྱེད་པར་ཕོ་མོའི་ལུས་རྟེན་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་རེད། ཕོ་མོ་འདྲ་མཉམ་རེད་འདུག

ནམ་རྒྱུན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཡོང་དུས་དེ་དང་འབྲེལ་བ་དཔེར་ན། བྱམས་པ་དང་འཇམ་དབྱངས། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་སོགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིགས་གཅིག་སླེབས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་བཞིན་སྒྲོལ་མ་དང་དབྱངས་ཅན་མ་གལ་ཆེན་པོར་སླེབས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད།

དེ་ནས་སྔགས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་བཤད་སྐབས་བུད་མེད་ཀྱི་རྟེན་འདི་སྔགས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་དང་ལྷག་པར་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བཤད་སྐབས་བུད་མེད་ཀྱི་རྟེན་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོར་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན། སྔགས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་གཅིག་གིས་ཁོ་རང་ནམ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ནང་དུ་བུད་མེད་ལ་དམིགས་ནས་ཕྱག་དང་སྐོར་བ་མི་བྱེད་པའི་ཉེས་པ་གཅིག་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། གྲུབ་མཐའི་ཆོས་ཚུལ་གྱི་འགྲོ་སྟངས་ལྟར་ངོ་ཐོག་ལོ་རྒྱུས་ནང་ལ་བཤད་པ་ཡིན་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞལ་བཞུགས་པའི་ཁ་ཐུག་ལ་དགེ་སློང་མ་དགེ་སློང་ནང་བཞིན་མང་པོ་ཞིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་བསྟན་པའི་ཞབས་ཕྱི་ཞུས་ཡོད་པ་རེད། དགེ་སློང་ཕ་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་དགེ་སློང་མ་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་འདྲས། སྤྱིར་བཏང་སྤྱོད་པ་བཟང་པོ་བརྩིས་པའི་ཐོག་ལའང་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་ལོངས་སྤྱད་ཡོད་པ་རེད།

དཔེར་ན། དགེ་སློང་གི་ཁྲིམས་ ༢༥༣ བཤད་སའི་གླེང་གཞི་བཟོ་མཁན་མང་པོ་ཞིག་དགེ་སློང་འཆར་ཀ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་སྡེ་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། དགེ་སློང་མའི་བཅད་པ་མཛད་ས་འདི་ལའང་སྤོམ་དགའ་མོ་ལ་སོགས་པ་དགེ་སློང་མ་ཁྱོན་བཅུ་གཉིས་ཟེར་བ་ཞིག་འདུག ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་སྤྲད་འདུག

དེ་བཞིན་དགེ་སློང་མའི་ཁྲིམས་ཀྱི་བཅད་ས་ལ་བཅུ་གཉིས་སྡེ་ཞེས་དགེ་སློང་མ་བཅུ་གཉིས་ཡོད་པ་རེད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཉམས་ལེན་གནང་མཁན། སྔགས་ཀྱི་ཉམས་བཞེས་གནང་མཁན་ནང་དུ་དཔེར་ན། གྲུབ་ཆེན་བརྒྱད་ཅུའི་ནང་ཕལ་ཆེར་རྣལ་འབྱོར་མ་བཞི་ལྔ་ཞིག་ཡོང་ཡོད། དེ་བཞིན་ཡོངས་གྲགས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་གི་རྒྱུད་ལ་བརྩིས་ཡོང་དུས་དང་པོ་དེ་དགེ་སློང་མ་དཔལ་མོ་ཞེས་བུད་མེད་བཞག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་བཞིན་པཎ་ཆེན་ནཱ་རོ་པ་ནས་བརྒྱུད་པའི་ནཱ་རོ་ཆོས་དྲུག་ཉམས་ལེན་ཡོད་པ་བཞིན་ཕལ་ཆེར་ནཱ་རོའི་སྐུ་ཉེ་གཅིག་ཡིན་པ་ཡོད། རྣལ་འབྱོར་མ་ནི་གུ་མ་ནས་བརྒྱུད་པའི་ནི་གུ་ཆོས་དྲུག་ཅེས་ཤིན་ཏུ་རྩ་ཆེན་པོ་ཆགས་བསྡད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

བོད་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་རང་བྱུང་རྣལ་འབྱོར་མ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། དཔེར་ན། མ་གཅིག་ལབ་ཀྱི་སྒྲོན་མ་ཞེས་ཞི་བྱེད་ཀྱི་སྤྱོད་ཀྱི་ནང་རང་བྱུང་རྣལ་འབྱོར་མ་གྲགས་ཆེན་པོ་ཞེ་དྲག་ཆགས་བསྡད་འདུག་གཱ། དེ་འདྲ་རང་བྱུང་གི་རྣལ་འབྱོར་མ་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན། ངོས་རང་ཆུང་ཆུང་སྐབས་ལ་ཆུང་སེབ་རྗེ་བཙུན་མ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ལྷ་སའི་ཉེ་འཁོར་དུ་དགུང་ལོ་བརྒྱ་བརྒལ་ཚར་བ་རེད་ཅེས་བཤད་ཀྱི་འདུག ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའི་བཤད་ཚུལ་དང་ངོ་ཐོག་ལག་ལེན་ཐོག་ནས་བསྟན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་མཁན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མང་པོ་ཞིག་བུད་མེད་ནང་དུ་འཕགས་བོད་གཉིས་ཀར་བྱུང་བསྡད་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་རེད།

ཡང་ནང་པའི་གཞུང་ནང་དུ་འདུལ་བར་ཆ་བཞག་ནའང་སྤྱིར་བཏང་དགེ་སློང་ཕ་དང་དགེ་སློང་མ་ཞེས་དགེ་སློང་ཕ་གྲལ་རིམ་མཐོ་བར་བརྩིས་པ་རེད། དེ་བཞིན་མཚན་རྣམ་པར་སྨིན་བྱེད་ཀྱི་ལས་གསོག་མཁན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངེས་གནས་ཡིན་ན་ཡིན་གཅིག་མིན་གཅིག་ཕོའི་ལུས་རྟེན་དགོས་པ་བཤད་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཚོའི་གྲས་རིགས་མང་པོ་ཞིག་ཁོ་རང་ཡུལ་དུས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་འབྲེལ་ནས་ཡོང་བསྡད་པ་མ་གཏོགས་རྩ་བ་ཆོས་རང་གི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་ཕལ་ཆེར་ཡིན་ས་མ་རེད།

དཔེར་ན། སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་གཞུང་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན་ཚེ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་མཁན་གྱི་ལུས་རྟེན་ལ་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་རྟེན་དེ་གའི་ཐོག་ནས་ཚེ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་རྒྱུ་ཞིག་བཤད་ཡོད་པ་རེད། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་བསྟུན་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་བསྡད་པ་འདི་ཀས་དཔེར་ན། ཡོངས་གྲགས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་འཛམ་གླིང་ལ་བྱོན་ཡོང་དུས་རིགས་ག་བར་འཁྲུངས་དང་མ་འཁྲུངས་དེ་སྤྱིར་བཏང་རང་བཞིན་གྱི་རིགས་བཟང་ཞེན་ཞིག་གི་སྐད་ཆ་བཤད་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད། དེར་བརྟེན་ཡུལ་དེ་གའི་གནས་ཚུལ་སྐབས་དེ་དང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་བསྟུན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁྲུངས་པའི་སྐབས་ལ་རྒྱལ་རིགས་དེ་མཐོང་ཆེ་བ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་དེའི་ནང་ལ་འཁྲུངས་པ་རེད།

མ་འོངས་པར་བྱམས་པ་མགོན་པོ་ཕེབས་ཡོང་དུས་མདོ་སྡེའི་ནང་གསུངས་པ་དེ་དང་དེའི་དུས་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ལ་གཙོ་ཆེ་བརྩིས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་བྱམས་པ་མགོན་པོ་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ལ་འཁྲུངས་ཀྱི་རེད་ཅེས་གང་ལྟར་ཡུལ་སྤྱོད་གནས་ཚུལ་གང་དུ་བརྩིས་ཀྱི་ཡོད་ན་དེ་དང་བསྟུན་ནས་མི་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་དེ་དང་བསྟུན་ནས་ཡོང་བསྡད་པ་ཞིག་གསལ་པོ་འདུག་གཱ།

སྤྱོད་འཇུག་དང་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བའི་ནང་ལ་སྨོན་ལམ་བརྒྱབ་རྒྱུའི་རིགས་ཁ་ཤས་ལ་བུད་མེད་ཀྱི་རྟེན་ལ་མ་སྐྱེས་པར་ཤོག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བརྒྱབ་པ་དེ་འདྲ་ཡོད་པ་རེད། འདི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ལ་སྤྱི་ཚོགས་འདིའི་ནང་དུ་སྤྱིར་བཏང་བུད་མེད་ལ་དམན་པར་བརྩིས་ཡོང་བ་ཡིན་དུས་དེ་དང་བསྟུན་ནས་སྨོན་ལམ་བརྒྱབ་པ་རེད་མ་གཏོགས། གལ་ཏེ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བུད་མེད་ཀྱི་རྟེན་མཆོག་ཏུ་བརྩིས་པའི་རྐྱེན་གཅིག་ཡོད་པ་དང༌། སྐྱེས་པའི་ལུས་རྟེན་དམན་པར་བརྩིས་ཀྱི་ཡོད་ན་ཏན་ཏན་ལུང་དེ་གོ་ལྡོག་ནས་སྐྱེས་པའི་རྟེན་ལ་མ་སྐྱེས་པར་ཤོག་ཅེས་ལབ་དགོས་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

དེར་བརྟེན་སྤྱོད་འཇུག་རང་གི་ནང་ལ་གསུངས་པ་བཞིན་རེད། གང་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་གནས་ལུགས་ཚུལ་ག་རེ་ཡོད་བསྡད་པ་དེ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་དེ་དང་སྒོ་བསྟུན་ནས་འཇིག་རྟེན་ལ་མི་མཛེས་པར་གྱུར་པའི་རིགས་དེ་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད། གང་རེད་ལབ་ན་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་རང་ཉིད་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཞབས་འདེགས་ཞུ་མཁན་ཡིན་པ་རེད། རོགས་རམ་བྱེད་མཁན་སོ་སོའི་འཇིག་རྟེན་དང་མཐུན་པ་ཞིག་སྤྱད་པའི་ཐོག་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཞབས་འདེགས་ཞུ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་མ་གཏོགས་འཇིག་རྟེན་དང་མི་མཐུན་པ་ཞིག་བྱས་ན་ཕན་ཐོགས་རྒྱུ་མ་རེད། མ་རེད་དམ།

ནང་པ་སྤྱིའི་འགྲོ་སྟངས་དེ་རྩ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསལ་པོར་རིགས་མི་གཙོ། རུས་མི་གཙོ། སྒྲུབ་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞེས་གསུང་གི་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་གར་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་རིགས་མི་གཙོ། རུས་མི་གཙོ། སྒྲུབ་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་གསུངས་པ་འདིས་དེ་རིང་ཁ་སང་ཡིན་ནའང་རྒྱ་གར་རིགས་དམན་པ་ཚོས་དེར་ཤིན་ཏུ་རང་བཞིན་གྱིས་དོ་སྣང་སླེབས་པ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ལུས་རྟེན་གྱི་ཆ་ནས་ཆོས་ལ་དབྱེ་འབྱེད་བཏང་རྒྱུ་ཞིག་མེད་བསྡད་པ་གསལ་པོ་ཞེ་དྲག་རཻད།

དེ་རིང་སྐབས་དང་འབྲེལ་བའི་དགེ་སློང་མའི་སྐོར་ལ་བཤད་པ་ཡིན་ན། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་སྡེ་པ་རྩ་བའི་སྡེ་པ་བཞི་དང་ཕར་གྱེས་ནས་སྡེ་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ད་ལྟ་ང་ཚོའི་ནང་ལ་ཡོད་པའི་སྡོམ་པའི་སྡོམ་རྒྱུན་དེ་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ་པ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། འདི་དངོས་བཅས་ཀྱི་ཁྲིམས་དེ་དགེ་སློང་ཕ་ལ་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ཁྲིམས་ ༢༥༣ ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲའི་དགེ་སློང་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ་བའི་ལུགས་ལྟར་བྱས་པ་ཡིན་ན། དགེ་སློང་མ་གཅིག་སྒྲུབ་པ་ལ་མཁན་པོ་དགེ་སློང་མ། ལས་ཀྱི་དཔོན་པོ་དེ་དགེ་སློང་མ། དེ་ནས་ཁ་སྐོང་དེ་ལ་དགེ་སློང་མ་བཅུ། དེའི་ཐོག་ལ་དགེ་སློང་ཕ་བཅུ་བྱས་ཏེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་དགོས་ཀྱི་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་བོད་ལ་སྔ་མོ་ལམ་ཁ་འགྲོ་ཁག་པོ་དེ་འདྲའི་རྐྱེན་པས་དགེ་སློང་མ་བོད་ལ་ཕེབས་མ་ཐུབ་པ་རེད།

དེ་རིང་ཁ་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་གཞི་རྐང་རྒྱ་མིའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་འདིའི་ནང་ད་ལྟ་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་གཅིག་ཡོད་པ་རེད། འདི་ལྟ་བུའི་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་དེ་བོད་ཀྱི་ནང་པ་གཅིག་གི་ངོས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན་དངོས་གནས་དྲང་གནས་འདི་འདྲའི་དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་རྒྱུན་རྣམ་པར་དག་པ་གཅིག་འཛུགས་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་དེ་དགའ་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ད་ལྟ་སྡེ་པ་མཐའ་མེད་ཀྱི་དབང་གིས་དཔེར་ན། ཤྲི་ལངྒ་དང༌། ཐའེ་ལན་ཌར་ཡོད་པ་དེས་འདི་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། (Thervadin) གནས་བརྟན་སྡེ་པ་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། དེའི་ལུགས་ (Pratimoksha) སོ་ཐར་གྱི་མདོ། དེ་པ་ལིའི་སྐད་ནང་གསུང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཁྲིམས་སྲུང་རྒྱུ། དངོས་གཞི་ཁྲིམས་སྲུང་རྒྱུ་དེ་ ༢༢༨ སྲུང་གི་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་སྡེ་པ་འདྲ་མི་འདྲའི་ཐོག་ནས་གཅིག་བྱས་ན་ད་ལྟ་སྡོམ་པ་བྱིན་སྟངས་དེ་ཡང་འདྲ་མི་འདྲ་ཡོད་མདོག་ཁ་པོ་རེད།

འདིར་ང་རང་ཚོ་རྟོག་ཞིབ་བྱས་ཏེ་ད་ལྟ་ང་ཚོ་བོད་པའི་ཐོག་ནས་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ་གང་ལྟར་འདི་ནང་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག འདིའི་ཐོག་ནས་ (Lineage) བརྒྱུད་པ་དེ་ཡང་ཐོན་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། རིམ་པས་རིམ་པས་ང་རང་ཚོ་ནང་པའི་དགེ་སློང་ཡུལ་འདྲ་མི་འདྲ་ནས་འདི་སྐོར་ལ་རུབ་རུབ་རུག་རུག་བྱས་ཏེ་གོ་བསྡུར་མང་ཙམ་དང་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་འདི་འདྲ་མང་ཙམ་མང་ཙམ་ཚུགས་ཐུབ་ན་བསམ་པའི་རེ་བ་རྒྱག་གི་ཡོད།

ད་ལྟ་གལ་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ་ལབ་རྒྱུ་ཞིག་ལ། ཁྱེད་རང་ཚོ་དགེ་སློང་མ་དང་རབ་བྱུང་མ་ཚོས་ད་ལྟ་ཕན་ལ་དོ་ཁུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་ལ་འདིའི་སྐོར་ལ་ཤྲིལངྒ་རེད། ཐའེ་ལན་ཌ་རེད། འབར་མ་རེད། དེ་ཚོའི་ནང་དུ་ཕར་ཚུར་འབྲེལ་བ་མང་ཙམ་བྱེད་ཐུབ་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོར་མཐོང་གི་འདུག

དེ་ནས་གལ་ཆེ་བ་གཅིག་ལ། རབ་བྱུང་དགེ་ཚུལ་མ་ཡིན་ནའང་འདྲ་འདུག གང་ལྟར་དགེ་སློང་མ་ཡིན་ནའང་འདྲ་འདུག རྩ་བ་ནང་པའི་ཆོས་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུར་ཡིན་གཅིག་མིན་གཅིག་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག སྔ་མོ་བོད་ལ་ཡིན་ན་ཡང་བཙུན་མའི་དགོན་པ་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། བར་ལམ་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བྱས་ནས་བསྡད་པའི་རིང་ལ་ཡིན་ན་ཡང་བཙུན་མའི་དགོན་པ་ཁ་ཤས་ཡོད་པ་དེ་ཚོའི་ནང་དུ་ཡིན་གཅིག་མིན་གཅིག་སླཽབ་སྦྱོང་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་ཞེས་ངས་བསྐྱར་ལྕག་ཞེ་དྲག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱི་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱེད་པའི་ཐོག་ལ་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་དུ་སོང་ན་དེ་གང་ལྟར་ཞབས་འདེགས་འདྲ་མཉམ་ཞིག་དང༌། གོང་དུ་ཞུས་པ་བཞིན་སློབ་གཉེར་ཡག་པོ་བྱས་ན་དེ་ལུང་གི་བསྟན་པ་ལ་ཞབས་འདེགས་འགྲོ་གི་རེད། ལུང་གི་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱེད་རྒྱུར་ཕྱིན་པ་རེད། སློབ་གཉེར་བྱས་པའི་ནང་དོན་དེ་སོ་སོ་ལག་ལེན་བཀལ་ནས་ཡོང་དུས་རྟོགས་པའི་བསྟན་པའི་ཞབས་འདེགས་སུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱེད་པར་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་བསྟན་འཛིན་མིང་དོན་མཚུངས་པ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཞེ་དྲག་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

མཐའ་མར་ཞུ་རྒྱུར། དེ་རིང་ང་ཚོ་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་གཅིག་ཚོགས་ནས། གླེང་མོལ་བྱུང་བའི་ཐོག་ཏུ་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་གྱི་བསྟན་པའི་ཞབས་འདེགས་ཀྱི་ཆ་ཤས་གཅིག་སྒྲུབ་ཐུབ་པའི་སྨོན་ལམ་རྒྱག་གི་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོས་ལས་ཀ་བྱས་པ་འདི་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

བསོད་ནམས་འདི་ཡིས་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་ཡི།།

གོ་འཕང་ཐོབ་ནས་སྐྱོན་གྱི་དགྲ་བཏུལ་ཏེ།།

རྒ་དང་ན་དང་འཆི་བའི་རླབས་འཁྲུག་པའི།།

སྲིད་པའི་མཚོ་ལས་འགྲོ་བ་སྒྲོལ་བར་ཤོག།

སྟོན་པ་འཇིག་རྟེན་ཁམས་སུ་བྱོན་པ་དང༌།།

བསྟན་པ་ཉི་འོད་བཞིན་དུ་གསལ་བ་དང༌།།

བསྟན་འཛིན་ཕུ་ནུ་བཞིན་དུ་མཐུན་པ་ཡིས།།

བསྟན་པ་ཡུན་རིང་གནས་པའི་བཀྲ་ཤིས་ཤོག།

བསླབ་པ་གསུམ་ལྡན་ངུར་སྨྲིག་འཛིན་པ་ཡི།།

འདུས་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་གནས་འདིར་ཡོངས་གང་ཞིང༌།།

རྟག་ཏུ་བཤད་སྒྲུབ་བྱ་བ་སྲིད་མཐའི་བར།།

ཐུབ་བསྟན་ཕྱོགས་བཅུར་རྒྱས་པའི་བཀྲ་ཤིས་ཤོག། ཅེས་སྩལ། (མོན་གྷོ་འབྲས་བློ་གླིང་རིག་གཞུང་གཏེར་མཛོད་འཕྲུལ་དཔར་ཁང་དུ་དཔར་བསྐྲུན་ཞུས་པའི་‘ཤཱཀྱའི་བུ་མོ’ (༡༩༨༨) ཞེས་པའི་ཤོག་ངོས་ ༡༩ ནས་ ༤༠ བར་གསལ་བ་དེར་ཅུང་ཟད་བཟོ་བཅོས་དང་བཅས་བཀོད།)

གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པའི་ཐོག་སྩལ་བའི་གསུང་འཕྲིན།

ང་ཚོས་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་འདི་ནི། དེང་རབས་ཡར་ཐོན་ཅན་གྱི་འགྲོ་ལུགས་ལྟར་ང་ཚོར་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནས་བཞག་པའི་རང་གི་དྲང་བདེན་གྱི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་པ་མ་གཏོགས། རྒྱ་མི་རིགས་ལ་མི་དགའ་བས་རྩོད་གླེང་བྱས་པ་མིན། རྒྱ་མི་གུང་བྲན་གྱིས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་དབང་བསྒྱུར་བྱས་ཏེ་ལོ་བཞི་བཅུར་ཉེ་བ་སོང་བའི་དུས་ཡུན་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་ཡུན་རིང་ལོ་རྒྱུས་ནང་གི་དུས་ཚོད་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་དང༌། ཐབས་སྡུག་ཤོས་ཤིག་ཡིན་ན་ཡང༌། ལོ་རབས་བདུན་ཅུ་པའི་མཇུག་ཏུ་པེ་ཅིན་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་ང་ཚོ་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་བྱ་རྒྱུའི་འདོད་ཚུལ་བཏོན་པར་ང་ཚོས་ཀྱང་འབྲེལ་བ་དང་ལེན་བྱས་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་ན་ཡང་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་འདྲ་མཉམ་གཉིས་ཕན་དང༌། ཕན་ཚུན་བརྩི་འཇོག་གི་ཐོག་ནས་དཀའ་རྙོག་སེལ་འདོད་མེད་པའི་རྣམ་པ་མངོན་གྱི་འདུག ༡༩༨༣ ལོ་བོད་མི་མང་པོ་འཛིན་བཟུང་བྱས་པ་དང༌། བོད་ནང་སྔར་ཡོད་རྒྱ་རིགས་ཞིང་ལས་པ་ཕོན་ཆེ་ཕྱིར་སློག་བྱེད་རྒྱུའི་ཁས་ལེན་ཡོངས་གྲགས་བྱས་པ་དང་རྒྱབ་འགལ་གྱིས་རྒྱ་རིགས་ཧ་ཅང་མང་པོ་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་བོད་དུ་གཞིས་ཆགས་བྱེད་རྒྱུར་ངན་སྐུལ་བྱས་པ། བོད་མིར་མུ་མཐུད་སྲིད་དོན་གྱི་ཐོབ་ཐང་མི་སྤྲོད་པ། བོད་ནང་གསང་ལས་ཉུལ་མ་མང་དུ་བཏང་བ། དྲག་པོའི་དཔུང་སྡེ་འབོར་ཆེན་བཅའ་སྡོད་བྱེད་པ་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་གོང་འཕེལ་ཡོང་བ་དང༌། གཉིས་མོས་ཀྱི་རྩ་བའི་དཀའ་རྙོག་སེལ་རྒྱུའི་ཐབས་ལམ་ལ་འགོག་རྐྱེན་བཟོས་པ་རེད།

བོད་ནང་དེ་ལྷག་བྱ་ཐབས་མེད་པའི་གདུག་རྩུབ་དྲག་གནོན་ཚད་མེད་བྱས་པ་རྣམས་ལ་བོད་མི་མང་ནས་དཔའ་གདེང་ཆེན་པོས་གདོང་ལེན་བྱས་ཏེ་སྙིང་སྟོབས་འགྱུར་མེད་དུ་གནས་ཡོད། དེ་འདྲའི་སྙིང་སྟོབས་དང་སེམས་ཤུགས་དེ་ནི་གང་གིས་ཀྱང་གནོན་མི་ཐུབ་པའི་མིའི་སེམས་ཤུགས་ཀྱི་དཔེ་མཚོན་བསྔགས་འོས་སུ་གྱུར། དེ་རིང་ ༡༩༥༩ ལོ་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་བོད་མིས་རང་དབང་སྒེར་ལངས་བྱས་ཏེ་ལོ་ཉེར་བརྒྱད་འཁོར་བར་དུས་དྲན་བྱེད་པའི་སྐབས་འདིར། ཡང་སྐྱར་སྙིང་སྟོབས་ལྡན་པའི་བོད་མི་མང་ལ་རྗེས་དྲན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

རྒྱ་ནག་ནང་ཁུལ་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་གུ་ཡངས་སྲིད་བྱུས་བཟུང་བའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་བོད་ནང་དུ་ཡང་འགྱུར་བ་ཕྲན་བུ་ཕྱིན་ན་ཡང་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ཐོག་འཛིན་པའི་རྒྱ་མིའི་གཞི་རྩའི་ལྟ་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་གང་ཡང་ཕྱིན་མེད། དེར་བརྟེན་ད་ལྟ་གནས་སྟངས་ཅུང་ཟད་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པར་ཆོག་ཤེས་ལྷོད་ཡངས་བྱེད་མི་རུང་བར་མ་ཟད། ང་ཚོ་ཆགས་འཇིག་གི་འགག་རྩའི་འགྱུར་ལྡོག་གསར་པ་འགའ་ཞིག་འབྱུང་བཞིན་པ་དེར་ལྷག་པར་ཡིད་གཟབ་དང་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་འདུག དེ་ཡང་ཉེ་ལམ་ལོ་ཤས་ནང་བོད་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་རྒྱ་མིའི་མི་འབོར་སྔར་བྱུང་མྱོང་མེད་པའི་མང་དུ་ཕྱིན་ཡོད། མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་དང༌། ཡུལ་མི་མངོན་མེད་དུ་གཏོང་བའི་སྲིད་བྱུས་དེས་རང་གི་ལུང་པར་རང་གི་མི་རིགས་གྲངས་ཉུང་དུ་འགྱུར་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་འདུག བྱེད་སྟངས་དེ་ཚོའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་མིས་དྲིལ་བསྒྲགས་ཤུགས་ཆེ་བྱེད་པའི་བོད་པའི་ཆོས་དང༌། རིག་གཞུང༌། གོམས་གཤིས། མི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཅས་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་སྐད་དེ་ནི་དོན་མེད་སྟོང་བཤད་དུ་གྱུར། དེར་མ་ཟད་སྲིད་བྱུས་དེས་རྐྱེན་པས་ལས་ཀའི་འགྲོ་ཁུངས་དང༌། དཔལ་འབྱོར་ཐོག་གི་ཁེ་ཕན་མང་ཆེ་བ་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱིས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཅིང༌། ལྷག་པར་མི་འབོར་གྱི་སུམ་ཆ་གཉིས་ཡན་རྒྱ་མི་ཡིན་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཁག་ནང་ཧ་ཅང་ཛ་དྲག་ཅན་དུ་གྱུར་འདུག

དེང་སྐབས་བོད་གངས་ཅན་པའི་ཆོས་དང༌། ཤེས་ཡོན་རིག་གཞུང༌། གངས་ཅན་པའི་ཡུལ་ལུང་བཅས་གནས་མི་ཐུབ་པའི་ཉེན་ཁ་སྔར་ལས་ཆེ་བ་ཡོད་པ་ནི། དང་པོ། ཆོས་དད་རང་མོས་ཟེར་བ་ནི་གོམས་སྲོལ་དང༌། དད་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་བྱེད་ཆོག་པ་ལས། ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཚུལ་འཆད་ཉན་སློབ་སྤེལ་བྱེད་རྒྱུར་དངོས་ཤུགས་བརྒྱུད་གསུམ་ནས་དགག་ཆ་ཡོད་པར་བརྟེན་རིམ་པས་རྒྱ་མི་གུང་བྲན་གྱིས་ཆོས་ལུགས་མཐའ་དག་རྨོངས་དད་ལ་བརྩིས་ནས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་ལྟར་ནང་ཆོས་དེ་ཡང་རྨོངས་དད་ཙམ་ཞིག་ལ་སྒྱུར་གྱི་འདུག

གཉིས་པ། དཔལ་འབྱོར་དང་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཅུང་ཟད་དྲག་ཏུ་བཏང་ཡོད་ནའང༌། དོན་དངོས་ཐོག་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ལ་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་དགོས་ངེས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་དང་འབོད་སྐུལ་ཇི་བཞིན་མེད་པ་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཤོ་སྦག་སོགས་བག་མེད་ཀྱི་སྤྱོད་ངན་ཤེས་བཞིན་དུ་ཁྱབ་གདལ་འགྲོར་བཅུག་པ། སློབ་སྦྱོང་ལ་དོ་ཁུར་ཡོད་རིགས་ཀྱི་མདུན་ལམ་ལ་བྱ་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་འགོག་རྐྱེན་བཟོས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཤེས་ཡོན་རིག་གཞུང་ཆེད་དུ་ཉམས་ལྷད་བཏང་སྟེ་བོད་མི་རྣམས་གླེན་པ་ཁྱུ་གཅིག་ཏུ་སྒྱུར་གྱི་འདུག

གསུམ་པ། གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་མཐའ་དབུས་ཡུལ་གྲུ་དུ་མར་རྒྱ་མི་ཧ་ཅང་འབོར་ཆེན་ཆེད་མངགས་སླེབས་འཁོད་ཀྱིས་མགྱོགས་མྱུར་གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་ཡུལ་དེ་རྒྱ་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་སྒྱུར་ཉེན་ཡོད་པ་བཅས་རེད།

རྒྱ་མི་རང་ཉིད་ནས་རྒྱལ་ཁབ་མི་རིགས་གཞན་དག་ལ་མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད་དང༌། དྲང་བདེན་མིན་ལུགས་ཀྱི་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་བཞིན་དུ་ཁོང་ཚོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་དབང་གནོན་བྱེད་པའི་ལུང་པའི་ནང་མི་རིགས་རྩ་བརླག་དང༌། རིགས་རྒྱུད་མཐོང་ཆུང༌། མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་གྱི་ཉེས་སྤྱོད་སྡུག་ཤོས་སྤེལ་རྒྱུ་མཚམས་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་རེད།

འགྲོ་བ་མིའི་འཐབ་རྩོད་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་བཙན་ཤུགས་ཁོ་ནར་ཡིད་ཆེས་དད་མོས་བྱེད་པ་དེ་ནི་མིག་རྒྱང་ཐུང་ཐུང་གི་གནས་ཚུལ་རེད། བདེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་འཚེ་བ་མེད་པའི་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་རྒྱུ་དེ་ལ་ངཻད་རང་རྒྱུན་གཏན་ནས་ཡིད་ཆེས་གཙང་མ་ཡོད།

དྲག་ཤུགས་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་དེས་འཕྲལ་སེལ་གྱི་ཁེ་ཕན་མ་གཏོགས་ཡོང་ཐབས་མེད། བོད་ནང་དུ་ཡིན་ནའང་ང་ཚོའི་མི་དམངས་ཀྱི་རེ་འདོད་ལ་འགོག་གནོན་བྱས་ཕྱིན་དཀའ་རྙོག་དེ་མུ་མཐུད་གནས་རྒྱུ་རེད། བོད་ཀྱི་གདན་དོན་དེ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་དབང་ཆ་དང་གནས་སྟངས་སྐོར་མིན་ལ། བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་ཁོ་ནའི་མདུན་ལམ་སྐོར་ཡང་མིན་པར། དེ་ནི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་ཐོབ་ཐང་དང་རང་དབང་གི་གནད་དོན་འབའ་ཞིག་རེད་ཅེས་ཡང་ནན་བརྗོད་རྒྱུ་ཡིན།

དཔལ་འབྱོར་ཁོ་ནའི་ཁེ་ཕན་དང༌། རྒྱ་མིའི་སྟངས་འཛིན་འོག་གི་གུ་ཡངས་ཀྱིས་ང་ཚོའི་མི་དམངས་འདོད་བློ་ཁེངས་ཐབས་བྱེད་བསམ་པ་ནི་ཅོལ་ཆུང་རེད། བོད་དོན་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནད་དོན་མང་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་གཞི་རྩའི་སྲིད་དོན་གྱི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན་པས། སྲིད་དོན་གྱི་ཐོག་ནས་དཀའ་ངལ་དེ་སེལ་མ་ཐུབ་ན་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་ཐག་གཅོད་ཅིག་ཡོང་མི་ཐུབ།

འདས་པའི་དུས་རབས་ནང་ལའང་བོད་འདི་བཞིན་ཆབ་སྲིད་དང༌། ས་ཁམས་གང་ཐད་ནས་བར་གནས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པ་དང༌། ཁོར་ཡུག་དེའི་བདེ་འཇགས་ལ་ཡང་གལ་ཆེའི་ཕན་ནུས་ཆེན་པོ་བཏོན་ཡོད། འདས་པའི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ནང་གི་གནད་དོན་དེས་མ་འོངས་པར་ཡང་བོད་དོན་སྐོར་འབྲེལ་ཡོད་ཕན་ཚུན་ཚང་མར་དཀའ་ངལ་སེལ་བའི་གཞི་རྩ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།

བོད་ནང་དྲག་པོའི་སྒྲིག་འཛུགས་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུ་དང༌། ཞི་བདེའི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ནི་གོམ་པ་དང་པོ་ཞིག་རེད། དེ་ནི་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཁུལ་འདི་ཙམ་དུ་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་ཞི་བདེར་ཡང་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པའི་རྒྱ་མི་རིགས་རྣམས་ཀྱང་མིའི་རང་དབང་དང་བྲལ་ཏེ་ད་ལྟའི་འགྱུར་འགྲོས་ལ་དངངས་འཚབ་ཆེན་པོ་དང༌། མ་འོངས་པར་ཅིར་འགྱུར་སྙམ་པའི་བློ་གཡེང་ངང་གནས་དགོས་པ། ཤེས་ཡོན་ཅན་དང༌། བློ་རིག་བཀྲ་བའི་གཞོན་སྐྱེས་མང་པོའི་ལུས་སེམས་ཐོག་རྒོལ་བརྡུངས་མྱངས་དང་མྱོང་བཞིན་པ་རྣམས་ལ་ངས་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། རྒྱ་མི་རིགས་ཁོ་རང་ཚོ་ལ་ཡང་གཞི་རྩའི་འགྲོ་བ་མིའི་རང་བཞིན་གྱི་གནས་སྟངས་རང་དབང་ཐོབ་ཐང་རྣམས་ཡོང་བའི་རེ་བ་ཡོད། འགྲོ་ཀུན་བདེ་དགེས་འཚོ་བའི་སྨོན་ལམ་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ལ། ཞེས་སྩལ།

༡༩༨༧ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༡ ཉིན་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་གནས་ཀྱི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུར་ཞུགས་མཁན་མཁས་པ་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁའི་ཐོག་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་སོང་བ་དེའི་རིང་ང་ཚོས་རྒྱ་གར་ནང་སྤྱིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་བཙུགས་ནས་ལས་རིམ་མང་པོ་ཞིག་ལག་ལེན་བསྟར་བའི་ནང་གཙོ་ཆེ་ཤོས་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཐོག་ལ་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་བྱས་ཡོད། ཡིན་ནའང་རིགས་མང་པོ་ཞིག་བྱེད་འདོད་ཀྱང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གྱིས་འགྲུབ་མི་ཐུབ་པ་དང༌། ཡང་རིགས་ཁ་ཤས་ནི་འགྲུབ་ཐུབ་ཀྱི་རེད་སྙམ་ཡང་གྲ་མ་འགྲིགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་དེ་མུར་ལུས་པ། དཔེར་ན། བོད་ཡིག་ནང་མིང་ཚིག་གསར་པ་བཟོས་ཏེ་གཏན་འབེབས་བྱེད་དགོས་པ་དེ་ཚོའི་ཐད་རྩ་བའི་ལས་འགོ་བརྩམས་ཏེ་རྩོམ་སྒྲིག་དང་པོ་བྱེད་སྐབས་ད་ལྟ་འདིར་ཕེབས་པའི་བྲག་གཡབ་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་ཡོད། ཕལ་ཆེར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠།༦༡ སློབ་གྲྭ་ཐོག་མར་འཛུགས་སྐབས་ང་ཚོས་གྲོས་འགོ་བཏོན་ནས་རིགས་ཁ་ཤས་ལམ་སེང་མཚན་ཉིད་ཚང་བའི་སྤུས་དག་པོ་ཞིག་ཡོང་མ་ཐུབ་ཀྱང༌། མཚན་ཉིད་ལམ་རོབ་ཚང་བ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུར་ཤུགས་བརྒྱབ་ནས་སློབ་ཚན་ཡོངས་རྫོགས་བོད་སྐད་ཐོག་ནས་བསླབ་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་བཤད་ཡོད།

དེའི་ཐོག་ལ་ལྡི་ལིར་བོད་ཁང་བཙུགས་ཏེ་ང་ཚོས་ཚད་ཚད་སྡུར་སྡུར་གང་ཡོང་བྱས་པ་ཡིན། དེ་དུས་ལྷ་ལུང་བློ་བཟང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱང་འབྲེལ་བ་ཡོད། དེ་ནས་ད་བར་ལོ་གང་ཙམ་སོང་ཡང༌། དེ་དུས་ལས་ཀར་ཐེ་གཏོགས་ཡོད་མཁན་ཚོ་དེ་རིང་མཉམ་དུ་འཛོམས་ཐུབ་པ་འདི་ཡག་པོ་རེད། ད་ལམ་གྱི་དུས་ཚོད་འདིར་ང་ཚོས་ལས་ཀ་ཇི་ཙམ་ཞིག་བསྒྲུབ་ཐུབ་པའི་སྐོར་ཚང་མས་ལྷོད་པོའི་ངང་གོ་བསྡུར་བྱེད་དགོས། བར་ལམ་ཁྱེད་ཚོ་ཕྱོགས་དང་མཚམས་སུ་འཁོད་ནས་སོ་སོའི་མཐོང་རྒྱ་དང་ཐོས་རྒྱ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང༌། གང་ཅིའི་གནས་ཚུལ་ཉམས་མྱོང་མང་པོ་ཞིག་ཐོབ་ཡོད་པར་བརྟེན་ད་རེས་ཏན་ཏན་གྲུབ་འབྲས་རྡོག་རྡོག་ཅིག་ཐོན་ཐུབ་པའི་རེ་བ་དང་བཅས་ཚང་མར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

འདས་པའི་དུས་ཡུན་རིང་བོད་ནང་ཧ་ལས་པའི་གཏོར་བཤིག་བཏང་ཡོད། ཉེ་བའི་ལོ་བདུན་བརྒྱད་ནང་གཞི་ནས་རྣམ་པ་གསར་པའི་འགྱུར་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ་དཔེ་དེབ་གསར་པ་མང་པོ་ཞིག་ཐོན་གྱི་འདུག དེ་ཚོའི་ནང་གི་རིགས་ཁ་ཤས་ནི་ངོ་ཐོག་རྒྱ་གཞུང་རང་ལ་དགོས་མཁོ་ཡོད་པ་མངོན་གསལ་དོད་པོ་བྲིས་འདུག ཡིན་ན་ཡང་མང་ཆེ་བ་ནི་དཔོན་པོ་གསར་པའི་ངོ་ལ་མ་བསྟུན་ཀ་མེད་དང༌། མི་འདོད་བཞིན་དུ་ཤོད་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཛ་དྲག་ཅིག་གི་འོག་ནས་ཁོང་ཚོས་གང་ཐུབ་ཅི་ཐུབ་ཀྱི་སོ་སོའི་རིག་གཞུང་དང༌། སོ་སོའི་ཕ་ཡུལ་གྱི་དོན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཐོག་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་མཁན་གང་ལ་གང་འཚམས་ཡོང་གི་འདུག བོད་ནས་འབྱོར་བ་སྐུ་ཞབས་ཁྱེད་གཉིས། (སེར་སྨད་རི་འབུར་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། ཤེལ་དཀར་གླིང་པ་ཚེ་དབང་རྣམ་རྒྱལ) དང༌། གཞན་དག་མི་འདུག་གམ། ཕར་ལོག་མཁན་ཡིན་ན་ཡང་ད་རེས་རིག་གཞུང་གི་ཚོགས་འདུ་ཡིན་ཙང་སྟབས་མ་བདེ་བ་མེད་ཚེ་ཡོང་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་རེད། ཁྱེད་རང་གཉིས་ནས་འདིར་སླེབས་པའི་གྲས་ལ་དོ་སྣང་དང་ཉམས་མྱོང་ཡོད་པ་སུ་འདུག་རྒྱུས་ཡོད་བྱེད་དགོས།

དེང་སང་བོད་ནང་ཤེས་ཡོན་ཅན་གསར་པ་ཐོན་པའི་ནང་གང་འདྲ་ཡོད་ད་ལྟ་གསལ་པོ་རང་མི་ཤེས། རྙིང་པ་འཕྲོས་ལྷག་ཚོའི་ནང་ནས་རིག་པ་བསྒྲིམས་ཏེ་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་བྱེད་ཀྱི་འདུག དེ་ཚོའི་གྲས་ནས་ཁྱེད་གཉིས་སླེབས་ཡོད་པས་བློ་གྲོས་འདོན་རྒྱུ་ཡོང་གི་རེད། བོད་ནང་གི་མི་ཚོས་ཆེ་ས་ནས་བཤད་ན་ཧ་ལམ་སྲོག་ལ་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་དང༌། ཆུང་ས་ནས་བཤད་ན་རྒྱ་མིའི་མིག་སྣང་ལ་མི་འགྲོ་བ་བྱུང་ནས་སོ་སོའི་མི་ཚེའི་མདུན་ལམ་ལ་འགོག་རྐྱེན་ཡོང་རྒྱུ་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐག་ཆོད་པ་བཅས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འོག་འབྲི་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ཅིང༌། དེ་འདྲའི་གནས་སྟངས་འོག་ཁོང་ཚོས་གང་ཐུབ་ཅི་ཐུབ་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དོན་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་གི་ཡོད། དེ་ནི་དངོས་གནས་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཀྱི་གནས་རེད།

ང་རང་ཚོ་རང་དབང་ལུང་པར་བསྡད་ཡོད་སྟབས་སུ་གཅིག་ལ་ཞེད་སྣང་དང༌། བསྟུན་དགོས་མེད། རང་དབང་ལུང་པར་བསྡད་པའི་འབྲས་བུར་རང་སོ་སོའི་ངོས་ནས་སྐབས་བབ་བོད་སྤྱིའི་ཁེ་ཕན་རིག་གཞུང་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་ཐུབ་པ་འདི་ནི་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུས་པ་ཞིག་ཡིན། ད་དུང་རྒྱ་ཆེ་ས་ནས་བཤད་ན་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་རིག་གཞུང་རྙིང་པ་ཁུངས་ལྡན་ཞིག་གི་དོན་དུ་ལས་ཀ་དང་ཞབས་འདེགས་ཞུས་པ་ཞིག་རེད།

ད་བར་རང་དབང་ལུང་པར་སྡོད་མཁན་ཚོས་དེའི་ཐོག་གང་ཐུབ་ཅི་ཐུབ་ཀྱི་འབད་བརྩོན་བྱས་ཡོད། ཡིན་ནའང་མངོན་གསལ་དོད་པོའི་གྲུབ་འབྲས་ཆེན་པོ་ཞིག་དྲང་པོ་བཤད་ན་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད། འོན་ཀྱང་ད་རེས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་འདིའི་ཐོག་ནས་གྲུབ་འབྲས་དང་ལག་རྗེས་ཤིག་བཞག་ཐུབ་ཀྱི་རེད་སྙམ། གཙོ་ཆེ་ཤོས་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཕྱོགས་དང་མཚམས་གང་དུ་བསྡད་ཀྱང་སོ་སོའི་འཇོན་ཐང་དང༌། མཐུན་རྐྱེན་ལ་གཞིགས་པས་ཁུངས་སོ་སོ་ནས་གང་ཐུབ་ཀྱིས་བོད་སྤྱིའི་རིག་གཞུང་གི་ཞབས་འདེགས་ལ་འགྱུར་བའི་རྩོམ་ཡིག་རིགས་གང་མང་འདོན་ཐུབ་ན་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་འདི་ངའི་བསམ་ཚུལ་ཡིན།

ད་རེས་བོད་ཁུངས་མ་ཡིན་པ་རྒྱ་གར་བྱང་རྒྱུད་ནས་ཨང་འགྲུབ་དང༌། སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ། རྒྱ་གར་བ་ཁོང་སོགས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་དོ་སྣང་ཡོད་པ་ཁ་ཤས་ཕེབས་འདུག་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དེང་སང་ང་ཚོ་བོད་པ་ཉམ་ཐག་པའི་སྐབས་ལ་ཁྱེད་ཚོས་བསླབ་བྱ་གང་འདྲ་ཞིག་གནང་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་གནང་རོགས། ང་རང་ཚོ་འཕགས་བོད་གཉིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡོད། རྩ་བའི་སྲིད་དོན་གྱི་གནས་སྟངས་ཐོག་ནས་བཤད་ན་རྒྱ་གར་འདི་ང་ཚོའི་གཞན་ཡུལ་རེད། ཡིན་ནའང་ཡུལ་འདིའི་ནང་ང་ཚོར་ལག་འཁྱེར་ལེན་དགོས་པའི་དཀའ་ངལ་ཕྲན་བུ་ཡོད་པ་ལས། གཞན་རང་ཡུལ་དང་འདྲ་བར་རྐང་བརྐྱངས་ལག་བརྐྱངས་བྱས་ནས་སྡོད་ཆོག་པ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་རེད།

ང་རང་ཚོའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ནས་བཤད་ན་དངོས་གནས་འགྱེལ་ས་ནས་ལངས་ཐུབ་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད། དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་རྐྱང་པའི་གནས་ཚུལ་མ་ཡིན་པར་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་དང་འབྲེལ་བའི་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་ལས་ཀ་མང་པོ་ཞིག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་རེ་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། (ལྷག་པར་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང༌། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་མཁན་ཚོ་དེ་སྔ་ཡིན་ན་ཁ་མིག་བལྟ་ས་བོད་ལ་བྱས་ནས་བོད་ནང་བསྐྱོད་དེ་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཆོས་ཞུ་བ་དང༌། རིག་གནས་སྦྱང་བརྩོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། ང་ལ་ཆ་བཞག་ན་ཁུ་ནུ་ལུང་པ་སྐྱོ་པོ་དེ་ནས་ཐོན་པའི་ཁུ་ནུ་བླ་མ་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་དང༌། དགེ་བཤེས་རིག་འཛིན་བསྟན་པ་གཉིས་ངས་བླ་མར་བསྟེན་པ་ཡིན། ཡུལ་དེ་ཚོ་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་མཁན་ཡིན་ཡང༌། ད་ལྟ་བོད་ནང་ཁ་བལྟ་ས་ཞིག་བསྡད་མེད་པར་བརྟེན། རྒྱ་གར་ནང་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་ཚོས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་བསྟི་གནས་མང་པོ་ཞིག་བཙུགས་ཡོད་པ་དེ་དག་ནང་ཁོང་ཚོ་ནང་དོན་རིག་པ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པར་ཡོང་གི་ཡོད།) དཔེར་ན། སེ་འབྲས་ཚོའི་ནང་སློབ་གཉེར་དུ་མང་པོ་སླེབས་པ་དེ་ཚོས་བོད་མི་སྤྱི་འགྲེ་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་སློབ་གཉེར་ཧུར་ཐག་བྱེད་ཀྱི་འདུག

ངས་དོ་སྣང་བྱུང་བ་ཞིག་ལ་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་གི་བསྟན་པ་འཛིན་མཁན་ལ་དྭགས་ཟངས་དཀར་དང༌། ཁུ་ནུ་བ་ཚོ་ཆགས་འདུག འཛིན་གྲྭ་མཐོ་བ་ཐོན་པའི་ཨ་མདོ་རྒས་པོ་ཚོ་རྫོགས་འགྲོ་བའི་སྐབས་ལ་མཇུག་མཐུད་དེ་མཛོད་དང༌། དབུ་མ་གསར་རྙིང༌། ཕར་ཕྱིན་གྱི་གཞུང་གོང་འོག་དེ་ཚོ་ཤུགས་བརྒྱབ་ནས་ལྟ་མཁན་མངའ་རིས་པ་ཤ་སྟག་རེད། སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་གི་རྩ་བ་བཟུང་མཁན་རྒྱ་གར་བ་ཆགས་ཡོད་པའི་བཟོ་འདུག ཉེ་དུས་ལོ་ཤས་ནང་ཁམས་པ་དང་ཨ་མདོའི་གྲྭ་རྒྱུན་གང་འཚམས་ཤིག་སླེབས་པ་དེ་ཚོ་རིགས་ལམ་རྟགས་རིག་དང་བློ་རིག་གཞི་ནས་འགོ་བཙུགས་ཏེ་བལྟ་གི་ཡོད། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་མི་ཚོ་སྡོད་སའི་ཆ་ནས་རྒྱ་གར་ས་ཁོངས་ཆགས་ཀྱང༌། ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཐོག་ང་ཚོ་བོད་པ་དང་གཅིག་པ་ཆགས་ཡོད།

ས་ཁུལ་དེ་ཚོའི་ནང་ཆོས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དངོས་གནས་གང་ཙམ་སྐྱོ་པོ་རེད། དེང་སང་བལྟ་དུས་སྔོན་མ་དང་མི་འདྲ་བ་ནང་པའི་ཆོས་དང་རིག་གནས་ལ་དོ་སྣང་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་ཡོད་པ་མངོན་གྱི་འདུག ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ལ་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་དང་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་མི་འབུམ་ཕྲག་ཡོད། དེ་ཚོར་གང་ཐུབ་ཀྱི་ཞབས་འདེགས་དང་ཕན་གྲོགས་བྱེད་དགོས་པ་དེ་ང་ཚོའི་ལས་འགན་ཡིན། ང་ཚོས་འགྲུབ་མ་ཐུབ་པ་མ་གཏོགས་བསམ་པའི་འཁྱེར་སོ་དེ་འདྲ་ཞིག་སྔོན་ནས་ཡོད། ད་རེས་ས་ཁུལ་དེ་ཚོ་ནས་ཁྱེད་ཚོ་ཁ་ཤས་ཕེབས་པ་ཡག་པོ་བྱུང༌། འདི་ནི་བོད་པའི་དོན་དག་རེད་ལ། སོ་སོའི་ཡུལ་གྱི་དོན་དག་ཀྱང་རེད།

ད་དུང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན་བོད་པའི་རིག་གཞུང་ཞེས་ལུང་པ་སྒེར་གཅིག་གི་གནས་ཚུལ་རང་ཕལ་ཆེར་མིན། གོང་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་འདི་འཛམ་གླིང་གི་རིག་གཞུང་རྙིང་ཤོས་ཁུངས་ལྡན་ཞིག་ཡིན། དེང་སང་འཛམ་གླིང་ཐོག་སྤྱིར་བཏང་གི་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ནས་མི་གྲུང་པོ་ཆགས་ཏེ། བསམ་བློ་རྙོག་གྲ་ཚ་པོ་གཏོང་ཐུབ་པའི་དུས་ལ་སླེབས་ནས་སྤྱིར་བཏང་སྟབས་བདེ་བའི་ཆོས་ལུགས་ཚོ་ཕྲན་བུ་ཁག་པོ་ཆགས་ཡོད། ཡིན་ནའང་ནང་པའི་ཆོས་འདི་ཚན་རིག་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པ་དང་མཉམ་དུ་འགྲོ་ཐུབ་པའི་རྣམ་པ་གསར་པ་ཞིག་ཐོན་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་ཡང་སྤྱིར་ནང་པ་དང༌། ཡང་སྒོས་ཐེག་ཆེན་གྱི་གཞུང་དང་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་འགྲོ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང༌། ལྷག་པར་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེ་བཞིའི་ནང་ཚན་བླ་མེད་ནས་བཤད་པའི་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་རྣམ་གཞག་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་འབྲེལ་བ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་འཛམ་གླིང་ཐོག་སྤྱིར་ནང་པ་དང༌། དེའི་ནང་ཚན་ནས་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་དོ་སྣང་ཞིག་སླེབས་ཡོང་གི་འདུག

ནང་པ་སྤྱིའི་གནས་ཚུལ་ནས་བཤད་ན་སྐད་ཡིག་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ནང་པའི་ཆོས་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ཆ་ཚང་སྟོན་ཐུབ་པའི་སྐད་ཡིག་གསོན་པོར་ལྷག་པ་ཕལ་ཆེར་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཁོ་ན་ཡིན་བཟོ་འདུག གནས་ཚུལ་དེའི་ཆ་ནས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ཐུབ་པའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་རྒྱུ་དེར་གལ་ཆེའི་དོན་སྙིང་ལྡན་ཡོད། ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་སྐད་ཡིག་འདི་རྒྱ་མིའི་སྐད་ཡིག་དང་མི་འདྲ་བའི་ཡི་གེའི་འགྲོ་སྟངས་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་འདི་བེད་སྤྱོད་ལེགས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ན་བརྗོད་བྱ་གང་གི་ཐོག་ལའང་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་འགྲོ་ཐུབ་རྒྱུར་ཕལ་ཆེར་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཆོག་པ་ཡིན། ད་བར་བོད་ཡིག་གི་ནུས་པ་ཆ་ཚང་སྤྱད་ནས་འཚར་ལོངས་བྱེད་ས་དེ་གཙོ་ཆེ་ཤོས་ནང་དོན་རིག་པའི་ཐོག་ལ་བྱས་པ་ལས། ཤེས་བྱ་གཞན་དག་ཐོག་གོ་སྐབས་བྱུང་མེད།

ང་ཚོ་བོད་པས་གླེན་རྟགས་དང༌། ལྐུག་པ་ཨུ་ཚུགས་བྱས་ནས་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་མགོ་བརྒྱུས་ཏེ་བསྡད་པའི་ཉེར་ལེན་གྱིས། འཛམ་གླིང་ཐོག་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་རྒྱུ་རྫས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ནང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་མ་བྱུང་བ་རེད། དེས་རྐྱེན་པས་ད་ལྟ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ནང་མ་ལྡེང་པ་མང་པོ་ཡོད། དེ་ལྟར་རྗེས་ལུས་ཐེབས་པ་དེས་རྒྱ་གར་ནང་ལ་ཆ་བཞག་ན་རང་རེའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ཕྲུ་གུ་ཚོ་ཐོག་མར་བོད་སྐད་མིང་ཚིག་གིས་མ་ལྡེང་པ་ཡིན་ཙང་དབྱིན་ཇིའི་མིང་ཚིག་མང་པོ་ཞིག་སློབ་ཚན་ནང་བེད་སྤྱོད་མི་བྱེད་ཐབས་མེད་ཆགས་ཡོད། གནས་ཚུལ་དེས་ཕྲུ་གུ་ཚོར་འཕྲལ་སྒང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སྐབས་དཀའ་ངལ་བཟོ་གི་ཡོད་ལ། དེ་བས་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ལ་ཕྱིན་ཆད་སློབ་གྲྭ་ཐོན་སྐབས་བོད་ཡིག་རྐྱང་པའི་ཐོག་མཁས་པོ་ཡོད་མཁན་ཚོ་ལས་རིགས་གཞན་གྱི་ནང་ཁུངས་འཁྱོལ་ཁག་པོ་ཡོང་རྒྱུ། དཀའ་ངལ་དེ་ད་ཕན་བོད་ནང་དུའང་བྱུང་ཡོད། ཡིན་ནའང་བོད་དུ་ཉེ་ཆར་ནས་འཛིན་རིམ་ལྔ་པ་བར་གྱི་སློབ་ཚན་ཆ་ཚང་བོད་སྐད་ནང་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཡོངས་ལ་གཅིག་གྱུར་ཁྱབ་པའི་སློབ་དེབ་གསར་པ་ཞིག་བཟོས་འདུག དེ་ནི་ཡང་དག་པ་དང་བཀྲ་ཤིས་པའི་གཏམ་བཟང་ཞིག་རེད།

རིམ་པས་འཛིན་རིམ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཀྱི་སློབ་ཚན་ཆ་ཚང་བོད་སྐད་ཐོག་བཟོ་ཐུབ་ན་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། དེ་འདྲ་མེད་སྟབས་སློབ་ཚན་དང་ལས་རིགས་གཞན་ཞིག་ཐོག་ལ་སླེབས་དུས་རྒྱ་སྐད་ཀྱི་མིང་ཚིག་ཁོ་ན་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་པ་དེས་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། བོད་ཡིག་ཡག་པོ་ཤེས་ཀྱང་ལས་རིགས་གཞན་དག་ནང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ས་མེད་དུས་རིམ་པས་བོད་པའི་སྐད་ཡིག་ལ་ཤ་ཚ་ཡོད་ན་ཡང་ལག་ལེན་ཐོག་དགོས་མཁོ་ཆ་ཚང་འགྲུབ་མ་ཐུབ་པར་བརྟེན་ཁག་པོ་ཆགས་ཀྱི་འདུག དེའི་སྐོར་ང་ཚོ་དེ་སྔོན་ཡང་སྐད་ཆ་བྱུང༌། ད་ཆ་ཏན་ཏན་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོས་ཀྱང་ཧུར་ཐག་བྱས་ནས་ཤུགས་རྒྱག་དགོས། ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ཞེས་སྩལ།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་མཛད་པའི་སྐུའི་ཡོངས་འཛིན་གླིང་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར་ནོར་བུའི་དོ་ཤལ་ལས་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་ངེས་རྙེད་བྱུང་བའི་སྐོར་ཟུར་འདོན་ཞུས་པ།

༡༩༨༧ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༢ གཟའ་སྐར་འཕྲོད་སྦྱོར་མཆོག་ཏུ་དགེ་བའི་ཉིན་ཁོ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་རྡོ་རྗེ་དཔའ་བོ་གཅིག་པའི་སྒོ་ནས་རབ་གནས་ཀྱི་ཆོ་ག་གནད་སྨིན་དང་ཚོགས་འཁོར་སོགས་དངོས་བཤམས་ཡིད་སྤྲུལ་གྱི་མཆོད་སྤྲིན་སྤྲོས་ཏེ་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་ངེས་རྙེད་བྱོན་པའི་གསོལ་བ་བཏབ།

གཞན་ཡང་བླ་བྲང་ནས་འབྲས་སྤུངས་ཆོས་སྒར་དུ་དམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེམས་དང༌། རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ནང་རྟེན་ཁྱད་འཕགས་དཀར་ཆག་ཟུར་གསལ་ལྟར་སྙིང་པོར་བཞུགས་པའི་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་མཆོད་རྟེན་ཕི་ཀྲི་བརྒྱད་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་གསར་བཞེངས་ཀྱིས་འབྲས་སྤུངས་ཚོགས་ཆེན་དུ་རྟེན་གཙོར་བཞུགས་གསོལ་ལ། ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་བཞི་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་ཉེར་ལྔ་སྐོར། ཁོ་བོ་དང༌། དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ། སྨད་རྒྱུད་ཆོག་གྲྭ། གདན་སའི་མཁན་པོ་ལས་ཟུར་བཅས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་སྒོ་ནས་རབ་གནས་དགེ་ལེགས་ཆར་འབེབས་གནད་སྨིན་བགྱིས་ཏེ། རང་གཞན་འབྲེལ་ཐོགས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཀྱང༌། ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མཉེས་བཞིན་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་མཐུ་ལས་ས་ལམ་མྱུར་དུ་བགྲོད་དེ། ཁ་སྦྱོར་ཡན་ལག་བདུན་ལྡན་རྒྱལ་བ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་བསྔོས།

དེ་ཡང་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཆང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དགོངས་གཞི་དང༌། དགོས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་དགོངས་ནས་རྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་གྱི་སྐུ་བལྟམས་པའི་མཛད་པའི་སྐོར་ཤོག་གྲངས་བཅུ་བཞི་དང༌། བཅོ་ལྔ་པའི་བར་དེར་ཤོག་རྟགས་ཤིག་གནང་འདུག་པ། ཚིགས་མཚམས། མེ་གླང་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༩ ཉིན་ཁུ་བྱུག་གིས་ཤར་ཕྱོགས་མདུན་རིའི་ལོགས་ནས་སྐད་སྙན་པར་བསྒྲགས་པ་བྱུང་འདུག་པ་ཁུ་བྱུག་གི་སྒྲ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་སྙན་པ་དང༌། བཀྲ་ཤིས་པའི་ཚད་དུ་འཇོག་པ་ལྟར། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདིའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་སྙན་གྲགས་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་རྣམས་སུ་རིང་ནས་རིང་དུ་འཕྲོ་བས་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ད་ནི་བདག་ཅག་རྣམས་མགོན་དང་བཅས་པར་གྱུར་ཏོ་སྙམ་པའི་དགའ་བ་དང་སྤྲོ་བ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བས་དད་གུས་ཀྱི་གསོལ་བ་འདེབས་པ་དང༌། ཡོན་ཏན་གྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་མེ་ཏོག་འཐོར་བར་འགྱུར་བའི་བརྡར་གསལ།

ཁོ་བོ་ཅག་སོགས་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གང་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་སློབ་ཏུ་གཏོགས་པ་རྣམས་མ་ཟད། རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་བསྟན་འགྲོར་ལྷག་བསམ་ཅན་དུ་མ་ཞིག་ནས་ཀྱང༌། ལྔ་བརྒྱ་པ་རྣམས་ཀྱི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་འདྲེན་མཆོག་དམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བ་དང་བྲལ་བ་རྗེ་གོང་མའི་རྣམ་ཐར་ཟིན་ངེས་ཤིག་མྱུར་དུ་ངེས་གསལ་བྱུང་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་མཆོག་གསུམ་བདེན་བསྐུལ་ཞུ་མུས་ཐོག བླ་མའི་ཞབས་འདེགས་ཚུལ་བཞིན་སྒྲུབ་པ་ལ་ལྷག་བསམ་དང༌། བརྩོན་འགྲུས་མི་དམན་པ་མཛོད་པ་བློ་བཟང་ལུང་རིགས་ནས་ལྷ་བླ་ཁག་གི་ལུང་གསལ་དང་མཐུན་པར་ཞབས་རིམ་རྒྱ་ཆེ་གྲངས་གསོགས་པ་ལ་བྲེལ་བ་ཙམ་མིན་པར་དཀའ་ཚེགས་དང༌། འགྲོ་གྲོན་ལ་མ་འཛེམས་པར་དཀོན་མཆོག་གི་མཆོད་པ་དང༌། དགེ་འདུན་གྱི་བསྙེན་བཀུར་གང་ཟབ་གནད་སྨིན་སྒྲུབ་སྟེ་འདི་གར་ཡང་ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐོར་ཐུགས་དམ་བརྟག་ཞུ་རིམ་འབུལ་བྱུང་བར།

ཤིང་སྟག་ལོར་མཆོག་གསུམ་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོར་གསོལ་བཏབ་ཀྱིས་བརྟག་པ་བགྱིས་འབྲས་སུ། ཡང་སྲིད་ཐད་ཤིང་གླང་ལོར་འཁྲུངས་ཚུལ་གསལ་ཡང༌། དེ་སྐབས་ས་ཕྱོགས་ངེས་གསལ་མ་བདེ་བས་ཁྱེའུ་ཤིང་གླང་ལོ་པ་མཚན་རྟགས་བཟང་རིགས་ཇི་འདྲ་ཡོད་མེད་འཚོལ་ཞིབ་བྱ་དགོས་བཀོད་མངགས་སོང་དོན་ལྟར། འབྲས་བློ་གླིང་གྲྭ་ཚང་གི་མཁན་པོའི་ངོ་ཚབ་གླིང་གུང་འབར་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། ཕྱག་མཛོད་གཅིག བླ་བྲང་ནས་བློ་གླིང་ཟངས་ར་བྱམས་པ་སྤྲུལ་སྐུ། བསྟན་འཛིན་ཕུན་ཚོགས་བཅས་ཁག་གཉིས་སུ་བགོས་ཏེ་རྒྱ་གར་ནང་ཁུལ་བོད་མིའི་གནས་སྡོད་ས་ཡུལ་ཁག་ཏུ་ཆེད་བསྐྱོད་ཀྱིས་རྟགས་མཚན་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཁྱེའུ་ཤིང་གླང་ལོ་པ་ཇི་ཡོད་ཞིབ་འཚོལ་ཐོ་འགོད་དང་འབྲེལ་བུ་ཆུང་དྲུག་བརྒྱ་དགུ་བཅུ་ཙམ་གྱི་མིང་ཐོ་ཕུལ་འབྱོར་བྱུང་བར།

མེ་ཡོས་བོད་ཟླ་དང་པོའི་ནང་བརྟག་པ་བགྱིས་པར། ངོས་འཛིན་ཞུ་རྒྱུ་གནས་སྐབས་ངང་འཐེན་བགྱིས་ན་བཟང་བར་གསལ་བ་ལྟར་བགྱིས། དེ་རྗེས་ཁོ་བོ་ྋསྐྱབས་རྗེ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་ཟ་མ་ཏོག་གང་དུ་བཞུགས་པ་དེར་ཆེད་བསྐྱོད་ཀྱིས་ད་ཆ་མཆོག་སྤྲུལ་ངོས་འཛིན་ཞུ་བའི་དུས་སུ་བབས་མིན་དང༌། བབས་ཚེ་ཐོ་འགོད་ཟིན་པའི་མིང་གཞུང་ཁོངས་སུ་ཡོད་མེད། ཡོད་ཚེ་འཁྲུངས་ཡུལ་ལུང་ཚན། ཀ་ཅ་ཏ་བཅས་སྡེ་ཚན་གསུམ་དུ་བགོས་འདུག་པ་གང་གི་ཁོངས་སུ་ཡོད་བཅས་ཟན་བརྟག་སྔ་ཕྱི་རིམ་ཞུས་བགྱིས་པར། ངོས་འཛིན་ཞུ་རྒྱུ་སྐབས་སུ་བབས་པ་མ་ཟད། ཅ་སྡེའི་ཁོངས་སུ་ཞིབ་འཇུག་དགོས་པར་གསལ། ཉིན་ཤས་རྗེས་ཁོ་བོའི་སྡོད་གནས་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་དུ་སྐྱིད་གྲོང་ཇོ་བོ་འཕགས་པ་ཝ་ཏི་བཟང་པོའི་སྤྱན་སྔར། ཅ་སྡེའི་ནང་གསེས། ཅ་ཆ་ཇ་ཉ་བཅས་གང་གི་ཁོངས་སུ་འཁྲུངས་མོ་བརྟག་བགྱིས་པར། ཅ་པའི་ཁོངས་སྦིར་ཁུལ་བཟང་ངོ་ཆེ་བས། དེ་སྔོན་ཤིང་གླང་ལོ་པ་ཐོ་འགོད་ཟིན་རིགས་རྣམས་ལ་སླར་ཡང་བརྟག་ཞིབ་ནན་ཏན་བྱས་དགོས་མངགས་དོན་ལྟར། སྦིར་ཁུལ་ཤིང་གླང་ལོར་སྐྱེས་པའི་བྱིས་པ་བཅུ་གཅིག་ཡོད་པ་ནས་བྱིས་པ་བཅུ་ཐམ་པར་གླིང་བླ་བྲང་གི་མཛོད་པ་དང༌། བྱམས་པ་སྤྲུལ་སྐུ་བཅས་ནས་ཞིབ་བརྟག་སྐབས། དེ་རྣམས་ལ་ཡ་མཚན་ཆེ་བའི་རྟགས་མངོན་གསལ་ཅན་གང་ཡང་མ་བྱུང༌།

སྦིར་ཁུལ་ཤིང་གླང་ལོར་སྐྱེས་གྲས་བྱིས་པ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་འཕགས་ཞེས་པ་ད་ལྟའི་མཆོག་སྤྲུལ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཡུམ་འདས་གྲོངས་རྗེས། བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེར་བཅོལ་བཞག་ཡོད་མུས་ལ་བརྟག་ཞིབ་ཆེད། ༡༩༨༧ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༦ རབ་བྱུང་ ༡༧ མེ་ཡོས་བོད་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢ ཉིན་བྱམས་པ་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། གོང་མའི་ཞབས་གྲས་བསྟན་འཛིན་ཕུན་ཚོགས། ཐུབ་བསྟན་དགེ་ལེགས་བཅས་བུ་ཁྱིམ་དུ་ཕྱིན་ཏེ་བྱིས་པ་ཆུང་ངུ་ཉར་མཁན་མ་མར་བུ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་འཕགས་ཞེས་པ་གར་ཡོད་དྲི་རྩད་བགྱིས་པར།

མ་མས་བྱིས་པའི་ཁྲོད་ཞིབ་འཇུག་སྐབས་འཁྲུངས་ནས་ལོ་གཅིག་ཟླ་བ་བརྒྱད་སོང་བའི་བུ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་འཕགས་ནས་རང་འགུལ་གྱིས་བསྟན་འཛིན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་ལག་པ་ནས་བཟུང་བསྡད་ཡོད་པས་མ་མས་བུ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་འཕགས་དེ་རེད་ཅེས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་དང༌། དེ་རྗེས་བསྟན་འཛིན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་པང་དུ་བླངས་པར་དགའ་འཛུམ་དང་བཅས་བྱོན། ངོ་ཤེས་སམ་ཞེས་དྲིས་སྐབས་དབུ་ལྕོག་ལྕོག་མཛད། བྱམས་པ་སྤྲུལ་སྐུས་སྐུ་གོང་མའི་ཕྱག་ཕྲེང་ངོ་འདྲ་བཞི་བསྟན་པར་ངོ་མ་རང་བླངས་ཏེ་ཕྲེང་རྡོག་ཉེར་གཅིག་ཙམ་བགྲངས་པ་བཅས་བྱམས་པ་སྤྲུལ་སྐུ་ཅན་ཡིད་འཕྲོག་པའི་རྣམ་འགྱུར་བཟང་པོ་བསྟན་འདུག

ཕྱི་ཉིན་ཕྱག་མཛོད་ལགས་བུ་ཁྱིམ་དུ་བསྐྱར་ཞིབ་ཏུ་འགྲོ་སྐབས། ཁྱིམ་ཚང་ནས་ཞལ་ཏོག་གོ་བསྒྲིགས་ཡོད་པ་དེ་ནས་ཁྱེའུས་བུ་ཁྱིམ་ལས་བྱེད་ཁག་དང༌། བླ་བྲང་གི་ཞབས་གྲས་ཚང་མར་ཞལ་ཏོག་བགོས་འགྲེམས་དང༌། ཕྱག་དབང་དང༌། དབུ་གཏུགས་གནང་བ་སོགས་དམ་པའི་རང་རྟགས་གསལ་བར་ངོམས་པ་མ་ཟད། རྗེ་གོང་མ་དེ་ཉིད་ཆུང་སྲིད་སྐབས་ཕྱག་གཡོན་ལག་ཡིན་འདུག་པ་ལྟར། བསྟན་འཛིན་ཆོས་འཕགས་ཀྱང་གཡོན་ལག་སྤྱོད་ཆེར་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཕྲ་ཕྱག་མཛོད་ལགས་ནས་འདི་གར་སྙན་སེང་བྱུང་དོན། སང་ཉིན་བུ་ཆུང་དེ་བཞིན་ཁོ་བོའི་སར་བརྟག་དཔྱད་ཆེད་འཁྲིད་ཡོང་དགོས་མངགས། ཕྱི་ཉིན་ཁྱེའུ་ཉིད་བུ་ཁྱིམ་ནས་བླ་བྲང་དུ་ཕེབས་འཕྲལ་མཛོད་པའི་པང་དུ་ཡུན་བཞུགས་ཀྱིས་དགྱེས་ཚུལ་མཛད།

དེ་ནས་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་དུ་ཁོ་བོའི་སར་ཕེབས་པར་སྲུང་མདུད་དང༌། ཞལ་ཏོག་བཅས་ཕུལ་བ་གུས་ཚུལ་གྱིས་བཞེས། མཛད་པ་རྣམ་འགྱུར་གང་ལ་དཔག་ན་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་མེད་ཡིན་པ་ལྟ་བུར་སྣང༌། ད་དུང་གལ་ཆེ་ནན་ཏན་གྱི་ཚུལ་དུ་གླིང་བླ་བྲང་ནས་སྦིར་ཁོངས་ཤིང་གླང་ལོ་པའི་ཁྱེའུ་གཞན་གསུམ་དང༌། བསྟན་འཛིན་ཆོས་འཕགས་བཅས་ཀྱི་མིང་འཁོད་པའི་ཐུགས་དམ་ཕུལ་འབྱོར་བྱུང་བ། བསླུ་མེད་མཆོག་གསུམ་ལ་བདེན་བདར་དང་འབྲེལ་བརྟག་པ་ཞིབ་ནན་སྔ་ཕྱི་བགྱིས་པར། ཕ་སྟོད་སྤོ་རོང་ལ་སྦུག་པ་བཟང་པོ་དང༌། མ་སྦྲག་ནག་སྐལ་བཟང་ཆོས་སྒྲོན་གཉིས་ཀྱི་བུ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་འཕགས་ཉིད་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཆང་བཀའ་དྲིན་ཅན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡང་སྤྲུལ་དུ་ངེས་པ་རྙེད་དེ་དེ་དོན་གཏན་འཁེལ་ཐག་གཅོད་བྱས།

དེ་སྔོན་བླ་བྲང་ནས་རང་གཞུང་སྨན་རྩིས་ཁང་དུ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཉིད་ཀྱི་ཡང་སྲིད་སྐོར་དབྱངས་འཆར་རྩིས་འབྲས་སུ། མཆོག་སྤྲུལ་བལྟམས་ཟིན་སྐུ་ཁམས་གསལ།། སྐྱོན་མེད་རྒྱ་མཚོའི་ནོར་བུ་འདྲ།། འོན་ཀྱང་ཡུམ་ལ་སྙུན་ངོ་ཆེ།། ཁྱིམ་ཚང་ཅུང་ཞིག་སྟོབས་ཞན་ཡིན།། གདན་ཞུར་བར་ཆད་མི་འབྱུང་ཆེད།། རིམ་གྲོ་རྒྱ་ཆེ་འབད་ན་ལེགས།། ལོ་གཅིག་ཟླ་བརྒྱད་ཞག་བདུན་མཚམས།། མྱུར་ངོ་ཆེ་བའི་མཚན་མ་ཤར།། ཞེས་གསལ་བ་ལྟར། ཡུམ་སྔོན་ནས་ཚེ་མ་ཟིན་པ་དང༌། ད་ལྟའི་མཆོག་སྤྲུལ་ཞལ་མཇལ་སྐབས་འཁྲུངས་ནས་ལོ་གཅིག་དང༌། ཟླ་བ་དགུར་ཕེབས་འདུག་བཅས་ཕྱོགས་མཐུན་བྱུང་འདུག

གླིང་བླ་བྲང་ནས་བསྐུལ་མ་བྱུང་དོན་བཞིན། བསྟན་འཛིན་ལུང་རྟོགས་འཕྲིན་ལས་ཆོས་འཕགས་ཞེས་མཚན་གསོལ་དང་ཆབས་ཅིག་སྐུ་ཚེ་བརྟན་ཅིང་མཛད་འཕྲིན་སྤྱི་སྒོས་བསྟན་འགྲོའི་གསོས་སུ་སྨིན་པའི་གསོལ་འདེབས་ཤུགས་དྲག་དང་འབྲེལ་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་ཀྱང་འཕྲལ་རྩོམ་བགྱིས་པ། བོད་མེ་ཡོས་ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་༡༣ ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༥ རེས་གཟའ་ཟླ་བའི་ཉིན་རྗེ་གོང་མའི་འཇིགས་མེད་ཆོས་ཀྱི་ཁྲི་འཕང་མཐོན་པོར་མངའ་གསོལ་ཉིན་ཕུལ།

དེ་ཉིན་ཆུ་ཚོད་ ༡༢ ཐོག་ཕྲན་ཆུང་དུས་ནས་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ནས་སྤྱན་གྱི་འབྲས་བུ་ལྟར་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་པའི་སློབ་བུའི་གྲལ་དུ་སོང་གཤིས། བླ་བྲང་དུ་ངོ་བཅར་བགྱིས་པར་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འབུལ་གནང་དང་འབྲེལ་གུས་ཚུལ་མཛད་ཅིང༌། ཕྲན་ནས་མཇལ་དར་དང༌། བསྟན་པ་འདི་ལ་སྟོན་པ་གཉིས་པ་ལྟར་འགྱུར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་བསྒྲིག་ཆེད། ལི་མའི་ཐུབ་དབང་སྐུ་དང༌། སྲུང་མདུད་སྨོན་ལམ་གྱི་མཚམས་སྦྱོར་བཅས་ཕུལ།

བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་བཞུགས་གནས་སུ་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་དངོས་ཕེབས་ཟིན་སྟབས་ཤིན་ཏུ་དགའ་སྤྲོ་དང་བཅས་དེ་ཉིན་དགུང་ཚིགས་ཆུང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྷན་དུ་བགྱིས། ཁོ་བོ་ཕྱིར་ལོག་སྐབས་མོ་ཊའི་ནང་དབུ་གཏུགས་ཞུས་པར་ཕྲན་གྱི་གཟན་ནས་བཟུང་སྟེ་ལྷན་ཕེབས་གནང་རྩིས་མཛད་པ། རྩ་བའི་བླ་མ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་འབྲལ་བ་མེད་པར་བགྱེས་བཞིན་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བའི་རྟགས་མཚན་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་སྤྲོའི་སྤུ་ལོང་གཡོས་པར་གྱུར་ཏོ།།

གཞན་ཡང་ཆུང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེའི་ཡ་མཚན་ཅན་གྱི་མཛད་པ་འགའ་ཤས་དཔེར་མཚོན་པ་ཙམ་བརྗོད་ན། ཡང་སྲིད་གཏན་འཁེལ་མཚམས་སུ་བུ་ཁྱིམ་ནས་མགྲོན་ཁང་ཞིག་གཡར་ཏེ། དེར་གདན་ཞུས་ཐོག་བླ་བྲང་གི་རྟེན་འབྱུང་མཛད་སྒོའི་སྐབས་བཞེས་འབྲས་སྟེང་ནས་རྒུན་འབྲུམ་ཞིག་བཞེས་ཏེ་མཛོད་པར་གནང༌། གཞན་ཞིག་ནས་ཕུལ་བའི་རྟེན་དོད་ཧིན་སྒོར་ལྔ་དང༌། མཇལ་དར་བཅས་ཁོང་རང་གི་མ་མ་བསམ་འགྲུབ་སྒྲོལ་མར་གནང༌། ཉིན་དང་པོའི་དགོང་མོར་སྐུ་གོང་མའི་གཟིམ་ཆས་སྒྲོན་ཞུ་སྐབས་སྐར་མ་ལྔ་ཙམ་རིང་ཐུགས་སྐྱོ་སྣང་དང་འབྲེལ་སྤྱན་ཆབ་ཀྱང་བསིལ། མཛོད་པ་བླ་བྲང་དུ་ཕྱིར་ལོག་སྐབས་ལྷན་ཕེབས་གནང་རྩིས་ཀྱིས་ཕྱག་གཉིས་མཛོད་པའི་མཇིང་པར་འཐམ་བཞུགས་པར། མ་མ་ནས་ཐབས་ཤེས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གདན་ཞུ་བགྱིད་དགོས་བྱུང་བ་མ་ཟད། མཛོད་པའི་རྗེས་སུ་འཕྲེང་བའི་རྣམ་པ་མཛད།

ཁྲི་བླའི་མཛོད་པ་དཔལ་ལྡན་མཇལ་བཅར་སྐབས་དེ་འཕྲལ་པང་པར་ཕེབས་ཏེ་དགྱེས་མཉེས་དང་འབྲེལ་ཁོང་ནས་ྋསྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་སྐུ་གོང་མའི་སྐུ་གདུང་ཞུགས་འབུལ་ཞུས་པའི་མཆོད་རྟེན་ལ་འབུལ་བྱེད་སྙན་དར་ལ་ཐུགས་སྨོན་ཞུས་པར། མཇལ་དར་ཕྱག་ཏུ་བཞེས་ཏེ་དབུ་སྟེང་དུ་རྒྱུན་རིང་ཙམ་འཇོག་གནང་གིས་ཐུགས་སྨོན་གནང༌།

ལྡན་མ་བློ་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་མཇལ་ཁར་ཕེབས་པར་གསོལ་ཇ་ཞུ་སྐབས་གསོལ་ཇ་ལྷན་བཞེས་གནང་བཞེད་ལྟར། མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེར་ཡང་གསོལ་ཇ་ཞུས་པར། ཞལ་ཏོག་སྦི་སི་ཀོ་ཀྲི་ (ཀ་ར་ཀོ་རེ) ཞིབ་ཞིབ་བཟོས་གནང་སྟེ་ཞལ་དཀར་བྱུར་བུར་བཀང་བ་བློ་ཆོས་རིན་པོ་ཆེར་འབུལ་གནང་མཛད། ར་སྟོད་བུ་དབར་རིན་པོ་ཆེ་མཇལ་བཅར་སྐབས་ཡུན་རིང་ལྷན་བཞུགས་གནང༌། ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་གོང་མས་ཆུ་དབར་རིན་པོ་ཆེར་གནང་བའི་ཕྱག་འཁར་དེ་བཞིན་ཕྱག་ཏུ་བཞེས་པ་དང༌། དུས་མཚུངས་རྒན་མོ་ལག་ཏུ་ཕྲེང་བ་ཐོགས་པ་ཞིག་བཅར་བ་དེའི་ལག་ནས་ཕྲེང་བ་བཞེས་ཏེ་ཕྱག་གཅིག་ལ་ཕྱག་འཁར་དང༌། ཕྱག་གཅིག་ལ་ཕྲེང་བ་བསྣམས་ཏེ་ཕར་ཚུར་ཕེབས། ཤར་རྩེ་མཁན་ཟུར་བླ་ཏི་རིན་པོ་ཆེ་མཇལ་ཁར་ཕེབས་པར་སྔར་འདྲིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་བྱུང་སྟེ་སྐུ་གོང་མས་རྗེས་བརྩེའི་གཟིགས་པ་ཆེ་བའི་རྟགས་སུ་གསལ།

རྗེས་སོར་བླ་བྲང་དུ་གདན་ཞུ་ཟིན་མཚམས་སྒྲོལ་མ་འབུམ་ཐེར་སྒྲུབ་སྐབས་མཛོད་པ་ནས་སྤོས་ཀྱིས་མཆོད་མེ་བརྒྱ་མཆོད་ཞལ་ཕྱེ་སྐབས་སྤོས་དེ་དག་ཚུར་བཞེས་ཏེ་ཆོག་གྲྭ་རྣམས་ལ་སྤོས་སྐོར་མཛད། དེ་སྐབས་བཙུན་དགོན་མཁན་པོ་སྟོབས་རྒྱལ་མཇལ་ཁར་བཅར་ཏེ། མཇལ་རྟེན་ཞལ་ཆོར་ཞིག་ཕུལ་བ་དེ་དག་མཛོད་པར་གནང་སྟེ་ཨ་ནེ་ཨ་ནེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་ཨ་ནེ་དགོན་པའི་མཁན་པོ་མཁྱེན་པ་ལྟར་མཛད།

ཡང་ཁོ་བོ་མཇལ་འཕྲད་ལ་ཕེབས་སྐབས་གམ་བཅར་བློ་བཟང་དགའ་བ་བར་ལམ་ནད་མནར་གྱིས་མཇལ་མེད་པ་དེ་ཉིན་ཕྲན་སར་ཞབས་ཞུར་སླེབས་པར་བྱམས་པ་སྤྲུལ་སྐུའི་ས་ནས་མཇལ་དར་ཞིག་བཞེས་ཏེ་བློ་དགར་གནང༌། རྡོར་གདན་དུ་དབུ་རྩེའི་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཕེབས་སྐབས་དཀོན་གཉེར་དགེ་སྐལ་བཟང་གི་ལག་ནས་བཟུང་སྟེ་གཟིམ་ཆུང་མཆོད་གཤོམས་འོག་ཆ་སྒམ་སྒོ་ཕྱེ་རུ་བཅུག་སྟེ། དེ་ནས་མཇལ་དར་ཞིག་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་ལོ་ཐོའི་འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་སྐུར་ཕུལ།

གཟིམ་སྦུག་ཏུ་ཕེབས་ནས་གསོལ་ཅོག་གི་ཤུར་སྒམ་ནས་ནང་མཛོད་ཅིག་བཞེས་ཏེ་ཁོ་བོའི་འདྲ་དཔར་ལ་གནང༌། དེར་བཞུགས་ྋསྐྱབས་རྗེ་གོང་མའི་འདྲ་སྐུ་ཡོད་པར་མཛོད་པས་སུ་རེད་ཞུས་པར། བཞད་མོ་བཞད་དེ་ཞལ་གཅུས་ཏེ་བཞུགས། ཡང་རྡོར་གདན་དུ་བླ་བྲང་གི་ཞབས་ཁོངས་ཀ་སྨད་བློ་བཟང་བསམ་གཏན་སུད་སི་ནས་འབྱོར་བར་རིན་པོ་ཆེས་མེ་ཏོག་སེར་ཆེན་ཞིག་གནང་སྟེ་ལམ་སང་ངོ་ཤེས་ལྟ་བུ་གནང༌།

ཁོ་རང་གིས་ཕུལ་བའི་དངུལ་གྱི་མལ་གྱི་རྫས་གྲས་རྣམ་བཅུ་དབང་ལྡན་གྱི་རྟགས་མའི་རྩེར་ཁོ་བོའི་འདྲ་དཔར་ཡོད་པ་གཅིག་དང༌། འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་སྐུ་དཔར་སྒོར་སྒོར་གཅིག་ཡོད་པ་ཕྱག་ཏུ་བཞེས། ན་བཟའི་གཡས་སུ་རྣམ་བཅུ་དབང་ལྡན་དང༌། གཡོན་དུ་འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་སྐུ་དཔར་འདོགས་སུ་བཅུག་པ་སོགས་ལྟར་ན། སྔོན་གནས་རྗེས་དྲན་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བུར་མངོན་ཞིང༌། རིན་པོ་ཆེའི་ཡུམ་འདས་གྲོངས་རྗེས་དྷ་ས་བུ་ཁྱིམ་དུ་བཅོལ་བཞག་ལྟར་བཞུགས་སྐབས་ཤིག་ཡབ་བཟང་པོ་བུ་ཆུང་ཐུག་འཕྲད་དུ་ཕྱིན་ཏེ་དེའི་ཞོར་གླིང་བླ་བྲང་དུ་སྐུ་གདུང་རིན་པོ་ཆེ་མཇལ་བཅར་དང༌། དེ་ནས་གནས་ཆུང་སྒྲ་དབྱངས་གླིང་དུ་འཕྲིན་བཅོལ་ཟིན་ཏེ་འདུ་ཁང་གི་སྒོ་འགྲམ་ནས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པར་མཆོད་གཤོམས་སུ་འཆར་ཅན་སྐུ་དཔར་ལས་གཞན་མེད་ཀྱང༌། ྋསྐྱབས་རྗེ་གོང་མའི་སྐུ་དཔར་མི་ཚད་མ་ཞིག་མཇལ་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ན་སྐུ་ཕྲེང་ན་རིམ་ནས་སྲུང་མའི་གཙོ་བོར་བསྟེན་པའི་ཆོས་སྐྱོང་ནས་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་མེད་ཡིན་པར་ལུང་བསྟན་པ་ལྟ་བུར་མངོན།

གང་ལྟར་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཆོག་གི་ཡང་སྲིད་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་འདི་བཞིན་ཞབས་པད་ཡུན་དུ་བརྟན་ཅིང༌། གཞུང་ལུགས་རྒྱ་མཚོར་གསན་བསམ་སྒོམ་པ་ལེགས་པར་མཐར་སོན་ཏེ་ྋརྒྱལ་བའི་བསྟན་ལ་སྟོན་པ་གཉིས་པ་ལྟ་བུའི་མཛད་པ་སྐྱོང་བར་འགྱུར་བའི་སྨོན་འདུན་བགྱིད་བཞིན་དུ་མཆིས་སོ།། ཞེས་གསལ།

༡༩༨༨ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་ཝར་ཎར་མང་ཚོགས་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

དེ་རིང་སླེབས་པ་མང་ཆེ་བ་བོད་ནས་དཀའ་ལས་ཆེན་པོ་བརྒྱབ་སྟེ་ཡོང་བ་ཤ་སྟག་ཡིན་ཞིང༌། ཁ་སང་སྔོན་མ་འབྱོར་བ་ཚོར་ཉིན་ཤས་རིང་ཆོས་འབྲེལ་ཐོབ་ཡོད། དེ་རིང་མཇལ་ཁར་ཡོང་མཁན་ནང་གི་ཁ་ཤས་མདང་ནུབ་འབྱོར་བ་ཡིན་བརྗོད་ཀྱི་འདུག་པ་དེ་ཚོར་ཆོས་འབྲེལ་བྱེད་ལོང་མ་བྱུང་བ་རེད། ཡིན་ནའང་ཚང་མར་འཚམས་འདྲི་དང་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། སྐབས་དེར་མང་ཚོགས་ནས་ཐལ་མོ་བརྡབས་ཏེ་དགའ་བསུ་ཞུས་པར། ལག་པ་བརྡབས་མི་དགོས། སྔོན་མ་རྒྱ་མི་ལྷ་སར་སླེབས་པའི་སྐབས་ལ་ཁོང་ཚོའི་སྐུ་ཚབ་དེ་འདྲ་གྲོང་གསེབ་ཁག་ཏུ་མི་དམངས་ལ་སློབ་གསོ་རྒྱག་པར་ཕྱིན་པ་རེད། དེ་དུས་གཞི་ནས་ལག་པ་བརྡབས་པའི་ལུགས་སྲོལ་གསར་པ་དེ་དར་བ་རེད། གྲོང་གསེབ་པ་ཚོར་དེང་སང་གནས་ཚུལ་གསར་པ་ག་རེ་འདུག་འདྲི་སྐབས་ཁོང་ཚོས་ཟློག་པ་རྒྱག་དགོས་པའི་ཁྲལ་གསར་པ་ཞིག་འདུག་ཅེས་ལབ་པའི་སྐད་ཆ་ཡོད།

དེ་རིང་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཐུག་པར་དགའ་པོ་བྱུང༌། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཡང་དགའ་པོ་ཡོང་གི་རེད། དེང་སྐབས་གནས་ཚུལ་ཞིག་གི་འོག་ནས་ཁྱེད་ཚོ་བོད་ལ་སྡོད་མཁན་གྱི་གཞིས་པ་ཆགས་པ་དང༌། ང་ཚོར་རང་ཡུལ་བྲལ་ནས་གཞན་ཡུལ་ལ་སྡོད་མཁན་གྱི་བྱེས་པ་ཆགས་ཏེ་གཞིས་བྱེས་གཉིས་སུ་གྱེས་ནས་སྡོད་དགོས་པ་འདི། ང་རང་ཚོ་བོད་པ་ནང་ཁུལ་ལྟ་བ་མི་མཐུན་པའམ། ཡང་ན། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཐོག་མ་འགྲིགས་པ་བྱས་ཏེ་བྱུང་བ་ཞིག་མིན་པར། ང་རང་ཚོ་ཚང་མ་མི་རིགས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཐོག་ཆོས་ལུགས་དང༌། མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་གཅིག་གྱུར་ཡིན།

གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་སྐབས་ལ་རྒྱ་མིའི་དབང་ཤུགས་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་རྐྱེན་བོད་མི་རིགས་རྩ་བརླག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་འཕྲད་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོ་ང་རང་ཚོ་གཞིས་བྱེས་གཉིས་སུ་གྱེས་དགོས་བྱུང་བ་དང༌། དེའི་རྗེས་སུ་འབྱོར་བའང་ཁག་གཅིག་ཡོད། གང་ལྟར། ང་ཚོ་གཞན་ཡུལ་ལ་བསྡད་ནས་ལོ་ཉེར་དགུ་ཙམ་འགྲོ་གི་ཡོད། ང་རང་ལ་ཆ་བཞག་ན་བསམ་བློ་གཏོང་སྐབས་སེམས་སྐྱོ་པོ་རེད། སོ་སོའི་མི་ཚེའི་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་བར་ལྷ་སར་བསྡད། རང་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་ཐོག་རང་ཡུལ་བྲལ་ཏེ་གཞན་ཡུལ་ལ་སླེབས་ཤིང༌། ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གྲངས་ནས་མི་ཚེའི་དར་སྒང་དེ་གཞན་ཡུལ་ལ་བསྐྱལ་ནས་ད་ཆ་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་གྲངས་ལ་སླེབས་ཡོད། ད་ནི་མི་ཚེ་རྒན་དུ་འགྲོ་བ་ལས་གཞོན་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་མེད། སོ་སོའི་མི་ཚེའི་ནང་གི་སྙིང་བཅུད་ལྟ་བུའི་ཡག་ཤོས་དེ་རང་གི་ལུང་པར་བསྡད་མ་ཐུབ་པ་རེད། ཡིན་ནའང༌། ང་ཚོ་བྱེས་འབྱོར་ཚོ་གཞན་ཡུལ་དུ་བསྡད་པ་འདི་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་གི་དམིགས་ཡུལ་ཞིག་བཅངས་ཏེ་བསྡད་ཡོད། བོད་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་ཚོས་ཀྱང་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་གི་འགན་ཆེན་པོ་འཁྱེར་ཏེ་བསྡད་ཡོད། རྡོ་དོན་སྙིང་པོ་གཞིས་བྱེས་གཉིས་ཀས་འགྲོ་འདུག་སྤྱོད་ལམ་གང་སར་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་སྙིང་ལ་བཅངས་ནས་བསྡད་ཡོད།

བོད་པ་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་ཡོངས་ཀྱི་མཇིང་པར་ཐུན་མོང་གི་འགན་ཆེན་པོ་ཞིག་འཁྱེར་ནས་འབད་བརྩོན་བྱས་པའི་རྟགས་མཚན་ལ། བར་ལམ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་དོན་དགུ་ལོ་ཙམ་ནས་ང་ཚོ་ཕྱི་ནང་ཕན་ཚུན་གཉེན་འཕྲད་འགྲོ་འོང་གི་དུས་ཚོད་ཅིག་བྱུང་བ་རེད། བོད་ནས་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཁྱད་བསད་བྱས་ཏེ་རྒྱ་གར་ཁུལ་དུ་ཡོང་ནས་ང་རང་ཚོ་ཕན་ཚུན་ཐུག་པ་རེད། ཐུག་པའི་སྐབས་ལ་ཚང་མས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་གི་ན་ཚ་འདི་སེམས་ནང་འཁྱེར་ཡོད་པའི་རྟགས་མཚན་ལ་ཁ་ནས་ངུ་སྐད་འདོན་པ་དང༌། མིག་ནང་མཆི་མ་གཏོང་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡོད། ང་ཚོ་ད་ལྟའི་མི་ཐོག་འདི་དཀའ་ངལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་གནས་ཚུལ་སྡུག་ཤོས་ཤིག་གི་འོག་ལ་གནས་ཡོད། དེ་རིང་འདིར་བོད་ནས་འབྱོར་བ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་མཉམ་དུ་རུབ་ནས་ཐུག་རྒྱུ་བྱུང་བ་འདིས་རྟགས་མཚན་ག་རེ་སྟོན་གྱི་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། བོད་པ་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་ཚང་མ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པའི་རྟགས་མཚན་བསྟན་པ་རེད། དེ་ནི་རང་རེས་སྤོབས་པ་བྱེད་འོས་པ་ཞིག་ཡིན། ལོ་གཉིས་ཀྱི་གོང་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་བྱེད་སྐབས་བོད་ནས་མི་ཁྱོན་ཆེ་ཞིག་འབྱོར་ཏེ་ང་ཚོ་ཐུག་རྒྱུ་བྱུང༌། དེ་ནས་དེ་རིང་བར་རྩ་བའི་བོད་དོན་ཐོག་ལ་འགྱུར་བ་གསར་བ་ཞིག་བྱུང་ཡོད།

དེ་གང་རེད་ཟེར་ན། དེང་སང་འཛམ་གླིང་ཐོག་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་དོ་སྣང་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཡུལ་ཞིག་ཆགས་འདུག དེ་ལྟར་ཡོང་རྐྱེན་ནི་བོད་ལོ་རྩིས་ན་འདི་ལོའི་ནང་དང༌། ཕྱི་ལོ་རྩིས་ན་འདས་པའི་ལོ་ནང་དུ་འཛམ་གླིང་ཐོག་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད། དེ་ཡང་སྡུག་པོའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་མི་བསད་རྟ་འགྱེལ་བྱས་པ་དེ་འདྲ་མ་ཡིན་པར། བོད་པ་ཞེས་པ་འདི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། གོམས་གཤིས་སོགས་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་རྒྱ་ནག་དང་ཐ་དད་ཡིན་པ་དང༌། དེ་ལྟར་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཞི་བདེའི་ལུང་པར་དངོས་གནས་སེམས་བཟང་སྙོམ་ཆུང་བྱས་ཏེ་སྡོད་མཁན་གྱི་མི་རིགས་ཤིག་ལ། རྒྱ་མིས་བཙན་དབང་བཤད་དེ་དབང་སྒྱུར་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པ། བདེན་པས་སྤོ་མ་འཕེར་བ་མ་གཏོགས། བདེན་པ་བོད་པར་ཡོད་པ་བཅས་བཤད་ནས་བོད་པའི་བདེན་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་འདི་མི་ཚོའི་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་རེད། བོད་པར་ཤ་ཚའི་བདེན་རྒྱབ་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་བྱུང་བ་འདི་ང་ཚོ་ཐུག་སྐབས་ཤོད་རྒྱུའི་གཏམ་བཟང་ཞིག་ཡིན།

འཛམ་གླིང་གི་མི་དམངས་རྣམས་བོད་པའི་ཐོག་ལ་ཤ་ཚ་དང་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་ཡོད། དེ་ལྟར་ཡོང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཁ་སང་ཕྱི་ཟླ་དགུ་པ་དང་བཅུ་པ་གཉིས་ལ་ལྷ་སར་གནས་ཚུལ་བྱུང་བ་དེ་རེད། ང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་བཤད་ན་ད་རེས་ལྷ་སར་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་དེ་གསར་པ་ཞིག་མ་རེད། དེ་ཡང་ཐོག་མ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༩ དང༌། དེ་ནས་ ༡༩༥༠། ༡༩༥༡ དེ་འདྲའི་སྐབས་རྒྱ་མི་ཐོག་མར་ཡོང་དུས་ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་ནས་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་མི་ཤེས་པའི་ཐོག་རྒྱ་མིས་ཀྱང་ཁ་མཁས་པོ་བྱས་ཏེ་དངོས་གནས་གྲལ་རིམ་མེད་པ་དང༌། གསར་བརྗེའི་བསམ་བློ་ཡོད་པ། མི་དམངས་ཀྱི་དོན་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་བ། དཔེར་ན། རྒྱ་ནག་ལ་ཆ་བཞག་ན་དངོས་གནས་གྲུབ་འབྲས་ཡག་པོ་ཐོན་ཡོད་ལ། ཕན་ཐོགས་ཀྱང་བྱུང་ཡོད། རྒྱ་ནག་གསར་བརྗེ་མ་བྱས་གོང་གི་གནས་ཚུལ་དང༌། གསར་བརྗེ་བྱས་རྗེས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གཉིས་བསྡུར་ན། ཐོག་མའི་གནས་ཚུལ་ལ་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་ལྟ་བ་གཞིར་བཟུང་ཐབས་ཤེས་འབད་བརྩོན་བྱས་པའི་གྲུབ་འབྲས་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་བྱུང་ཡོད།

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་རྒྱ་མི་ཐོག་མར་ ༡༩༥༠ ནང་ཡོང་དུས། མི་འགའ་ཤས་རྒྱ་གུང་ཁྲན་དྲིན་ཆེན་ཕ་མ་རེད། དངུལ་རྡ་ཡང་ཆར་པ་འབབ་འབབ་རེད། དེ་འདྲ་བཤད་ཡོད། དེའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་མིའི་བསམ་བློ་ངོ་ཐོག་གང་འདྲ་ཡོད་དང༌། རྗེས་སུ་དམྱལ་བ་མི་ཡུལ་ལ་འཕོས་པ་ལྟ་བུ་བཟོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་མ་ཤེས་པར་ཐོག་མར་མགོ་འཁོར་མཁན་འགའ་ཤས་བྱུང་ཡོད།

ཡིན་ནའང༌། བོད་པའི་སེམས་ནང་རང་བཞིན་དུ་བོད་རྒྱ་མིའི་མངའ་ཁོངས་ཡིན་བསམ་པ་ཞིག་གཏན་ནས་མེད་ལ། རྒྱ་མི་དཔོན་པོ་ཡིན་བསམ་པའང་མེད། དཔེར་ན། ས་མཚམས་ལ་སྡོད་མཁན་ཤར་ངོས་དར་རྩེ་མདོར་ཆ་བཞག་ན། དངོས་གནས་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་ལ་སླེབས་ཡོད། བོད་ཨ་མདོ་ངོས་ལ་ཆ་བཞག་ན་ང་སྐྱེས་སའི་ས་ཆ་དེ་ཚོའི་གྲས་རྒྱ་མིའི་ས་མཚམས་ལ་སླེབས་ཡོད། དེ་ཚོའི་གྲས་ས་མཚམས་བྱས་ཏེ་རྒྱ་མི་དང་བོད་པ་ལ་ཕར་རྒྱབ་ཚུར་རྒྱབ་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད། དེ་ཚོས་ཚོང་ལས་དང་ཟ་ཁང་གཉེར་བའི་དོན་ལ་རྒྱ་སྐད་རྒྱག་མཁན་ཕྲན་བུ་ཡོང་གི་ཡོད་ན་ལས། རང་བཞིན་སེམས་ནང་ང་ཚོ་བོད་པ་ཡིན་བསམ་པ་ཞིག་མ་གཏོགས། རྒྱ་མི་ཡིན་བསམ་པ་ཞིག་མེད། རྒྱ་དང་བོད་གཉིས་རྩ་བ་ནས་ཐ་དད་སོ་སོ་ཡིན་སྙམ་པའི་བློ་དེ་ནི་དངོས་ཡོད་བདེན་པའི་གནས་ཚུལ་རེད་མ་གཏོགས། དགའ་མི་དགའ་བྱས་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་མ་རེད།

དཔེར་ན། རྟ་དང་བོང་བུའམ། ཡང་ན་རྟ་དང་དྲེལ་ལྟ་བུར་ཆ་བཞག་ན། མཉམ་དུ་འཆམ་པོ་བྱས་བསྡད་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། རྟ་རྟ་རེད། དྲེལ་དྲེལ་རེད། དེ་བཞིན་བོད་པ་དང༌། རྒྱ་མི་ཟེར་བ་དེ་གཉིས་དེང་སང་གི་གནས་ཚུལ་མིན་པར་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གི་སྔོན་ནས་འབྲེལ་བ་བྱུང་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྒྱ་རྒྱ་དང༌། བོད་བོད་བྱས་ནས་བསྡད་པ་ལས། བོད་པ་རྒྱ་མི་རྩ་བ་ནས་ཆགས་མེད། རྒྱ་མི་ཐོག་མར་ཡོང་དུས་བོད་པའི་སེམས་ནང་རང་བཞིན་དུ་རྒྱ་མི་སླེབས་བྱུང་ཞེས་ཕྱི་མི་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་བྱུང་སྙམ་པ་ཞིག་ཡོད། གོང་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་མགོ་མ་འཚོས་པར་དགའ་བསུ་བྱེད་མཁན་རེ་ཟུང་བྱུང་ཡོད་མདོག་ཁ་པོ་རེད། ཡང་རིགས་ཁ་ཤས་ནི། བོད་རིགས་ནང་ཁུལ་མ་འཆམ་པའི་རྐྱེན་ཞིག་འཕྲད། དེ་འདྲའི་དུས་ལ་རྒྱ་ནག་ནང་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་གསར་བརྗེ་ལངས་ནས་གཞུང་གསར་པ་ཞིག་ཚུགས། དེ་འདྲའི་དཔུང་ཆེན་པོ་ཞིག་སླེབས་ཡོང་དུས་མགྱོགས་ལོས་བལྟས་ནས་རྒྱ་མིའི་དམག་དཔོན་སར་འབྱར་འབྱར་བྱེད་པར་འགྲོ་མཁན་བྱུང་ཡོད།

དཔེར་ན། དཔོན་པོ་གཉིས་མ་འཆམ་པའམ། ཡང་ན་བླ་མ་གཉིས་མ་འཆམས་པ། ཡུལ་ཕན་ཚུན་མ་འཆམ་པ་ལྟ་བུ་དེ་འདྲ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་འཚོལ་བའི་དོན་ལ་རྒྱ་མིའི་སར་རྒྱུག་འགྲོ་མཁན་དེ་འདྲ་བྱུང་ཡོད། དེ་འདྲ་མ་གཏོགས་རྩ་བ་དངོས་གནས་བོད་པའི་ངོས་ནས་རྒྱ་མིར་དགའ་བསུ་བྱས་མེད།

དེ་ནས་རིམ་པས་རྒྱ་མིའི་བྱེད་སྟངས་གདུག་རྩུབ་ཆེ་རུ་སོང་ནས་བོད་པ་རྡོག་རོལ་གཏོང་རྐྱང་བྱེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་གསལ་དུ་འགྲོ་དུས། བོད་པ་ཚོས་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་རྟོགས་ནས་སྣ་ཚིག་སྟེ། མཐའ་མ་ ༡༩༥༥ ལོ་མཇུག་ནས་བཟུང་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་མང་པོ་ཞིག་ལ་རྒྱ་མིར་འཁྲུག་པ་རྒྱག་པའི་དུས་ཚོད་ཤར་བ་རེད། ༡༩༥༥ ལོ་མཇུག་དང་ ༡༩༥༦ གི་ལོ་འགོ་ནས་བཟུང་ཁམས་ཁུལ་ནས་རྒྱ་མིར་ངོ་རྒོལ་གྱིས་དངོས་སུ་འཛིང་རེས་གཏོང་བའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་བ་རེད། དེ་ནས་ཟི་ལིང་དང༌། ཨ་མདོའི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པའི་བོད་ས་ཁུལ་ཡོངས་ལ་གནས་ཚུལ་ཛ་དྲག་ཇེ་སྡུག་ཏུ་སོང་བ་རེད། དེ་ནས་ ༡༩༥༩ ལོ་དང༌། མཐའ་མ་ ༡༩༦༢ ཀྱི་གོང་ཙམ་བར་ཁམས་ཁུལ་གྱི་ས་ཁུལ་འགའ་ཤས་ལ་གོང་གསལ་གནས་ཚུལ་རྒྱུན་མཐུད་གནས་པ་རེད། དེ་བཞིན་་ ༡༩༦༩ ལོ་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ཟང་ཟིང་ཡོད་མུས་ཐོག་ལ་དཔེར་ན། སྙེ་མོ་ས་ཁུལ་ནས་རྒྱ་མིར་འཛིངས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་མང་པོ་ཞིག་ནས་ཧ་ལས་པའི་འཐབ་རྩོད་བྱས་ཡོད། དེ་ཚོ་ཕྱི་རོལ་ལ་མཉམ་སྤྲེལ་དང་གྱེན་ལོག་ཟེར་བའི་ནང་ཁུལ་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་པ་ཚོའི་འདུ་ཤེས་བཞག་སྟངས་ནི་དེ་ལ་ཁག་བཏགས་ནས་གོ་སྐབས་བཟུང་སྟེ་བོད་པ་དང་རྒྱ་མི་དབར་གྱི་འཐབ་རྩོད་རྣམ་པའི་ཐོག་བསྐྱོད་ཡོད། དེ་དུས་ཟང་ཟིང་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་ཀྱང༌། འཛམ་གླིང་ཐོག་ཁྱབ་བསྒྲགས་འགྲོ་ཐུབ་པ་བྱུང་མེད།

ད་རེས་ཉེ་ཆར་གནས་ཚུལ་ཡོང་སྐབས་ལྷ་སར་ཕྱི་རྒྱལ་མི་སྣ་ལྟ་སྐོར་བྱེད་མཁན་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ཙང་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཁྱབ་བསྒྲགས་རྒྱ་ཆེ་བྱུང་བ་རེད། དེའི་ཐོག་ནས་བོད་པར་ཤ་ཚ་དང་དོ་སྣང་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་ཤིང༌། ཁ་སང་ལྷ་སའི་གནས་ཚུལ་དེ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། ངས་འཛམ་གླིང་ཐོག་ངོ་ཤེས་པ་ཚོ་བརྒྱུད་དེ་བོད་པའི་བདེན་པའི་གནས་ཚུལ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ངའི་རྣམ་ཀུན་གྱི་ངོས་འཛིན་ལ། ང་རང་བོད་མིའི་རང་དབང་གཏམ་བརྗོད་པ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་གྱི་ཡོད་པ་མ་ཟད། གཞན་ལའང་དེ་འདྲ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དོན་གྱི་བདག་པོ་ནི་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་ཚོ་རེད། ངས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་མིང་འཁྱེར་ནས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་ཀྱི་འདོད་པར་གང་ཡོད་པ་དེ་བསྒྲུབ་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ངས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་ཀྱི་ཚབ་བྱེད་པ་མ་གཏོགས། ངས་འདི་ནས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་ལ་ཕར་བཀའ་གཏོང་རྒྱུ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མ་རེད། དངོས་གནས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་ལ་བསམ་ཚུལ་དང་རེ་འདུན་གང་ཡོད་པ་དེ་གཞི་ལ་བཞག་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་ཀྱི་ཚབ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ངའི་ལས་འགན་རེད་ལ། ང་རང་གི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་འདི་འདྲ་ཞིག་བཞག་གི་ཡོད།

བོད་ནང་གི་མི་ཚོས་གཞན་དབང་གི་འོག་ཏུ་ཁ་ནས་འདྲ་ཆགས་པོ་ཞིག་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། གཏིང་དམ་པ་རྒྱ་མི་ལ་དགའ་གི་མེད། ངས་འདི་ཁུལ་ནས་ལོ་བསྟུད་དེ་བོད་ཅེས་པ་འདི་རང་དབང་གི་ལུང་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། རྒྱ་ནག་དང་ཐ་དད་ཡིན། བོད་ལུང་པ་རྒྱ་མིས་བཙན་ཟོས་བྱས་སོང༌། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་ལ་བདེ་སྐྱིད་མི་འདུག་ཅེས་རྟག་ཏུ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ངས་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་དཔང་རྒྱབ་སྐྱོར་དུ་བོད་ནང་ནས་གནས་ཚུལ་ཡོང་དུས་ཕན་ཐོགས་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་འདུག དངོས་གནས་བོད་ནང་གི་མི་དམངས་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ནང་འདོད་པ་མ་ཁེངས་པའི་གནས་ཚུལ་ཤུགས་ཆེ་ཡོད་པ་མཐོང་དུས། དོན་དངོས་ར་འཕྲོད་ནས་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་འདུག སྐབས་དེར་ལྷ་སར་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་ཕལ་ཆེར་བརྒྱད་བརྒྱ་ནས་དགུ་བརྒྱ་བར་ཞིག་ཡོད་ས་རེད། ཁོང་ཚོའི་ནང་གི་མི་མང་པོ་ཞིག་དེ་སྔ་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་རྩ་བ་ནས་ཤེས་ཀྱི་མེད། བོད་ལུང་པ་ཞེས་དེ་སྔ་འགྲོ་མྱོང་མེད་པའི་ས་ཆ་གསར་པ་ཞིག་ཆགས་ཏེ་དེར་ལྟ་སྐོར་ལ་བསྐྱོད་པ་ཞིག་རེད། ས་གནས་ས་ཐོག་ལ་སླེབས་དུས་ས་ཆ་འདི་རྒྱ་ཡུལ་རེད་མི་འདུག་བསམ་པ་ཞིག་བློ་ལ་རང་བཞིན་དུ་འཆར་གྱི་འདུག་ཅེས་ཕྱི་རྒྱལ་བ་མང་པོས་ཤོད་ཀྱི་འདུག ལྷ་སར་སླེབས་པ་དང་འདི་རྒྱ་ནག་རེད་མི་འདུག་སྙམ་པ་ཞིག་ལམ་སང་མཚོན་གྱི་འདུག་ཟེར།

དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་རྒྱ་མིས་བོད་པར་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་སྟངས་དང༌། བོད་པས་རྒྱ་མིར་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་སྟངས། རྒྱ་མིས་བོད་མིའི་ཐོག་དབང་སྒྱུར་བྱེད་སྟངས་བཅས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རྣམས་ས་གནས་ས་ཐོག་ལ་གསལ་པོ་མཐོང་དུས་རང་བཞིན་དུ་བོད་པར་ཤ་ཚ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་འདུག ལྷ་སར་ཟང་ཟིང་བྱུང་རྗེས་ཕྱི་རྒྱལ་མི་མང་པོ་ཞིག་ཆཻད་མངགས་རྒྱ་གར་ལ་ཡོང་ནས་ངྷ་རམ་ས་ལར་ང་ཐུག་པར་སླེབས་བྱུང༌། ཁོང་ཚོས་དེ་སྔ་བོད་པ་རྒྱུས་མེད། ལྷ་སར་ལྟ་སྐོར་བསྐྱོད་དེ་གནས་ཚུལ་དངོས་སུ་མཐོང་དུས་ང་ཚོའི་སེམས་ལ་བཟོད་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག བོད་པ་ནི་དངོས་གནས་རང་བཞིན་ཡ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང༌། གཤིས་ཀ་ཤིན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་དེ་རང་དབང་བྲལ་ནས་མི་རིགས་གཞན་ཞིག་གིས་མནན་པ་མཐོང་དུས་བཟོད་ཐབས་རྩ་བ་ནས་མི་འདུག་ཅེས་ཤོད་མཁན་མང་པོ་བྱུང༌།

དཔེར་ན། དེའི་སྐོར་དངོས་བྱུང་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་བཤད་ན། ཕལ་ཆེར་ལོ་བཅུ་གྲངས་ཀྱི་སྔོན་ལ་ནོར་ཝེའི་ནས་ཡིན་པའི་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་ཆེད་མངགས་ངྷ་རམ་ས་ལར་ཡོང་ནས་ང་དང་ཐུག་བྱུང༌། ཁོང་གིས་བརྗོད་དོན། ཁོ་རང་བོད་ལ་ཐེངས་གཉིས་ཕྱིན་པ་ཡིན། ཐེངས་དང་པོ་འགྲོ་དུས་བདུན་ཕྲག་གཅིག་བསྡད་པ་ཡིན། བོད་ལ་འཛུགས་སྐྲུན་མང་པོ་བྱས་འདུག རྒྱ་མི་ཡག་པོ་རེད་སྙམ་པ་བྱུང༌། ཐེངས་གཉིས་པ་འགྲོ་དུས་བདུན་ཕྲག་གཉིས་བསྡད་དེ་གནས་ཚུལ་ལ་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་སྐབས་བོད་ལ་རྒྱ་མིས་ཡག་པོ་རྩ་བ་ནས་བྱས་མི་འདུག ཁོང་རང་ལ་ཆ་བཞག་ན་དེ་སྔ་རྒྱ་མི་ལ་དགའ་པོ་ཡོད། དགའ་པོ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁོང་རང་ཆོས་ལ་དགའ་གི་མེད། ཆོས་ཀྱིས་མི་ལ་བཤུ་གཞོག་གཏོང་གི་ཡོད་པས་ཡག་པོ་མ་རེད་སྙམ་གྱི་ཡོད།

དེར་བརྟེན། རྒྱ་མིས་བོད་ལ་ཆོས་རྩ་མེད་བཟོས་པ་ཡིན་ཙང་ཁོང་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང་ཟེར་གྱི་འདུག སྐད་ཆ་དེ་གང་འདྲ་འདུག་གམ། ཧ་ཅང་སྙིང་རྗེ་པོ་ཡོད། ཁོང་གི་སེམས་ནང་རྒྱ་མིས་བོད་ལ་ཆོས་མེད་པ་བཟོས་པ་དེ་དངོས་གནས་ཡག་པོ་རེད་སྙམ་པའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་མིར་ཤ་ཚ་དང༌། ཞེན་ཁོག་སླེབས་ཏེ་བོད་ལ་ལྟ་སྐོར་ཐེངས་གཉིས་ཕྱིན་པ་རེད། མཐའ་མ་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཏུ་བལྟ་དུས་རྒྱ་མིས་ཆོས་མེད་པ་བཟོས་པ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར། དངོས་གནས་བོད་པར་ཤ་ཚ་མེད་པའི་ཐོག་ནས་གཏོར་བཤིག་ཆེན་པོ་བཏང་འདུག དེར་བརྟེན་ཁོང་གི་བསམ་བློ་འགྱུར་སོང༌། རྒྱ་མིས་བོད་ནང་ཧ་ཅང་སྡུག་ཆགས་བྱས་འདུག ད་ཆ་ཁོང་གི་སེམས་ནང་བོད་པར་ཤ་ཚ་སླེབས་ཡོད་པ་འདི་ཕྱག་རྟགས་སུ་འབུལ་ཆེད་ངྷ་རམ་ས་ལར་ང་ཐུག་པར་ཡོང་བ་ཡིན། ད་ཕྱིན་ཁོང་གི་ཤ་ཚ་དེ་བོད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་བརྗོད་ཀྱི་འདུག དེ་ཚོ་ནི་བདེན་པའི་གནས་ཚུལ་གྱི་གཟི་འོད་འཕྲོ་གི་ཡོད་པའི་རྟགས་རེད། འདི་ཤོད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ད་རེས་ཉེ་ཆར་ལྷ་སར་གནས་ཚུལ་བྱུང་བ་དེས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་སྐབས་དེར་ཡོད་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་མང་པོ་ཞིག་རང་བཞིན་བོད་པར་ཤ་ཚ་སླེབས་ནས་བོད་པར་ཁག་མེད་པ་མཐོང་སྟེ་བོད་པའི་ཐོག་ལ་བདེན་པའི་བདེན་རྒྱབ་བྱེད་པའི་དོན་ལ་སོ་སོའི་ཐབས་ཤེས་གང་ཡོད་མ་སྐུལ་དང་ལེན་གྱིས་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ཞེས་ང་ལ་ཤོད་མཁན་མང་པོ་བྱུང༌། དེ་ཚོས་ཐབས་ཤེས་བྱས་ཏེ་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཁྱབ་བསྒྲགས་དཔེ་མི་སྲིད་པའི་ཤུགས་ཆེ་བྱུང་བ་རེད།

གཉིས་པ། ང་ཚོ་བོད་པའི་འཐབ་རྩོད་འདིར་ཕྱི་མིས་ཤ་ཚ་སླེབས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་བོད་པས་ཞི་བའི་ཐོག་ནས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པ་ལས། དྲག་པོའི་ཐོག་ནས་འཛིང་རེས་བཏང་སྟེ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་དེ་དངོས་གནས་ཡག་པོ་རེད་ཅེས་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག ང་ཚོའི་འཐབ་རྩོད་ལ་མིས་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ་དམིགས་བསལ་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཞིག་བརྗོད་པ་ནི། ཐོག་མར་སོ་སོའི་བདེ་སྡུག་གི་དོན་ལ་ཞི་འཇམ་གྱི་ཐོག་ནས་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་དང༌། ངོ་རྒོལ་སྐད་འབོད་བྱས། དེ་འདྲ་བྱེད་སྐབས་རྒྱ་མིའི་ལས་བྱེད་པས་བརྡུངས་པ་སོགས་རྣམ་འགྱུར་ཧ་ཅང་སྡུག་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་ཙང༌། གཞི་ནས་འུ་ཐུག་སྟེ་རྡོ་དང༌། ས་ཕག་གཞུ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུ་རེས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཕྲན་བུ་བྱུང༌། གཞུ་རེས་བཏང་བ་དེ་གནས་ཚུལ་ཐབས་སྐྱོ་པོ་ཞིག་རེད།

ཡིན་ནའང༌། བྱ་བ་ཚང་མ་རྟེན་འབྱུང་ཡིན་སྟབས་སྐབས་དེར་ཐབས་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཆགས་ཤིང༌། ཐོག་མར་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་རྣམ་འགྱུར་འཇམ་པོ་བསྟན་ཏེ་དངོས་གནས་བདེན་པའི་གནས་ཚུལ་ཤོད་པ་དང༌། མིས་ཟང་ཟིང་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ན་དཔུང་གིས་གནོན་པའི་རྣམ་འགྱུར་མ་བསྟན་པར་དྲང་པོ་དྲང་བཞག་གི་རྣམ་འགྱུར་ཞིག་བསྟན་ན་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་མ་རེད། རྒྱ་མིར་བདེན་པ་མེད་ཙང་ཧམ་པས་མནན་རྒྱུ་མ་གཏོགས་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་ཐུབ་པ་མེད་གཤིས། དེས་ན་སྔོན་མའི་བྱེད་སྟངས་དཔུང་གིས་གནོན་པའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་ནས་བོད་པར་ནག་ཐིག་རྒྱག་ཆེད་པར་རྒྱག་པ་སོགས་བྱེད་དུས། ག་རེ་བྱས་ཀྱང་མི་བདེ་བ་ཞིག་ཆགས་ཏེ་གཞུ་རེས་གཏོང་བའི་གནས་ཚུལ་ཐབས་སྐྱོ་བྱུང་བ་དེ་ནི་མ་དགོས་པ་ཞིག་རེད།

ད་ལྟ་ངས་ཤོད་དགོས་པ་ཞིག་ལ། དེ་འདྲའི་དུས་སུ་རྒྱ་མི་མེ་མདའ་འཁྱེར་བ་ཞིག་ལ་ས་ཕག་ཕོག་སྟེ་མེ་མདའ་ས་ལ་ཟགས་པ་དང༌། མེ་མདའ་དེ་བོད་པ་ཞིག་གིས་བསྒྲུགས་ཏེ་ལག་པར་སླེབས་ཀྱང་བེད་སྤྱོད་མ་བཏང་བར། མེ་མདའ་ས་ལ་བརྡབས་ནས་བཅགས་སོང་ཞེས་ཕྱི་རྒྱལ་དོ་སྣང་ཅན་ཚོས་བསྔགས་བརྗོད་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག བོད་པའི་ངོས་ནས་མི་བསད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་དྲག་པོའི་འཚེ་བའི་ལས་ཀ་མ་བྱས་པར། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ནས་བདེན་དོན་འཚོལ་ཐབས་བྱེད་པ་དེ་ནི་དངོས་གནས་ཧ་ལས་པ་ཞིག་རེད། གནས་སྐབས་བོད་པར་གྱོང་དང་ཕམ་ཁ་རག་གི་ཡོད་པ་མཐོང་གསལ་ཡང༌། དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད་བརྗོད་ཀྱི་འདུག ད་དུང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་ཚོས་ང་ལ་བརྗོད་པར། རྒྱ་མིས་བོད་པའི་ཐོག་མེ་མདའ་བརྒྱབ་པ་དེ་ཁོང་ཚོས་རང་སྲུང་གི་དོན་ལ་བརྒྱབ་པ་ཡིན་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང༌། དེ་ནི་རང་སྲུང་གི་དོན་ལ་བརྒྱབ་པ་ཞིག་གཏན་ནས་མ་རེད། རང་སྲུང་ཡིན་ན་མི་གཉིས་ཐད་ཀར་ཐུག་པའི་གནས་སྟངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཉེན་ཁ་སླེབས་ཏེ་མེ་མདའ་བརྒྱབ་པ་ཞིག་ཡིན་པས། དེའི་མདེའུ་ཐད་ཀར་འགྲོ་དགོས། ད་རེས་རྨས་མ་ཚོར་མདེའུ་ཕོག་སྟངས་གང་འདྲ་ཡིན་ཟེར་ན། མདེའུ་སྟེང་ནས་ཕོག་སྟེ་གཤམ་ནས་ཐོན་འདུག དེས་རྟགས་ག་རེ་བསྟན་ཡོད་ཅེ་ན། མེ་མདའ་རྒྱག་མཁན་དེ་མཐོ་ས་ཞིག་ལ་བསྡད་ནས་མེ་མདའ་བརྒྱབ་པའི་རྟགས་མཚན་གསལ་པོ་བསྟན་ཡོད། མཐོ་སར་སྡོད་མཁན་ལ་འོག་ནས་རྡོ་ཁ་ཤས་གཞུས་ན་ལས། མཐོ་སར་མུར་རྫོག་གི་ཉེན་ཁ་གང་ཡང་མེད། བྱས་ཙང་ཁོང་ཚོའི་མེ་མདའ་དེ་རང་སྲུང་མིན་པར་ཕར་རྒོལ་རང་རེད་བརྗོད་ཀྱི་འདུག གང་ལྟར་ཉེ་དུས་ལྷ་སར་གནས་ཚུལ་བྱུང་བ་དེས་བོད་དོན་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང༌། འཛམ་གླིང་ཐོག་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཀྱང་ཧ་ལས་པ་བྱུང་ཡོད།

ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་སེམས་ནང་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་འདི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་མདུན་ལ་བཏོན་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ཀྱང་གནས་ཚུལ་འདི་གསལ་པོ་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས། གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱ་མི་རིགས་ཁ་ཤས་སྙིང་རྗེ། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་མ་ཤེས་པར། ལོ་མང་རིང་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་དེ་ལྟར་ཡིན་ཤག་གིས་ཧ་ལོག་སྟེ། བོད་ཅེས་པ་འདི་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོས་སྔོན་མ་བཤད་པ་ལྟར་ཆེས་རྗེས་ལུས་དང་ཆེས་མུན་ནག ཆེས་གདུག་རྩུབ། ཆེས་ཀླ་ཀློའི་ལུང་པ་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་པོ་ཞིག་ལ། རྒྱ་མི་སླེབས་རྗེས་གཞི་ནས་ཡི་གེ་སློབ་ཀྱི་ཡོད་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ་དང༌། གཞི་ནས་ལྟོ་ཆས་ཟ་སྟངས་ཡག་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ། གཞི་ནས་བོད་པ་མི་ཆགས་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ། དེའི་གོང་ལ་བོད་པ་ཀླ་ཀློ་ཀླ་ནག་ཅིག་ལ་མཐོང༌། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་བོད་ལ་རྒྱ་མི་སླེབས་པའི་ཐུགས་རྗེ་བཀའ་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་པ་གཞི་ནས་མིའི་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་ཆགས་པ་ལས། དེ་སྔ་བོད་རྗེས་ལུས་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་རེད་སྙམ་པའི་ངོས་འཛིན་བྱས། བོད་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་འགྲོ་སོང་ཆེན་པོ་འདི་ཙམ་ཞིག་གཏོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱ་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་དབུགས་མི་ལྡེང་བ་དང༌། གནམ་གཤིས་མི་འཕྲོད་པའི་དཀའ་ངལ་དང་དུ་བླངས་ནས་རོགས་པ་བྱེད་པར་ཕྱིན་ཏེ། བོད་པར་ཕུགས་ཕན་གྱི་དྲིན་ཆེན་པོས་སྐྱོང་གི་ཡོད།

འོན་ཀྱང༌། བོད་པ་དེ་ཚོ་ནི་ཀླ་ཀློ་ཀླ་ནག་ཡིན་ཐག་ཆོད་རེད། དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་རྟགས་ལ་ཕར་དྲིན་གྱིས་སྐྱོང་མཁན་དེ་ལ། ཚུར་དྲིན་ལན་ལོག་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་འདུག་སྙམ་པའི་བསམ་བློ་འཁོར་གྱི་ཡོད་ས་རེད། ཁག་མི་འདུག བོད་པ་དེ་ཚོར་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་བྱས་ཀྱང༌། དེ་ཚོས་ཚུར་ཤ་ཚ་དང་ཁ་ལ་ཉན་པོ་བྱེད་ཀྱི་མི་འདུག་བསམ་པ་ཞིག་རྒྱ་མིའི་ནང་དྲན་མཁན་ཏན་ཏན་ཡོད་ས་རེད།

ཡང་རྒྱ་མི་རིགས་གཅིག་གིས་ཁོང་ཚོས་དངོས་གནས་རོགས་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་བསམ་པ་ཞིག་དང༌། བོད་པར་ཤ་ཚ་ཡོད་པ་ཞིག དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་བོད་པར་རོགས་པ་བྱས་པ་དེ། བོད་པའི་ངོས་ནས་ཀྱང་དངོས་གནས་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཐོག་ནས་དགའ་མོས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་བསམ་པ་ཞིག་ཁ་ཤས་ཀྱི་བསམ་བློར་འཁོར་ནས་མགོ་འཁོར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། ཕྱི་ལ་ཡོད་པའི་བོད་པ་ཉུང་ཤས་ཀྱིས་སྐད་ལོག་བརྒྱབ་པ་མ་གཏོགས། བོད་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་རྣམས་དངོས་གནས་རང་དབང་དང༌། འདྲ་མཉམ་ཡོད་པ་གང་ཅིའི་ཐོག་ཡག་པོ་ཡོད་བསམ་པ་ཞིག་གིས་ཁོ་རང་ཚོ་ཧ་ལོག་ནས་སྡོད་མཁན་ཏན་ཏན་ཡོད་ས་རེད།

དཔེར་ན། བོད་ཕྱི་ནང་འབྲེལ་བ་བྱུང་བའི་རྗེས་ལ་འདི་ནས་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པ་ཞིག་བོད་ལ་ཕྱིན་པ་རེད། སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པ་བོད་དུ་དང་པོ་འབྱོར་དུས་རྒྱ་མིའི་བསམ་བློའི་ནང་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་མི་ཡོང་དུས་བོད་པ་ཚོས་དགའ་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་ཕར་བཞག ངོ་རྒོལ་གྱི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་གྱི་རེད་བསམ་པ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡོད་པ་འདྲ། དེའི་རྗེས་ལ་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་ཞིག་གོ་བྱུང༌། རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་ནས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལ་སྐད་ཆ་དྲིས་ཏེ། ཨ་མདོ་ཁུལ་ལ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་མི་ཡོང་དུས་དགའ་པོ་བྱེད་མཁན་གང་འཚམས་འདུག ལྷ་སར་ཡོང་ན་གང་བྱེད་ཀྱི་རེད་དམ་ཞེས་འདྲི་དུས། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་བོད་ནང་ལོ་ཉི་ཤུའི་རིང་སློབ་གསོ་མཐར་ཕྱིན་པ་བཏང་ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སློབ་གསོ་ཨང་ཀི་དང་པོ་ཐེབས་ཏེ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་མི་ཡོང་དུས་ངོ་ཚ་དགོས་པ་དང༌། ཁ་སྐྱེངས་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡོང་གི་རེད་ཅེས་ཕལ་ཆེར་བཤད་པའི་གནས་ཚུལ་འདུག

དེར་བརྟེན་རྒྱ་མི་རང་གི་ངོས་ནས་གནས་ཚུལ་མ་ཤེས་པར་ཧ་ལོག་སྟེ་སྡོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། མཐའ་མ་སྐུ་ཚབ་ལྷ་སར་འབྱོར་བའི་སྐབས་ལ་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ནས་ཧ་ཅང་དགའ་པོའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་པ་རེད། ལྷག་པར་རྣམ་ཀུན་གསར་བརྗེ་པ་དང༌། ཡར་ཐོན་པ་ཞེས་ཤོད་སའི་མི་དེ་ཚོ་སྔོན་དང་པོར་རྒྱུག་ནས་རྒྱ་མི་ཚོ་ཧོན་འཐོར་བའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་འདུག

ཉེ་དུས་ཀྱི་ལྷ་སའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཆ་བཞག་ན། བདུན་ཅུ་དོན་དགུ་དང༌། བརྒྱད་ཅུ་ལོ་ནས་བཟུང་སྲིད་བྱུས་ལྷུག་གཏོང་བྱས་ནས་ཆོས་དད་རང་མོས་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ། དེ་སྔའི་གཡོན་ཐལ་གྱི་ནོར་འཁྲུལ་རྣམས་སེལ་ནས་ད་ཆ་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་ཚོ་རྒྱ་མིར་ཤ་ཚ་གསར་པ་དང༌། དགའ་ཞེན་གསར་པ་སླེབས་ཡོད་སྙམ་སྟེ་྄སྡོད་པའི་སྐབས་ལ་ཡང་བསྐྱར་གནས་ཚུལ་གསར་པ་ཞིག་ཐོན་ཡོང་དུས། ཡང་རྒྱ་མིའི་བསམ་བློའི་ནང་གཞི་ནས་བརྟག་དཔྱད་གསར་པ་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། བསམ་བློ་གསར་པ་ཞིག་གཏོང་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཆགས་ཡོད་བཟོ་འདུག

ད་རེས་ལྷ་སའི་གནས་ཚུལ་དེ་གཅིག་ནས་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཁྱབ་བསྒྲགས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དང༌། གཉིས་ནས་རྒྱ་མི་རང་གི་ལས་བྱེད་པ་དང༌། རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ཆ་བཞག་ན་གཞི་ནས་བོད་དོན་དེ་ཁ་ནས་ཞེ་པོ་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་བཤད་པ་གཅིག་པུས་ལ་མི་དག་པར། དངོས་གནས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་པའི་བསམ་བློ་གསར་པ་ཞིག་བཏང་ནས་ཏན་ཏན་མ་བྱས་ན་མི་འགྲིགས་པའི་གནས་ཚུལ་མཐོང་ཤུགས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ནས་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང༌། ད་རེས་གནས་ཚུལ་འདིའི་ཐོག་ནས་མི་མང་པོ་ཞིག་འདས་གྲོངས་སོང་བ་དང༌། མང་པོ་ཞིག་བཙོན་དུ་ཚུད་པ་རེད། ཁ་ས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་གསར་འགྱུར་ཐོག་འཁོད་པར་གཞིགས་ན། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་བོད་ལ་ཕེབས་ནས་ཁོང་གིས་ཐུགས་ཁུར་བསྐྱེད་པའི་འོག་མི་གྲངས་བརྒྱད་ཅུ་ཙམ་གློད་བཀྲོལ་བཏང་བ་རེད་ཅེས་འཁོད་འདུག གསར་འགྱུར་དེའི་འབྱུང་ཁུངས་རྒྱ་ནག་ནས་བཤད་པ་ཞིག་རེད། ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བཙོན་ཁང་ཆེ་ས་ཞིག་ནས་མི་བརྒྱད་ཅུ་ཐམ་པ་གློད་བཀྲོལ་བཏང༌། ཡང་ས་ཆ་ཁུག་ཀྱོག་གཞན་ཞིག་ནས་མི་འཛིན་བཟུང་བྱེད་པ་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་རེད། རྒྱ་མིའི་བྱེད་སྟངས་ཧ་ཅང་མཁས་པོ་དང༌། རྫུན་གཏམ་ཤོད་རྒྱུར་ཧ་ལས་པ་ཡོད།

ཉེ་ཆར་ལྷ་སར་དམིགས་བསལ་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲད་པའི་ཉེན་རྟོགས་པ་ལྔ་བརྒྱ་ནས་ཆིག་སྟོང་བར་སླེབས་པ་དེ་དག་རྗེས་སུ་ཕྱིར་ལོག་བྱས་པ་རེད་ཅེས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ་དང༌། དོན་ངོ་མ་ལྷ་ས་ནས་ཐོན་ཁུལ་བྱས་ཏེ་ས་གནས་གཞན་ལ་བསྡད་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་བརྗོད་ཀྱི་འདུག འདྲ་མི་འདྲ་བྱེད་རྒྱུ་འདུག བྱས་ཙང༌། བཙོན་པ་བརྒྱད་ཅུ་གློད་པ་རེད་ཟེར་བ་དེ་ཡང་ངོ་ཐོག་གང་འདྲ་ཡིན་མི་ཤེས། ང་ཚོས་ཐོས་པར་གཞིགས་ན་ད་རེས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེས་རྐྱེན་པས་བཙོན་ཁང་དུ་ཚུད་པ་ཕལ་ཆེར་མི་ལྔ་བརྒྱ་ནས་སྟོང་ཕྲག་ཡས་མས་ཤིག་ཡོད་འདུག གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་ཤེས་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་ཁག་པོ་རེད།

བཙོན་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཚོར་གནམ་ཐག་རྒྱག་པ་དང༌། ཉེས་རྡུང་གཏོང་བ་སོགས་ནི་དངོས་གནས་ཧ་ཅང་གི་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། ཤི་མཁན་ཚོ་དང༌། ད་ལྟ་བཙོན་ལ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བཞིན་པ་ཚོ། དེ་ལ་དེ་བརྟེན་གྱི་ཕ་མ་སྤུན་ཉེ་དང༌། བཟང་ཚང་བུ་ཕྲུག དགའ་ཉེ་བློ་དཀར་སོགས་མང་པོ་ཞིག་དངངས་སྐྲག་གི་འོག་ལ་སྡོད་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་གསར་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། འདས་གྲོངས་སོང་བ་ཚོར་ཆ་བཞག་ན་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་དམིགས་ཏེ་སྲོག་བློས་བཏང་བ་རེད། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་བརྟེན། ཁོང་ཚོས་ལས་བཟང་པོ་བསགས་པ་ལས། ལས་ངན་པ་བསགས་ཡོད་པ་མ་རེད་སྙམ་གྱི་འདུག ད་ལྟ་བཙོན་ཁང་ནང་ཡོད་པ་ཚོ་གང་མགྱོགས་ཐོན་ཐུབ་པ་དང༌། སྡོད་པའི་རིང་ལ་སྡུག་སྦྱོངས་མི་ཡོང་བའི་ཆེད་ང་ཚོ་ད་ལྟ་མི་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ཙང་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་གི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གང་ལྟར་དེ་ཚོ་ཚང་མར་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་ཡོད།

ཁ་སང་བོད་ནང་གནས་ཚུལ་བྱུང་རྗེས་ངྷ་རམ་ས་ལར་ཚགས་པར་འགོད་མཁན་དེ་འདྲ་ཐུག་པ་རེད། དེ་ནི་གཙོ་བོ་ཚགས་པར་འགོད་མཁན་མང་པོ་ཞིག་གིས་དོ་སྣང་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་བྱས་ནས་ང་ལ་སྐད་ཆ་འདྲི་དགོས་ཡོད་བརྗོད་པ་ལས་ང་ཚོས་འདི་ནས་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་ཚགས་པར་འགོད་མཁན་ལ་སྐད་ཆ་བཤད་རྒྱུ་ཡོད་ཡོང་རོགས་ཞེས་བརྗེོད་མེད། དེ་དུས་ཚགས་པར་འགོད་མཁན་ནས། ད་རེས་བོད་ནང་ཞི་བའི་ངོ་རྒོལ་བྱས་པ་རེད། དེ་ལ་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་དམ་ཞེས་དྲི་གི་འདུག དེ་ལའང་ང་རང་བོད་པ་ཞིག་རེད། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་མགྲིན་ཚབ་པ་ངས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། ངའི་ངོས་འཛིན་ལའང་དེ་རང་ཡོད། དོན་གྱི་བདག་པོ་བོད་ནང་གི་མི་རྣམས་རེད། དོན་གྱི་བདག་པོས་བེད་སྤྱོད་གང་འདྲ་ཞིག་བྱེད་དགོས་པ་དེ་བོད་མི་རང་གིས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་རེད་ལ། བོད་མི་རང་ལ་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་དབང་ཆ་ཡང་ཡོད། དེ་ལ་ངས་གང་ཡང་ཤོད་དགོས་དོན་མེད། ད་རེས་དངོས་སུ་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་བྱས་པ་དེ་དག་ལ་ངས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་དང་ཡོད་ཅེས་བཤད་པ་ཡིན།

ཡང་གསར་འགྱུར་འགོད་མཁན་ཞིག་གིས་འོ་ན་ཞི་བའི་ཐོག་ནས་བཀའ་ལ་མི་ཉན་པར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་འགྲོ་སྟངས་དབྱིན་ཇིའི་ཚིག་ཅིག་ཡོད་པ། སྔོན་མ་གྷན་རྡིས་ལག་ལེན་གནང་ཡོད། དེ་འདྲའི་ཐོག་ལ་ངས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་རེད་དམ་ཟེར་གྱི་འདུག རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་རེད་ལབ་པ་ཡིན། དེ་ལ་རྗེས་སུ་རྒྱ་མིས་ཚིག་རྩ་བསྒྲུགས་ཏེ་ཁོང་ཁྲོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག ཁྱད་པར་མི་འདུག རྒྱ་མི་ཁོང་ཁྲོ་ཟ་ནས་ཁོ་རང་རྐང་པ་བརྡབས། ལག་པ་བརྡབས་ཏེ་སྡོད་ཀྱི་ཡོད་ན་མ་གཏོགས། ང་ལ་གནོད་ཀྱི་མི་འདུག ངས་གསུང་ཆོས་སྐབས་རྟག་པར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་ཁྲོ་ཞེས་པ་དེས་ཁོང་ཁྲོ་བྱེད་མཁན་ཁོ་རང་སེམས་པ་མ་སྐྱིད་པ་བཟོ་རྒྱུ་མ་གཏོགས། གཞན་གྱི་ཕན་ཐོགས་གང་ཡང་མེད། ང་ལ་ག་རེ་ལབ་ཀྱང་ཁྱད་པར་རྩ་བ་ནས་མི་འདུག

རྒྱ་མི་ལ་ཆ་བཞག་ན་ང་ཚོའི་ཁྱིམ་མཚེས་རེད། རྒྱ་མིས་འཛམ་གླིང་ཐོག་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་ཚད་མཐོ་པོ་ཡོད་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་ཡག་པོ་རེད། ང་ཚོས་རྒྱ་མི་ལ་དགའ་པོ་དང་ཤ་ཚ་བྱེད་པ་ལས། རྒྱ་མི་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་མེད། ང་ཚོར་ག་རེ་འགྲིག་གི་མི་འདུག་ཟེར་ན། རྒྱ་མི་བོད་ལ་ཡོང་བ་རེད། རྒྱ་མི་བོད་ལ་ཡོང་བར་ཧ་ལས་རྒྱུ་གང་ཡང་མི་འདུག ཡིན་ནའང༌། རྒྱ་མི་བོད་ལ་ཡོང་ནས་བོད་པ་སྡུག་པོ་མྱོང་དགོས་པ་ཞིག་དང༌། རྒྱ་མི་ངོ་ཚ་ནས་སྡོད་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀར་མ་དགོས་པ་ཞིག་རེད། རྒྱ་མི་བོད་ལ་སླེབས་ནས་བོད་པས་ཧ་ཅང་གི་སྡུག་པོ་མྱངས་པ་དང༌། མུ་གེ་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་རེད། འདི་ཁུལ་གཉེན་འཕྲད་ལ་ཡོང་མཁན་བོད་པ་མི་རེ་ངོ་རེའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོ་ཐུག་སྐབས་ཕ་ཤི་སོང༌། མ་ཤི་སོང༌། ཨ་ཞང་ཤི་སོང༌། ཨ་ཁུ་ཤི་སོང༌། སྤུན་མཆེད་ཤི་སོང་ཟེར་བ་དང༌། དེ་ཚོ་ཡང་རྒྱ་མིས་དམར་གསོད་བཏང་སོང༌། བཙོན་ཁང་དུ་ཤི་སོང༌། ལྟོགས་ཤི་ཐེབས་སོང༌། སྡུག་ཤི་ཐེབས་སོང་ཟེར་བ་དེ་འདྲ་ཁྱིམ་རེ་རེའི་ནང་ལ་གང་ལྟར་རྒྱ་མི་སླེབས་པས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་རྐྱེན་གློ་བུར་བས་མི་མ་ཤི་བ་ཧ་ལམ་མི་འདུག དེ་ག་རེ་བྱས་པ་རེད་དམ། རྒྱ་མི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རེད་འདུག་གམ། བོད་ལ་རྒྱ་མི་སླེབས་ནས་དབང་བསྒྱུར་བའི་གྲུབ་འབྲས་ལ་བོད་པ་སྡུག་བསྔལ་ཀྱི་ནང་དུ་ཚུད་ནས་སྡོད་དགོས་པ་ཞིག་དང༌། རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོར་ཆ་བཞག་ནའང་བོད་མེས་རྒྱལ་དང་ཁ་བྲལ་ཐབས་ཡོད་པ་མ་རེད་ཅེས་མ་ཎི་བགྲང་བགྲང་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག དེ་ག་རེ་བྱས་ནས་བགྲང་དགོས་བྱུང་བ་རེད། བོད་རྒྱ་མིའི་མངའ་ཁོངས་ཕྱི་ནང་སུས་བལྟས་ཀྱང་བསྙོན་དུ་མེད་པའི་རྩོད་མེད་ཅིག་ཡིན་ན། དེ་འདྲའི་མ་ཎི་བགྲང་བགྲང་ཤོད་དགོས་དོན་མི་འདུག བོད་མེས་རྒྱལ་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་རེད་ཅེས་རྟག་པར་ཤོད་ཀྱི་འདུག

དཔེར་ན། ང་ཚོར་རྒྱ་མི་དེ་འདྲ་ཐུག་སྐབས་ང་རང་ལའང་གནས་ཚུལ་འདི་འདྲ་ཁ་ཤས་བྱུང་ལ། བོད་པ་གཞན་མང་པོར་ཡང་གནས་ཚུལ་དེ་ག་རང་བྱུང་འདུག ང་ཚོ་གནམ་གྲུ་དང༌། མེ་འཁོར་ནང་འགྲོ་སྐབས་རྒྱ་མི་དེ་འདྲ་ཐུག་སྟེ་ང་ཚོ་ཤར་ཕྱོགས་པའི་མི་གཅིག་པ་ཆགས་ཡོད་དུས་ཐོག་མར་དགའ་པོ་བྱས་ཏེ་ཕན་ཚུན་སྐད་ཆ་ཤོད་རེས་ཀྱི་ནང༌། ཡུལ་གང་ནས་ཡིན་དྲིས་པར་བོད་པ་ཡིན་ལབ་སྟེ་ངོ་འཕྲོད་པའི་སྐབས། རྒྱ་མི་ཚོ་གདོང་དམར་པོ་ཆགས་ཏེ་ད་གིན་སེམས་ཐག་ཉེ་མདོག་གི་དགའ་པོ་བྱེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་དེ་འགྱུར་ནས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་མི་བདེ་བ་བྱེད་པ་དང༌། ཁ་ཤས་སྡོད་ས་ཡང་སྤོས་འགྲོ་གི་འདུག རྒྱ་མི་ཚོ་ངོ་ཚ་གི་ཡོད་པ་རེད། གང་ལྟར་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་སྟངས་དེས་རྒྱ་མི་ངོ་ཚ་ནས་སྡོད་དགོས་པ་ཞིག་དང༌། བོད་པ་སྡུག་བསྔལ་ནང་སྡོད་དགོས་པའི་གཉིས་སྡུག་ཅིག་མ་གཏོགས། ཡག་པོ་གང་ཡང་མི་འདུག

དེས་རྐྱེན་བྱས་ནས་རྒྱ་གར་ཐོག་ཡིན་ནའང་དཀའ་ངལ་དང་ཉེན་ཁ་གསར་པ་ཞིག་འཕྲད་ཡོད། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་འཛམ་གླིང་ཐོག་མི་འབོར་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་དང༌། ཤར་ཕྱོགས་ལུང་པའི་ནང་སྟོབས་ཆེ་ཤོས་རེད། ཁོང་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཆ་བཞག་ན། བོད་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་ཤིན་ཏུ་གནད་དོན་ཆེན་པོར་ཐུག་ཡོད། རྒྱ་མིས་འཕྲལ་སེལ་གྱི་གཏམ་འདོད་དང༌། ང་རྒྱལ་མ་བྱས་པའི་ཐོག་ནས་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་བསམ་བློ་གཞི་ལྷིང་པོ་ཞིག་བཏང་ན། བོད་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱ་དཀར་ནག་གི་གནས་ཚུལ་དང་ཡང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་དཀར་ནག་གི་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་གཙོ་བོ་ནི་དེ་གཉིས་དབར་དམག་འཁྲུག་མི་ཡོང་བ་དང༌། དེ་གཉིས་ཀས་དམག་གི་ཐོག་དམིགས་བསལ་འགྲོ་སོང་གཏོང་མ་དགོས་པར། སོ་སོའི་ལུང་པའི་དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ཐོག་ལ་འགྲོ་སོང་གཏོང་ཐུབ་པའི་གཉིས་ཀར་ཁེ་ཕན་ཡོད་པ་ཞིག་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་བཟོ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཏན་ཏན་རེད། རྡོ་དོན་སྙིང་པོ་རྒྱ་རྒྱ་ཡུལ་ན་སྐྱིད། བོད་བོད་ཡུལ་ན་སྐྱིད་ཅེས་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་སྐུ་དུས་ནས་གནས་ཚུལ་དེ་ཡོད། ང་ཚོའི་གནས་ཚུལ་ཡང་དེ་ཡིན། ང་ཚོས་སོ་སོའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་པ་ལས། ང་ཚོ་རྒྱ་མི་ལ་ངོ་ལོག་པ་དང༌། རྒྱ་མིར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པ་གང་ཡང་མིན། བར་ལམ་གྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ཚོ་ཤིན་ཏུ་ཡག་པོ་བྱུང་འདུག གཞན་དག་མང་པོ་བཤད་རྒྱུ་མེད། སྔོན་མ་བཤད་པ་རྣམས་བར་ལམ་དེབ་ཐོན་ཡོད་པ་དེ་ནས་ཤེས་ཀྱི་རེད།

ད་ལྟའི་དུས་སྐབས་འདིར་འཛམ་གླིང་ཐོག་འགྱུར་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་བཞིན་ཨུ་རུ་སུས་གཙོས་པའི་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་འགྲོ་གི་ཡོད། རྒྱ་ནག་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་འགྲོ་གི་ཡོད། ཉེ་ཆར་ཏང་གི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་གསུམ་པ་ཚོགས་པའི་རྗེས་ལ། ལས་ཀ་གནད་ཡོད་སའི་སྣེ་ལ་སླེབས་པའི་མི་ཕལ་ཆེ་བ་ལྟོས་ས་ལྟོས་འཇོག་གིས་བསམ་བློ་གུ་ཡངས་པོ་ཡོད་པའི་བཟོ་འདུག་པར་བརྟེན་འགྱུར་བ་ཏན་ཏན་འགྲོ་གི་ཡོད།

ཉེ་ཆར་ལྷ་སར་གནས་ཚུལ་བྱུང་རྗེས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་ང་ཚོ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་འདི་མུ་མཐུད་བཟུང་འདོད་ཡོད་པའི་བཟོ་འདུག ང་ཚོར་ཆ་བཞག་ན་ང་ཚོས་སྡུག་སྐད་རྒྱག་གི་རེད། ད་ལྟ་ལབ་པ་བཞིན་ང་ཚོས་སོ་སོའི་ཐོབ་ཐང་གི་དོན་ལ་སྡུག་སྐད་རྒྱག་གི་ཡོད། ང་ཚོས་རྒྱ་མི་རིགས་དང༌། རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་མི་དགའ་བ་བྱེད་ས་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མ་རེད། ཐོབ་ཐང་ནི་དུད་འགྲོ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་སོ་སོའི་འདོད་དོན་རྩོད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་ཙང༌། ང་ཚོས་མུ་མཐུད་ནས་རྒྱ་མི་དང་འབྲེལ་བ་བྱེད་འདོད་ཡོད་ལ། འབྲེལ་བ་མུ་མཐུད་གནས་ཐུབ་ན་སྙམ་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད།

རྩ་བ་ང་རང་ཚོའི་དོན་དག་འདི་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པས་དོན་ཆེན་བསྒྲུབ་པར་ངང་རིང་ཟེར་བ་བཞིན། ལམ་སང་ལོ་གཅིག་གཉིས་ཀྱི་ནང་ལ་མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། ཡིན་ནའང་གཞིས་བྱེས་ཚང་མས་མུ་མཐུད་ནས་མི་རེ་རེའི་མཇིང་པར་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་གི་རྡོག་ཁྲེས་རེ་འཁུར་ནས། འཐབ་རྩོད་འདི་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་དང༌། ཡ་རབས། ཞི་བདེ་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་བསྐྱངས་ན་ང་ཚོའི་བདེན་པའི་མཐའ་གསལ་ཏེ་གནས་ཚུལ་ཡག་པོ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་རེད་སྙམ་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་བློ་བདེ་པོ་གྱིས། ལམ་སང་ཡོངས་གྲགས་བྱས་ཏེ་གོ་བསྡུར་བྱེད་རྒྱུ་ཡོང་ཐུབ་ཐབས་ཡོད་པ་མ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་དུས་ལ་སླེབས་སོང་ན་དངོས་ཤུགས་བརྒྱུད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ང་ཚོས་བོད་ནང་གི་མི་ཚོར་བྱེད་ཕྱོགས་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད་ཅེས་ཤོད་རྒྱུ་དང༌། བཙན་བྱོལ་ལ་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོར་ཡང་གསལ་པོ་བཤད་དེ། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ག་ལེ་ག་ལེར་ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ་མ་གཏོགས། དཔེར་ན། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་དང་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་རེད།

དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་གང་འདྲ་ཞིག་བྱེད་གྲབས་ཡོད་ང་ཚོས་ཤེས་ཀྱི་མེད་ཟེར་བ་དེ་འདྲ་ཡོང་རྒྱུའི་བློ་གཡེང་གཏན་ནས་བྱེད་མི་དགོས། ཤེས་སོང་ངམ། ང་ལྟ་ང་ཚོ་འབྲེལ་བ་མཐུད་པ་ཙམ་རེད་མ་གཏོགས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་ལ་སླེབས་མེད། ད་ལྟ་བར་གྱི་གནས་ཚུལ་འདི་འདྲ་རེད། མ་འོངས་པར་ངོ་ཐོག་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་མཚམས་ལ་སླེབས་སོང་ན། བྱེད་ཕྱོགས་རྣམས་ང་ཚོའི་འཆར་གཞི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་འདི་འདྲ་ཡིན། གོ་རིམ་འདི་འདྲ་བསྒྲིགས་ཡོད་ཅེས་གཞིས་བྱེས་མི་དམངས་ཡོངས་ལ་གང་ཐུབ་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་བརྒྱུད་དེ་གོ་བསྡུར་གྱི་ཐོག་ནས་ག་ལེ་ག་ལེར་ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུའི་རྩིས་གཞི་ཡོད།

ད་བར་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་ཚང་མས་ཧ་ལས་པའི་སྙིང་སྟོབས་དང༌། དད་པ་དམ་ཚིག་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཐོག ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་མ་བརླག་པ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་སྐྱེ་པའི་གནས་ཡིན་པས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ལྷག་པར་བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་དངངས་སྐྲག་ཆེན་པོ་དེ་འདྲ་ཞིག་དང༌། སྡུག་བསྔལ་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ལ་བསྡད་ཡོད། ཡིན་ཀྱང་གནས་སྟངས་དེའི་འོག་གཉའ་མ་ཆག་པར་བསྡད་པ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་གི་ཡིན།

ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་ལ་བོད་ནང་རང་མི་རང་ལས་ཐུབ་པ། དེ་རིང་ཁ་སང་རྒྱ་མིས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རང་སྐྱོང་ཟེར་བའི་མིང་དོན་མཚུངས་པ་ཞིག་ཡོད་མདོག་གི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་ཆེད་ལས་ཁུངས་མང་པོའི་ནང་བོད་རིགས་མང་ཙམ་སླེབས་པའི་ཐབས་ཤེས་ཤིག་བྱེད་ཀྱི་འདུག ནང་དོན་མཐའ་མའི་དབང་ཆ་བོད་པའི་ལག་པར་ཡོད་རུང་མེད་རུང༌། བོད་པ་མང་དུ་གཏོང་བའི་ལས་ཀ་བྱས་པ་དེ་དགའ་བསུ་ཞུ་འོས་ཀྱི་ཡག་པོ་རེད། ང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་གོ་སྐབས་འདི་བཟུང་སྟེ་སོ་སོས་འགན་འཁུར་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

རྒྱ་མིའི་མདུན་ལ་བོད་པས་འཇོན་གྱི་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་མིན་པར། བོད་པར་འགན་བསྐུར་ཏེ་ཚུར་ཆ་བཞག་ན་ང་ཚོས་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཞིག་ངེས་པར་དུ་ཡིན་གཅིག་མིན་གཅིག་སྟོན་དགོས། དེ་དང་འབྲེལ་ནས་སློབ་སྦྱོང་ལ་དོ་སྣང་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། སློབ་གྲྭ་རྒྱ་མིས་བཙུགས་པ་རེད་ཅེས་སློབ་གྲྭར་གཏོང་འདོད་མི་བྱེད་པའི་གཏི་ཐུག་གི་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་མེད། ངེས་པར་དུ་བུ་ཕྲུག་སློབ་གྲྭར་གཏོང་དགོས། སློབ་གྲྭར་བཏང་ནས་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་མེད་པ་དང༌། བོད་ཡིག་མེད་ན་དེ་འདྲའི་ཐོག་ལ་རྩོད་པ་རྒྱག་དགོས། དཔེར་ན། རྒྱ་མིའི་ཤོག་དངུལ་ལ་ཆ་བཞག་ན་དེའི་ཐོག་བོད་ཡིག་བྲིས་ཡོད། བོད་པའི་ཡི་གེར་ཆ་བཞག་སྙིང་མ་འདོད་ཀྱང་ཆ་བཞག་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཏེ་ཤོག་དངུལ་ཐོག་བོད་ཡིག་བྲིས་ཡོད། དེ་འདྲ་ཡིན་ན་བོད་པར་བོད་ཡིག་སློབ་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ཞིག་ངེས་པར་དུ་ཡོད་དགོས། དེ་ཁྲིམས་འགལ་བྱས་པ་མ་རེད། དེ་ལ་རྒྱ་མིས་དྲག་གནོན་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད། སློབ་སྦྱོང་འདོད་པ་ཁེངས་པ་མེད་པའི་གྲས་ལ་བོད་ཡིག་བསླབ་དགོས་ཀྱི་འདུག བོད་པའི་དགེ་རྒན་འཛུགས་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་རྩོད་པ་བརྒྱབ་ཆོག་གི་རེད། ངེས་པར་དུ་བོད་པ་ན་གཞོན་འཚར་ལོངས་བྱེད་མཁན་ཚོ་སློབ་སྦྱོང་ཡོད་པ་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། སློབ་སྦྱོང་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས། ཤེས་སོང་ངམ།

དེ་ནས་བོད་ནང་ཆོས་དད་རང་མོས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་ཡོང་བའི་སྐབས་ལ་ལྷ་ཁང་དང༌། དགོན་པ་བཞེངས་པའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་འདུག དེ་རྩ་བ་ཡག་པོ་རེད། ལྷ་ཁང་དང་དགོན་པ་རྩ་བ་ནས་མེད་པའི་གྲོང་གསེབ་དེ་འདྲ་ལ་ལྷ་ཁང་ཆུང་ཆུང་འདྲ་བཞེངས་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་འདུག གང་ཡིན་ཞེ་ན། མི་རབས་གསར་པ་ཚོར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་འདི་རེད། བོད་ཁ་བ་ཅན་གྱི་ལྷ་སྐལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་འདི་རེད་ཅེས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ཏེ་བསམ་བློར་བག་ཆགས་གསར་པ་སླེབས་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཡོད།

འོན་ཀྱང༌། རྒྱས་སྤྲོས་ཆེན་པོ་བྱས་ན་ཡག་པོ་མི་འདུག དགོན་པ་ལྷ་ཁང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་དོན་ལ་བཞེངས་ཀྱི་ཡོད། དངོས་གནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་བསམ་གྱི་ཡོད་ན། ནང་པའི་ཆོས་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། ནང་ཆོས་སློབ་སྦྱོང་ལ་དེ་ཙམ་གྱི་དོ་སྣང་མ་བྱས་པར། ལྷ་ཁང་སྟོང་པ་ཞིག་བཞེངས་པར་ཧ་ལས་ཏེ་སྡོད་པའི་བྱེད་སྟངས་ནི་བྱབ་ཆུང་རེད། ཆོས་དད་རང་མོས་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་གོ་སྐབས་ཕྲན་བུ་བྱུང་དུས། ངེས་པར་དུ་ནང་ཆོས་སློབ་སྦྱོང་བྱས། ནང་ཆོས་ཕྲན་བུ་ཤེས་མཁན་ཚོར་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་རོགས་ཞེས་བརྗོད། དེ་ལྟར་བྱས་ཏེ་སོ་སོས་དད་པ་བྱེད་སའི་ནང་པའི་ཆོས་འདི་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱེད་དགོས། སོ་སོས་དད་པ་བྱེད་པ་འདི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཐོག་ནས་དད་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། ལྷ་ཁང་བཞེངས་པ་དེ་ཚོ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དད་པའི་ཐོག་ནས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡིན་དུས། ཆོས་ཤེས་པ་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

དཔེར་ན། སོ་སོར་འགྲོ་སོང་གཏོང་རྒྱུ་ཡོད་ན། ཆོས་ཤེས་པའི་དོན་དུ་དཔེ་ཆ་པར་འདེབས་བྱེད་པའམ། ཡང་ན་དཔེ་ཆ་འབལ་པོ་བཟོ་བའི་དོན་ལ་འགྲོ་སོང་བཏང་ན་ཡག་པོ་རེད། དགོན་པ་ལྷ་ཁང་མང་པོ་བརྒྱབ་ན་ཡང་ཉི་མ་གཅིག་རྒྱ་མིས་ག་རེ་བྱེད་གྲབས་ཡོད་མི་ཤེས། དཔེར་ན། ད་རེས་ཉེ་ཆར་གྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ཆ་བཞག་ན། སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་ལ་རྒྱ་མིས་ལས་དོན་རུ་ཁག་བཙུགས་ཏེ་དམ་བསྒྲགས་བྱེད་ཀྱི་འདུག གང་ལྟར་ལྷ་ཁང་དང༌། དགོན་པ་རྒྱ་མིའི་མིག་ནང་གི་གྲ་མ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད། ང་རང་ཚོ་ཆོས་ལ་དད་པ་ཡོད་མཁན་ཚོས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ལ་དང་བསྟོད་བྱེད་དགོས། འདི་ང་ཤོད་འདོད་བྱུང༌།

དེང་སང་རྒྱ་མིས་སྐད་ཆ་གསར་པ་ཞིག་ལ་ཏཱ་ལའི་ལོག་སྤྱོད་པས་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་རོ་ལངས་རྒྱག་པའི་དོན་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་རེད་ཤོད་ཀྱི་འདུག ཏཱ་ལའི་ལོག་སྤྱོད་པས་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་རོ་ལངས་རྒྱག་པའི་དོན་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་རེད་དམ། དེ་ནི་རྒྱ་མིར་ཁག་མི་འདུག རྒྱ་མིའི་བྱེད་སྟངས་ནི་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་ཡུལ་ཞིག་རེད། རྒྱ་མིས་སྐྱག་རྫུན་དང་ཧམ་པ་ཁོ་ནའི་ཐོག་ནས་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཙང༌། བདེན་པའི་ཐོག་བསྐྱོད་དགོས་བྱུང་ན་ཁུངས་འཁྱོལ་གྱི་ཡོད་པ་མ་རེད།

བྱས་ཙང༌། རལ་པ་ལྷན་པས་མ་ཁེབས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན། ལྷན་པ་གང་འདྲ་བྱས་ཏེ་བརྒྱབ་པ་དགའ་བལྟ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། བར་ལམ་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ཕྱི་ལ་ལས་ཀ་བྱས་པའི་བདེན་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་བོད་མི་དམངས་གྲོང་གསེབ་ལུང་ཁུག་གི་ལྐུག་པ་ཞིག་ལ་ཤོད་པར་ཕྱིན་ནའང་ཁོང་ཚོ་ཇི་ཙམ་ལྐུག་པ་ཡིན་ཀྱང་དེ་འདྲ་ཡིན་ན་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་བྱས་པ་དེ་མ་རེད་ཟེར་རྒྱུ་མི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་རེད། རྒྱ་མིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་བསྐྱར་གསོ་དང༌། ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་རྒྱུའི་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོས་ཁྱེད་ཚོར་དེང་སྐབས་དབུལ་བཅོས་ཕྱུག་འགྱུར་གྱི་སྲིད་བྱུས་བཟང་པོ་ལག་ལེན་བསྟར་གྱི་ཡོད་བཤད་དེ། ཁོང་ཚོས་དབུལ་བཅོས་ཕྱུག་འགྱུར་བྱེད་དགོས་པ་དེ་ད་བར་མ་ཤེས་པའི་བཟོ་ལྟ་བུ་སྟོན་གྱི་འདུག

དངོས་གནས་བྱས་ན་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་འཛུགས་དགོས་དོན་དེ་ག་དབུལ་པོ་ཕྱུག་པོར་འགྱུར་བའི་དོན་ལ་བཙུགས་པ་རེད་མ་གཏོགས། གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་སྔོན་མ་དེ་ཕྱུག་པོ་དབུལ་པོ་བཟོ་རྒྱུ་དང༌། གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་རྗེས་མ་འདི་དབུལ་པོ་ཕྱུག་པོ་བཟོ་རྒྱུའི་རིང་ལུགས་ཤིག་མ་རེད། གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་དང་པོ་བཙུགས་དུས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དེ་མི་དབུལ་པོ་ཚོར་བདེ་བ་མང་ཙམ་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན། མི་ཉུང་ཤས་ཀྱིས་དཔལ་འབྱོར་ནུས་པའི་ཁེ་ཕན་ཆ་ཚང་དགེ་བེད་སྤྱད་དེ། མི་མང་བ་སྡུག་བསྔལ་འོག་སྡོད་དགོས་པ་དེ་འགྲིག་གི་མི་འདུག་ཅེས་འཛམ་གླིང་ཐོག་གསར་བརྗེ་བྱུང་བ་རེད།

མཐའ་མ་མ་ཁེ་སིའི་བསམ་བློ་ཡང་དེ་ནས་བྱུང་བ་དང༌། ལེ་ཉིན་ལ་ཆ་བཞག་ན་ཨུ་རུ་སུའི་ནང་གསར་བརྗེ་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྩ་བ་ཐུག་ས་ཨུ་རུ་སུའི་རྒྱལ་པོ་ཛར་ (Czar) དང་ཁོ་ཚོའི་གྲས་གྲལ་རིམ་དབང་སྒྱུར་གྱི་མི་སྣ་དེ་ཚོས་ཁེ་ཕན་ཆེན་པོ་ཟས། ཨུ་རུ་སུའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་ཚོ་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་དེ་མུ་གེའི་ནང་སྡོད་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་མཐོང་ནས་གསར་བརྗེ་བྱས་པ་རེད། དེ་ལྟར་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྩ་བའི་དམིགས་ཡུལ་དབུལ་པོ་ཕྱུག་པོར་འགྱུར་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ན་ཡང༌། རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་ཏང་གིས་དབུལ་པོ་ཕྱུག་པོར་འགྱུར་དགོས་པ་དེ་ཉེ་ཆར་མ་གཏོགས་མ་ཤེས་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ་ཆགས་སོང༌། དེ་འདྲ་ག་རེ་བྱས་པ་རེད་དམ། གུང་ཁྲན་ཏང་གི་མི་ཀླད་པ་གཙང་མ་སྐྱོན་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་སྐྱོ་པོ་ཡིན་དགོས་པ་ཞིག་དང༌། གྲལ་རིམ་ཡང་སྐྱོ་པོ་ནས་ཡོང་བ། ཤེས་ཡོན་ཡང་མེད་པ། གང་ལྟར་སྤྲང་པོ་སྤྲང་རྐྱང༌། ལྐུག་པ་ལྐུག་རྐྱང་བྱས་བསྡད་ན་གུང་ཁྲན་ཏང་ཡོན་ཡག་ཤོས་ཡིན་པའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་དང༌། ཇ་སྲུབ་མ་ཞིག་བཏུང་ན་ཡང་མཐོང་ཕྱོགས་བྱས། སྤགས་འདྲེས་ཞིམ་ཙམ་ཞིག་ཟས་ནའང་དེ་གང་ནས་བྱུང་ཞེས་ལམ་སང་འདྲི་རྩད་བྱེད་པ་དེ་ལ་སྙིང་པོ་གང་འདུག་གམ། ཧ་ཅང་བྱབ་ཆུང་རེད། ཁ་དང་ཞལ་ཐུག་པ་མ་གཏོགས། ག་ཕྱི་གོ་ལོག་གི་སྐད་ཆ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

དཔེར་ན། མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་བསམ་བློར་ཆ་བཞག་ན། རྩ་བའི་དམིགས་ཡུལ་མི་སྐྱོ་པོ་ཚོ་ཡར་ལངས་རྒྱུ་དང༌། མི་སྐྱོ་པོ་ཚོར་བཟའ་རྒྱུ་འབེལ་ཙམ་ཡོང་བའི་དམིགས་ཡུལ་འདི་འཁྱེར་ནས་བྱས་པ་རེད་མ་གཏོགས། མི་ཚང་མ་སྐྱོ་པོ་བཟོ་བའི་དོན་ལ་བྱས་པ་ཞིག་མ་རེད། ད་གང་ཤེས། བར་ལམ་དབུལ་པོ་ཕྱུག་འགྱུར་བྱེད་རྒྱུའི་སྲིད་བྱུས་བཟུང་སྟེ། ཞིང་འབྲོག་གཉིས་ཀར་ས་ཆ་དང༌། ར་ལུག་སོགས་འགན་གཙང་སྤྲད་དེ་སོ་སོར་བཞག་པ་རེད། ད་ཡང་ཏཱ་ལའི་ལོག་སྤྱོད་པ་ཡོང་ནས་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་བསྐྱར་གསོ་བྱས་ན་ཁྱེད་རང་ཚོའི་ས་ཆ་ར་ལུག་སེམས་ཅན་དེ་ཚོ་ཤོར་འགྲོ་གི་རེད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་བཟོ་འདུག བོད་མི་ཁ་ཤས་ནས་ག་རེ་ཡིན་ཀྱང་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་མ་དགོས་པ་ཞེས་ཤོད་མཁན་ཡོད་ས་རེད། དེ་ནི་ཁག་མེད་པའི་བསམ་ཚུལ་ཞིག་རེད།

དེ་སྐོར་སྔོན་མའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་བཤད་ན། མ་གཞི་འུར་ཤོབ་འདྲ་པོ་ཆགས་ཀྱི་འདུག་ཀྱང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཡིན། ༡༩༥༠།༡༩༥༡ གང་ལྟར་རྒྱ་མི་ཡོང་མ་ཡོང་གི་དུས་ལ་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་ངས་འཁུར་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས། སྐབས་དེར་ང་རང་ལོ་བཅུ་དྲུག་ཙམ་ཡིན། ང་ཆུང་དུས་ནས་འཛམ་གླིང་ཕྱིའི་གནས་ཚུལ་ལ་དོ་སྣང་ཕྲན་བུ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ༡༩༤༧ ལོར་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ཡིག་རང་སྦྱོང་འགོ་བཙུགས་པ་ཡིན། འོན་ཏེ། ད་ལྟ་ཁུངས་འཁྱོལ་བ་ཞིག་ཤེས་ཀྱི་མེད། འགོ་ ༡༩༤༧ ལོ་ནས་བཙུགས་པ་རེད། འདི་འདྲའི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་ཧ་ལས་པ་ཞིག་མ་རེད་དམ། ད་ལྟའང་ཡག་པོ་མི་ཤེས་པ་འདི་དཔེ་མ་རེད་པས། གང་ལྟར་འཛམ་གླིང་ཕྱིའི་གནས་ཚུལ་ལ་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ། ངོས་ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་འཁུར་རྗེས་བཅོས་བསྒྱུར་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་གཏོང་ཐུབ་ན་སྙམ་པའི་རེ་བ་ཆེན་པོས་འབད་བརྩོན་ཤུགས་ཆེ་བྱས་པ་ཡིན།

མཐའ་མ་ལེགས་བཅོས་སྤྱི་ཚོགས་བཙུགས་ཏེ་ཐོག་མར་ལོ་མང་སོང་བའི་བུན་རྙིང་ཞིང་པའི་སེམས་ཀྱི་ཁུར་པོ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ལ། དངོས་སུ་སྒྲུབ་འཇལ་མི་ཐུབ་པའི་རྡོག་ཁྲེས་དེ་ཚོའི་གྲས་ཆག་ཡང་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་རྒྱུས་མཚོན་པའི་ལས་ཀ་མང་པོ་ཞིག་འགོ་བཙུགས་པ་ཡིན། ང་ཚོས་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་ཞིང་བྲན་ལམ་ལུགས་ཞེས་པའི་རྗེས་ལུས་འདི་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དེ་མུ་མཐུད་འཛིན་རྒྱུའི་བསམ་བློ་དེ་དུས་ནས་གཏོང་གི་མེད་པ་གསལ་པོ་ཡིན།

ང་ཚོས་ལེགས་བཅོས་སྤྱི་ཚོགས་བཙུགས་ཏེ་དངོས་གནས་ང་རང་ཚོ་བོད་པར་རན་པའི་སྒྱུར་བཅོས་ཤིག་གཏོང་བར་འགྲོ་སྐབས། རྒྱ་མི་ཚོས་རྒྱ་ནག་ནང་གསར་བརྗེ་བྱས་པ་ནང་བཞིན་གྱི་བཅོས་བསྒྱུར་གཏོང་མི་ཐུབ་པའི་འགལ་རྐྱེན་ཆགས་སྟབས་ཁོང་ཚོས་བཅོས་བསྒྱུར་གཏོང་མ་བཅུག་པ་རེད། དེ་ནི་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་ཡིན། ང་ཚོས་ལྔ་བཅུ་ང་དགུའི་དུས་ཟིང་མ་བྱུང་གོང་ནས་བཅོས་བསྒྱུར་གྱི་བསམ་བློ་བཏང་ཡོད།

དེ་ནས་རྒྱ་གར་ལ་འབྱོར་རྗེས་ང་ཚོ་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་འགྲོ་དགོས་བརྗོད་པ་ཡིན། རྩ་བ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཞེས་རྒྱལ་བ་ལྔ་པས་བཙུགས་གནང་བའི་འདིའི་མཇུག་སྐྱོང་གི་ལས་ཀ་ངས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡིན་དུས། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་རྣམ་པ་བསྒྱུར་ནས་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་འགྲོ་དགོས། མང་གཙོ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དང་མཐུན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། ཆོས་དང་འགལ་བ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མ་རེད། དེ་བཞིན་དེང་གི་འཛམ་གླིང་ཡར་ཐོན་གྱི་བསམ་བློ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པས། ང་ཚོ་མང་གཙོའི་རྣམ་པ་ཐོན་པ་ཞིག་དང༌། སྤྱི་འཐུས་འོས་བསྡུ་བྱེད་རྒྱུས་མཚོན་པའི་ལས་ཀ་མང་པོ་ཞིག་བྱས་ཡོད།

༡༩༦༡།༡༩༦༢ ནས་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་བཟོ་རྒྱུའི་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ༌། ༡༩༦༣ ལོར་རྩ་ཁྲིམས་སྙིང་བསྡུས་ཤིག་ཁྱབ་སྤེལ་བྱས། དེ་ནས་རྩ་ཁྲིམས་རྒྱས་པ་ཞིག་བཟོས་ཏེ་མ་འོངས་པའི་བྱེད་ཕྱོགས་འདི་འདྲ་ཡིན་ཞེས་མ་འོངས་རྩ་ཁྲིམས་བཟོས་པ་ཡིན། དེའི་སྙིང་དོན་ལ། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་དབང་ཆར་སྒྱུར་བཅོས་གཏོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་བཟོས་པ་དང༌། ས་ཆ་ཡང་བོད་གཞུང་སྤྱི་ལ་དབང་བ་ལས། སྒེར་ཆོས་ལ་དབང་རྒྱུ་མེད་པ་བཟོས་ཡོད། དེ་ནས་བཟུང་བསམ་པ་རྣམ་དག་གིས་མ་འོངས་པའི་བྱེད་ཕྱོགས་རྣམས་གོ་རིམ་བསྒྲིགས་ཡོད། རྒྱ་གར་ནང་གི་གཞིས་ཆགས་ཆེ་ཁག་ཚོ་གང་ཐུབ་མང་གཙོའི་འགྲོ་ལམ་ཐོག་གོམས་འདྲིས་བྱེད་དུ་བཅུག་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་ལས་ཀ་བྱས་ཡོད། མ་འོངས་པར་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་བཟང་པོ་བྱུང་སྐབས་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་བསྐྱར་ལོག་བྱེད་རྩིས་མེད་ལ། དེ་འདྲའི་བསམ་བློ་ཙམ་ཡང་མེད། གལ་སྲིད། དེ་འདྲ་བྱེད་འདོད་ཀྱང་ནམ་ཡང་བྱེད་ཐུབ་ཐབས་མེད། དེ་དག་ཤོད་དགོས་དོན་མེད་ཀྱང་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་སྐད་ཆ་དེ་འདྲ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་ད་རིང་ངས་གསལ་བཤད་བྱས་པ་ཡིན། ཁྱེད་རང་ཚོས་དེ་ཤེས་དགོས། གོང་གསལ་ལས་ཀའི་གོ་རིམ་གྱི་སྐད་ཆ་རྣམས་དེ་རིང་ཁ་སང་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་སྐྱོན་འཛུགས་གསར་པ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡིན་ཙང༌། དེ་ལ་ལན་འདེབས་བྱེད་ཆེད་འཚབ་འཚུབ་ངང་གྲ་སྒྲིག་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་གང་ཡང་མིན་པར། དེ་སྔ་ནས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་གོ་རིམ་བསྒྲིགས་པ་ཡིན།

ད་ཆའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཆ་བཞག་ན་ང་ཚོ་རྒྱ་མི་དང་ཕན་ཚུན་སྐད་ཆ་བཤད་དེ་གནས་ཚུལ་གོ་བསྡུར་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱ་མིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་ཐོབ་ཐང་དམིགས་བསལ་ཆེན་པོ་ཡོད་ལུགས་བཤད། བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་ནག་གསུབ་བཏང་ནས་དེ་ལ་རྙོག་གྲ་གང་ཡང་མེད་པ་དང༌། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་གཞན་ཡུལ་ལ་གྱར་བ་འདི་རྙོག་གྲ་ཡིན་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ་བཤད་ནས། དེའི་དོན་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་དགོངས་པ་ཆེ་བཞེས་གནང་སྟེ་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་འཚོ་བའི་བཀོད་སྒྲིག་ཡང་དག་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡིན། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མེས་རྒྱལ་ལ་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་པའི་དོན་ལ་དོན་ཚན་ལྔ་ཟེར་བ་ཞིག་བཤད་པ་དེའི་ནང་ངའི་ཐོབ་ཐང་སྐོར་བཤད་ཡོད། ང་བོད་ལ་ལོག་པའི་དོན་ལ་ཀྲུང་དབྱང་ནས་དགོངས་པ་བཞེས་དགོས་ཀྱི་འདུག

ང་བོད་ལ་ལོག་སྐབས་སླ་པོ་བྱས་ནས་ལོག་ན་འགྲིགས་མ་སོང༌། ང་ལ་ཐོབ་ཐང་དགོས་ཞེས་ངས་དེ་སྔ་བཤད་པ་མེད་ལ། མ་འོངས་པར་ཡང་ཚིག་གཅིག་བཤད་རྒྱུ་མིན། ང་མཐོ་ཡང་དགེ་སློང་དང༌། དམའ་ཡང་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པའི་ཐོབ་ཐང་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནང་ཡོད། འདི་ངའི་གཟི་བརྗིད་ཡིན། དེ་ལས་ལྷག་པའི་ཐོབ་ཐང་གོ་ས་ཞིག་དགེ་སློང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་མི་ཐེབས་ཆག་ཞིག་ལ་དགོས་དོན་གཏན་ནས་མེད། ང་ཇི་ཙམ་ཐབས་སྐྱོ་ཡང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་དང༌། ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན། མི་ཚེ་ལ་ཆ་བཞག་ན་ལོ་ལྔ་བཅུའི་ནང་སླེབས་ཚར་སོང༌། ད་ཕན་རྒྱ་མིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཐོབ་ཐང་སྐོར་ཚུར་བཤད་པ་རེད།

དེ་ཡང་ངོ་ཚ་ཁ་སྐྱེངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་གི་རྙོག་གྲ་དེ་བསྟན་ན་ངོ་ཚ་གི་ཡོད་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་རྙོག་གྲ་ཡོད་པ་མ་རེད་བརྗོད་ཐབས་མེད་པར་བརྟེན། ཏཱ་ལའི་ལོག་སྤྱོད་པ་ཕྱི་ལ་གྱར་བ་དེས་རྙོག་གྲ་བཟོ་གི་འདུག བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཚོ་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་ཁེངས་ནས་སྐྱིད་ཐག་ཆོད་ཡོད། རྙོག་གྲ་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་བཟོ་གི་ཡོད་སྟབས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཆེད་དོན་ཚན་ལྔ་བཏོན་པ་ཡིན་ན་རྙོག་གྲ་སེལ་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད་པ་རེད། མ་འོངས་པར་བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀྱི་དོན་དག་དཀའ་ངལ་སྐོར་གོ་བསྡུར་བྱེད་སྐབས། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཐོབ་ཐང་སྐོར་ལ་ཚིག་གཅིག་བཤད་དགོས་མེད།

ཁ་སང་ཁྱེད་རང་ཚོར་སྒྲོག་སྦྱང་བྱས་པའི་ཡི་གེ་དེའི་ནང་དུ་གསལ་པོ་ཡོད། བར་ལམ་རྒྱ་མིས་ཚུར་ཚིག་ཐོ་ཞིག་སྤྲད་པ་དེ་དག་ཡན་མིང་ཕུ་ཟེར་བས་ངག་ཐོག་ནས་བཤད་པའི་ཁུལ་རེད། འོན་ཏེ། ངག་ཐོག་ནས་བཤད་པ་མིན་པར་ཁོ་ཚོས་ཡིག་ཐོག་ལ་བཀོད་དེ་ཡན་མིང་ཕུས་འདར་སིག་རྒྱག་གིན་ངང་ཀློག་པ་ཞིག་རེད། གང་ལྟར་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་ཚུར་ཚིག་ཐོ་ཞིག་སྤྲད་ཡོད། ཚིག་ཐོ་དེ་ལ་ང་ཚོས་ཚིག་རྩུབ་ངན་སྨྲས་གང་ཡང་མེད་པར་དངོས་གནས་བདེན་པ་བདེན་ཐུབ་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ང་ཚོར་རང་དབང་ལུང་པར་ཡོད་པའི་གཏམ་བརྗོད་རང་དབང་བེད་སྤྱད་དེ་ཕར་ལན་སྤྲད་པ་རེད།

དེའི་ནང་ལའང་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཐོབ་ཐང་སྐོར་དེ་སྔ་ཕན་བཤད་པ་མེད་ལ། མ་འོངས་པར་ཡང་ཚིག་གཅིག་བཤད་རྒྱུ་མིན་ཞེས་གསལ་པོ་བྲིས་ནས་ཚིག་ཐག་གཙང་མ་བཅད་ཡོད། ང་ལ་དགོས་པ་ནི་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་ལ་ཡོད་པའི་ཐོབ་ཐང་དེ་ཡིན་པ་དང༌། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་བདེ་ལ་འཁོད་པ་ཞིག་དགོས། དེ་བཞིན་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་ཁྱིམ་མཚེས་ལུང་པ་རྣམས་ཞི་བདེ་དང་བདེ་ལ་འཁོད་པ་ཞིག་དགོས། དེ་བྱུང་ན་འགྲིགས་པ་རེད། ང་སྒེར་ལ་གང་ཡང་མི་དགོས།

ང་རང་དགེ་སློང་ཡིན་པ་འདི་ལ་སྤོབས་པ་ཡོད་ལ། ཧ་ཅང་སྐྱིད་པོ་འདུག རྒྱ་མིས་ཆོས་གོས་གྱོན་པའི་སྤྱང་ཀི་ཞེས་བརྗོད་དུས་ང་དགེ་སློང་རང་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད། ཡང་ཏཱ་ལའི་ལོག་སྤྱོད་པ་ཞེས་བརྗོད་དུས་ང་དགེ་སློང་རང་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད། ཡང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཞེས་བརྗོད་དུས་ཀྱང་ང་དགེ་སློང་རང་བྱས་ནས་བསྡད་པ་ལས། འདི་ནས་མཐོ་རུ་དང་དམའ་རུ་གང་ཡང་འགྲོ་གི་མི་འདུག བྱས་ཙང༌། ངའི་སྐོར་གང་ཡང་བཤད་དགོས་མེད་པར་ཧ་ཅང་སྐྱིད་པོ་འདུག

དེ་སྔ་བོད་ལ་ཡོད་དུས་རྒྱལ་སྲིད་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་བདག་པོ་བྱས་པ་དང༌། རྒྱ་ནག་གི་གོ་ས་ཡང་མཐོ་པོ་བྱས་ནས་བསྡད་པ་རེད། དེ་ནས་རྒྱ་གར་ལ་སླེབས་ཏེ་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་སྐུ་མགྲོན་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད། ང་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མི་འདུག འཛམ་གླིང་ཐོག་བོད་པའི་མི་ཡིན་ནའང་འདྲ། རྒྱ་གར་བ་ཡིན་ནའང་འདྲ། རྒྱ་མི་ཡིན་ནའང་འདྲ། དེ་མིན་ཕྱི་རྒྱལ་མགོ་སེར་ཚོ་ཡིན་ནའང་འདྲ། སུ་འདྲ་ཞིག་ཐུག་ཀྱང་དེ་དག་མི་ཡིན་བསམས་ནས་དངོས་གནས་བསམ་པ་རྣམ་དག་གིས་ཕན་པའི་བསམ་པ་འཆང་གི་ཡོད། ངས་མི་གཞན་ཚོར་ཕན་པའི་བསམ་པ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ལ། ང་རང་གི་ངོས་ནས་ཀྱང་ཕན་སེམས་འདི་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་ནོར་བུ་ཡིན་བསམ་ནས་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཉམས་ལེན་བྱས་པའི་འབྲས་བུར་མི་སུ་ཞིག་ཐུག་ཀྱང་གྲོགས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཧ་ཧུ་ཞེས་དགའ་པོ་བྱས་ནས་སྡོད་ཀྱི་ཡོད། འདི་ནི་རང་གི་གཤིས་ཀ་ཡང་ཡིན། དེ་འདྲ་བྱས་ཙང༌། འཛམ་གླིང་ས་གནས་གང་དུ་ཕྱིན་ཀྱང་ཚང་མས་ནང་ཚག་དང་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག འདི་དངོས་གནས་སྐྱིད་པོ་འདུག ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཇི་ཙམ་ཐབས་སྡུག་ཀྱང་རྒྱ་མིའི་སར་ཡས་ཡས་གནང་རོགས། མས་མས་གནང་རོགས་ཞེས་ནམ་ཡང་བརྗོད་ཀྱི་མ་རེད། རྒྱ་མིས་ད་བར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཐག་ཆོད་བྱས་པ་རེད། ད་ནི་བཀའ་དྲིན་གང་ཡང་དགོས་པ་མེད།

དེ་ནས་བརྗོད་འདོད་པ་ཞིག་ལ། ཁ་སང་རྒྱ་མིས་ང་ལ་ནག་ཁྲ་བཙུགས་དོན། ཏཱ་ལའི་ལོག་སྤྱོད་པས་ཨ་མི་རི་ཀར་རང་བཙན་སྐོར་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཤུགས་ཆེ་ཞིག་བྱས་པ་རེད་ཟེར། དེ་སྐོར་གསལ་བཤད་ཅིག་བྱས་ན་སྙམ། གནས་ཚུལ་ངོ་མ་རྣམས་ཁྱེད་ཚོས་རོབ་ཙམ་ཤེས་ན་ཡག་པོ་འདུག བར་ལམ་ནས་འཛམ་གླིང་ཐོག་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་མང་དུ་སོང་སྟེ། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་རང་བཞིན་དུ་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་དེ་ཚོར་རང་བཞིན་གྱིས་བོད་པའི་བདེ་སྡུག་སྐོར་ལ་ཤ་ཚ་སླེབས་ཡོད། མི་སྣ་གལ་ཆེའི་ནང་བོད་པར་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་མང་དུ་ཕྱིན། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་ཆགས་ནས་ཨ་མི་རི་ཀའི་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གི་འཐུས་མི་བོད་པའི་ཐོག་ལ་ཤ་ཚ་ཡོད་མཁན་དེ་འདྲ་ང་ཚོ་སྔོན་མ་ནས་ངོ་ཤེས་ཡོད། དེ་ཚོས་བོད་པའི་ཐོག་ལ་ང་ཚོས་བྱེད་དགོས་པ་དང་བྱེད་ཐུབ་པ་གང་འདུག་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག ཁོང་ཚོ་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༩ ལོ་ང་ཨ་རིར་ཐོག་མར་སྐྱོད་སྐབས་ངོ་ཤེས་ཤིང་བོད་པར་སེམས་ཁུར་ཆེན་པོ་ཡོད། དེ་ནས་ཁ་སང་ཨ་རིར་འགྲོ་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་པ་དེ་ནི། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༣ ལོ་ང་ཚོས་བར་ལམ་བོད་ཡོངས་སུ་རྐྱེན་ངན་གྱི་ཐོག་ནས་བོད་མི་འདས་གྲོངས་ཇི་ཙམ་ཕྱིན་ཡོད་པའི་ཐད་ལུང་ཚན་སོ་སོ་བྱས་ནས་གནས་ཚུལ་འཚོལ་སྒྲུབ་བྱས་པར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༣ ལོ་ཕན་ཆད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལག་སོན་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་བསྡོམས་རྩིས་རྒྱག་དུས། གོང་ལོ་ཕན་རྒྱ་མི་སླེབས་པས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་མུ་གེས་ཤི་བ་དང༌། མང་པོ་ཞིག་མནར་གཅོད་འོག་ཤི་བ། འབུམ་བཞི་ཙམ་ཞིག་དམར་གསོད་བཏང་བ་བཅས་ཁྱོན་བསྡོམས་བོད་མི་འབུམ་བཅུ་གཉིས་ཙམ་རྐྱེན་ངན་འོག་འདས་གྲོངས་སོང་བ་དེ་ཚོའི་ཆེད་དུ་དམིགས་ཏེ། གཅེན་པོ་སྟག་འཚེར་རིན་པོ་ཆེས་ཨ་རིར་མཆོད་རྟེན་ཞིག་བཞེངས་བསྐྲུན་གནང་ཡོད་པ་དེ་ལ་རབ་གནས་བྱེད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་ཀ་ཊར་ཉེ་ཆར་བོད་ལ་ཕེབས་ཏེ་ཁོང་ནས་ཀྱང་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་དོ་སྣང་གནང་ནས་ང་ཐུག་འདོད་བྱེད་ཀྱི་འདུག དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་ཁ་སྔོན་ཕྱི་ཟླ་དགུ་པར་ཨ་རིར་བསྐྱོད་པ་ཡིན།

དེའི་གོང་དུ་ཚོགས་འདུ་གོང་འོག་གི་འཐུས་མི་ངོ་ཤེས་པ་ཚོས་ཕྱི་ཟླ་དྲུག་པར་ཚོགས་འདུ་འོག་མའི་ནང་བོད་པའི་སྐོར་གྲོས་ཆོད་ཡི་གེ་ཞིག་བཞག་པ་རེད། ད་དུང་ད་རེས་ང་ཨ་རིར་ཡོང་སྐབས་ངའི་ཐོག་ནས་དམིགས་བསལ་རེ་འདུན་རྡོག་རྡོག་གསལ་པོ་ཞིག་བཤད་རྒྱུ་བྱུང་ན། ཁོང་ཚོས་དེ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་འདུག བོད་པར་ཤ་ཚ་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རོགས་ཞེས་སྦོམ་ཚིག་མ་ཡིན་པའི་རྡོག་རྡོག་དོན་ཚན་ཁ་ཤས་བཤད་རྒྱུ་བྱུང་ན་ཡག་པོ་ཡོང་གནས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག ངས་ཀྱང་དེ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་གོང་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་བོད་པའི་དོན་དག་འདི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་དོན་དག་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་ང་ཚོའི་ཁྱིམ་མཚེས་ཁག་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་གི་ཞི་བདེ་དང་ཡང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་དུས། གནས་ཚུལ་དེའི་རྩ་བ་གང་དུ་ཐུག་ཡོད་ཅེ་ན། མི་མང་པོ་ཞིག་གི་ལག་ཏུ་གོ་མཚོན་བསྐུར་བའི་དཔུང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཕན་ཚུན་གདོང་གཏུགས་ཁ་གཏད་བཅར་ནས་བསྡད་ན་ཉེན་ཁ་རྟག་ཏུ་ཡོད་ཡོད་པ་རེད།

དེར་བརྟེན་དམག་འཁྲུག་གི་ཉེན་ཁ་སེལ་བའི་ཐབས་ཤེས་ཡག་ཤོས་དམག་གི་རྟེན་གཞི་མེད་པ་བྱུང་ན། ཆེ་ས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང༌། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བར་ཕན་པ་དང༌། ཆུང་ས་བོད་པར་ཆ་བཞག་ནའང་ལག་པར་མེ་མདའ་འཁྱེར་བའི་མི་དེ་ཚོ་མེད་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ང་ཚོའི་སེམས་ནང་དངངས་སྐྲག་ཆུང་དུ་འགྲོ་གི་རེད། དངོས་གནས་རྒྱ་དང་བོད་གྲོགས་པོ་ཡག་པོ་ཞིག་བྱེད་དགོས་བྱུང་ན། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བློས་འཁེལ་བ་ཞིག་བྱུང་ཚེ་དངོས་གནས་གྲོགས་པོ་རེད། བོད་དང་རྒྱ་གཉིས་དངོས་གནས་གྲོགས་པོ་ཡག་པོ་ཞིག་ཆགས་རྒྱུའི་བྱེད་ཕྱོགས་ཐབས་ཤེས་སུས་བྱེད་དགོས་སམ་ཞེ་ན། ང་ཚོ་སྡུག་པོ་མྱོང་མཁན་གྱི་ངོས་ནས་ད་ཆ་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་བསྡད་མེད། མི་དེ་ཙམ་ཤི་བ་དང༌། སྡུག་པོ་འདི་ཙམ་མྱངས་ཡོད། དེ་ལས་སྡུག་པ་ང་ཚོར་བྱེད་རྒྱུ་གང་ཡོད། ད་ནི་ང་ཚོར་ཁོག་ཡངས་བྱེད་རྒྱུ་གང་ཡང་བསྡད་མེད།

ད་ཆ་བསམ་བློ་གཏོང་རེས་ང་ཚོར་ཐུབ་ཚོད་དང་དབང་ཡོད་གཏོང་མཁན་ཚོས་གུ་ཡངས་ཀྱི་བསམ་བློ་གསར་པ་ཞིག་གཏོང་དགོས་པ་ཡིན། བོད་རྒྱ་གཉིས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་རྩ་བར་ཤུ་བཤངས་ཀྱི་བསམ་བློ་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་གཏོང་དགོས་པ་ལས། ང་ཚོའི་ངོས་ནས་གཏོང་རྒྱུ་གང་ཡང་བསྡད་མེད། རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་གུ་བཤངས་ཀྱི་བསམ་བློ་གཏོང་བའི་ཐབས་ཤེས་ཡག་ཤོས་ནི། རྒྱ་མིས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད། བློས་བཀལ་གྱི་ཡོད། ཁྱེད་ཚོའི་རྐུབ་ལ་མེ་མདའ་འཁྱེར་མཁན་གྱི་མི་དེ་ཚོ་འཛུགས་ཀྱི་མིན་ཞེས་བཤད་ནས་རྒྱ་དམག་ཚང་མ་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་ན། དངོས་གནས་བོད་པའི་སེམས་ནང་བློས་སྒང་ཁ་བཀལ་ན་སྒང་ཁ་དང༌། ཕྱེད་ཀ་བཀལ་ན་ཕྱེད་ཀ་ཞེས་དཔེ་ལ་ཡོད་པ་བཞིན་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་བོད་པ་ལ་ཚུར་མི་མཐོང་ཆ་འཇོག་བྱས་ཏེ་བློས་བཀལ་ན། ང་ཚོས་ཀྱང་བསམ་བློ་གཏོང་གི་རེད། རང་བཙན་དང༌། ཁ་བྲལ་གྱི་སྐད་ཆ་མང་པོ་བཤད་དགོས་དོན་མེད།

ནང་དོན་བོད་རྒྱ་གཉིས་དབར་དོན་དམ་པའི་མཐུན་སྒྲིལ་ཞིག་དགོས་ན། སྔོན་ལ་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་བོད་པར་ཁ་ནས་མཐུན་སྒྲིལ་ཞེས་བཤད་རུང་མ་བཤད་རུང༌། དོན་སྙིང་བོད་པ་མི་རེ་ངོ་རེར་བློས་མ་འཁེལ་བར་ཚང་མའི་རྐུབ་ལ་མེ་མདའ་འཁྱེར་མཁན་རེ་བཙུགས་ཡོད་དུས་གང་འདྲ་བྱས་ཏེ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཐུབ། སྔོན་ལ་རྒྱ་དམག་རྣམས་འཐེན་པ་ཡིན་ན། དེ་ཡང་རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བོད་ནང་ཡོད་པའི་དམག་གི་རྟེན་གཞི་འཛམ་གླིང་གླིང་ཆེན་ཕན་ཚུན་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་མེ་ཤུགས་འཕུར་མདེལ་ཤུགས་ཆེ་དེ་ཚོའི་གྲས་ཐད་ཀར་བོད་པར་དམིགས་ནས་བསྒྲིགས་པ་ཞིག་མིན་དུས་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་ཚུལ་དང་བསྟུན་ནས་ལག་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། ས་གནས་ས་ཐོག་ལ་མེ་མདའ་འཁྱེར་ཏེ་བསྡད་པའི་མི་དེ་དག་གིས་མེ་མདའ་བོད་པར་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་ལས། མེ་མདེལ་གྱིས་རྒྱ་གར་ལ་ནི་བསྙབ་ཀྱི་མེད། ས་མཚམས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ནི་ཐ་དད་རེད།

དེ་འདྲ་ཡིན་ཙང༌། བོད་ནང་གི་རྒྱ་དམག་དེ་ཚོ་འཐེན་ཏེ་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་བཟོ་དགོས་ཞེས་བཤད་པ་འདི་དོན་ཚན་དང་པོ་ཡིན། དེ་ལྟར་བྱས་ན་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང་རྒྱ་དཀར་ནག་གི་འབྲེལ་བར་ཕན་པ་དང༌། ང་རང་ཚོ་བོད་པ་རང་གི་སེམས་ནང་དུའང་ཞི་བདེ་ཞིག་སླེབས་ཀྱི་རེད། དོན་དམ་པའི་བོད་དང་རྒྱའི་དམ་ཚིག་མཐུན་ལམ་ཅེས་པ་འདི་དེའི་ཐོག་ནས་ཡོང་དགོས་པ་རེད།

བྱས་ཙང༌། དོན་ཚན་དང་པོ་རྒྱ་དམག་འཐེན་དགོས་བཤད་པ་ཡིན། དེ་ལ་རྒྱ་མི་ཚོ་ཁོང་ཁྲོ་ཟ་ཐག་ཆོད་ནས་རང་བཙན་བརྗོད་ཀྱི་འདུག་བཤད་པ་རེད། ངས་རང་བཙན་བཤད་རྒྱུ་མ་བྱུང་ཟེར་གྱི་ཡོད། རང་བཙན་གྱི་སྐད་ཆ་བཤད་མེད། རང་བཙན་དང་རང་སྐྱོང་གི་སྐད་ཆའི་སྒྲོས་གང་ཡང་བཤད་མེད། གང་ལྟར་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་རྒྱ་དམག་མེད་པ་ཞིག་བྱུང་ན། ང་ཚོ་སྐད་ཆ་ག་ལེར་ལ་བཤད་ཆོག་གི་རེད།

དོན་ཚན་གཉིས་པ། བོད་ནང་རྒྱ་མི་ཁྱོན་ཆེ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེ་དག་ད་མུས་བཞིན་ཡོང་ན་རིམ་པས་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་ལ་འགྱུར་འགྲོ་བ་དང༌། བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་ཆགས་ན་རང་སྐྱོང་ཟེར་བ་འདི་མིང་སྙན་པོ་ཞིག་ལས་རྩ་བའི་བོད་དོན་བརླག་རྒྱུ་ཡིན་སྟབས་དེ་འགྲིག་གི་མི་འདུག བོད་ནང་རྒྱ་མི་ཡོང་རྒྱུ་དེ་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས་བཤད་པ་ཡིན། དེ་ནི་ཉེན་ཁ་ཧ་ཅང་གི་ཆེན་པོ་མཐོང་གི་འདུག དཔེར་ན། ང་སྐྱེས་སའི་གྲོང་གསེབ་ལ་ཆ་བཞག་ན། ཧ་ལམ་ཧུ་ཧུ་དང་རྒྱ་མི་མང་བ་ཆགས་ནས་ང་ཚོ་ཨ་མདོ་བ་ཉུང་ཉུང་ཆགས་ཡོད།

ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༢ ལོ་ཨ་རིར་མཚོ་སྔོན་ནས་ཐོན་པའི་རྒྱ་ཡིག་ཚགས་པར་ཞིག་མཐོང་བྱུང༌། དེའི་ནང་མཚོ་སྔོན་ས་ཁུལ་གྱི་མི་གྲངས་བཤད་པར་བོད་པ་འབུམ་བདུན་དང༌། རྒྱ་མི་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་བཅས་རྒྱ་མི་ལྡབ་གསུམ་གྱིས་མང་བ་ཆགས་འདུག ཁམས་ཁུལ་གྱི་གནས་སྟངས་བསྡོམས་གསལ་པོ་ཞིག་བརྗོད་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག་རུང༌། རོང་ས་དམའ་བ་དེ་ཚོར་རྒྱ་མིའི་གྲོང་གསར་པ་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། ས་ཆ་དེ་ཙམ་ཡག་པོ་མེད་པ་དེ་ཚོར་བོད་པ་ཚོ་སྡོད་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཀན་སུའུ་དང༌། མཚོ་སྔོན་ཁུལ་ལ་མང་པོ་ཡོད་འདུག སྔོན་མ་རྒྱ་མི་རྩ་བ་ནས་མེད་ས་དེ་འདྲ་ལ་དེང་སང་རྒྱ་གྲོང་གསར་པ་ཆགས་པ་དང༌། གཡག་འདེད་མཁན་གྱི་རྒྱ་མི་འབྲོག་པ་དེ་འདྲ་འདུག་ཟེར། དེ་སྔ་ཡིན་ན་རྒྱ་མི་གཡག་འདེད་མཁན་ཡོང་མི་སྲིད་པ་ཞིག་རེད། དེང་སང་ཁྱད་མཚར་རྒྱ་མི་གཡག་འདེད་མཁན་གྱི་འབྲོག་པ་ཡོད་པ་རེད། ཁོང་ཚོས་འུར་རྡོ་རྒྱག་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་དམ་མེད། གང་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ། ཁོང་ཚོས་འོ་མ་དཀྲོག་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ། གང་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ་སྙམ་ནས་བསམ་བློ་འཁོར་བྱུང༌། རྒྱ་མི་ཐུག་པ་དང་བག་ལེབ་བཟོ་མཁས་པོ་ཡོད་པ་ལས། ཁོང་ཚོ་མར་འདོན་དུ་བཅུག་ན་གང་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ། རྒྱ་མིས་རྣམ་ཀུན་བོད་པ་མར་ཟ་མཁན་ལ་དྲི་མ་ཁ་གི་འདུག་ཟེར་གྱི་ཡོད། གང་ལྟར། རྒྱ་མི་ཕོན་ཆེ་བོད་ནང་སླེབས་པ་འདི་དངོས་གནས་ཉེན་ཁ་རེད།

ང་ཚོ་ཕྱི་ལ་ཡོད་མཁན་ཚོས་སྐད་བརྒྱབ་ནས་ཐབས་ཤེས་ཀྱིས་གང་ལྟར་འདི་དག་འགོག་ཐབས་ཤིག་བྱེད་མ་ཐུབ་ན། གནས་ཚུལ་དེ་དངོས་གནས་བྱས་ན་གཅིག་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་ཐོབ་ཐང་བརྡལ་བཤིག་བྱས་པར་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དང༌། གཉིས་ནས་མི་རིགས་རྩ་མེད་བཟོས་པ་ཞེས་པ་དེའི་ནང་ལའང་འགྲོ་གི་ཡོད་འདུག དབྱིན་ཇིའི་ཚིག་ནང་ལ་ཇི་ནའོ་སའི་ཊི (Genocide) ཞེས་ཟེར་གྱི་འདུག གང་ལྟར་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་འགྲེལ་བཤད་ཡག་པོ་བརྒྱབ་སྟེ་གསལ་བཤད་ཡག་པོ་བྱེད་ཐུབ་ན། འཛམ་གླིང་གི་མི་རིགས་སྤྱིའི་ཐོབ་ཐང་གནས་ཚུལ་བརྡལ་བཤིག་འགྲོ་གི་ཡོད་པས་རྩོད་པ་རྒྱག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་པར་བརྟེན་དོན་ཚན་གཉིས་པ་འདི་ཛ་དྲག་དང༌། གལ་ཆེའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། རིམ་པས་རིམ་པས་བོད་ལུང་པར་བོད་པ་ཉུང་ཞིང་རྒྱ་མི་མང་བ་ཞིག་ཆགས་ཏེ། སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་སོ་སོའི་མི་འདི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཤིག་ཆགས་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་ཐ་མ་རེད། རེ་བ་རྒྱག་ས་གཏན་ནས་མེད་པར་འགྱུར་བས་དཔེ་མི་སྲིད་པའི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་རེད། དེ་འདྲ་ཡོང་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་སྔོན་མ་ནས་ཡོད། ༡༩༥༤ ལོ་ངོས་རང་རྒྱ་ནག་པེ་ཅིན་ལ་བསྐྱོད་དེ་ ༡༩༥༥ ལོ་བོད་ལ་ཕྱིར་ལོག་བྱས་པ་ཡིན། པེ་ཅིན་ནས་ཐོན་ཁར་མའོ་ཙེ་ཏུང་དང་ལིའུ་ཧྲའོ་ཆི། ཀྲུའུ་ཏེ། ཀྲུའུ་ཨེན་ལན་བཅས་ཁོང་ཚོ་ཐུག་འཕྲད་དུ་བསྐྱོད་པ་ཡིན། ལིའུ་ཧྲའོ་ཆི་ཐུག་སྐབས་ཁོང་ནས་ང་ལ་བརྗོད་པར། ང་ཚོ་མ་འོངས་པར་བོད་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་ཚོང་རྒྱག་དགོས། ཚོང་ག་རེ་རྒྱག་དགོས་ཟེར་ན། བོད་ལུང་པ་ས་རྒྱ་ཆེ་ལ་མི་ཉུང་ཉུང་ཡིན་པ་དང༌། རྒྱ་ནག་ལུང་པ་ས་རྒྱ་ཆུང་ལ་མི་ཤིན་ཏུ་མང་བས་ས་ཆའི་ཐོག་མི་མ་ཤོང་བར་བསྡད་ཡོད་པས་བོད་རྒྱ་གཉིས་ཚོང་རྒྱག་དགོས་ཟེར་འདུག ཚོང་གང་འདྲ་བྱས་ཏེ་རྒྱག་དགོས་རེད་དམ། བོད་ཀྱི་ས་ཆ་ནས་བཀོག་སྟེ་རྒྱ་ནག་ལ་འཁྱེར་ཐབས་ཡོད་ན་ཁྱད་པར་མི་འདུག་ཀྱང༌། དེ་ནི་བཀོག་ཐབས་མེད།

ད་ག་འདྲ་བྱེད་རྒྱུ་རེད་ཅེ་ན། རྒྱ་མི་བོད་ལ་ཡོང་རྒྱུ་དེ་རེད་མ་གཏོགས་བོད་པའི་ས་ཆ་རྒྱ་ནག་ལ་འོར་ཐབས་མེད། ཚོང་དེ་ནི་ང་ཚོར་གྱོང་རག་རྒྱུའི་ཚོང་རེད། དེ་དག་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ཚོང་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་བརྩི་གི་ཡོད་ན་ཡང༌། ང་ཚོའི་ངོས་ནས་འདི་ནི་ཚོང་མ་ཡིན་པར་ས་ཆ་འཕྲོག་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། ཡང་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་དེ་འདྲ་མིན་པ་ཞིག་བཤད་བྱུང༌། ད་ལྟ་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ལ་ཡར་རོགས་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ལོ་ཉི་ཤུ་སོང་རྗེས་བོད་ཡར་རྒྱས་སོང་ནས་བོད་པས་རྒྱ་ནག་ལ་མར་རོགས་རམ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད། དེ་སྐབས་རྒྱ་མི་བོད་ལ་སྡོད་མི་དགོས་པས་བོད་ནས་འཐེན་གྱི་རེད་ཅེས་བཤད་བྱུང༌། སྐད་ཆ་དེ་ཚོ་སྦྲུལ་བའི་བཀའ་མོལ་རང་རེད་འདུག ངོ་ཐོག་ག་རེ་ཡིན་མི་ཤེས།

དོན་ཚན་གསུམ་པ། འགྲོ་བ་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་ཐོབ་ཐང་བརྡལ་བཤིག་ཕྱིན་པ་དེར་འཛམ་གླིང་ནུབ་ཕྱོགས་ནས་ཨུ་རུ་སུས་གཙོས་པའི་ཡོ་རོབ་ཤར་མའི་དམར་པོའི་ས་ཁོངས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ཚོའི་ནང་ལ་འགྲོ་བ་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་ཐོབ་ཐང་བརྡལ་བཤིག་ཕྱིན་པར་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ་གནས་ཚུལ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ལྷགས་ཀྱང་ལམ་སང་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ནས་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང༌། རྒྱ་ནག་ནང་ལ་གནས་ཚུལ་དེ་རིགས་ཡོང་སྐབས་དོ་སྣང་གཏན་ནས་བྱེད་ཀྱི་མེད་པར་བརྟེན་དེ་ལ་དོ་སྣང་ངེས་པར་བྱེད་དགོས་ཞེས་དང༌། ལྷག་དོན་བོད་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་ཐོབ་ཐང་བརྡལ་བཤིག་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་ཚབས་ཆེ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དོ་སྣང་ངེས་པར་བྱེད་དགོས་བརྗོད་པ་ཡིན། ང་ཚོས་དེ་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་བརྗོད་དོན་ནི་རྒྱ་མི་ལ་སྐྱོན་འཛུགས་གཅིག་པུའི་ཆེད་བཤད་པ་མིན་པར། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་མི་ལ་ཤ་ཚ་བྱས་ཏེ་བཤད་པ་ཡིན།

གང་ཡིན་ཞེ་ན། མིའི་སྤྱི་ཚོགས་གང་དུ་ཡིན་ཀྱང་ཡར་རྒྱས་ལེགས་པོ་ཞིག་ཡོང་བར་མི་ལ་ལྷན་སྐྱེས་སུ་ཡོད་པའི་གསར་གཏོད་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་བསམ་བློ་དེ་དག་ཇི་ཙམ་ཤུགས་ཆེ་བ་འདོན་ཐུབ་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ཐུབ། གསར་གཏོད་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་བསམ་བློ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མ་ཐུབ་ན་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་མི་ཐུབ། དེར་བརྟེན་མ་འོངས་པར་རྒྱ་ནག་རང་ཉིད་རིག་གཞུང་དང༌། དཔལ་འབྱོར་སོགས་གང་ཐད་ཡར་རྒྱས་ལེགས་པོ་ཞིག་ཡོང་ཐབས་སུ་མི་ལ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་གསར་གཏོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཆ་ཚང་བེད་སྤྱོད་གཏོང་ཐུབ་པའི་གོ་སྐབས་ཤིག་ཡོད་དགོས། དེ་ཡོང་ཆེད་ཤ་ཚའི་ཁ་ནས་གཏམ་སྙན་མེད་ཅེས་པ་ལྟར་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ན་དངོས་གནས་ཀྱི་གསར་གཏོད་དང༌། བསམ་བློ་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོ་གཏོང་མཁན་དེ་ཚོ་བསམ་བློ་གྲུང་བས། གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་བསམ་བློར་འཁོར་གྱི་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་དེ་ཚོས་ད་ལྟའི་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་ཀ་བྱས་པ་དེ་ཚོར་དེ་ག་རང་རེད་ལབ་ཀྱི་མ་རེད། ག་རེ་བྱས་ཀྱང་ཁོང་ཚོར་བསམ་བློ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་བཏོན་དུས། སྐྱོན་བརྗོད་ཀྱི་བཟོ་ཞིག་ལ་མངོན་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ཅེས་མ་ལབ་པར། དེ་ཚོའི་གསར་གཏོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ག་ཚད་ཡིན་ཀྱང་བྱེད་དུ་བཅུག་ན། སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བར་ཕན་གྱི་རེད།

དེར་བརྟེན། རྒྱ་ནག་ནང་ཕྲན་བུ་བསམ་འཆར་ཤོད་མཁན་དང༌། ལྷག་དོན་ཆབ་སྲིད་ཐོག་བསམ་འཆར་ཤོད་མཁན་བྱུང་མ་ཐག་ལམ་སང་སྦུག་གསུབ་གཏོང་བའི་གནས་ཚུལ་དེ་མེད་པ་ཞིག་བྱུང་ན། ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཆ་ནས་རྒྱ་ནག་རང་ཉིད་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བར་ཧ་ཅང་ཕན་ཐོགས་ཡོད། བྱས་ཙང༌། ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་རྒྱ་ནག་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་ཐོབ་ཐང་བརྡལ་བཤིག་ཕྱིན་པ་དེ་ལ་དོ་སྣང་དང༌། ལྷག་དོན་བོད་ནང་ཚབས་ཆེའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེ་ཚོར་དོ་སྣང་ངེས་པར་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན།

དོན་ཚན་བཞི་པ། བོད་ཀྱི་ས་ཆར་དེ་སྔ་ཡིན་ན་རང་བཞིན་བདག་ཏུ་མ་བཟུང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་རི་རྒྱ་ཀླུང་རྒྱ་བསྡམས་སྟབས་སེམས་ཅན་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད། བྱང་རྒྱུད་ལ་འབྲོང་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་བར་ལམ་རྒྱ་མིས་མང་པོ་བསད་པ་དང༌། བོད་པ་ཚོ་ཡང་བཟའ་རྒྱུ་མེད་པའི་དཀའ་ངལ་ལ་ཐུག ཡང་འགའ་ཞིག་ནི་ཆེད་མངགས་ཁྲལ་བཀལ་བ་བཅས་ཀྱིས་མང་པོ་བསད་དེ་སེམས་ཅན་གྲངས་འབོར་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དེ་དག་མྱུར་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། ལྷག་པར་བོད་ཀྱི་ས་ཆ་འདི་འཛམ་གླིང་གི་ཡང་ཐོག་ཅེས་ཤོད་སྲོལ་ཡོད་ལ། ས་ཆའང་མཐོ་ཤོས་ཆགས་ཡོད་ཅིང༌། བོད་ཀྱི་གནམ་གཤིས་འགྱུར་འགྲོས་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཚོ་དང༌། ཐ་ན་ཨ་མི་རི་ཀའི་གླིང་ཆེན་གྱི་གནམ་གཤིས་བཅས་པར་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་དེང་སང་ཚན་རིག་པ་ཚོས་ཤོད་ཀྱི་འདུག བོད་ཀྱི་ས་ཆ་འདི་སྔར་ལོ་ས་ཡ་མང་པོའི་གོང་བོད་དང་རྒྱ་གར་གླིང་ཕྲན་དབར་རྒྱ་མཚོས་བཅད་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་གླིང་ཕྲན་དེ་ག་ལེ་ག་ལེར་བྱང་ཕྱོགས་སུ་ཡོང་ནས་བོད་ཀྱི་ས་སྣེ་དང་ཐུག་སྟེ། བོད་འདི་ས་གཞི་ཉིས་བརྩེགས་ལྟ་བུ་ཆགས་ནས་མཐོ་རུ་མཐོ་རུ་སོང་བ་དེས་རྐྱེན་པས་བོད་སའི་གནས་སྟངས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དེ་ལྟར་བོད་ཀྱི་གནམ་གཤིས་འདི་བོད་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར། ཉེ་འཁོར་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང༌། མདོར་ན་ཨ་མི་རི་ཀ་དང་བཅས་པའི་གནམ་གཤིས་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་དུས། བོད་ཀྱི་རང་བཞིན་འབྱུང་ཁམས་འཕོ་འགྱུར་མི་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་དཔེར་ན། ནགས་ཚལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ་དང༌། རྡུལ་ཕྲན་གྱི་རྫས་རོ་རྙིང་པ་བོད་ནང་གང་བྱུང་དུ་སྦ་བ་དེ་རིགས་མེད་པ་ཞིག་དགོས་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན།

དོན་ཚན་ལྔ་པ། རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་མུ་མཐུད་འབྲེལ་བ་བྱེད་རྒྱུའི་འདོད་པ་ཡོད་ཅེས་བཤད་པ་ཡིན། དོན་ཚན་བཞི་པོ་དེ་ལ་སྐབས་དེར་རྒྱ་མིས་གོ་བ་ཆ་ཚང་ལེན་མ་ཐུབ་པའམ། ཡང་ན་ཧ་བེ་ཧོ་བེའི་ཐོག་ནས་བལྟས་པ། དེ་མིན་ཁོ་རང་ཚོས་བོད་བཙན་ཟོས་བྱས་པ་དེའི་གནོང་ཡོད་པ་དེ་ལ། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་སྐད་ཆ་བཤད་ནས་ངོ་རྒོལ་གྱི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་གྱི་འདུག་བསམས་ནས་སྐྱག་གནོང་ངོས་ལེན་བྱས་པ་ཡིན་བཟོ་འདུག ངའི་སྐད་ཆའི་ནང་དེ་སྔ་བོད་དང་རྒྱ་གཉིས་ཐ་དད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོ་ཡིན་པ་དང༌། བོད་རང་བཙན་ཡིན་པ་གསལ་པོར་བཀོད་ཡོད། དེ་ནི་བདེན་པའི་གནས་ཚུལ་ཡིན་པས་སུས་ཀྱང་སྒྲིབ་ཐུབ་ཐབས་མེད། རྒྱ་མིས་ཧམ་པ་ཇི་ཙམ་བཤད་ཀྱང་སྒྲིབ་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། མ་འོངས་པར་གང་འདྲ་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་དང་མི་འགྲོ་དེ་རྒྱ་མིའི་བྱེད་སྟངས་ལ་རག་ལུས་ཡོད། རྒྱ་མིའི་ལྟ་སྟངས་སྤྱོད་སྟངས་ལ་ང་ཚོས་བལྟ་རྒྱུ་ཡིན། རྒྱ་མིའི་ལྟ་སྟངས་སྤྱོད་སྟངས་ལ་ལྟ་བཞིན་ལྟ་བཞིན་གྱི་ཐོག་ནས་མ་འོངས་པར་ང་ཚོས་བསམ་བློ་གུ་ཡངས་ཇི་ཙམ་གཏོང་དགོས་མིན་བལྟ་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད།

འདས་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་བོད་རྒྱ་གཉིས་ཐ་དད་སོ་སོ་ཡིན་པ་དེ་ལ་སུས་ཀྱང་རྩོད་པ་བྱེད་ཡུལ་མེད། རྒྱ་ནག་གི་ཡིག་ཆ་ཁ་ཤས་ནང་བོད་རྒྱ་ཁོངས་ཡིན་པ་བཤད་ཡོད་ཀྱང༌། ཐང་དེབ་རྙིང་པ་སོགས་ཡིག་ཆ་ཁ་ཤས་ནང་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཐ་དད་ཡིན་པ་གསལ་པོ་འཁོད་ཡོད། ང་ཚོའི་ལྷ་ས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྡོ་རིང་ཡི་གེའི་ནང་ལེང་གོའོ་ཞེས་གསལ་པོ་བྲིས་འདུག ལེང་གོའོ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཟེར་བ་རེད། དེ་སྔའི་འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་བོད་དང་རྒྱ་གཉིས་ཐ་དད་སོ་སོ་ཡིན་པ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་རེད། ཡང་རྒྱ་མིས་ཡོན་གོང་མ་སོག་པོའི་སྐབས་ནས་བོད་རྒྱ་ཁོངས་རེད་ཟེར་བ་དང༌། སྐབས་རེ་མན་ཇུའི་སྐབས་ནས་བོད་རྒྱ་ཁོངས་རེད་ཟེར་བ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་ཁོ་རང་ཚོས་ཁོ་རང་ཚོར་འཁྱོག་བཤད་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་པ་ཞིག་རེད་མ་གཏོགས་བདེན་པའི་གནས་ཚུལ་མ་རེད། ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་འདི་བོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཆ་བཞག་དགོས་པ་དང༌། བོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་གཙོ་བོར་བརྩི་དགོས། འདིའི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་བོད་དང་རྒྱའི་འབྲེལ་བ་དེ་མཆོད་ཡོན་སྦྱིན་བདག་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་ལས། བོད་རྒྱ་མིའི་ཁོངས་གཏོགས་ཡིན་པ་ཞིག་ང་ཚོའི་ཡིག་ཆའི་ནང་རྩ་བ་ནས་གསལ་མེད། རྒྱ། ཧོར། བོད་གསུམ་ཞེས་ཐ་དད་སོ་སོ་ཡིན་པ་གང་སར་གསལ་ཡོད། འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རྣམས་གསལ་པོར་བཤད་དེ། མ་འོངས་པར་གང་དུ་འགྲོ་དང་མི་འགྲོ་ནི་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ཀྱི་རྟེན་གཞི་ཞིག་བཟོ་རྒྱུ་དང༌། རྒྱ་མི་ཕོན་ཆེ་བོད་ལ་ཡོང་བ་དེ་མཚམས་འཇོག་དགོས་རྒྱུ། འགྲོ་བ་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་ཐོབ་ཐང་སྐོར་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་གཙོས་པའི་འཛམ་གླིང་སྤྱིས་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས་པ། བོད་ཀྱི་ས་ཆའི་རང་བཞིན་འབྱུང་བ་འཕོ་འགྱུར་ཆེན་པོ་མི་འགྲོ་བའི་ས་གཞི་གཙང་མར་འཇོག་དགོས་པ་བཅས་ཡིན།

དེ་རིང་ཐོག་མའི་འཆར་གཞི་བྱས་ན་མཇུག་ཏུ་བཀའ་བློན་ཐུབ་བསྟན་ནས་རྒྱ་གར་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ཕྲན་བུ་བཤད་ན་བསམ་པ་ཡོད་ཀྱང༌། དུས་ཚོད་གང་ཙམ་འགོར་སོང་བས་འདིར་མཚམས་འཇོག་རྒྱུ་ཡིན། ཡང་ཁྱེད་ཚོས་རྒྱ་གར་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ཤེས་འདོད་ཡོད་ཚེ། དཔེར་ན། ང་རང་ཚོའི་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་རྒྱ་གར་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཕྱི་རོལ་ལ་གང་འདྲ་ཡོད་པ་དང༌། ད་ཕན་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཐོག་ལ་ལས་ཀ་གང་ཞིག་བྱས་ཡོད་པ། འཆར་གཞི་གང་འདྲ་ཡོད་པ། གཙོ་ཆེ་ཤོས་ཤེས་ཡོན་སྐོར་ལ་སློབ་གྲྭ་གང་འདྲ་ཡོད་པ་དེ་ཚོའི་རིགས་ཁྱེད་ཚོས་ཕྲན་བུ་ཕྲན་བུ་ཐོས་ཡོད་ཀྱི་རེད་ཀྱང༌། གནས་ཚུལ་ཡོངས་རྫོགས་ཕྱོགས་བསྡོམས་ནས་ཉན་བཤད་བྱེད་རྒྱུ་བྱུང་ན། གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་ཤེས་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་མདོག་ཁ་བས། དུས་ཚོད་བཙལ་ནས་ས་ཆ་བསིལ་ས་ཞིག་ལ་ཟུར་དུ་ཚོགས་ན་འགྲིགས། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མ་བློ་བདེ་པོ་དང་སེམས་པ་སྐྱིད་པོ་བྱས་སྡོད་རོགས།

ངའི་སེམས་ནང་རྟག་ཏུ་དྲན་པ་ནི། སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་ཡོད་པའི་མི་རྣམས་དངངས་སྐྲག་དང་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་འོག་ལ་བསྡད་ཡོད་ཀྱང་ཚང་མ་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་གནས་ཏེ་མདོར་ན་རྒྱ་མིའི་ལས་བྱེད་ནང་ཡོད་པ་དང༌། གུང་ཁྲན་ཏང་ཡོན་ཡིན་པ། ལོ་མང་རྒྱ་མི་དང་མཉམ་དུ་ལས་ཀ་བྱེད་མྱོང་མཁན། དཔེར་ན། ཁ་ཤས་འགོ་སྟོད་ཀྱི་དུས་སྐབས་ལ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་ཐོག་ནས་རྒྱ་མིས་བཤད་པའི་སྐད་ཆར་ཡིད་ཆེས་བྱས་ཏེ་འགྲོ་མཁན་དེ་འདྲ་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་ཚོའི་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ལ་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་ཞེན་ཁོག་ཅིག་ཡོང་དགོས་ཀྱི་རེད་ལ། དངོས་གནས་ཧ་ལས་པའི་ཤུགས་ཆེན་པོ་འདུག རྒྱ་མིའི་མཐོ་རིམ་ལས་ཁུངས་ནང་ཡོད་པའི་མི་དེ་འདྲ་ནས་ཚུར་ང་ལ་སྐྱབས་ཞུ་བསྐུར་བའམ། ཡང་ན་ལན་མང་པོ་བསྐུར་མཁན་བྱུང༌། དེ་ཚོ་ཁ་ཤས་ནི་ལྷ་ས་སོགས་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁག་དང༌། འགའ་ཞིག་ནི་པེ་ཅིན་དང༌། ལན་ཀྲུའུ། མཚོ་སྔོན། ཁྲིན་ཏུ་སོགས་ནས་རེད། ཁོང་ཚོས་འདི་ཕྱོགས་རེ་བ་ཆེན་པོ་རྒྱག་གི་ཡོད་བརྗོད་པ་ནི་དངོས་གནས་ཧ་ལས་པ་རེད། བོད་མི་རྩམ་ཟན་མ་ཎི་བགྲང་མཁན་ཚང་མར་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང༌། ཞེན་ཁོག་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བ་ཞིག་འདུག་པ་དེ་ནི་གཟི་བརྗིད་ཡིན་ལ། སྤོབས་པ་བྱེད་ཆོག་པ་ཞིག་ཀྱང་རེད། ད་བར་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱས་པ་དེར་བཀའ་དྲིན་ཆེ། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་ཁྱེད་ཚོར་བརྗོད་རྒྱུ་མ་ཟད། ཁྱེད་ཚོ་བརྒྱུད་ནས་བོད་ནང་ཡོད་པ་ཚོར་ངས་འདི་འདྲ་བརྗོད་ཀྱི་འདུག་ཅེས་ལབ་རོགས།

བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་དང༌། དེ་བཞིན་འཚར་ལོངས་ཡོང་བཞིན་པའི་གཞོན་སྐྱེས་སློབ་ཕྲུག་ཚོ་ནི་དེ་བས་ཧ་ལས་དགོས་པའི་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོ་འདུག ཁ་སང་བོད་ནས་བྲོས་བྱོལ་ཡོང་བའི་ཕྲུ་གུ་ལོ་བཅུ་གྲངས་བྱས་པ་ཞིག་ཐུག་བྱུང༌། གྲུང་མདོག་ཁ་པོ་ཞིག་འདུག ཉེ་དུས་ཟང་ངེ་ཟིང་ངེ་བྱེད་དུས་ཡོད་དམ་ཞེས་དྲིས་པས། ཡོད་ཟེར་གྱི་འདུག དེ་དུས་ག་རེ་བྱས་པ་ཡིན་ནམ་ལབ་པར། རླངས་འཁོར་དང་སྦག་སྦག་དེ་འདྲ་ལ་མེ་བརྒྱབ་པར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཟེར་འདུག ཧ་ལས་བྱུང༌། ད་རེས་བཙོན་ཁང་ནང་དུའང་ཕྲུ་གུ་ལོ་བཅུ་བཞི་བྱས་པ་དེ་འདྲ་གང་ཙམ་བཅུག་ཡོད་པ་དེ་ཚོར་ཉེས་བརྡུང་མང་པོ་གཏོང་གི་འདུག་ཟེར། དེ་དག་ནི་ང་ཚོའི་གཟི་བརྗིད་རེད།

ཕྲུ་གུ་ཆུང་ཆུང་དེ་ཚོར་ཡང་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཞེན་ཁོག་ཤུགས་ཆེ་ཡོད་པ་དང༌། སློབ་གྲྭ་ཆུང་བ་དང༌། སློབ་གྲྭ་འབྲིང་བ། མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ། དེ་བཞིན་རྒྱ་ནག་ནང་གི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཁག་བཅས་ལ་ཡོད་པའི་སློབ་ཕྲུག་དེ་ཚོ་ཧ་ལས་པའི་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོ་འདུག པེ་ཅིན་དང་ཁྲིན་ཏུ། ལན་ཀྲུའུ་སོགས་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་ཨ་མདོ་ཁུལ་དང༌། ཁམས་ཁུལ་ནས་ཡིན་པ་དེ་འདྲས་ཡི་གེ་མང་པོ་བཏང་བྱུང༌། དངོས་གནས་ཧ་ལས་པ་རེད་འདུག བྱས་ཙང་ལས་བྱེད་པ་དང༌། གུང་ཁྲན་ཏང་ཡོན། ཏང་ཡོན་ཡིན་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ལོ་མང་པོ་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ནང་ལས་ཀ་བྱས་ཏེ་ཕྱི་ཚུལ་ལ་བལྟས་ན་རྒྱ་མི་རྒྱ་རྒན་ཆགས་པ་དང༌། རྒྱ་མིའི་རྒྱུག་ཁྱི་རྒྱུག་ནག་ཡིན་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ་དེ་འདྲས་ནང་དོན་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཞེན་ཁོག་ཧ་ལས་པ་ཡོད་པ་དེ་ཚོའི་གྲས་ལ་ངས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཟེར་གྱི་འདུག་ཅེས་ཁྱེད་ཚོས་ལབ་རོགས།

ཡང་མི་འགའ་ཤས་མགོ་རྨོངས་ཏེ་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་མ་ཤེས་པར་རྒྱ་མིས་གང་བཤད་པ་དེ་རང་རེད་བསམ་མཁན་རེ་ཟུང་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་རེད། དེ་ཚོ་ནི་སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་ཡིན་པས་ང་ཚོས་ཁོང་ཁྲོ་བྱས་ཏེ་སྡང་འཛིན་བྱེད་དགོས་དོན་མེད། ཁོང་ཚོས་སྤོ་འཕེར་གྱི་མ་རེད། བདེན་པའི་མཐའ་གསལ་ཡོང་གི་ཡོད་པས། ཁོང་ཚོ་ཕོ་རོག་དཀར་པོ་ཆགས་རྒྱུ་མ་གཏོགས་གང་ཡང་མེད། འདི་ཁྱེད་ཚོའི་སེམས་ལ་ཞོགས། ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ང་ཚོ་བྱེས་ལ་ཡོད་པའི་མི་མང་ཚོས་ད་བར་ཧུར་ཐག་བྱས་པ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཁ་ཤས་ནས་རྒྱ་གར་ནང་ཡོད་པ་ཚོ་མཐུན་སྒྲིལ་ཡག་པོ་མི་འདུག་ཟེར་བའི་མཐོང་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་འདུག གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་མ་རེད། དེ་ཡང་ཤེས་དགོས་ཀྱི་འདུག གཏམ་བརྗོད་རང་དབང་ཡོད་པའི་ལུང་པའི་ནང་བློ་མཐུན་མ་མཐུན་ཕྲན་བུ་ཡོང་བའི་སྐབས་ལ་ཡག་འདུག་ཉེས་འདུག་ཤོད་མཁན་ཡོང་གི་རེད།

བོད་ནང་རྒྱ་མིས་མནན་བསད་བྱེད་པའི་འོག་གི་མིའི་གནས་སྟངས་དང༌། རང་དབང་ལུང་པར་སྡོད་མཁན་གྱི་མིའི་གནས་སྟངས་དབར་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད། རང་དབང་ལུང་པར་སྡོད་མཁན་ཚོར་ག་རེ་བྱས་ཀྱང་མཐོ་འདུག དམའ་འདུག་ཟེར་བའི་སྐད་ཆ་ཤོད་རྒྱུའི་རང་དབང་ཡོད། དེ་ནི་གཞི་རྩའི་སྟོབས་ཤུགས་ཡིན་པ་ལས། སྡུག་པ་མ་རེད་བསམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག འགག་རྩའི་གནས་ཚུལ་གལ་ཆེ་ས་ཞིག་ལ་ཐུག་ན་བོད་བསམ་པ་ཞིག་ཚང་མར་ཡོད།

ཉེ་ཆར་ལྷ་སར་གནས་ཚུལ་བྱུང་བའི་སྐབས་ལ་འཛམ་གླིང་ས་གནས་གང་སར་ཡོད་པའི་བོད་པ་ཚོ་དང༌། ལྷག་དོན་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་སྐྱེས་པའི་བོད་ཕྲུག་བོད་ཡུལ་མིག་གིས་མཐོང་མ་མྱོང་བ་དེ་ཚོ་སེམས་ཤུགས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་འདུག ཁོང་ཚོས་བོད་སྐད་ཁྲག་གེ་ཁྲོག་གེ་མ་གཏོགས་མི་ཤེས་ཀྱང༌། བོད་པ་ཡིན་བསམ་པའི་སེམས་ཤུགས་དངོས་གནས་ཧ་ལས་པ་འདུག སྐབས་དེར་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཆ་ཡོད་ས་གང་སར་རྒྱ་མིའི་གཞུང་ཚབ་ཁང་གིས་མཚོན་པའི་ལས་ཁུངས་ཡོད་ས་དེ་ཚོར་བསྐྱོད་དེ་སྐད་འབོད་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། དེ་བཞིན་ས་ཆ་གལ་ཆེ་སར་སྐད་འབོད་ངོ་རྒོལ་བྱས་པ་རེད། ཁོང་ཚོ་ཕར་བལྟས་ན་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་རིག་གཞུང་ལ་གོམས་པའི་བཟོ་ལྟ་བུ་དང༌། གཞས་ཤིག་བཏང་ཡང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་གཞས་གཏོང་བ་ལས། བོད་གཞས་མི་གཏོང་བ། བོད་གཞས་མི་ཤེས་མཁན་དེ་འདྲ་ཡོད། དངོས་གནས་ཀྱི་འགག་གཅིག་ལ་ཐུག་དུས་ང་བོད་པ་ཡིན། བོད་པ་ཡིན་བསམ་པའི་བསམ་བློ་ཧ་ཅང་ཤུགས་ཆེན་པོ་འདུག དེ་ལྟར་ང་ཚོ་ཕྱི་ལ་ཡོད་མཁན་ཚོས་ད་བར་ཧུར་ཐག་བྱས་པ་རེད་ལ། ད་དུང་ཡང་ཧུར་ཐག་བྱེད་ཀྱི་རེད། ང་རང་ཚོ་བོད་གཞིས་བྱེས་ཡོངས་ལ་འགན་གཅིག་དང་ཁུར་གཅིག་རེད། ཚང་མ་བློ་བདེ་པོ་བྱས་སྡོད་རོགས།

ང་རང་ལ་ཏཱ་ལའི་ལོག་སྤྱོད་པ་ཟེར་ནའང་འདྲ། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཟེར་ནའང་འདྲ། གང་ལྟར། དོན་སྙིང་དགེ་སློང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས་ད་བར་ཧུར་ཐག་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ད་དུང་ཡང་དཔྲལ་བ་ས་ལ་མ་ཟགས་བར་ཧུར་ཐག་བྱེད་ཀྱི་ཡིན། དེ་ནི་སོ་སོའི་ལས་ཀྱིས་བསྐོས་པ་རེད་ལ། ང་རང་གི་འགན་ཡང་ཆགས་ཡོད། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ན་ཡང༌། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ཇི་ཙམ་དཀའ་ངལ་ཆེ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་སོ་སོས་འགན་ཁུར་ནས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དུས། འདི་ནི་གཟི་བརྗིད་ཡིན་སྙམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག ཁྱེད་རང་ཚོ་བློ་བདེ་པོ་བྱེད་རོགས། ངའི་ངོས་ནས་ཧུར་ཐག་བྱེད་ཀྱི་རེད། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཞེས་སྩལ།

གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་པའི་ཐོག་སྩལ་བའི་གསུང་འཕྲིན།

བོད་མི་དམངས་ཀྱིས་རྒྱ་མིའི་བཙན་འཛུལ་ལ་ངོ་རྒོལ་དང་རང་དབང་སྒེར་ལངས་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཏེ་དེ་རིང་ལོ་ཉེར་དགུ་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་དང༌། ང་ཚོའི་ཡུལ་མི་ས་ཡ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་གྱི་ལུས་སྲོག་བཏང་བ་བཅས་ལ་ངོས་ནས་དྲན་གསོ་གུས་འདུད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཟླ་ཤས་གོང་དུ་ང་ཚོ་ལུང་པའི་ནང་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཟེར་བའི་རྗེས་ཀྱི་གནོད་བཙིར་དྲག་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་བྱུང་ཞིང༌། ལྷ་སར་བྱུང་བའི་དོན་རྐྱེན་དེའི་སྐབས་ཉུང་མཐར་མི་གྲངས་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་ཙམ་ལ་སྲོག་རྐྱེན་བྱུང་བ་དང༌། བརྒྱ་ཕྲག་འགའ་ཤས་འཛིན་བཟུང་ཐོག་རྡུང་རྡེག་མནར་གཅོད་ཚབས་ཆེན་ཞིག་ཕོག་ཡོད། བོད་ནང་ཉེན་སྲུང་དམག་མི་མང་པོ་འོར་འདྲེན་ཁ་སྣོན་བྱས་ཏེ་བོད་མིའི་རང་དབང་འགྲིམ་འགྲུལ་བཀག་སྡོམ་བྱེད་བཞིན་པ་དང༌། རྒྱའི་དབང་འཛིན་པ་ཚོས་དམངས་ཚོགས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་མུ་མཐུད་དུ་བརྩི་མེད་བྱེད་བཞིན་པ་རེད།

རྒྱ་མིའི་མི་སེར་སྤེལ་བའི་བྱ་སྤྱོད་འོག་ང་ཚོ་བོད་མི་སྤུན་ཟླ་ཚོས་དཀའ་སྡུག་ཇི་ལྟར་མྱངས་པ་རྣམས་གསལ་སྟོན་བྱས་ཆེད་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་བྱས་པའི་ལྷག་བསམ་སྙིང་སྟོབས་ལ་ངོས་ནས་བསྔགས་བརྗོད་དང་གུས་བཀུར་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། བོད་ནང་ཉེ་ཆར་བྱུང་བའི་དོན་རྐྱེན་དེ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་བོད་རང་དབང་སྒེར་ལངས་ཀྱི་ལས་འགུལ་རྒྱ་མིའི་དྲག་གནོན་བྱས་པ་ནས་བཟུང་ད་བར་ངོ་རྒོལ་གྱི་དོན་རྐྱེན་དེའི་རིགས་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཉེ་དུས་ཀྱི་དོན་རྐྱེན་དེ་བྱུང་སྐབས་གཟུར་གནས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་གསར་འགོད་པ་དང༌། ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་པ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་སྟབས་འཁེལ་བར་བརྟེན་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཁྱབ་བསྒྲགས་རྒྱ་ཆེ་བྱུང་བ་ཞིག་རེད།

ང་ཚོའི་མི་དམངས་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་ནི་འཐབ་རྩོད་གཞན་དང་མི་འདྲ་བར་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་འཐབ་རྩོད་ཅིག་ཡིན་པར་བརྟེན། འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ནས་ང་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་འདི་གཏིང་མཐའ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དང༌། ང་ཚོའི་ཆོད་སེམས་བརྟན་ཅིང་སེམས་ཤུགས་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་མེད་གསལ་རྟོགས་དཀའ་བའི་གནས་ཚུལ་གྱིས་ང་ཚོའི་དྲང་བདེན་འཐབ་རྩོད་འདིར་སྲིད་གཞུང་ཁག་གི་ཁུར་མེད་སྣང་ཆུང་དུ་ལུས་རྒྱུར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་སྲིད། དེང་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་པོའི་ནང་དྲག་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ན་མ་གཏོགས་དོ་སྣང་མི་བྱེད་པ་འདི་ནི་ཡིད་སྐྱོ་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད། འཛམ་གླིང་ཐོག་འཇིག་སྐུལ་དང༌། དེ་མིན་དྲག་རྩུབ་ཀྱི་རྣམ་པའི་རིགས་ལ་བློ་གཡེང་སེམས་ཁྲེལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས། བདེན་དོན་གྱི་ཆེད་དུ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ནས་འཐབ་རྩོད་བྱེད་མཁན་ཚོར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུ་ནི་མི་ཚང་མ་ཕན་ཐོག་ཡོད་པ་ཞིག་མ་ཡིན་ནམ།

དྲག་རྩུབ་བྱས་ན་དེའི་འབྲས་བུར་དྲག་རྩུབ་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པ་ང་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད། དྲག་རྩུབ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་རྩོད་རྙོག་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུར་ཕན་ཐོག་མེད་པར་བརྟེན་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་རང་དབང་ལ་དགའ་བའི་མི་དམངས་རྣམ་པས་ང་ཚོའི་མི་རིགས་དང༌། རིག་གཞུང༌། ཆོས་ལུགས་བཅས་ཡུན་གནས་ཡོང་ཆེད་ང་ཚོས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ནས་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པ་འདི་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོང་པ་དང༌། རྒྱ་མི་ཚོར་དྲག་གནོན་གྱི་སྲིད་བྱུས་ལག་བསྟར་བྱས་མི་རུང་བའི་གོ་བསྐོན་གནང་རོགས་ཞེས་ངས་ཡང་བསྐྱར་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དེང་སང་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ནི་འཇིག་ཉེན་གྱི་ཁྲོད་དུ་གནས་ཤིང༌། རྒྱ་མི་འབོར་ཆཻན་བོད་ནང་གནས་སྤོར་བྱེད་པ་འདིའི་མི་ལོ་ཉིས་སྟོང་ཙམ་གྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡོད་པའི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་འདི་བརླག་རྒྱུའི་ཉེན་ཚབས་འཕྲད་པར་བརྟེན་སྲོག་ཉེན་འཛེམ་མེད་ཀྱིས་འདོད་བློ་མི་ཁེངས་པའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་རྒྱུའི་བློ་སྟོབས་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་སྐྱེས་པ་རེད།

རྒྱ་མིའི་གནས་སྤོའི་སྲིད་བྱུས་དེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༩ ལོར་བཞག་པའི་འཇི་ནི་ཝའི་ཆོད་ཡིག་བཞི་པའི་ནང༌། བཙན་བཟུང་བྱས་པའི་ས་ཁོངས་གང་ཞིག་སུ་ལ་བདག་མིན་གྱི་རྩོད་གླེང་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་ས་ཁོངས་དེར་མི་འབོར་གནས་སྤོ་བྱེད་མི་ཆོག་ཅེས་གསལ་བའི་དོན་ཚན་དང་འགལ་བ་མ་ཟད། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་རྩ་དོན་གལ་ཆེ་ཤོས་དང་ཡང་འགལ་ཡོད་པ་ནི། མི་རིགས་ཤིག་གནས་ཐུབ་པ་དང༌། མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་རང་ཉིད་ཀྱི་མ་འོངས་མདུན་ལམ་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་ཅེས་པ་དང་འགལ་བ་དེ་རེད། རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་གསར་པ་ཚོས་དབང་སྒྱུར་འཁུར་འདོད་མེད་པའི་མི་ལ་བཙན་དབང་བྱེད་པ་དེ་དྲང་བདེན་མིན་ལ་སྙིང་པོའང་མེད་པ་དེ་མཐོང་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད།

བོད་ནི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ལ་བདག་པ་ཡིན། གཞུང་གི་ངོ་བོ་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཐེ་བའི་བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་འགྲོ་སྟངས་རྣམས་བོད་མི་རང་ཉིད་ལ་ཐག་གཅོད་བྱེད་དུ་འཇུག་དགོས། སྲིད་དོན་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་རྗེས་ལུས་ཤིག་སླར་གསོ་བྱ་རྒྱུའི་རེ་འདོད་བོད་མི་སུ་ཞིག་ལ་མེད། ངས་དེ་སྔོན་ཐེངས་མང་ཤོད་མྱོང་བ་ལྟར། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ལམ་སྲོལ་འདིའང་མུ་མཐུད་གནས་དགོས་མིན་ནི་བོད་མི་དམངས་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ངེས་ཡིན། བོད་དང་བོད་མི་དམངས་རྣམས་དེང་དུས་དང་མཐུན་པའི་ཡར་རྒྱས་ཡོང་ཆེད་རང་དབང་དང༌། དམངས་གཙོར་ངེས་པར་དུ་བརྩི་བཀུར་བྱེད་དགོས།

ང་ཚོ་བཙན་བྱཽལ་རྣམས་རང་དབང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གནས་ཡོད་པའི་དབང་གིས་ཡུལ་དེ་དག་ནང་རང་དབང་དང༌། མང་གཙོ་ལ་གཙིགས་ཆེན་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཚུལ་རྣམས་ང་ཚོས་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པའི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་ཞིག་ཐོབ་ཡོད། ང་ཚོ་རང་དབང་གི་མི་རིགས་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་རང་གི་མི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་དོན་ཆེད་དུ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་ལ། དེ་དག་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུ་ནི་ང་ཚོའི་ལས་འགན་ཡིན།

ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༣ ལོར་ངོས་ནས་བོད་ཀྱི་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་ཤིག་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ་ཡིན། ལོ་ཉེར་ལྔའི་རིང་བཙན་བྱོལ་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དཀའ་ངལ་གྱི་དུས་སྐབས་གང་འདྲ་ཞིག་འཕྲད་ཀྱང་དམངས་གཙོའི་འགྲན་བསྡུར་དང་ལེན་དང་ཚོད་ལྟ་བྱས་ཡོད། ན་གཞོན་མང་པོ་ཞིག་གི་སྲིད་གཞུང་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཞབས་འདེགས། རང་དབང་ལྡན་པའི་གསར་འགྱུར་ལས་རིགས་སོགས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལས་རིགས་ཚང་མའི་ནང་སྣེ་འཁྲིད་ཀྱི་འགན་འཁུར་བཞིན་ཡོད་པ་ནི། དམིགས་བསལ་སྤོབས་པ་སྐྱེ་འོས་བ་ཞིག་ཡིན།

ད་དུང་ང་ཚོའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཚགས་ཚུད་དང༌། སྔར་བས་མང་གཙོ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཆེད་ལས་དོན་ཐོག་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས། བོད་ཀྱི་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་འདི་ཆ་ཚང་ལག་ལེན་བསྟར་ཐུབ་མིན་ནི་བོད་མི་ཡོངས་ལ་རྩ་ཁྲིམས་འདི་ཁས་ལེན་བྱེད་དང་མི་བྱེད་གདམ་ཀ་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་ཤིག་བྱུང་མཚམས་ཤེས་ཀྱི་རེད། འོན་ཀྱང་བཙན་བྱོལ་བའི་ནང་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་འདི་གང་ཐུབ་ཅི་ཐུབ་ཀྱི་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན་འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༧ པར་མི་མང་འཐུས་མི་འདེམས་བསྐོའི་སྐབས་འདེམས་བསྐོའི་ཐོབ་ཐང་བེད་སྤྱོད་ལེགས་པར་བཏང་སྟེ་བོད་མི་མང་གི་ཚབ་བྱེད་མི་སྣ་ལེགས་པོ་ཞིག་འདེམས་སྒྲུག་བྱེད་དགོས། གལ་ཆེའི་ཐག་གཅོད་ཚང་མ་ངོས་གཅིག་པུར་བརྟེན་རྒྱུར་ལེགས་ཆ་མི་ཆེ་བས་མི་མང་ནས་འགན་འཁུར་དགོས།

ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ང་ཚོའི་གཅེས་པའི་ཕ་ཡུལ་བོད་ནང་དུ་དངོས་འབྲེལ་གྱི་རང་དབང་དང༌། མང་གཙོ་མངོན་དུ་འགྱུར་ཆེད་ལོ་འདིའི་ནང་ཚང་མས་འབད་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་བྱེད་དགོས། འདས་ཟིན་པའི་ལོའི་ནང་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོར་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་དང༌། རྒྱབ་སྐྱོར་ཆེན་པོ་བྱས་པ་འདིས་ང་ཚོའི་མ་འོངས་པའི་མདུན་ལམ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུའི་རེ་བ་གསར་པ་ཞིག་རྙེད་པ་དང༌། བོད་ནང་གི་སྤུན་ཟླ་དཔའ་བོ་ཚོས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་ཞིང་གདུག་རྩུབ་ལྡན་པའི་རྒྱ་མིའི་དྲག་པོའི་དཔུང་དམག་ལ་ཁ་གཏད་བཅག་པ་དེས་ང་ཚོར་སྐུལ་ལྕག་དང་སེམས་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་བྱུང༌།

དེ་ནི་ང་ཚོ་ནང་པའི་རིག་གཞུང་དང༌། མི་རིགས་ཀྱི་སེམས་ནུས་གཅིག་སྒྲིལ་ཡིན་པའི་རྟགས་མཚན་གསལ་པོ་ཞིག་རེད། ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་དང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་སེམས་ཤུགས་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གིས་སེམས་ཐག་བཅད་དེ་བོད་ཡུལ་བོད་མིའི་བདག་སྐྱོང་བྱེད་པའི་བདེན་དོན་མངོན་དུ་འགྱུར་ཆེད་ཚང་མས་ནུས་ཤུགས་གང་ཡོད་ལེགས་སྐྱེས་སུ་འབུལ་དགོས། འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་དགེ་བའི་སྨོན་འདུན་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༨ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ལ། ཞེས་སྩལ།

ཚིག་འགྲེལ།

བློ་གསར་བ་སོགས་མཛད་རྣམ་འདི་ཀློག་པ་པོ་ཕྱི་བོད་ཐ་སྙད་གསར་རྙིང་གི་དངོས་དོན་ཤེས་རྒྱ་ཆུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་གོ་དོན་རྟོགས་སླ་བའི་ཆེད་དུ། སྤྱིར་བཏང་ཡོངས་གྲགས་མིན་པ་དང༌། ཚིག་མཛོད་ཆེ་ཆུང་ཁག་ནང་མ་གསལ་བའམ། གསལ་ཡང་ཚིག་དོན་འགྲེལ་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་ཚིག་དང༌། ཚིག་གྲུབ། དག་ཆ་འདྲ་མིན་བཅས་པར་དམིགས་བསལ་འགྲེལ་བཤད་དགོས་རིགས་ཟུར་བཏོན་འདི་གཤམ་ཀ་སྡེའི་རིམ་པར་བཀོད་ཡོད། མཁྱེན་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཚིག་འགྲེལ་འདི་དག་ལ་དཔྱད་ཞིབ་གནང་སྟེ། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཁུངས་དག་དར་ཁྱབ་སླད་དུ་སྐྱོན་སེལ་དགོངས་འཆར་གསལ་པོར་སྩོལ་བའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཞུ་བཞིན་ཡོད།

ཀ་དར་སྒྲོག མཛད་སྒོའི་རིམ་པ་གྲུབ་སྟེ་གྲོལ་ཁར་རྟེན་འབྲེལ་སླད་ཚོམས་ཆེན་གྱི་ཀ་རིང་མདུན་མ་གཉིས་རེ་རེར་དར་དཀར་ཨ་ཤེ་རེ་བསྣར་ཏེ་བསྒྲོགས་པ་ལ་ཟེར་ཞིང༌། ཀ་བ་ཕྲ་བའི་རིགས་ལ་ཀ་དར་བཅིངས་ཞེས་འབྲི་དགོས།

བཀར་ཡོང་བོགས་གསུམ། བཀར་འཇུག ཡོང་བཞེས། བོགས་མ་བསྡུ་མཁན།

ཀེར་ལེབ་སྒུར་གསུམ། མི། ས། ཕྱུགས།

བཀའ་བློན་བླ་མ། སེར་མོ་བའི་བཀའ་བློན།

དཀར་སྤྲོ། མཛད་སྒོའི་སྐབས་བསྒྲིགས་པའི་མར་ཁུ་དང་སྣུམ་ལ་བསྲེགས་པའི་ཁ་ཟས་ཀྱི་ཞེ་ས།

བཀའ་སྒྱུར་སྩལ། ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། ྋརྒྱལ་ཚབ་བམ། སྲིད་སྐྱོང༌། བཀའ་ཤག་ཅི་རིགས་ནས་བཀའ་ཁྱབ་གནང་དགོས་རིགས་མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོ་དང༌། སྣེ་མགྲོན། བཀའ་མགྲོན་བཅས་ཁུངས་སོ་སོ་བརྒྱུད་དེ་ཡིག་ཐོག་དང༌། ངག་ཐོག་ཇི་འོས་སྐབས་བསྟུན་བཀའ་ཁྱབ་སྩལ་བ་དེ་ལ་མགྲོན་བརྒྱུད་བཀའ་སྒྱུར་སྩལ་ཟེར།

བཀའ་ཐམ་བདེ་སྐྱིད་མ། ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བདུན་པ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་བོད་གཞུང་བཀའ་ཤག་བསྐྱར་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་དེ་སྐབས་བཀའ་ཤག་ལ་སྩལ་བའི་ཐམ་ག་ཞལ་རིས་སུ་ཧོར་ཡིག་‘བདེ་སྐྱིད’ཅེས་འཁོད་པ་དེ་ཡིན།

བཀའི་གུང་བློན། བཀའ་བློན་ལ་གོ་དགོས།

སྐུ་རྒྱབ་སློང་ཁྲ། བཞུགས་ཁྲིའི་སྟེང་གི་རྒྱབ་བསྙེས།

བཀྱེ་ཆོག་ཞུས། མཛད་སྒོའི་སྐབས་བསྒྲིགས་པའི་དཀར་སྤྲོ་དང༌། ཤིང་འབྲས་སྣ་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུད་དེ་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་འབུལ་བ་དང༌། དེ་ནས་མཛད་སྒོར་བཅར་བ་གོང་རིམ་ལ་འབུལ་འགྲེམས་ཞུ་བ། དེ་མིན་ཡོངས་རྫོགས་མི་དམངས་ལ་སྟོན་ཆེན་བཤམས་ཆོག་པ་ཞེས་ྋསྙན་གསན་ཞུས་པའི་དོན།

ཀྲད་བཀྲོན། གཞུའི་འཐེན་སྐུད།

བཀྲུ་བྱབས། བྱབས་ཁྲུས་དང་དོན་གཅིག

བསྐྲུ་བ། ཟས་སློང་བའི་དོན་ཡིན།

ཁ་ཡར། ཁ་ཤས་ཀྱི་དོན་ཡིན།

ཁ་ཤའི་གཤག་དེར། སྨོན་ལམ་རྟ་པའི་ཆ་ཆས་གྲས།

ཁང་ཡོད་ཁང་ཆུང༌། ལྷ་ས་ཁུལ་གཞུང་སྒེར་ཆོས་བཅས་ཀྱི་ཁང་ཁུངས་རྒྱ་ཁྱོན་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པའི་ཁོངས་ནས་སྒེར་པ་ཁྱིམ་ཚང་ཁག་གཅིག་ལ་ས་ཞིང་ཡང་ཡོད་འདུག་ཅིང༌། དེ་དག་གིས་རང་རང་གི་ས་རྟེན་ལ་འཁྲི་བའི་རྟ་འུལ་དང༌། ཁལ་མ་གཏོང་བ་སོགས་གཞུང་ཁྲལ་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་དུད་ཚང་དེ་རྣམས་ལ་ནང་གསེས་ཁང་ཡོད་ཁང་ཆུང་ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཐོགས་འདུག

ཁད་ཆུད། ས་ཁད་རྒྱང་ཐག་རིང་ལ། ལམ་ཀྱོག་ཏུ་ཆུད་པ།

ཁོག་བརླམས། ཆོས་སྐྱོང་གི་སྐུ་རྟེན་ནམ། ལྷ་པའི་ཁོག་ཏུ་ཡེ་ཤེས་པ་ཞུགས་པ་ལ་ཟེར།

ཁྲི་དར་སྒྲོན། མཛད་སྒོའི་རིམ་པ་གྲུབ་འཕྲལ་ྋགོང་ས་མཆོག་བཞུགས་ཁྲི་ལས་མ་བཞེངས་ཙམ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་སླད་བཞུགས་ཁྲིའི་མདུན་སྟེང་མཇལ་དར་ཨ་ཤེ་ཕྲེད་དུ་བསྣར་ཏེ་བསྒྲོན་པ་ལ་ཟེར།

ཁྲུང་ཞུ་མ། ཆང་འདྲེན་མ།

ཁྲོམ་ཆོས། ཁྲོམ་ཚོགས་ལྟ་བུའི་སྐྱེ་བོ་སེར་སྐྱ་མང་པོ་འདུས་ཚོགས་ལ་གསུང་ཆོས་གནང་བ།

གུ་ཤའི་ཨ་ཁྲབ། སྨོན་ལམ་རྟ་པའི་ཆ་ཆས་གྲས།

གོས་ཆེན་གྱི་གྷན་སྦྱར། འདི་ནི་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་པས་མཆོད་བཞེས་ཀྱི་སྐུ་བེར་དང་ཆ་འདྲ་བ་ཞིག

གྲུ་སུག་བྱས། སྐབས་འདིར་གྲུ་ནི། ལག་ངར་བསྐུམས་པའི་ཟུར་ཐོན་ཚིགས་རྡོག་གྲུ་མོ་ལ་ཟེར་བ་དང༌། གྲུ་མོའི་ཟུར་དེ་རང་གི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་ཡོད་པར་བསྣུན་པའམ། བཙུགས་པ་ལ་གྲུ་སུག་བྱས་ཟེར།

གླིང་མེ། དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད་དང་འདྲ་བར། དགོན་པ་རི་ཁྲོད་ཁག་ལ་སོགས་པའི་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་ཐོག་ཁའི་སྟེང་དང༌། སྒེའུ་ཁུང་གི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མཆོད་མེ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་སྟར་བསྒྲིགས་ཀྱིས་འབུལ་བ་ལ་ཟེར།

མགོ་དང་འགོ འཇུག་ཡུལ་མི་འདྲ་བ་འབྲི་སྲོལ་ཡོད་ཅིང༌། འདིར་ནི་ལུས་ཀྱི་མགོ་མཇུག་མ་མགོ་དང༌། བྱ་བའི་འགོ་མཇུག་འ་འགོ་ཡིན། ཞེས་པ་སྟེ། དཔེ་བརྗོད་དུ་ ‘‘མགོ་ཆེན་མགོ་སྐོར་ཐེབས་ནས་མགོ་བོ་ན། ལས་འགོ་འཛུགས་སྐབས་འགོ་ཁྲིད་གྲལ་འགོར་འཁོད།’’ ཅེས་པ་འདི་ལྟའི་སྔོན་འཇུག་འདྲ་མིན་འཇུག་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་རྩ་བཟུང་གཅིག་གྱུར་འབྲི་སྤྱོད་བྱས་ཡོད།

གོ་དྲུང༌། དྲུང་ཡིག གོར་ཁའི་སྐུ་ཚབ་ཀྱི་དྲུང་ཡིག

མགྲོན་ཚབ། རྩེ་མཁན་མགྲོན་ཆེ་བའམ། མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོའི་ལས་ཚབ་རྩེ་མགྲོན་ལ་ཟེར།

འགག་དེབ། རྩེ་འགག་ཏུ་རྩེ་མགྲོན་གྱིས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་ཉིན་རེའི་མཛད་པ་ཡིག་ཐོག་བཀོད་པའི་མཛད་དེབ་ཆེན་མོ་ཞེས་པའི་དེབ་ཆེན་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་བསྡུས་མིང་ཡིན།

མགོ་མཆན་ཐམ་འབྱར། ཆོག་མཆན་གནང་བ་ཞིག

རྒྱ་རྡོའི་སྒྲོམ་སྐྱོར། རྒྱ་ཕྲ་ལྟ་བུ།

རྒྱན་བཞི་མཚལ་ཀའི་ཡོལ་བ། གྱང་ལ་འགེལ་བྱེད་གོས་ཆེན་རྒྱན་བཞིའི་ཡོལ་བ།

གྱ་རི་གྱུ་རི། བརྟན་པོ་མེད་པའི་དོན།

རྒྱ་གར། མིང་ཚིག་འདིའི་རྩ་བའི་དག་ཆ་ ‘རྒྱ་དཀར་’ ཡིན་ཞིང༌། དེ་ལ་འགྲེལ་བཤད་འདི་ལྟར་ཡོད། སྔར་བོད་དང༌། རྒྱ་དཀར་ནག་དབར་ལ་འབྲེལ་བ་ཐོག་མར་བྱུང་སྐབས། གངས་རིའི་ར་བས་བསྐོར་བའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྡེའི་ལྷོ་རྒྱུད་རི་བོ་རྣམས་ཀྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་ཐང་ངམ། ས་ཐང་རྒྱྃ་ཆེར་ཡུལ་ལུང་ཆགས་ཡོད་པ་དང༌། ཡུལ་དེའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་གོས་དཀྃར་པོ་གྱོན་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡུལ་མིང་ལ་ ‘རྒྱ་དཀར་’ དང༌། ཡུལ་མི་ལ་ ‘རྒྱ་དཀར་བ་’ ཞེས་འབོད་ པའི་ཐ་སྙད་ཐོགས།

‘རྒྱ་དཀར་’ ཞེས་ངག་ནས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ལ་ (རྒྱ་གར་) ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་ཐོན་གྱི་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ཡིག་ཐོག་ཏུ་འབྲི་སྲོལ་དར་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་བོད་སྐད་ནང་ཚིག་འབྲུ་གཉིས་བསྡེབས་པའི་མིང་དང༌། ཚིག་གང་རུང་གི་ཚིག་འབྲུ་སྔོན་མའི་སྒྲ་དམའ་པོ་དང༌། ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་ མའི་སྒྲ་མཐོ་པོ་ཡིན་ཚེ། ཚིག་འབྲུ་སྔོན་མའི་སྒྲ་དམའ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་མའི་སྒྲ་མཐོ་པོ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་དམའ་བར་འགྱུར་འགྲོ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། སྐད་ཆ་ཤོད་སྐབས་ ‘འབྲས་དཀར་’ལ་ (འབྲས་གར་) དང༌། ‘འགྲོ་སྟངས་’ ལ་ (འགྲོ་སྡངས་) ཟེར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་བཞིན་ཚིག་འབྲུ་སྔོན་མའི་སྒྲ་མཐོ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་མའི་སྒྲ་དམའ་པོ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མཐོ་བར་འགྱུར་འགྲོ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། ‘དབྱར་ག་’ ལ་ (དབྱར་ཀ་) ཟེར་བ་དང༌། དེ་བཞིན་ ‘རྒྱུན་གཏན་’ལ་ངག་ནས་ (རྒྱུན་གདན་) ཞེས་ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་མ་‘གཏན་’གྱི་སྒྲ་རང་བཞིན་གྱིས་དམའ་བར་འགྱུར་ཞིང༌། དེ་ལས་‘རྒྱུན་ལྡན་’ཞེས་པའི་དག་ཆ་སྣ་སྒྲ་ཅན་ལ་འགྱུར་བའང་འབྲི་སྲོལ་དར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། འདི་རིགས་ནི། སྐད་རིགས་ཚང་མའི་རང་བཞིན་སྒྲ་འགྱུར་འགྲོ་ལུགས་གཅིག་གྱུར་ཅིག་ཡིན་སྐོར་འཕྲུལ་སྤྱད་ལ་བརྟེན་ནས་བརྟག་ཞིབ་བྱས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་གནས་ཀྱི་ཆ་ཤས་སྒྲ་འགྱུར་རིག་པར་དཔྱད་ན་དངོས་དོན་གསལ་བར་ རྟོགས་ཐུབ།

རྒྱ་སེའི་གཟར་ཆེན་གཟར་ཆུང༌། རྟ་སྒའི་འོག་ཏུ་འདིང་རྒྱུའི་གོས་ཆེན་གྱི་གདན་ཞིག

རྒྱ་ནག འདི་ལའང་རྒྱ་དཀར་དང་འདྲ་བའི་འགྲེལ་བཤད་ཡོད། དེ་ནི་གངས་རིའི་ར་བས་བསྐོར་བའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྡེའི་ཤར་རྒྱུད་རི་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་ཐང་ངམ། ས་ཐང་རྒྱྃ་ཆེར་ཡུལ་ལུང་ཆགས་པ་དང༌། ཡུལ་དེའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་གོས་ནྃག་པོ་གྱོན་པས་ན། ཡུལ་མིང་ལ་ ‘རྒྱ་ནག’ དང༌། ཡུལ་མི་ལ་ ‘རྒྱ་ནག་པ་’ ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཐོགས།

རྒྱ་འདྲེ་བརྒྱབ། ཚིག་འདི་ནི་ཕལ་སྐད་དུ་ ‘རྒྱམ་འདྲེ་བརྒྱབ་’ ཟེར་བ་དེ་ཡིན། ཚིག་འདིར་ཁ་རྩོད་བརྒྱབ་པ་དང༌། རྒྱག་རེས་བརྒྱབ་པའམ། གཞུ་རེས་བཏང་བ་གཉིས་ཀའི་གོ་དོན་ཡོད། རྒྱ་འདྲེ་ལ་ ‘རྒྱམ་འདྲེ’ ཟེར་བ་ནི། དགྲ་འདུལ་ལ་ ‘དགྲམ་འདུལ་’ ཟེར་བའི་སྒྲ་འགྱུར་འགྲོ་ལུགས་དང་འདྲ་བ་ཡིན།

སྔར་སྲོལ་སྦད་རྒྱང་བཤད་པ། གཟིམ་ཆུང་དམག་མིའི་དམག་རྩལ་དང་དམག་གཞས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས།

ཅ་འགྲོས་ཅ་འགྲོས། འདི་ནི་ཚིག་རིས་ལྟར་རིམ་བཞིན་གྱི་དོན།

ཆབ་བདག་མ་གཉིས། གདན་ས་ཁག་གི་ལས་སྣེ་གལ་ཆེ་བ་ཞིག

ཆིབས་བསྟར། རྟ་བཞོན་པ་མང་པོ་བསྟར་བསྒྲིགས་པའི་ཞེ་ས་ཡིན།

ཆིབས་རགས་དང་ཆིབས་ཧྲག ཆིབས་རགས་ནི། ཆིབས་བསྟར་གྱི་རིམ་པ་མ་འཁྲུགས་པར། ཆུ་རགས་ཀྱི་རྡོ་བསྟར་ཇི་བཞིན་གྲལ་བསྟར་འགྲིཊ་པོར་བསྒྲིགས་པ་དེ་ལ་ཟེར། ཆིབས་ཧྲག་ནི། ཆིབས་རྟ་ཤེད་ལྡན་ཞེ་གཅིག་བཅིབས་པའམ། བཞོན་པའི་རྟ་པ་མང་པོ་ཞིག་སྟེ། དེ་རྣམས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྔ་རྟིང་གྲལ་བསྟར་བསྒྲིགས་མ་དགོས་པར། གཉིས་གསུམ་མམ། འགའ་ཤས་མཉམ་སྐྱོད་དང༌། སྡེབ་སྐྱོད་བྱས་ ནའང་འགྲིགས། ཁ་རྒྱུན་དུ་རྟ་ཧྲག་མི་ཧྲག་ཟེར་བ་དེ་ཡིན།

འཇུ་ལང༌། སོག་པོའི་དམག་དཔོན་ཞིག་གི་གནས་བབས་རྒྱུད་འཛིན་བྱེད་པའམ། ཚབ་བྱེད་ཀྱི་མི་སྣ།

འཇུ་ཐ། མདོའི་རྣམ་གྲངས་སམ་མིང༌།

ལྗགས་རྒྱངས། གཞས་གདངས་ཀྱི་མིང་དམག་གཞས།

མཆོང་དམར། མཆོང་ཞེས་པའི་རྡོ་རིགས་ཁ་དོག་དམར་ཤས་ཆེ་བ་ཞིག་འཇོག་བཟོ། རྗེས་འབྲས་སམ། ལྟ་བཟོ།

སྙན་གསན་ཞུས། སྙན་དུ་གསན་པར་གསོལ་བའི་དོན་གང་ཞིག་ཡིག་ངག་ཅི་རིགས་ནས་ཞུས་པ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། བར་ལམ་ཞིག་ནས་གཞུང་སྒེར་ཡིག་ཆ་ཁག་ནང༌། ‘སྙན་གསན་’ དང༌། ‘སྙན་གསང་’ ‘སྙན་སང’ ‘སྙན་གསེང༌།’ ‘སྙན་སེང༌།’ ཞེས་དག་ཆ་མི་འདྲ་བ་ལྔ་བྲིས་དང་འབྲི་བཞིན་དུ་མཆིས།

སྙེག་ལ་ཁད། སྙེག་ལ་ཉེ་བ། སྙེག་གྲབས།

གཏན་མེད་ཀྱི་གཏོང་བ། གཏན་མེད་ནི་སྒོ་གཏན་མེད་པ་སྟེ། སྒོ་དབྱེ་མི་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ། སྒོ་རྒྱབ་ལ་ཕྲེད་གཏན་ཟེར་བའི་ཤིང་གདུང་ཞིག་གིས་བཀག་སྟེ་སྒོ་བརྒྱབ་པ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར། མཛོད་ཀྱི་སྒོ་མོ་ཡོངས་སུ་ཕྱེ་སྟེ། དགོས་འདོད་ཀྱི་ཟས་ནོར་ཅི་ཡང་འཛད་མེད་མཆོད་སྦྱིན་དུ་གཏོང་བའི་དོན་ཡིན།

གཏན་ཞལ། ཁྱོ་ཤུག་གམ། བཟའ་ཚང་གི་ཞེ་ས་ཡིན། སྟེང་ཞལ་དང༌། སྟངས་དཔྱལ་ཞེས་ཀྱང་འབྲི་སྲོལ་སྣང༌།

རྟགས་ཐམ། ལས་ཁུངས་གང་ཞིག་མཚོན་པའི་དམ་ཕྲུག

སྟན་དམར། འགོ་སྣམ་མཚལ་ཀ་ཁ་གདན་རིང་པོའི་ཆ་ཚད་དང་མཚུངས་པར་མཐའ་ལྕགས་གོས་ཆེན་ཧོར་ཇུས་དམར་པོས་བརྒྱན་པ། ནང་ཤ་གྲུའུ་ཙེ་མཚལ་སྨུག་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཟེར། དེ་ནི་ྋགོང་ས་མཆོག་གམ། ྋརྒྱལ་ཚབ་བམ། སྲིད་སྐྱོང་གིས་སྐུ་ཕྱག་འབུལ་གནང་སྐབས་སུ་གཙང་སྟན་གྱི་ཚུལ་དུ་འདིང་དགོས་པ་ཡིན།

ལྟག་མཚེར། གླེགས་བམ་གཉིས་པའི་ཟུར་སྣོན་ཡིག་ཆའི་དཀར་ཆག་ལ་ གཟིགས།

སྟེགས་སྟན། སྟེང་དུ་གདན་ཆུང་བཏིང་བའི་རྐུབ་སྟེགས་ལ་ཟེར།

བསྟེན་སྐྱིལ། གང་ཞིག་གིས་རང་གི་དགོས་དོན་ཆེད་དུ་མི་གཞན་དག་གམ། རྟ་ཟོག་སེམས་ཅན་ཅི་རིགས་འཇམ་རྩུབ་ཐབས་མཁས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟེན་ཉར་བཀག་བསྐྱིལ་བྱས་པ།

ཐོན་ཐི་ཚོན་ཁྲའི་ཞྭ་མོ་སྒ་སྦུབ་རྒྱབ་འཇར་ཅན། རྩེ་དྲུང་ཚོས་དགུན་ཁ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་གྱོན་བྱེད་ཞྭ་མོ་ཞིག

མཐར་ཐོན་ཐི་མཚལ་སེར་གྱི་ཁ་གོས། གོས་ཆེན་གྱི་རིགས་ཤིག

ཐོལ་བྱུང༌། གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ།

ཐེ་ཇི་འོ་ཆུ་སྡེ་དཔོན་དགའ་བཞི་བ། སོག་སྐད་ཀྱི་ཆེ་བསྟོད་ཅིག

དག་པ་ཤེལ་རི། བོད་དབུས་ཙ་རིའི་ནང་བདེ་མཆོག་གི་ཕོ་བྲང་ཡིན་པར་གྲགས་པའི་གནས་ཆེན་གངས་རི་ཞིག

དར་སང༌། དར་གོས་སྲབ་མོ་སང་རས་འདྲ་བ།

དོན་མཐུན། མངོན་བརྗོད་དུ་གསལ་བ་ལྟར། འདིར་ཡང་ཚོང་པའི་མིང་ཡིན་ཏཻ། མཐའ་ཡི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནས་ནོར་བུ་ལོན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ། གྲུ་ཆེན་གཅིག་གི་ནང་མཉམ་ཞུགས་ཚོང་པ་ཇི་ཡོད་ཀྱིས་ཐབས་བྱུས་ནུས་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བའི་ཁུར་མཉམ་ལེན་བྱེད་པ་ལྟ་བུར་དོན་མཐུན་རྒྱ་མཚོར་ཞུགས་པ་ཇི་བཞིན་ཞེས་དཔེ་མཚོན་དུ་འབྲི་ བརྗོད་བྱེད་སྲོལ་ཡོད།

དྲི་རྟོག དྲི་བ་བཀོན་པ་དང་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་པ།

དྲུང་འཁོར། ཤོད་དྲུང་དང་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན།

དྲུང་ཇ་ཚོགས། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་གདན་ས་འབྲས་སེ་དགའ་གསུམ་སོགས་དགོན་ཁག་ནས་དགེ་འདུན་པ་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ཞིག་གཞུང་ཞབས་སྐྱ་བོ་རྣམས་དང་ཟུང་སྦྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་གཞུང་གི་ལས་ཁུངས་ཁག་དང༌། རྫོང་གཞིས་ཁག་བཅས་པར་གཞུང་དོན་ལས་ཁུར་མཉམ་ལེན་ཞུ་བའི་ལམ་སྲོལ་གསར་གཏོད་བསྐྱངས། དུས་དེ་ནས་བཟུང་ལྷ་སར་གནས་འཁོད་གཞུང་ཞབས་སེར་མོ་བ་རྣམས་ཉིན་རེ་འཆར་ཅན་ཞོགས་པ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་སྐུའི་ཉེ་དྲུང་ངམ། ཉེ་འབྲེལ་ཚོམས་ཆེན་གྱི་མདོ་སྦུག་ཏུ་ཚོགས་ཚུགས་ཐོག རྩེ་གསོལ་ཐབ་ནས་ཚོགས་ཞུགས་ཡོངས་ལ་གསོལ་ཇ་བཏེགས། ཚོགས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ཙམ་གྱི་རིང་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཇལ་ཁ་སྩལ་དགོས་རིགས་དང༌། བཀའ་འབྲེལ་གཞུང་གི་ལས་དོན་དང༌། གཞུང་ཞབས་ཀྱི་ལས་ཁུར་བསྐོ་གཞག་སོགས་མགྲོན་བརྒྱུད་བཀའ་སྒྱུར་སྩལ། ཚོགས་ (དྲུང་ཇ་) གྲོལ་རྗེས་རང་རང་གི་ལས་ཁུངས་སོ་སོར་ཉིན་རེའི་ལས་ཁུར་ཞུ་བར་བསྐྱོད་དགོས་པ་བཅས་སོ།།

དྲུང་ན་སྤྱོད་པ། ཉེ་འཁོར་དུ་ལས་སུ་གཞུག་བཞིན་གནས་པ་དག་ལ་ཟེར་ཡང༌། སྐབས་འདིར་གཞུང་སའི་དྲུང་ན་སྤྱོད་པ་ཞེས་པ་དེ་གཞུང་ཞབས་སམ། གཞུང་གི་སྲི་ཞུ་བ་དག་ལ་གོ་དགོས་པ་ཡིན།

དྲུང་མདའ། དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོའམ་མཁན་དྲུང་དང༌། མདའ་དཔོན་བསྡུས་ཚིག

དྲུང་རྩིས། དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོའམ་མཁན་དྲུང་དང༌། རྩིས་དཔོན་བསྡུས་ཚིག

དྲུང་རིགས་སེར་སྐྱ། སེར་མོ་བའམ་རྩེ་དྲུང་དང༌། སྐྱ་བོའམ་ཤོད་དྲུང་ཁོངས་གཏོགས་དང་བཅས་པའི་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་མིང༌།

དྲེལ་བྱམས། དྲེལ་སྔ་རྗེས་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་འཁུར་བའི་འགྱོགས་བྱམས་འདྲ་བ་ཞིག་ལ་ཟེར།

ཌག་ཁང༌། ཚིག་འདི་ཧིན་རྡུའི་ཡིག་ཐོག་ ‘ཌག་ཁ་ན་’ ཞེས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང༌། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་གོང་མའི་རྣམ་ཐར་བོད་དཔར་ནང་འཁོད་པ་སོར་བཞག

ཌན་ཌི། འགྱོགས་བྱམས་དང་འདྲ་བ། ནང་དུ་སྟེགས་བུ་གདན་བཅས་ཀྱི་གཞོགས་གཡས་གཡོན་སོ་སོར་རྒྱུག་པ་རིང་པོ་རེ་རང་སྦྱར་དུ་ཡོད་པ། དེའི་རྒྱབ་མདུན་སོ་སོ་ནས་མི་གཅིག་རེས་སམ། གཉིས་རེས་དཔུང་ པ་སྒྲེང་བའི་སྟེང་དུ་འཁུར་དགོས་པ་དེ་ལ་ཟེར། འདི་ནི་རྒྱ་གར་ནས་བོད་དུ་དར་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག འདི་ལ་ ‘སྒྲེང་ཁྲི་’ དང༌། ཞེ་སར་ ‘ཕེབས་ཁྲི་’ ཞེས་བྲིས་པའང་འདུག

གདུང་ཆོག བླ་མ་ཞིང་གཤེགས་ཀྱི་སྐུ་གདུང་བཀྲུས་ཏེ་དེ་ལ་ན་བཟའ་དང༌། དབང་ཆས་བསྒྲོན་ནས་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཐོག དེའི་མདུན་དུ་བླ་མ་དགེ་འདུན་དང༌། བཙུན་མ་ལ་སོགས་པས་ཡི་དམ་ཅི་རིགས་ཀྱི་བདག་འཇུག་ཆོ་ག་འདོན་པ་ལ་ཟེར།

བདེ་སྟན། འབོལ་གདན་སྲབ་མོ་འདྲ་བའི་བཞུགས་གདན་གྲུ་བཞི།

དཱ་ཁུ་རལ། ཕྱི་སོག་གམ། མོང་གོལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་སའི་མིང་རྙིང་པ་ཡིན་ཞིང༌། དེང་སང་ཨུ་ལན་བྷ་ཀྲོར་ཟེར།

དུམ་མཚམས་འཕྲེང་འབེབས། དབྱིན་ཚིག་ (Paragraph) ཟེར་བ་དང་དོན་གཅིག་ཡིན་ཏེ། ཡིག་གཞུང་གཅིག་གི་ནང་བརྗོད་གཞི་དོན་དག་འདྲ་མིན་ཡོད་རིགས་མངོན་གསལ་དོད་པོར་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཆེད། དེ་རིགས་དུམ་མཚམས་ཟུར་དབྱེ་ཡིག་འཕྲེང་གཅིག་གཉིས་འོག་ཏུ་ཕབ་པ་ལ་ ‘འཕྲེང་འབེབས་’ སམ། ‘འབེབས་’ ཡང་ཟེར་བ་ཡིན། དཔེར་ན་ ྋསྙན་ཞུ་སོགས་སུ་ྋཞབས་དྲུང་དུ་ཞེས་བྲིས། དེ་ནས་ ‘འཕྲེང་འབེབས་’ ཡིག་འཕྲེང་ཇི་འོས་བཞག་སྟེ། གུས་པས་ཞེས་འབྲི་བ་ལྟར་ཡིན་ནོ།།

ལྡང་དང་འདང༌། ལྡང་ནི། ཡར་ལང་བ་དང༌། འབོར་ཚད་ལོངས་པ་གཉིས་ཀར་འཇུག་པ་འདི་རང་དག་པར་ངེས། དགོས་མཁོ་ལྡང་དང་ལྡང་མིན་ལ་འདང་དང༌། འདེང་འབྲི་བ་ནི། མ་དག་རྒྱུན་འཇགས་སུ་སོང་བར་མངོན།

ན་བཟའ་སྐུ་བེར། ཟླ་གམ་དང་འདྲ་མཚུངས་གོས་བེར་ཡང་ཟེར།

ནང་མ་མཁན་སྡེ། སེར་མོའི་གོ་གནས།

ནང་མ་མཁན་སྡེ་ཆེ་ཆུང༌། སྐུ་བཅར་ནང་མའི་གྲས་མཁན་ཆེ་དང་མཁན་ཆུང༌།

ནས། དུས་རབས་ ༡༧ དང་ ༡༨ ནང༌། བོད་དབུས་གཙང་ཁུལ་‘སྐུ་ ཞབས’ཞེས་པ་དང་དོན་མཚུངས་ཞེ་སའི་ཚིག་ཏུ་སྣང༌། དཔེར་ན། གླེགས་བམ་དང་པོའི་ཤོག་གྲངས་ ༡༠༡ ནང་‘སྟར་སྡོང་ནས་ ཀྱིས’ཞེས་པ་དེ་ནི། སྐུ་ཞབས་སྟར་སྡོང་བས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན།

རྣམ་རྒྱུ་སྤྱན་སྦུག སྣམ་བུ་ཐིག་མའི་གྲས།

སྣང་རྩེ་ལྷ་མོ་བ། གྲོང་སྡེ་ཞིག་གི་ལྷ་མོ་ཟློས་གར།

གནམ་བྲོ་ཐག་རྩེད་པ། རྩེད་རིགས་ཤིག

པ་པོ། བ་བོ། མ་མོ། འདི་དག་བདག་སྒྲར་སྦྱོར་ཚུལ་དངུལ་ཆུ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་བཞེད་པ་རྩ་བཟུང་ཐོག མིང་མཐའི་འཇུག་ཚུལ་ནི་དབྱངས་ཅན་གྲུབ་པའི་རྡོ་རྗེའི་གསུང་ལས། ‘‘བདག་པོའི་སྒྲ་སྟེ་ག་ད་ན༌།། བ་མ་ས་དང་དྲག་མཐར་པ།། ང་འ་ར་ལ་མཐའ་མེད་ལ།། བདག་སྒྲ་ཡར་གྱུར་བ་དང་ནི།། ཆ་ལ་པ་ཉིད་སྦྱོར་བ་ལེགས།། མིང་མཐའི་པ་བའང་ཕལ་ཆེར་འདྲ།’’ ཞེས་པ་ཇི་བཞིན་བཀོད་ཡོད། དཔེར་ན། ཟློས་གར་བ་དང༌། གར་པ་ལྟ་བུའོ།།

པུ་ཏི། བོད་ཡིག་ནང་གླེགས་བམ་ཞེས་པར་པུ་ཏི་དང༌། པོ་ཏི། པོད་ཅེས་དག་ཆ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཡོད་པ་དང༌། དེ་དག་གི་རྩ་བ་སཾསྐྲིཏའམ། ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དུ་པུསྟིཀཿ ཞེས་པ་སྒྲ་ཟུར་ཆག་གི་འབྲི་ཚུལ་ཞིག་ཡིན། དཔའ་དམ་འུར་ཐུ། སྨོན་ལམ་རྟ་པའི་ཆ་ཆས་གྲས།

དཔར། འདི་ནི་‘སྤར་’གྱི་ཡིག་གཟུགས་འགྱུར་བའི་འབྲི་སྲོལ་ཞིག་ཡིན། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གནའ་སྔ་མོའི་དབུ་ཅན་ཡིག་གཟུགས་ལ་སྤ་ཞེས་འབྲི་བ་འདིའི་རྩེག་པ་‘ས’ཡི་ཆ་ཤས་ཕྱི་མ་དོར་ཏེ། ངྤ་ ཞེས་འབྲི་བ་རིམ་པས་‘དཔ’ ལ་འགྱུར་བར་མངོན། དཔེར་ན། ‘འཇམ་དཔལ་’དེ་གནའ་ཡིག་ཏུ་ཐོག་མར་‘འཇམ་སྤལ་’ཞེས་བྲིས་ཡོད་པ་ནི། དུས་དེང་སང་གི་ལ་དྭགས་པའི་ངག་རྒྱུན་ལ་འཇམ་སཔལ་ཟེར་བ་དང༌། གནའ་བོའི་ཡིག་གཟུགས་ལ་དཔྱད་ནའང་གསལ་བར་ཤེས་ཐུབ། དཔྱད་ཚུལ་འདི་ནི་ཨ་མདོ་བ་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏས‘‘རིག་པས་དཔྱད་ན་ཆོས་ལུགས་མི་འགལ་’’ཞེས་གསུངས་པ་འདི་བདེན་པར་ངེས་ཞེས་བསྔགས་བརྗོད་མཛད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཞིག་ཡིན།

དཔྱིད་ཆོས། བོད་ཟླ་དང་པོའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་སྐབས་དང༌། དེ་མིན་དཔྱིད་དུས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དགོན་ཁག་སོགས་སུ་གསུང་ཆོས་གནང་བ་ལ་ཟེར།

སྤྱན་རྒྱ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་ཀྱི་སྤྱན་འདྲེན་རྒྱ་གླིང༌།

སྤྱི་ཁྱབ་མཁན་པོ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་སྐུ་བཅར་ཞབས་ཞུ་བའི་གཙོ་བོ་དང༌། གཞུང་ཞབས་སེར་མོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཡིན་ལ། ྋགོང་ས་མཆོག་སྐུ་སྒེར་གྱི་མཛོད་སྦུག་དང༌། མཛོད་ཆུང་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དབུ་འཛིན་ཡང་ཡིན། གནས་རིམ་བཀའ་བློན་དང་འདྲ་བའི་ཐོག བཀའ་ཤག་ནང་གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་སྲིད་དོན་འབྲེལ་ཡོད་དོན་གནད་ཆེ་རིགས། དེ་བཞིན་ཡིག་ཚང་ལས་ཁུངས་ནས་རྩེ་དྲུང་གི་ལས་ཚན་བསྐོ་འཐེན་འཆར་གཞི་འགོད་སྐབས་བཅས་པའི་ལྷན་ཚོགས་སུ་མཉམ་གཞུག་གནང་དགོས་པ་ཡིན།

སྤྱི་ཆོས། སྐྱེ་བོ་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་སྤྱི་ཡོངས་ལ་གསུང་ཆོས་གནང་བ།

སྤྱི་སོ། དགོན་པ་ཆེ་ཁག་གི་གཏོང་སྒོ་དང་ཡོང་སྒོ་བདག་གཉེར་བྱེད་མཁན་དགོན་པའི་ལས་སྣེ་དང༌། དེ་དག་གི་ལས་ཁང༌།

དཔལ་གསོལ་མ། ལྷ་མོ་གསོལ་མཆོད་ཞུ་མཁན་བུད་མེད་ན་གཞོན་ཁག་གཅིག

ཕྱར་གྲུ་ཕྱར་སྟོད། གཞུང་ཞབས་རྩེ་དྲུང་གི་གཟབ་བཞེས་གྲྭ་ཆས་ཐེར་གཟན་ལ་མཐའ་ལྕགས་གོས་ཆེན་ཚོན་ཁྲས་བརྒྱན་པ་དེར་ཕྱར་གྲུ་དང༌། གོས་སྟོད་ཀྱི་གོང་པ་དང༌། ཕུ་ཐུང་ལ་གོས་ཆེན་ཚོན་ཁྲ་ཕྱར་གྲུ་དང་ཞེ་མཚུངས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་དེར་ཕྱར་སྟོད་ཟེར།

ཕྱིང་དམར། ཕྱིང་པ་དམར་པོའི་ས་གདན་ཞིག

རྦད་བཤད་ལྗགས་རྒྱངས། གཟིམ་དམག་མིའི་དམག་གཞས་ཤིག

བླ་མ་དམིགས་བརྩེ་མ། གྲྭ་པའི་ལས་སྣེ་ཞིག

འབྲས་ལྷང༌། འབྲས་དོ་པོ།

བླ་མ་གཞུང་ལས་པ། གདན་སའི་ལས་སྣེ་ཞིག་གི་མིང༌།

བླ་མ་གཙང་ལས་པ། གོང་མཚུངས།

བླ་ཕྱག ལྷ་སའི་ཇོ་ཁང་གི་ཁྱམས་རའི་བྱང་ངོས་བླ་བྲང་སྟེང་དུ་ཡོད་པའི་གཞུང་གི་ཉིན་རེའི་གཏོང་ཡོང་དོ་དམ་ལས་ཁུངས་བླ་བྲང་ཕྱག་མཛོད་ཅེས་པ་དེའི་བསྡུས་མིང༌།

དབུ་ཞྭ་འདིང་བ། བླ་མ་ལ་གུས་འདུད་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཞུ་བ་མཚོན་ཕྱིར། བླ་མ་ཕེབས་ལམ་དུ་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབུ་ཞྭ་འདིང་བ།

འབྲི་སྒྲུབ། དཀྱིལ་འཁོར་འབྲི་བ་དང་སྒྲུབ་པའི་དོན།

མར་གསར་དཀྲོག་ཀ འོ་མ་དཀྲོགས་ནས་མར་གསར་ཐོན་པ་རྡོག་རྡོག་སྒོག་ཕོར་ཆེ་བའི་ཚད་ཙམ་ཞིག་ལ་དཀྲོག་ཀ་ཟེར།

མི་མང༌། དབུལ་ཕྱུག་དང༌། གོ་དབང༌། ལས་རིགས། རིགས་རུས། ཕོ་མོ། སེར་སྐྱ། ཆོས་ལུགས། ལུང་ཚན་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པར་མིའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་མིང་ཡིན་ཏེ། དབྱིན་ཚིག་ People (པིའི་པཱལ་) ཟེར་བ་དང་འདྲ། དཔེར་ན། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཁོང་རྣམ་པ་ནི་བོད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་བླ་ན་མེད་པས་དབུས་པའི་བོད་མི་མང་ངམ། བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆབ་འབངས་སྤྱིའི་འཐུས་མི་ཡིན།

མི་དམངས། འདིའི་གོ་དོན་ནི། གཙོ་བོ་དང༌། གཅིག་གམ། ཉུང་བའི་ཆ་དེ་ཕུད་པའི་སྐྱེ་བོ་གྲངས་འབོར་མང་ཆེ་བ་རྣམས་མཚོན་པའི་སྤྱི་མིང་ཡིན་ཏེ། མི་དམངས་ཞེས་པའི་ཁོངས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ལྟ་ཅི་སྨོས། གཞུང་གི་སྲི་ཞུ་བ་གཞན་དག་ཀྱང་ཚུད་མེད། སྔར་སྲོལ་བོད་གཞུང་གི་ཡིག་ཆའི་ནང༌། ‘‘སེར་སྐྱ་མི་དམངས་མཐའ་དག་ལ་བཟློ་བ་’’ དང༌། ‘གྲྭ་དམངས་ཀྱི་སྒྲིག་ལམ་ཀུན་སྤྱོད་’ ཅེས་འཁོད་པ་དང༌། ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་སྐུ་དུས་ཀྱི་ཞོལ་རྡོ་རིང་ཆེ་མོར་ཡང་ ‘དམངས་འདྲང་’ ཞེས་འཁོད། དེའི་གོ་དོན་ནི་མི་དམངས་ཀྱིས་ཡིད་མཐུན་བྱེད་པ་ལ་ཟེར། དེ་བཞིན་དེང་སྐབས་ས་ཁུལ་གང་ཞིག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་འགོ་གཙོ་དང༌། འཐུས་མི་དག་གིས་ཀྱང༌། ‘‘ང་རང་གིས་འདི་འདྲ་བསམས་ཀྱང༌། དེ་ལ་མི་དམངས་ཀྱིས་མོས་མཐུན་མི་བྱེད།’’ ཅེས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བྲིས་པའང་ཡོད། དེའི་གོ་དོན་ནི་དབྱིན་ཚིག་ Public (པབ་ལིག་) ཟེར་བ་དང་དོན་ མཚུངས་ལྟ་བུ་ཞིག་སྣང༌། གང་ལྟར་བོད་མིའི་སེམས་སུ་ ‘དམངས་’ ཞེས་པ་དེ་གཙོ་བོ་སོགས་ཉུང་བའི་ཆ་དེ་ཕུད་པའི་སྤྱི་བྱིངས་མང་བའི་ཆ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ལས། རིགས་དམའ་བའམ། དམངས་རིགས་དང༌། གདོལ་རིགས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ཙམ་ཡང་མེད་པ་གོང་གསལ་དཔེ་མཚོན་ནས་གསལ་བར་མངོན།

མན་ཏོག་ཞྭ། མུ་མེན་གྱི་ཏོག་ཡོད་པའི་དཔོན་ཞྭ།

རྩད་གཅོད་དང་རྩད་དཔྱོད། རྩད་གཅོད་ནི། དངོས་དོན་ཇི་ཡིན་རྩད་ཞིབ་བགྱིས་མཐར། འདི་བདེན་དང༌། འདི་རྫུན་ཞེས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་དང༌། རྩད་དཔྱོད་ནི། འཚོལ་བར་བྱ་བའི་སེམས་ལྡན་སེམས་མེད་ཅི་རིགས་པ་དེ་གང་དུ་ཡོད་རྩད་ཞིབ་དང་འབྲེལ་གང་རྙེད་པ་དེ་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བམ། བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ། དཔྱད་ཡུལ་དེའི་ཐོག་ནས་སྣང་ཚུལ་ཇི་བྱུང་འདི་དང་འདི་ཞེས་དཔྱད་གཞི་གསལ་སྟོན་བྱེད་པ་ཙམ་ལས། འདི་རང་དུ་ངེས་ཞེས་ཐག་གཅོད་མི་བྱེད་པའམ། ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་དབང་ཆ་མི་ལྡན་པ་སྟེ། ཡང་སྲིད་རྩད་དཔྱོད་ཞུས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།

རྩེ་སྐོར། རྩེ་དྲུང་རྣམས་དང༌། རྩེ་དྲུང་གི་ཁོངས་གཏོགས་བཅས་པའི་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་མིང༌།

རྩེ་མཁན་མགྲོན་ཆེ་བ། རྩེ་འགག་སྟེ། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་གཟིམ་ཆུང་ཆེན་མོའི་འགག་ཏུ་ལས་ཁུངས་ཚུགས་ཏེ་ྋསྙན་ཞུ་འབུལ་བ་དང༌། ྋསྙན་གསན་ཞུ་བ། ཉིན་རེའི་མཛད་ཐོ་འགོད་པ། མཛད་སྒོ་ཁག་གོ་སྒྲིག ཕྱི་ནང་མི་སྣར་རྒྱུས་སྟོན་སྣེ་ཤན་སོགས་ཀྱི་ལས་ཁུར་ཞུ་མཁན་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ་རྩེ་མགྲོན་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་སྤྱི་འདོམས་སུ་གནས་བཞི་པ་ (མཁན་ཆུང་) མགྲོན་གཉེར་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་རྩེ་མཁན་ མགྲོན་ཆེ་བའམ། མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོ་ཞེས་འབོད།

རྩེ་དྲུང༌། གཞུང་ཞབས་སེར་མོ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་མིང༌།

རྩེ་ཕྱག རྩེ་ཕོ་བྲང་དུ་གཞུང་གི་ཉིན་རེའི་གཏོང་ཡོང་དོ་དམ་ཕྱག་མཛོད་ལས་ཁུངས་ཤིག་ཡོད་པ་དེའི་བསྡུས་མིང་ཡིན་ཞིང༌། མིང་གཞན་འཕྲལ་བདེ་ལས་ཁུངས་ཀྱང་ཟེར།

རྩེ་གསོལ་ཐབ། ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། སྐུ་བཅར་གསོལ་གཟིམ་མཆོད་གསུམ་ལ་སོགས་པར་ཉིན་རེའི་གསོལ་ཇ་གསོལ་ཚིགས་དང༌། རྒྱུན་གཏན་དྲུང་ཇ་དང་མཛད་སྒོ་ཁག་ལ་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་དང༌། ཡང་མཛད་སྒོ་ཁག་དང་ཆབ་གཞུག་གི་སྐབས་སོགས་སུ་གསོལ་ཚིགས་ཀྱང་བཟོ་འབུལ་ཞུ་དགོས་ཀྱི་ཐབ་ཚང་ཆེན་མོ་དེའི་མིང་ཡིན།

ཚིགས་བུབ། རྟ་ཁ་བརྡབས་པའི་དོན།

ཚིག་ཐོ་སྤྱི་ཐམ་བཞི་སྦྱར། གདན་ས་གསུམ་དང་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་རྟགས་ཐམ་ལ་ཟེར།

ཚོན་སྤེལ་བ། ཚོན་མདངས་འདྲ་མིན་བསྒྲིགས་པ།

ཚོས་མན་ཏོག་ཞྭ། གཞུང་ཞབས་ཚོའི་ཆས་གོས་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག

མཚན་གཟིམ་ལྷ་མོ་ཁང༌། རྩེ་ཕོ་བྲང་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་ཡང་སྟེང་ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་གཟིམ་ཆུང༌། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་སྐུ་ཐང་གསུང་བྱོན་མ་རྒྱུན་འགྲེམས་ཞུ་ས་དེའི་མཚན།

མཚལ་སྣག རྡོ་རིགས་རྒྱ་མཚལ་བསྣུར་བའི་སྣག་ཚ།

ཞུ་འགབ། ཞུ་འོས་པའམ། ཞུས་ན་འཚམས་པ།

གཞི་ཕབ། གནས་གཞིར་གཏན་འཇགས་སུ་འཁོད་པའི་དོན།

གཞུང་སོག སོག་པོ་གུ་ཤྲི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་རང་ཉིད་འཁོར་འབངས་བཅས་པ་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་མངའ་ཞབས་སུ་ཕུལ་ཏེ་བོད་གཞུང་གི་ཆབ་འབངས་སུ་གྱུར་པའི་སོག་རིགས་བོད་དབུས་འདམ་གཞུང་དུ་གཞིས་ཆགས་པ་རྣམས་ལ་ཟེར།

བཞེས་ཐུག་ཐ་ཞི་བཏེགས། འབྲས་ཐུག་གི་རིགས་ཤིག

ཟན་བརྟག རྩམ་པ་བརྫིས་པའི་ཟན་གོང་ཧྲིལ་པོར་བསྒྲིལ་བ་གཉིས་གསུམ་གྱི་ནང་བརྟག་པར་བྱ་བའི་མཚན་མིང་དང༌། བྱ་བ་བཟང་ངན་འདི་དང་འདི་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་ཤོག་སྐྱུར་ཐོག་བྲིས་ཏེ་བཅུག་ཡོད་པ་དེ་དག་དཀར་ཡོལ་ཡུ་རིང་ཞིག་ནང་བླུགས་ནས། སྐུ་བརྙན་རྩ་ཆེའི་མདུན་དུ་དཀར་ཡོལ་གྱི་ཡུ་བ་ལག་གཉིས་ཀྱིས་བཟུང་སྟེ་གཡས་སུ་སྐོར་བཞིན་གསོལ་བ་སྨོན་ལམ་འདེབས་སྐབས། ཟན་ཧྲིལ་གཅིག་ཁེ་གཙང་ཕྱིར་ཐོན་ཡོང་བ་དེའི་ནང་མཚན་མིང་དང༌། བཟང་ངན་གང་འཁོད་པ་དེ་དངོས་བདེན་དུ་ངེས་པར་བརྩི་བའི་བརྟག་པ་བྱེད་སྲོལ་ལ་ཟེར།

གཟིམ་པ་འགོ་དམངས། དམག་མིའི་ཡོངས་ཁུངས། སྔར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་སྲུང་དམག་མི་ཡིན་ཞིང༌། ཉེ་དུས་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་སྐབས་རུ་སྒྲིག་ཏུ་ཡོང་བའི་བོད་སྔ་རབས་པའི་ཆས་གོས་ཅན་གྱི་དམག་མི།

བཟེད་ཞལ་སྤྱིལ་བླུགས། གསོལ་ལྡན་བླུག་པའམ་ཞག་བླུག

ཡ་སོར། དམག་དཔོན་གྱི་གོ་གནས། སྔར་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་གཏོར་རྒྱག་གི་དམག་རུའི་སྤྱི་ཁྱབ།

ཡུམ་བུ་གླ་སྒང༌། གླེགས་བམ་དང་པོའི་ནང་‘གླ་སྒང་’ཞེས་བཀོད་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་འགྲེལ་བཤད་དང༌། དེ་མིན་‘བརླ་མཁར་’ལ་སོགས་པའི་དག་ཆ་མི་འདྲ་བ་བརྒྱད་སྣང་བ་དེ་དག་གང་དང་གང་དུ་འཁོད་སྐོར་གླེགས་བམ་དང་པོའི་ཟུར་སྣོན་ནང་ཚིག་འགྲེལ་གསལ་བཤད་རིམ་པར་བཀོད་ཡོད། དེ་ནི་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་སླད་དུ་ཡིན།

གཡང་ཊིའི་སམ་ཊ། ཡི་གེ་ཟིན་བྲིས་རྒྱག་ས་སྦྱངས་ཤིང་ལྟ་བུ་ཆུང་ཆུང་ཞིག

རིན་རྒྱན་ཁྲི་པ། རིན་ཆེན་རྒྱན་ཆ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན།

རགས་སྐྱོར། ཁང་པའི་ཕྱིའི་ཟུར་ཁུག་སོགས་སུ་ཆུ་རགས་ལྟ་བུའི་རྡོ་རྐྱང་ བརྩིགས་པའི་སྐྱོར་བ་ལ་ཟེར།

རིམ་པ་བཞི་པ། གཞུང་ཞབས་མཐོ་རིམ་རིམ་པ་བཞི་པ།

རུས་ཆེན་དྲུག བོད་ཀྱི་མི་བུ་ (མིའུ་) གདུང་དྲུག་གམ། རུས་ཆེན་དྲུག་གི་རྩ་བའི་ཁུངས་གཏུགས་ས་ནི། ཕ་སྤྲེའུ་དང༌། མ་བྲག་སྲིན་འདུས་པ་ལས་བཙས་པའི་སྤྲེལ་ཕྲུག་སྤུ་མདོག་མི་འདྲ་བ་དྲུག་ཡིན་ཞིང༌། སྤྲེའུ་སྤུ་མདོག་སེར་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ལ་སེ་དང༌། སྤུ་མདོག་སྨུག་པོ་དེ་ལ་སྨུ། དཔྲལ་བར་མདོངས་ཅན་དེ་ལ་ལྡོང་དང༌། སྤུ་མདོག་དཀར་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ལ་སྟོང༌། སྤུ་མདོག་སྔོ་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ལ་འབྲུ་དང༌། རྟ་རགས་པའི་སྤུ་མདོག་དང་མཚུངས་པ་དེ་ལ་དབྲ་ཞེས་སྤུ་མདོག་འདྲ་མིན་སོ་སོར་ཐ་སྙད་རེ་ཐོགས། སྤྲེའུ་སྤུ་མདོག་མི་འདྲ་བ་དེ་དག་ལས་མཆེད་པར་ཕྱི་མོ་རུས་ཆེན་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་རུས་མིང་མི་འདྲ་བའང་རིམ་པར་བྱུང་བ་སྣང༌།

ལུག་ཚར། ལུག་ཕྲུག་གི་ (ལུ་གུའི་) པགས་པ་བལ་རང་འབྱར་མཉེད་མ་ལ་ཟེར།

ལུང་སྒྱུར་ཐམ་ཀ་གྲུ་བཞི། དབང་སྒྱུར་བྱེད་དམ་ཕྲུག

ལོ་ཕྱག ལོ་གསར་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་མི་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་སྣ་ལྟ་བུ།

ཤ་བ་རི་རྫོང༌། གླེགས་བམ་གཉིས་པའི་ཟུར་སྣོན་ལ་གཟིགས།

ཤེལ་གྲོང༌། གྲོང་ཚོ་ཞིག་གི་མིང༌།

ཤིང་གཉེར་གཅིག སྨོན་ལམ་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ལས་སྣེ་ཞིག

ཤོད་སྐོར། ཤོད་དྲུང་རྣམས་དང༌། ཤོད་དྲུང་གི་ཁོངས་གཏོགས་བཅས་པའི་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་མིང༌།

ཤོད་དྲུང༌། གཞུང་ཞབས་སྐྱ་བོ་ཞབས་རྟེན་ཕ་གཞིས་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་མིང༌།

གསོལ་ཚིགས་ཆེན་མོ། བོད་ཟས་ཁེ་གཙང་གི་གསོལ་སྟོན་རྒྱས་པ་ཞིག

སེལ་ཐམ། ཡིག་ཆ་སོགས་བརྩི་མེད་སོང་བའི་རྟགས་དམ།

སྲས་རྣམ་པ། གཞུང་ཞབས་བཀའ་བློན་སོགས་མི་དྲག་ཆེའི་སྲས།

སྲིད་བཀའ་ལྷན་རྒྱས། སྲིད་སྐྱོང་ངམ། སྲིད་བློན། སྲིད་ཚབ་རྣམ་པ་ཅི་རིགས་དང༌། བཀའ་བློན་དང་བཀའ་ཚབ་ངོ་མ་ཇི་ཡོད་ལྷན་རྒྱས་ཚོགས་པ་ལ་ཟེར།

སྲིད་དོན། གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་ནང་གསེས་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་དམིགས་དོན་འགྲུབ་ཐབས་གཙོ་བོར་བཟུང་བའི་ལས་དོན་ལ་‘‘སྲིད་དོན་’’ ཞེས་འབྲི་བརྗོད་བྱེད་པ་ཡིན། སྲིད་དོན་གྱི་ལས་རིགས་ནང་གཞུག་མཁན་ལ་‘‘སྲིད་དོན་པ་’’ ཟེར་བ་དང༌། ཕྱི་འབྲེལ་ཐབས་བྱུས་ལ་མཁས་པ་དང༌། སྤྱི་སྒེར་གྱི་བྱ་བའི་ཐོག་གཡོ་ཐབས་ལ་བྱང་ཆུབ་པའི་མི་ལ་‘‘སྲིད་དོན་མཁས་པ་’’ཟེར།

གསོལ་ཚ་ཕེབས་སྒྲིག གསོལ་ཚ་ནི་ཚ་བབས་ཀྱི་ཞེ་ས་ཡིན་ཞིང༌། སྐབས་འདིར་ཚ་བབས་མཛད་སའི་ཕེབས་སྒྲིག་ལ་ཟེར།

གསོལ་གཟིམ་མཆོད་གསུམ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་གསོལ་ཇ་དང་གསོལ་ ཚིགས་ཞབས་ཞུ་བ་སྐུ་བཅར་གསོལ་དཔོན་བགྲེས་གཞོན་དང༌། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་སྐུའི་ན་བཟའ་ཉེར་ཆས་ལ་སོགས་པའི་ཞབས་ཞུ་བ་སྐུ་བཅར་གཟིམ་དཔོན་མཁན་པོ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཕྱོགས་མཛད་པའི་ཞབས་ཞུ་བ་སྐུ་བཅར་མཆོད་དཔོན་མཁན་པོ་བཅས་ཁོང་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་གསོལ་གཟིམ་མཆོད་གསུམ་ཞུ་བ་ཡིན།

ལྷ་ལྡན་རྒྱལ་ས། གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་གྲགས་པའི་བོད་ཡུལ་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་སྤྱིའི་རྒྱལ་ས་སྟེ། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་མོར་ཟེར་བ་ཡིན།

ལྷག་ལྷ། ལྷག་པའི་ལྷ་སྟེ། རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡི་དམ།

དྷཱ་སྒོག་རྩེ། གོས་ཆེན་གྱི་གྱོན་པ་སྟེང་གོན་སྐེ་རགས་འཆིང་མི་དགོས་པ་ཞིག་སྟེ། སོག་པོ་ནས་བྱུང་བའི་གོ་སའི་གྱོན་ཆས་ཤིག

ལྷ་ཞོལ་བྲོ་པ་གཞས་མ། ལྷ་ས་དང་ཞོལ་པའི་བྲོ་པ་གཞས་མ།

ལྷ་ས་ཚོགས་པ། གྲོང་ཁྱེར་སྤྱིར་ཚོ་ཁག་གསུམ་ཡོད་པའི་ཡ་གྱལ།

ལྷམ་རས་ཟོན་གོས་རྒྱ་མ། གོས་ཆེན་གྱི་རྒྱན་སྤྲས་ཡོད་པའི་གྲྭ་ལྷམ།

ཨོཾ་ཁང་བྲོ་པ། བྲོ་འཁྲབ་མཁན།

ཨ་ཙ་གྲུམ་འཇར། སྣ་རྒྱན་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག

ཨོད་མ་གར་པོ། གཞུ་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག

འདྲེན་རྟགས་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་དོན་འགྲེལ་བཤད།

འདྲེན་རྟགས།

ལུང་འདྲེན་གྱི་རྟགས་ལ་ཟེར། དེ་ཡང་ཉིས་གཤིབས་དང༌། ཆིག་རྐྱང་ཞེས་པ་གཉིས་ཡོད།

འདྲེན་རྟགས་ཉིས་གཤིབས།

‘‘ ’’ དཔེར་ན། ྋརྒྱལ་བ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུས་ ‘‘དུས་རྒྱུན་དུ་སེམས་པ་བཟང་པོ་བྱེད་དགོས་’’ ཞེས་བཀའ་སློབ་གནང་གི་འདུག ཅེས་པ་ལྟ་བུ།

འདྲེན་རྟགས་ཆིག་རྐྱང༌།

‘ ’ དཔེར་ན། ‘ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང༌། ངོས་ཀྱི་མི་མང་’ ཞེས་པའི་ ྋརྒྱལ་བའི་རང་རྣམ་ནང༌། ‘ཀརྨ་པ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ་’ དང༌། ‘གངས་རི་ཨ་མྱེས་སྐྱེ་རི་’ ལ་སོགས་པའི་མཚན་མིང་འཁོད་འདུག ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང༌།

འདྲེན་རྟགས་ཉིས་གཤིབས་ཀྱི་ནང་ཁོངས་འདྲེན་རྟགས་ཆིག་རྐྱང་ཡོད་པ། དཔེར་ན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས། ‘‘ངས་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་ནང་ ‘ཡོངས་རྫོགས་བོད་ལྗོངས་རང་དབང་གཙང་མའི་དཔལ།’ ཞེས་བཀོད་ཡོད་པ་དེ། ང་རང་ཚོ་གངས་ཅན་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་གནས་ཡུལ་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ས་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ཟེར་གྱི་ཡོད།’’ ཅེས་བཀའ་སློབ་སྩལ་སོང༌། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།

གུག་རྟགས།

( ) ༡ དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་འགོད་དགོས་སྐབས་སུ་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་བཀའ་རྩོམ་ ‘‘བདེན་གསོལ་སྨོན་ཚིག་’’ (བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ/ཚད་མེད་ཡོན་ཏན་) ཅེས་པའི་ནང་‘‘ཡོངས་རྫོགས་བོད་ལྗོངས་ (གངས་ལྗོངས་ཁྱོན་ཡོངས།) རང་དབང་གཙང་མའི་དཔལ།’’ ཞེས་འཁོད་པ་དེ་བོད་ཡུལ་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ (བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་) ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་སྐྱེ་འགྲོའི་རང་དབང་ཆེད་དུ་ཐུགས་སྨོན་མཛད་པ་ཞིག་རེད། ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང༌། ༢ ལོ་དང་ཟླ་ཚེས། མིང་ཚིག རྗོད་པ་ཅི་རིགས་བོད་ཡིག་དང་ཕྱི་ཡིག་ གང་ཞིག་སྔོན་དང༌། གཞན་དེ་རྗེས་སུ་འགོད་དགོས་པའི་ཐོག་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ཤིང་འབྲུག་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༧ (1904/09/07) ཉིན་ལྷ་སར་དབྱིན་བོད་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་དབར་ཆིངས་ཡིག་བཞག་ཅེས་དང༌། ཝར་རེན་སིམིཐ་ (Warren Smith) ཡིས་བརྩམས་བྲིས་དབྱིན་དེབ་ (Tibetan Nation) (བོད་རྒྱལ་ཁབ་) ཅེས་པའི་ནང༌། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཡི་གེ་ཀློག་པའི་སྐབས་སུ་གུག་རྟགས་ ( ) ནང་འཁོད་པ་དེ་བཀླག་མི་དགོས།

གྲུ་རྟགས།

[ ] འདི་ནི་ ༡ ཕྱི་ཚིག་ཅིག་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཡིག་ཐོག་འཁོད་ཡོད་པ་དེ་བོད་ཡིག་ཏུ་སྒྲ་སྒྱུར་མཉམ་དུ་ཡོད་སྐབས་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ཡུལ་མིང་ Australia[ཨོ་སེ་ཀྲ་ར་ལི་ཡ་]དང༌། Austria[ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡ་]ལྟ་བུ་དང༌། ཕྱི་ཡིག་མཉམ་དུ་མེད་ན། ཨོ་སེ་ཀྲ་ར་ལི་ཡ་དང༌། ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡ་ཞེས་འབྲི་བ་ལས། གྲུ་རྟགས་[ ]སྤྱོད་མི་དགོས། ༢ གསལ་བཤད་དགོས་རིགས་ལ་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ཡིག་ཆ་ངོ་མའི་ནང་‘‘ཐོན་མི་ལ་དཔྱད་པ་’’ ཞེས་འཁོད་པར་ ‘‘ཐོན་མི་[སཾ་བྷོ་ཊ། བོད་ཀྱི་བློན་པོ། བོད་ཡིག་གསར་འགོད་མཛད་པོ་]ལ་དཔྱད་པ་ཞེས་དང༌། ཡང་དངོས་མིང་ཨོ་རྒྱན་རྡོ་རྗེ་ཡིན་པ་ལ་ཡིག་ཆའྀ་ནང་ཨོ་རྒྱན་མ་གཏོགས་འཁོད་མེད་ན། དེ་གསལ་ཁ་དོད་དུ་གཏོང་ཆེད་ཨོ་རྒྱན་[རྡོ་རྗེ་] ཞེས་འགོད་དགོས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཡི་གེ་ཀློག་སྐབས་གྲུ་རྟགས་ནང་གང་འཁོད་པ་རྣམས་བཀླག་དགོས།

སེག་རྟགས།

/ འདི་ནི། མཚན་མིང་གང་འཁོད་དེ་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་དོན་གཞན་སྟོན་པའི་ཚིག་དང༌། ཚིག་གྲུབ་གཅིག་གམ། གཉིས་སོགས་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་བཀོད་པ་དེ་དག་གི་བར་མཚམས་དབྱེ་བའི་རྟགས་སུ་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། མཚན་མིང་ཤོག་གྲངས་ནང༌། དགའ་ལྡན་ཁྲི་ ཟུར་རིམ་པའི་མཚན་ཁོངས་སུ་ (མཁྱེན་རབ་དབང་ཕྱུག་/སྡེ་དྲུག་/ ཡོངས་འཛིན་/སྲིད་སྐྱོང་) ཞེས་འཁོད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། དེ་མིན་ལོ་དང་ཟླ་ཚེས་ཨང་ཀི་ཁེ་གཙང་འགོད་སྐབས་ལོ་དང་ཟླ་ཚེས་བར་ལ་སེག་རྟགས་འགོད་དགོས། དཔེར་ན། ཤིང་འབྲུག་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༧ (༡༩༠༤/༠༩/༠༧) ཉིན། ལྷ་སར་དབྱིན་བོད་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་དབར་ཆིངས་ཡིག་བཞག་ཅེས་པ་འདི་ལྟར་རོ།།

བསྡུས་རྟགས།

... ...འདི་ནི། ཚིག་དང་རྗོད་པ་བསྡུས་པའི་རྟགས་ཡིན་ཏེ། བོད་ཡིག་ནང་ཚིག་རྗོད་བསྡུས་པ་ལ་ཀུར་རྟགས་xxx འདི་ལྟར་འཁོད་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། ྋརྒྱལ་བའི་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་ནང༌། ‘‘རབ་འབྱམས་རྒྱལ་བའི་གསང་གསུམ་མ་ལུས་པ།། གང་འདུལ་ཅིར་ཡང་འཆར་བའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་གར།། སྲིད་ཞིའི་དགེ་ལེགས་ཀུན་ འབྱུང་ཡིད་བཞིན་ནོར།། དངོས་བརྒྱུད་དྲིན་ཅན་བླ་མའི་ཚོགས་རྣམས་ལ།། བདག་ཅག་གདུང་ཤུགས་དྲག་པོས་གསོལ་འདེབས་ན།། གངས་ཅན་མགོན་པོ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ཡི།། སྐུ་ཚེ་མི་ཤིགས་བསྐལ་བརྒྱར་རབ་བརྟན་ཅིང༌།། བཞེད་དོན་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས།། ཆོས་དབྱིངས་ཀུན་གསལ་ཁྱོན་དང་མཉམ་འཇུག་པའི།། རྡུལ་བྲལ་བདེ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མའི་སྤྲིན།། གྲངས་མེད་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ དཀྱིལ་འཁོར་དུ།། ཤར་ བའི་ཡི་དམ་ལྷ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལ།། བདག་ཅག་... ...གངས་ཅན་མགོན་པོ་... ...སྐུ་ཚེ་མི་ཤིགས་... ...བཞེད་དོན་ལྷུན་གྱིས་......’’ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།།

ཨང་གྲངས་བསྡུས་རྟགས།

དཔེར་ན། མཚན་མིང་ཤོག་གྲངས་ནང༌། མི་མིང་བཀྲ་ཤིས་ཟེར་བ་ཞིག་ཤོག་གྲངས་ ༡ ནས་ ༡༠ བར་གྱི་ཤོག་ངོས་རེ་རེའི་ནང་འཁོད་ཡོད་ན། ཤོག་གྲངས་དེ་དག་གི་ཨང་ཀི་རེ་རེ་བཞིན་མ་བཀོད་པར་བསྡུས་ཏེ། བཀྲ་ཤིས་ ༡ ,_ ༡༠ ཞེས་བཀོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།

ཤོག་ལྡེབས།

ན དང་ བ ངོ་སྤྲོད། བོད་ཡིག་ཕྱག་དཔེ་ཤོག་ལྷེ་སོ་སོའི་མདུན་ལྡེབས་ཀྱི་གཡོན་ཕྱོགས་མཐའ་བཅད་ནང་ཤོག་གྲངས་ཇི་ཡིན་ཡིག་ཐོག་བཀོད་ཡོད་ཀྱང༌། ཤོག་ལྷེའི་རྒྱབ་ལྡེབས་སུ་གང་ཡང་བཀོད་མེད་ཅིང༌། དེ་ལྟ་ནའང་ཕྱག་དཔེའི་ནང་ནས་ལུང་འདྲེན་བྱས་པ་འཚོལ་ཁུངས་གཤམ་མཆན་འགོད་སྲོལ་ཧ་ཅང་སྟབས་བདེ་ཞིག་ཡོད། དཔེར་ན། བཀའ་གདམས་གླེགས་བམ་བུ་ཆོས་ལེའུ་ལྔ་པའི་ཤོག་ལྡེབས་བཅུ་གཉིས་པའི་མདུན་ངོས་ཡིག་འཕྲེང་གསུམ་པ་དང༌། རྒྱབ་ངོས་ཡིག་འཕྲེང་བཞི་པ་ཞེས་འགོད་དགོས་པར། ཤོག་ལྡེབས་ ༡༢ ན ༣ པ་དང༌། བ ༤ པ་ཞེས་བཀོད་ན་འགྲིགས། འདིར་ ན ནི་མདུན་གྱི་རྗེས་འཇུག་དང༌། བ ནི་རྒྱབ་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་ཡིན་པས། ཤོག་ལྷེའི་མདུན་དང་རྒྱབ་ཀྱི་དོན་མཚོན་པ་བཅས་སོ།།

རྒྱུ་ཆ་འབྱུང་ཁུངས།

༡༽བོད་ཡིག་ཁག

༡༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་རྨད་བྱུང་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ། མཛད་པ་པོ། ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་ཡེ་ཤེས་རྩེ་མོ།

༢༽ བླ་མ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་པ། མཛད་པ་པོ། དགེ་སློང་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན།

༣༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གསུང་འབུམ་ཐོར་བུ་ལས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་ཐར།

༤༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་རྟོགས་བརྗོད་ དཔག་བསམ་གྱི་ལྗོན་ཤིང༌། མཛད་པ་པོ། སྟོད་ཆ་ཡོངས་རྫོགས་གཡང་པ་ཆོས་རྗེ་དང༌། སྨད་ཆ། དགེ་སློང་དཀོན་མཆོག་སྐྱབས།

༥༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་ཤིང་རྟ། མཛད་པ་པོ། ྋརྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོ།

༦༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ།

༧༽ ྋརྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་རང་རྣམ། ཟ་ཧོར་གྱི་བན་དེ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་འདི་སྣང་འཁྲུལ་པའི་རོལ་རྩེད་རྟོགས་བརྗོད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཀོད་པ་དུ་ཀཱུ་ལའི་གོས་བཟང་ལས་གླེགས་བམ་དང་པོ་ བཞུགས་སོ།། ཞོལ་པར་མ།[བསྡུས་པར་ ‘‘དུ་ཀཱུ་ལའི་གོས་བཟང་’’ གླེགས་བམ་དང་པོ། གཉིས་པ། གསུམ་པ།]

༨༽ དྲིན་ཅན་རྩ་བའི་བླ་མ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་ཐུན་མོང་ཕྱིའི་རྣམ་ཐར་དུ་ཀཱུ་ལའི་གོས་བཟང་གླེགས་བམ་གསུམ་པའི་འཕྲོས་བཞི་པ་དང༌། ལྔ་པ། དྲུག་པ། མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༩༽ པད་དཀར་འཛིན་པ་ངུར་སྨྲིག་གར་རོལ་ལྔ་པ་སྡོམ་བརྩོན་རྒྱལ་བའི་ཚུལ་འཆང་བ་དྲུག་པར་འཕོས་པའི་གཏམ་རྣ་བའི་བཅུད་ལེན་ཡིད་ཀྱི་ཀུན་དགའ། མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༡༠༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས་ (རིན་ཆེན་ཚངས་ དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་) དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གཏམ་སྙན་ལྷའི་ཏམྦུ་རའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས། མཛད་པ་པོ། ལྷ་བཙུན་ངག་དབང་རྡོ་རྗེ།

༡༡༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་རྡོ་རྗེ་འཆང་བློ་བཟང་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དཔག་བསམ་རིན་པོ་ཆེའི་སྙེ་མ། མཛད་པ་པོ། ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ།

༡༢༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་འཛམ་གླིང་ཐ་གྲུ་ཡངས་པའི་རྒྱན། མཛད་པ་པོ། དེ་མོ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ།

༡༣༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་འབྱུང་གནས་ངག་དབང་ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དད་པའི་ཡིད་འཕྲོག མཛད་པ་པོ། དེ་མོ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ།

༡༤༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་བཅུ་པ་ཆེན་པོ་ངག་དབང་བློ་བཟང་ འཇམ་དཔལ་བསྟན་འཛིན་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ངོ་མཚར་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ། མཛད་པ་པོ། སྐུ་བཅར་དར་ཧན་མཁན་སྤྲུལ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་རྣམ་རྒྱལ།

༡༥༽ ཕྱག་ན་པདྨོ་ྋརྗེ་བཙུན་ངག་དབང་བསྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ངོ་མཚར་ལྷའི་རོལ་མོ་དབྱངས་ཅན་རྒྱུད་དུ་སྙན་པའི་ཏམ་བུ་ར། མཛད་པ་པོ། སྐུ་བཅར་དར་ཧན་མཁན་སྤྲུལ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་རྣམ་རྒྱལ།

༡༦༽ ྋརྒྱལ་མཆོག་ངུར་སྨྲིག་འཆང་བ་བཅུ་གཉིས་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དྭངས་ཤེལ་མེ་ལོང༌། མཛད་པ་པོ། ཡོངས་འཛིན་ཕུར་ལྕོག་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་བྱམས་པ་རྒྱ་མཚོ།

༡༧༽ ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་ྋགོང་ས་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་བཀའ་དྲིན་མཚུངས་མེད་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལས་མདོ་ཙམ་བརྗོད་པ་ངོ་མཚར་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་གླེགས་བམ་སྟོད་ཆ་བཞུགས་སོ།། [བསྡུས་པར་ ‘‘ངོ་མཚར་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་’’ གླེགས་བམ་དང་པོ། གཉིས་པ།]

༡༨༽ ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་འཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་མཛད་རྣམ། འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ་ཀྱིས་བརྩམས།

༡༩༽ ཞྭ་སྒབ་པ་དབང་ཕྱུག་བདེ་ལྡན་གྱིས་སྦྱར་བ། བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་ རྒྱལ་རབས་དེབ་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ།

༢༠༽ ཡོངས་འཛིན་གླིང་སྤྲུལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཐུབ་བསྟན་ལུང་རྟོགས་རྣམ་རྒྱལ་འཕྲིན་ལས་དཔལ་བཟང་པོའི་མཛད་པ་རྣམ་ཐར་ནོར་བུའི་དོ་ཤལ། མཛད་པ་པོ། ཤཱཀྱའི་དགེ་སྦྱོང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ།

༢༡༽ ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་རང་རྣམ་རང་གི་ངང་ཚུལ་མ་ བཅོས་ལྷུག་པར་བཀོད་པ་འཕྲུལ་སྣང་སྒྱུ་མའི་ཟློས་གར།

༢༢༽ གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ ༣༦༠ འཁོར་བའི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་དང་མ་འོངས་མདུན་བསྐྱོད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས། དེབ་འཕྲེང་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ།

༢༣༽ བྱམས་བརྩེ་དང་དྲང་བདེན་གྱི་བླ་སྲོག རྩོམ་པ་པོ་རོང་པོ་བློ་བཟང་སྙན་གྲཊ།

༢༤༽ ཇོ་བོ་རྗེ་ལྷ་གཅིག་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤའི་རྣམ་ཐར། བཀའ་གདམས་ཕ་ཆོས།

༢༥༽ འབྲོམ་སྟོན་པ་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་སྐྱེས་རབས་བཀའ་གདམས་བུ་ཆོས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་པ།

༢༦༽ རྒྱུད་ ཐ པའི་ནང་འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད།

༢༧༽ རྒྱུད་ ན པའི་ནང་འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད།

༢༨༽ མདོ་ ཆ པའི་ནང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་པདྨ་དཀར་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་དང༌། སྙིང་རྗེ་པདྨ་དཀར་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ།

༢༩༽ མདོ་ ཇ པའི་ནང་ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པའི་མདོ།

༣༠༽ མཆོད་སྡོང་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་གི་དཀར་ཆག མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༣༡༽ པདྨ་བཀའི་ཐང་ཡིག་དང༌། བཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔ།

༣༢༽ སྲོང་བཙན་བཀའ་འབུམ།

༣༣༽ གྲུབ་ཐོབ་དངོས་གྲུབ་ཀྱིས་གཏེར་ནས་བཏོན་པའི་མ་ཎི་བཀའ་འབུམ།

༣༤༽ བདུད་འཇོམས་འཇིགས་བྲལ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་གསུང་ལྷ་དབང་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བའི་རྔ་བོ་ཆེ།

༣༥༽ བོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱལ་རབས་དེབ་ཐེར་དཀར་པོ། མཛད་པ་པོ། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ།

༣༦༽ བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་རྫོགས་ལྡན་གཞོན་ནུའི་དགའ་སྟོན།མཛད་པ་པོ། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ།

༣༧༽ རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༌། མཛད་པ་པོ། ས་སྐྱ་པ་བླ་མ་དམ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན།

༣༨༽ དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ། མཛད་པ་པོ། འགོས་ལོ་གཞོན་ནུ་དཔལ།

༣༩༽ ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན། སྟོད་ཆ། མཛད་པ་པོ། དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ།

༤༠༽ རྨད་བྱུང་བསྐལ་པ་མའི་ཚིག་རྒྱན་མདུད་འགྲོལ་མུ་ཏིག་ཆུན་པོ། མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༤༡༽ བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རགས་རིམ་གཡུ་ཡི་ཕྲེང་བ། སྟོད་ཆ་དང༌། བར་ཆ། སྨད་ཆ། སྒྲིག་རྩོམ་མཁན། ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་དང༌། ནོར་བྲང་ཨོ་རྒྱན།

༤༢༽ མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོ། བྲག་དགོན་པ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས།

༤༣༽ བསྟན་རྩིས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ། ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་གིས་བརྩམས།

༤༤༽ དེབ་ཐེར་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང༌། ཕུན་ཚོགས་ཚེ་རིང་གིས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས།

༤༥༽ བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་གཅེས་བསྡུས། བསོད་ནམས་སྐྱིད་དང་དབང་རྒྱལ་ནས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས།

༤༦༽ ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ། དབང་རྒྱལ་དང་བསོད་ནམས་སྐྱིད་ཀྱིས་བསྒྱུར་བ་བོད་རྒྱ་ཤན་སྦྱར།

༤༧༽ བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས། སྤྱིའི་འདོན་ཐེངས་ ༡ པོ་ནས་ ༢༣ བར།

༤༨༽ ྋགོང་ས་སྐུ་བཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རང་རྣམ་ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མི་མང༌། རྡོར་གླིང་དཔར་ཁང༌། ༡༩༦༣

༤༩༽ བོད་ཀྱི་གནས་བབས། ཤིན་ཞིག་དཔར་ཁང༌། ༡༩༨༩

༥༠༽ སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ངོས་འཛིན་ཞུས་ཚུལ་དང་གསེར་ཁྲི་མངའ་ གསོལ། བོད་དཔར་དཔེ་གཟུགས།

༥༡༽ སྐྱེས་རབས།

༥༢༽ ལྟག་མཚེར་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་ནོར་བུའི་མཛད་རིམ་བསྡུས་དོན་དཔྱོད་ལྡན་ཡོངས་ལ་གཏམ་དུ་བྱ་བ་སྔོན་མེད་ལེགས་བཤད་ངེས་དོན་སྤྲིན་གྱི་ཕོ་ཉ། མདོ་སྨད་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོས་བྲིས།༡༩༨༩

༥༣༽ བོད་མི་གསར་བརྗེ་བ་ཞིག འབའ་བ་ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ་གྱི་ སྲིད་དོན་མི་ཚེ་དང་དུས་སྐབས། ཆུང་ཚེ་རིང་གིས་བསྒྱུར། བོད་ཀྱི་དུས་བབ། ༢༠༠༦

༥༤༽ ཚ་བ་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོའི་རང་གི་མྱོང་ཚོར་ལས་དྲངས་པའི་བོད་དོན་བདེན་གླེང༌། ངག་རྒྱུན་དེབ་ཕྲེང༌། ༡༩ བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌། ༢༠༠༥

༥༥༽ ཆུང་ཚེ་རིང་དང་བསོད་ནམས་རྡོ་རྗེས་བརྩམས་པའི་བོད་མི་དམངས་འཆིང་བྱེད་ཀྱི་ལྕགས་སྒྲོག སྣར་ཐང་དཔར་ཁང༌། ༢༠༠༡

༥༦༽ བཤད་ཟུར་གྱི་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྷད་མེད་ཅེས་པའི་ཕྱག་དེབ།

༥༧༽ སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་མི་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་དེབ་གཉིས་པ་དང༌། གསུམ་པ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌། ༡༩༩༥

༥༨༽ མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོ་ཕ་ལྷ་ཐུབ་བསྟན་འོད་ལྡན་གྱི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད། ༡༩༩༦

༥༩༽ མཛད་རྣམ་གསེར་གྱི་ཡང་སྙིང༌། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང༌། ༢༠༠༡

༦༠༽ བསམ་འགྲུབ་ཕོ་བྲང་བསྟན་འཛིན་དོན་གྲུབ་ཀྱི་མི་ཚེའི་རྦ་རླབས་འཁྲུགས་པོ།

༦༡༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། པོད་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༢༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་སློབ་སྦྱོང་སྐོར་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། པོད་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། བོད་གཞུང་ཕྱི་ དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༣༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། (༡༩༦༠ ནས་ ༢༠༠༥) བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༤༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་སྤྱི་འཐུས་དང་བཀའ་ཤག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། པོད་དང་པོ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༥༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་ཤེས་ཡོན་ལམ་སྟོན། (༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༩༦) བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་དཔར་ཁང༌།

༦༦༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཚོགས་པ་ཁག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༧༽ ཙོང་ཁ་ལྷ་མོ་ཚེ་རིང་གི་བཙན་རྒོལ་རྒྱལ་སྐྱོབ། དེབ་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བཞི་པ། ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང༌།

༦༨༽ བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་མ་ལག་དང་བཅས་པའི་ལོ་རྒྱུས། (༡༩༥༩ ནས་ ༢༠༠༩) བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས།

༦༩༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཞི་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས། (༡༩༥༩ ནས་༢༠༠༩) བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས།

༧༠༽ བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་མ་ལག་ཁྱབ་ཁོངས་དང་བཅས་པའི་བྱུང་རིམ་སྙིང་བསྡུས། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༧༡༽ གཞུང་ཞབས་མི་སྣ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཕྱོགས་བསྡེབས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༢༽ ཁེ་སྨད་བསོད་ནམས་དབང་འདུས་ཀྱི་རྒས་པོའི་ལོ་རྒྱུས་འབེལ་གཏམ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༣༽ གཡུ་ཐོག་ཚེ་རིང་སྒྲོལ་དཀར་གྱིས་བརྩམས་པའི་ཡབ་གཞིས་གཡུ་ཐོག་ས་དབང་དམ་པ་བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ་མཆོག་གི་སྐུ་ཚེའི་བྱུང་བ་ཆེ་ལུང་ཙམ་མ་བཅོས་ལྷུག་པར་བརྗོད་པ། ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང༌།

༧༤༽ རི་ཁ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྱིས་བརྩམས་པའི་རྒྱུན་མཁོའི་ཆོས་སྲིད་ཤེས་བྱ་གནས་བསྡུས། ཝར་ཎ་ལེགས་བཤད་གཏེར་མཛོད་ཁང༌།

༧༥༽ ཕྲེང་རིང་རིན་ཆེན་སྒྲོལ་མའི་བོད་ཀྱི་བུ་མོ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༦༽ རྣམ་གླིང་དཔལ་འབྱོར་འཇིགས་མེད་ཀྱི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་ཡོད་སྣ་ཚོགས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༧༽ ཤན་ཁ་འགྱུར་མེད་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ་གྱི་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྷད་མེད་རང་བྱུང་ཟངས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༨༽ གྲྭ་བཞི་བརྒྱ་དཔོན་སྐལ་བཟང་དགྲ་འདུལ་གྱི་ཞི་དྲག་གི་སྲི་ཞུ་བསྒྲུབས་པའི་བརྗེད་བྱང༌། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༩༽ བར་ཞི་རྩེ་མགྲོན་ངག་དབང་བསྟན་སྐྱོང་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དངོས་བྱུང་བདེན་པའི་རང་སྒྲ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༠༽ ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་ྋགོང་ས་རྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་ངོས་འཛིན་ཞུ་ཚུལ་དང་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་སོགས་མདོ་ཙམ་བཀོད་པ། ༡༩༩༩ སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང༌།

༨༡༽ བེ་རི་དགེ་བཤེས་འཇིགས་མེད་དབང་རྒྱལ་གྱིས་བརྩམས་པའི་བོད་གཞུང་ཟློས་གར་ཚོགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་བཟང་ཞིང་གི་མཆོད་སྤྲིན་མིག་ཡིད་རྣ་བའི་དགའ་སྟོན། (༡༩༥༩ ནས་ ༢༠༠༩) བོད་གཞུང་ཟློས་གར་ཚོགས་པ།

༨༢༽ མདའ་ཟུར་ལི་ཐང་དབྲ་ཕྲུག་ངག་དབང་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ཟོལ་མེད་སྲོང་པོའི་གཏམ་གྱི་རོལ་མོ། སྟོད་ཆ། སྨད་ཆ། ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང༌།

༨༣༽ སྣེའུ་ཤག་ཐུབ་བསྟན་ཐར་པའི་བོད་གཞུང་རྩེ་ཡིག་ཚང་དང་ཕྱི་རྒྱལ་ལས་ཁུངས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༤༽ རྩེ་དྲུང་ཤར་རྩེ་ཡེ་ཤེས་ཐུབ་བསྟན་གྱི་མི་ཚེའི་མྱོང་ཚོར་གསལ་བར་བཤད་པ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༥༽ བཀའ་ཟུར་བདེ་གྲོང་དབང་འདུད་རྡོ་རྗེའི་སྒེར་ཟུར་ཁང་གི་གཡོག་ནས་བོད་ཀྱི་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་བར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་པ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༦༽ ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་བོད་དམངས་གཙོའི་སྲིད་གཞུང་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ཉེར་ལྔ་འཁོར་བ། ༡༩༨༥ སྐབས་བརྒྱད་པའི་བོད་མི་ དམངས་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས།

༨༧༽ ༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༨༠ བར་གྱི་བོད་མིའི་རང་དབང་གསར་ཤོག

༨༨༽ འགྲོ་ཕན་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་གདན་རབས་དྲི་མེད་ཤེལ་གྱི་མེ་ལོང༌། བོད་གཞུང་སྨན་རྩིས་ཁང༌།

༨༩༽ འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་དང་གཞུང་ཞབས་འདེམས་བསྐོ་ལྷན་ཁང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཕྱོགས་བསྡུས། ༢༠༡༠ འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་དང་གཞུང་ཞབས་འདེམས་བསྐོ་ལྷན་ཁང༌།

༩༠༽ བསམ་དཀྱིལ་རིན་ཆེན་དབང་རྒྱལ་གྱི་མི་ཚེའི་བདེ་སྡུག་མྱོང་ཚོར་ལས་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༩༡༽ བཀའ་ཟུར་ཀུན་གླིང་འོད་ཟེར་རྒྱལ་མཚན་གྱི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ལས་འཕྲོས་པའི་གཏམ་ཐབས་བྱུས་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་འབྲས་བུ། དེབ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ།

༩༢༽ ལྷ་རམས་པ་དགེ་བཤེས་ཚེ་དབང་གིས་བརྩམས་པའི་སྦག་ས་ཆོས་སྒར་གྱི་བྱུང་བ་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང༌།

༩༣༽ མང་གཙོའི་ལམ་བུ། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས།

༩༤༽ མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས། བོད་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་དང་སྲིད་བྱུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང༌། ༢༠༡༠

༩༥༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་མང་གཙོའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ། དེབ་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས།

༩༦༽ ལེགས་ཉེས་བདེན་རྫུན་རྣམ་འབྱེད་ལུང་རིགས་གསེར་གྱི་ལྡེ་མིག དགེ་ལྡན་བསྟན་བདག་ལྷན་ཚོགས་དང༌། རྒྱལ་སྤྱིའི་དགེ་ལྡན་ལྷན་ཚོགས། དགེ་ལྡན་ཆོས་ཁྲིམས་འཛིན་སྐྱོང་ལྷན་ཚོགས།

༩༧༽ རང་རྒྱལ་གྱི་མི་རིགས་གནད་དོན་དང་མི་རིགས་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་ཕྱིར་རྟོག ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ། (ཕུན་དབང༌།) ཁ་བ་དཀར་པོ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྲི་ཞུ་ཁང་གིས་པར་དུ་བསྐྲུན།

༩༨༽ ང་དགའ་ལྡན་པའི་དམ་སྲི་ཁོ་ཡིན། རྩོམ་པ་པོ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས། ༢༠༡༣

༩༩༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས། དེབ་ཕྲེང་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་ཆོས་རིག་ ལས་ཁུངས་ནས་པར་བསྐྲུན་དང་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས།

༡༠༠༽ བཀའ་ཟུར་ཨ་ལགས་འཇིགས་མེད་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་ཆོས་སྲིད་གཏམ་གྱི་ཐེམ་སྐས། སྟོད་ཆ་དང༌། སྨད་ཆ། རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་གིས་བརྩམས། བདེན་རྒྱབ་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གིས་དཔར་འགྲེམས་ཞུས།

༡༠༡༽ བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་གྱི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་དང་པོ་ནས་ཉེར་གཉིས།

༡༠༢༽ ༡༩༦༨ ནས་ ༡༩༨༠ བར་གྱི་ཤེས་བྱ་གསར་དེབ།

༡༠༣༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས། དེབ་ཕྲེང་དང་པོ་དང་གཉིས་པ། བོད་གཞུང་ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ནས་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས།

༡༠༤༽ ནང་པའི་ལྟ་སྤྱོད་ཀུན་བཏུས། རིགས་སློབ་ལྷན་བརྩེགས་ཚོགས་ཆུང་ནས་བོད་བསྒྱུར་ཞུས།

༡༠༥༽ ཆོས་སྐྱོང་བསྟེན་ཕྱོགས་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྔ་རྗེས་སྩལ་བ་ཁག་ཆ་ཚང་ཕྱོགས་བསྡེབས་ཞུས་པ། བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་དཔར་ཁང་ནས་ དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

༡༠༦༽ ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན། གསུམ་བཅུའི་གསུང་འཕྲིན་དང་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། བོད་གཞུང་དྲིལ་བསྒྲགས་ཁང་ནང་སྣར་ཐང་དཔར་ཁང་དུ་བསྐྲུན། (༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༨༦)

༡༠༧༽ ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན། གཉིས་པ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ཁང་ནས་སྣར་ཐང་དཔར་ཁང་དུ་དཔར་གཞི་བསྒྲིགས་ཏེ་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

༡༠༨༽ སྒ་རྗེ་ཁམས་དབུས་དགོན་གྱི་སྤྲུལ་མིང་འཛིན་པ་འཇམ་དབྱངས་དོན་གྲུབ་ཅེས་པའི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་སུ་བཀོད་པ་བཞུགས་སོ།། འཆི་མེད་དགའ་ཚལ་གླིང༌། (༢༠༠༧)

༡༠༩༽ རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་པའི་བུད་མེད་ཚོགས་པ། ཤཱཀྱའི་བུ་མོ། ཤཱཀྱ་དྷི་ཏས་རིན་མེད་འདོན་སྤེལ་ཞུས། (༡༩༨༨)

༡༡༠༽ བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་གནས་སྐོར་གྱི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ། (༡༩༨༧)

༡༡༡༽ ཝཱ་རཱ་ཎ་སིའ་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་ཆོས་ཚོགས་ཐེངས་བཞི་པ་བསྐྱངས་སྐབས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བསྩལ་བའི་བཀའ་སློབ། བོད་གཞུང་ཆོས་རིག་ལྷན་ཁང་ནས་པར་བསྐྲུན་ཞུས། (༡༩༨༩)

༡༡༢༽ ྋཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྲུབ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ནམ་བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས་འཇིགས་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མཆོག་གི་སྲིད་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་གཙོ་བོར་བརྗོད་པ་བདེན་པའི་རང་མདངས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།། རྗེས་དྲན་གྲ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གིས་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས།

༡༡༣༽ རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་ལས་འཕྲོས་པ། རྣམ་སྤེལ་ཚང་བློ་བཟང་སྦྱིན་པས་བརྩམས།

༡༡༤༽ བཙན་བྱོལ་ནང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ། ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས། (༢༠༡༤)

༡༡༤༽ རྒྱ་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་དང་ཆུ་སྒང༌། བུ་རྫོང་ལྷ་མོ་ཚང་ཚེ་རིང་དབང་ཕྱུག་གིས་བརྩམས།

༢༽དབྱིན་དེབ་ཁག

1) Avedon, John F. In Exile from the Land of Snows, Vintage Books, New York, 1986

2) Bell, Sir Charles, Portrait of a Dalai Lama, Wm. Collins, London, 1946

3) Bell, Sir Charles, Tibet Past and Present, Oxford University Press (First Published 1924)

4) Belleezza, John Vincent, Antiquities of Northern Tibet, Antiquities of Upper Tibet.

5) Chapman, F.Spencer, Lhasa: The Holy City, Readers Union Ltd, London

6) Craig, Mary, Kundun, Harper Collins Publishers, Great Britian, 1997

7) Dian, David Zhang, Academic Journal, America, March 2002

8) Golstein, Melvyn C., A History of Modern Tibet, 1913-1951. Munshiram Manoharlal Publisher Pvt. Ltd, 1993

9) Goodman, M.H., The Last Dalai Lama, Boulder and London: Shambala, 1986

10) Gould, B.J., The Jewel in the Lotus, Chatto & Windus, London, 1957

11) Norbu, Thubten Jigme, Tibet is my Country, Wisdom Publications, 23 Dering Street, London W1, England, 1986

12) Mckay, Alex, Tibet and the British Raj: The Frontier Cadre, 1904- 1947, London Curzon Press, 1998

13) Pema, Jetsun, Tibet My Story (Autobiography) , Element Books Limited, Shaftesbury, Dorset SP7 8BP, Great Britain, 1997

14) Richardson, Hugh, High Peaks, Pure Earth. Serindia Publications, 10 Parkfields, London, SW15 6NH, 1998

15) Richardson, Hugh, Tibet and Its History, Boulder and London: Shambala, 1984

16) Rockhill, W.W. The Dalai Lamas of Lhasa and Their Relations with the Manchu Emperors of China: 1644-1908. T’oung - Pao, XI (1910)

17) Smith Jr, Warren W. Tibetan Nation, Harper Collins Publishers India, 1997

18) Teichman, Eric, Travels of a Consular Officer in Eastern Tibet, Cambridge University Press, 1922

19) Tsarong, Damdul Namgyal, In the Service of His Country, The Biography of Dasang Damdul Tsarong, Commander General of Tibet.

20) Yasha, Zhang, China’s Tibet Vol.12 No. 6, 2001

21) Indian Leaders on Tibet, Department of Information and International Relations, 1998

22) A History of Modern Tibet by Goldstein, 1993

23) Th Fate of Tibet by Claude Arpi, 1999

24) New York Times

25) Tibet Disappears by Chanakya Sen.

26) A History of Modern Tibet-Volume 2 (1951-1955) by Melvyn C.Goldstein, 2000

27) Freedom in Exile by H.H.The Dalai Lama 1990

28) Tibetan Nation by Warren W. Smith, Jr.,1996

29) With Nehru in the Foreign Office by Subimal Dutt.

30) The Assam Tribune

31) The Times, London.

32) The Hindu, Madras.

33) The Hindustan Times.New Delhi.

34) Tibet in the United Nations 1950-1961, Issued by The Bureau of H.H The Dalai Lama

35) The Story of Tibet, Conversations with the Dalai Lama, Thomas Laird, Grove Press New York

36) International Resolutions and Recognitions on Tibet (1959-2004) , Published by the Department of Information and International Relations

37) Tibet: Human Rights and the Rule of Law, International Commission of Jurists December 1997

38) Failures of the U.N.O, A.N. Bharadwaj, Published by Jay Kay Book House

39) Indian Parliament on the issue of Tibet, Lok Sabha 1952-2005, Published by Tibetan Parliamentary and Policy Research Centre

40) International Resolutions and Recognitions on Tibet 1959-1997, Published by the Department of Information and International Relations

41) Tibetans in Exile 1959-1969, Compiled by the Office of H.H Dalai Lama, Dharamsala

42) United Nations Resolutions on Tibet, Compiled by the Department of Information and International Relations

43) The Ocean of Wisdom, By P.N Chopra

44) Tibetans in Exile 1959-1980,Compiled, edited and published by The Department of Information and International Relations.

45) The Spirit of Tibet: Universal Heritage, Selected Speeches and Writings of H.H The Dalai Lama, XIV Edited by A.A Shiromany

46) Dalai Lama, My Son: A Mother’s Story, Diki Tsering, Edited & introduced by Khedroob Thondup

47) Tibet:The Position in International Law.

48) Tibetan Review, 1970-1980

49) Tibet:The Road Ahead by Dawa Norbu.

50) Lonely Planet:Lonely Planet Publications.

51) The Power-Places of Central Tibet Dowman.

52) The Noodle Maker of Kalimpong, Gyalo Thondup & Anne F. Thurston.

མཇུག་བྱང༌།

༡༽རྩོམ་སྒྲིག་གཙོ་འགན་ལེན་མཁན།

ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར།)

༢༽ཆེད་ལས་རྩོམ་སྒྲིག་པ།

ཁ་སྒང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ།

༣༽འཕྲི་སྣོན་བསྒྱུར་བཀོད་དང་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱི་ཐུགས་འགན་སྐྱེད་མཁན། ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར།)

བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ། (གཞུང་ཞབས་འདེམས་ལྷན་དང་འོས་བསྡུ་ལྷན་ཁང་གི་ཚོཊ་གཙོ་ཟུར་པ།) མཁར་སྟེང་འབར་རོ་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང༌། (བཀའ་དྲུང་ཟུར་པ།) གུ་གེ་ཤང་རྩེ་བ་ཀརྨ་རྡོ་རྗེ། (དང་སློབ་འགོ་འཛིན་ལས་རོགས་ཟུར་པ།)

༤༽རྩོམ་སྒྲིག་ལས་རོགས།

བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ། མཁར་སྟེང་འབར་རོ་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང༌། འབའ་པ་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་དགའ་བ། རེབ་གོང་ལེགས་བཤད། ཨ་རིག་བཀའ་བཅུ་མའི་དགེ་འདུན།

༥༽ཚིགས་བཅད་རྩོམ་མཁན།

ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར།) (རླབས་འཕྲེང་སོ་གཉིས་པ་ནས་སོ་དྲུག་པའི་ས་བཅད་གཉིས་པ་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས་དང༌། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་གཅིག་པ་ནས་ཞེ་བརྒྱད་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས།) བྱ་གཞུང་སྐལ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས། (རླབས་འཕྲེང་སོ་དྲུག་པའི་ས་བཅད་གསུམ་པ་ནས་རླབས་འཕྲེང་བཞི་བཅུའི་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས།) ཁ་སྒང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ། (རླབས་འཕྲེང་ཞེ་དགུ་པ་དང་ལྔ་བཅུ་པའི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས།)

༦༽སྐུ་ཡིག་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་ཁག་ནས་རྒྱུ་ཆ་བསྡུ་རུབ་གནང་མཁན།

བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ།

༧༽དབྱིན་ཡིག་ནས་བོད་བསྒྱུར་གནང་མཁན།

གུ་གེ་ཤང་རྩེ་བ་ཀརྨ་རྡོ་རྗེ། འབའ་པ་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་དགའ་བ།

༨༽གློག་ཀླད་དུ་འགོད་འཇུག་དང་ཇུས་འགོད་པ།

རེབ་གོང་ལེགས་བཤད།

༩༽རྒྱབ་ཤ་ཇུས་འགོད་པ།

བསོད་ནམས་ཆོས་འཛོམས་ཡེ་ཤེས།